IV SA/Gl 1379/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz Michalik (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska Sędzia WSA Stanisław Nitecki Protokolant st.sekr.sąd. Alicja Sadowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 czerwca 2007 r. sprawy ze skargi C. O. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zaliczki alimentacyjnej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta R. z dnia [...] r.. Nr [...], 2. określa, iż zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. Decyzją z dnia [...] r. Nr [...] działający z upoważnienia Prezydenta Miasta R., Kierownik Działu Świadczeń Rodzinnych w R. na podstawie art. 18 ust. 2 ustawy z dnia 22 kwietnia 2005 r. ustawy o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej (Dz. U. z 2005 r. Nr 86, poz. 732 ze zm.), art. 28 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2003 r. Nr 228, poz. 2255 ze zm.) wstrzymał C. O. wypłatę zaliczki alimentacyjnej od [...] r. przyznanej decyzją z dnia [...]r. Nr [...]. W uzasadnieniu podano, iż strona nie stawiła się na wezwanie pomimo prawidłowego pouczenia dotyczącego terminu i celu. Zatem zgodnie z art. 28 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych wstrzymuje się wypłatę zaliczki alimentacyjnej jeżeli osoba, o której mowa w art. 23 ust. 1 odmówiła udzielenia lub nie udzieliła w wyznaczonym terminie wyjaśnień, co do okoliczności mających wpływ na prawo do świadczeń rodzinnych. Zgodnie z kolei z art. 18 ust. 2 ustawy o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej, przepis ten dotyczy także osób pobierających zaliczkę alimentacyjną. W odwołaniu od powyższej decyzji strona wniosła o nie wstrzymywanie przyznanej jej zaliczki alimentacyjnej. Oświadczyła, iż nie otrzymała przedmiotowego wezwania. Zostało one doręczone przez pracownika OSP jej mężowi, który z kolei zaniechał jego przekazania zainteresowanej. Oświadczał, iż pismo odebrał lecz je zagubił. Poinformował co prawda żonę o otrzymaniu przedmiotowego pisma, lecz ta mu nie uwierzyła. Decyzją z dnia [...] r. Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Uzasadniając swoje stanowisko wskazało, iż z uwagi na powstałe wątpliwości dotyczące samotnego wychowywania dzieci przez C. O., pismem z dnia [...] r. Kierownik Działu Świadczeń Ośrodka Pomocy Społecznej w R. wezwał stronę do osobistego stawienia się w terminie 14 dni od daty otrzymania wezwania w celu złożenia wyjaśnień dotyczących adresu zamieszkania oraz kwestii samotnego wychowywania dzieci. Strona została jednocześnie poinformowana, iż nie stawienie się w wyznaczonym terminie spowoduje wstrzymanie wypłaty zaliczki alimentacyjnej. C. O. nie stawiła się na wezwanie organu I instancji. Odnosząc się z kolei do zarzutów odwołania, organ odwoławczy zaznaczył, iż wezwanie zostało prawidłowo doręczone. Zgodnie bowiem z art. 43 K.p.a. w przypadku nieobecności adresata pismo doręcza się za pokwitowaniem dorosłemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu jeżeli osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi. Przedmiotowe pismo odebrał mąż strony, co wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru wezwania. Mąż strony G. O. w wyjaśnieniach, które wpłynęły do OPS w dniu [...] r. stwierdził wprawdzie, że żona z jego winy nie otrzymała pisma, jednakże strona w dniu [...] r. sama oświadczyła, iż mąż informował ją o piśmie, które odebrał. Organ II instancji zwrócił również uwagę na kwestie odbioru pisma przez męża strony i widniejącego na zwrotnym potwierdzeniu odbioru podpisu imieniem i nazwiskiem C. O.. W związku z tym zaznaczył, iż gdy organ I instancji uzna to za uzasadnione powinien powiadomić odpowiednie organy ścigania o fakcie fałszerstwa podpisu, jeżeli stwierdzi, że taki fakt mógł mieć miejsce. W dalszej kolejności podano, iż strona w dniu [...] r. na wezwanie organu I instancji stawiła się w Ośrodku pomocy społecznej w R., gdzie została przesłuchana w charakterze strony. Złożyła wyjaśnienia dotyczące jej miejsca zamieszkania oraz wychowywania dzieci wraz z jej ojcem do złożenia, których wezwano ją pismem z dnia [...] r.. Dalej wskazano, iż zgodnie z art. 28 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych, w przypadku udzielenia wyjaśnień, o których mowa w ust. 1 wypłaca się świadczenia rodzinne od miesiąca, w którym wpłynęły wyjaśnienia do końca okresu zasiłkowego, jeżeli osoba spełnia warunki określone w ustawie. Tymczasem zdaniem organu materiał dowodowy nie wskazuje jednoznacznie czy strona spełnia warunki do otrzymania zaliczki alimentacyjnej na dzieci. Pojawia się w sprawie wiele istotnych wątpliwości dotyczących samotnego wychowywania dzieci przez C, O, i jej miejsca faktycznego zamieszkania, co pomimo faktu złożenia przez stronę wyjaśnień w sprawie uzasadnia utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skarżąca nie zgodziła się z decyzją wydaną przez organ II instancji. Powołała argumenty świadczące o tym, iż nie prowadzi wspólnego gospodarstwa z mężem. Wskazała, iż mieszkają osobno. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w motywach zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył co następuje: W punkcie wyjścia należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz.1269) Sąd ten sprawuje w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym § 2 wspomnianego przepisu stanowi, iż kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z brzmienia art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) wynika natomiast, że w przypadku, gdy Sąd stwierdzi, bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Cytowana regulacja prawna nie pozostawia zatem wątpliwości co do tego, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Przy tym z mocy art. 134 § 1 cytowanej ustawy tejże kontroli legalności dokonuje się także z urzędu, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Istota problemu w niniejszej sprawie sprowadza się do oceny czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze wydając zaskarżoną decyzję prawidłowo stwierdziło, że doręczenie wezwania Ośrodka Pomocy Społecznej w R. z dnia [...] r. do osobistego stawienia się C. O. w celu złożenia wyjaśnień dotyczących adresu zamieszkania oraz kwestii samotnego wychowywania dzieci nie naruszyło treści art. 43 k.p.a. i w związku z tym czy organ słusznie wydał decyzję o wstrzymaniu wypłaty zaliczki alimentacyjnej. Zgodnie z wyżej wskazanym przepisem w przypadku nieobecności adresata w mieszkaniu pismo doręcza się za pokwitowaniem do rąk dorosłego domownika, sąsiada, dozorcy domu, gdy osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi, o doręczeniu pisma do rąk sąsiada lub dozorcy umieszcza się zawiadomienie w oddawczej skrzynce pocztowej lub gdy nie jest to możliwe w drzwiach mieszkania adresata. Z powyższego wynika zatem, iż podjęcie przesyłki- adresowanej do strony- przez dorosłego domownika i złożenie podpisu na zwrotnym potwierdzeniu odbioru oznacza podjęcie się przez niego oddania przesyłki adresatowi. Tymczasem w przedmiotowej sprawie złożenie podpisu za zwrotnym potwierdzeniu odbioru wezwania z dnia [...] r. jest nieprawidłowe. Na przedmiotowym potwierdzeniu, albowiem widnieje podpis ,,C. O.", nie zaś osoby, która faktycznie odebrała przesyłkę. Fakt odbioru przesyłki przez G. O. wynika tymczasem z adnotacji dokonanej przez doręczającego, a umieszczonej na potwierdzeniu odbioru (w miejscu przeznaczonym na adnotacje gońca widnieje bowiem dopisek ,,mąż"). Na marginesie należy zaznaczyć, iż jak wynika z zeznań gońca doręczającego rzeczona przesyłkę z dnia [...] r. , jest on jedynie pewien tego, iż doręczał przesyłkę (bliżej nieokreślonemu) mężczyźnie. Przeto też brak podpisu dorosłego domownika odbierającego pismo oznacza, iż nie mógł on skutecznie podjąć się oddania pisma adresatowi, a co za tym idzie przedmiotowe doręczenie uznać należy za nieprawidłowe (bezskuteczne). W następstwie uznania wadliwości doręczenia rzeczonego wezwania stwierdzić należy, iż organ I instancji nieprawidłowo orzekł o wstrzymaniu wypłaty zaliczki alimentacyjnej z uwagi na fakt nie udzielenia przez skarżącą w wyznaczonym terminie wyjaśnień w sprawie. Zgodnie, albowiem z treścią art. 28 ustawy o świadczeniach rodzinnych, którą stosuje się w niniejszej sprawie na mocy upoważnienia wynikającego z art. 18 ust. 2 ustawy o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej, wstrzymuje się wypłatę świadczeń rodzinnych jeżeli osoba, o kŧórej mowa w art. 23 ust. 1 odmówiła udzielenia lub nie udzieliła w wyznaczonym terminie wyjaśnień, co do okoliczności mających wpływ na prawo do świadczeń rodzinnych. Innymi słowy , skoro skarżąca w sposób prawidłowy (skuteczny) nie została powiadomiona o obowiązku złożenia stosownych wyjaśnień w zakreślonym przez organ terminie, to brak było podstaw do wydania decyzji opartej o przepis art. 28 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Z przytoczonych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zapadłe w sprawie rozstrzygnięcia na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 a i c w zw. z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) jako wydane z naruszeniem przepisów prawa materialnego, co miało wpływ na wynik sprawy i naruszeniem przepisów postępowania, które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Ponieważ zaskarżona decyzja została uchylona, a wyrok sądu jest nieprawomocny, w oparciu o art. 152 cyt. Ustawy stwierdzono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.