II SA/Kr 1407/04
WyrokWSA w Krakowie2007-06-18
Skład orzekający: Izabela Dobosz, Piotr Głowacki, Ewa Rynczak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego jest zobowiązany do nakazania rozbiórki samowolnie wybudowanego obiektu budowlanego, jeśli dla terenu, na którym obiekt się znajduje, nie istnieje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego ani ostateczna decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu?Ratio decidendi
Organ nadzoru budowlanego jest zobowiązany do nakazania rozbiórki samowolnie wybudowanego obiektu budowlanego, jeśli dla terenu, na którym obiekt się znajduje, nie istnieje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego ani ostateczna decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Brak tych dokumentów wyklucza możliwość legalizacji samowoli budowlanej, nawet jeśli na działce znajdują się inne, legalnie wzniesione budynki.Stan faktyczny
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazał inwestorowi J. U. rozbiórkę samowolnie budowanego budynku gospodarczo-magazynowego, ponieważ nie posiadał on pozwolenia na budowę, a dla terenu nie istniał miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego ani decyzja o warunkach zabudowy. Inwestor odwołał się, zarzucając niewyjaśnienie wszystkich okoliczności i pominięcie procedury legalizacyjnej. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał decyzję w mocy, podzielając ustalenia organu pierwszej instancji. Skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego.Rozstrzygnięcie
Skargę oddalono.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt II SA/ Kr 1407/ 04 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 18 czerwca 2007 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący : Sędzia NSA Izabela Dobosz ( spr. ) Sędziowie : WSA Piotr Głowacki WSA Ewa Rynczak Protokolant: : Karina Lutyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 czerwca 2007 r. sprawy ze skargi J. U. na decyzję M. W. Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] 2004 r., nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki skargę oddala
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w P. decyzją z dnia [..]2004 r. znak [...] wydaną na podstawie art. 48 ust. 1, art. 80 ust. 2 pkt 1 w związku z art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku Prawo budowlane (Dz. U. z 2003 r. Nr 207 poz. 2016 z późn. zm.) oraz 104 k.p.a. nakazał inwestorowi J. U. rozbiórkę budowanego budynku gospodarczego - magazynowego wykonywanego bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę, usytuowanego na nieruchomości nr ewid. 125 położonej w Z.
W uzasadnieniu decyzji wskazano na ustalenia poczynione w czasie kontroli na przedmiotowej nieruchomości w dniu [...] 2004 r. Stwierdzono wówczas, że na nieruchomości wykonywany jest budynek gospodarczy - magazynowy o wymiarach w rzucie 16,00 x 9,95 m, a usytuowany jest w odległości około 3,90 m od granicy działki nr ewid. 127. Inwestor J. U. oświadczył wówczas, że nie posiada pozwolenia na budowę, a prace budowlane rozpoczął na przełomie marca i [...] 2004 r. Jak wynika z zaświadczenia Urzędu Gminy R. z dnia [...] 2004 r. urząd ten nie posiada aktualnego planu zagospodarowania przestrzennego gminy, a dla nieruchomości o nr ewid. 125 położonej w Z. stanowiącej własność J. U. nie została wydana decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Podejmując prace budowlane bez wymaganego przez art. 28 prawa budowlanego pozwolenia na budowę J. U. dopuścił się samowoli budowlanej. Brak miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz brak decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu uniemożliwia legalizację tego obiektu (art. 48 ust. 2 pkt 1 ustawy prawa budowlanego). W tej sytuacji należało nakazać jego rozbiórkę zgodnie z art. 48 ust. 1 prawa budowlanego.
Od tej decyzji odwołał się J. U. zarzucając jej obrazę przepisów postępowania przez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności faktycznych mających wpływ na rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie tj. zaniechanie badania, czy pozostałe budynki istniejące na działce siedliskowej zostały wzniesione za zezwoleniem władz budowlanych oraz obrazę prawa materialnego, a to art. 51 ust. 1 pkt 1 a prawa budowlanego przez niezastosowanie procedury legalizacyjnej. W oparciu o te zarzuty wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i wszczęcie postępowania legalizacyjnego.
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. decyzją z dnia [...] 2004 r. znak [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i art. 104 k.p.a. w zw. z art. 80 ust. 2 i art. 83 ust 2 prawa budowlanego utrzymał skarżoną decyzję w mocy.
W uzasadnieniu organ odwoławczy podzielił całkowicie ustalenia faktyczne dokonane przez organ I instancji, a dotyczące przyjęcia, że J. U. dokonał samowoli budowlanej i nie zachodzi możliwość jej legalizacji ze względu na brak miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz decyzji WZiZT. Prawidłowe jest nakazanie rozbiórki wzniesionego samowolnie budynku na podstawie art. 48 ust. 1 prawa budowlanego.
Odnosząc się do zarzutów odwołania wskazano, że nawet gdyby - tak jak twierdzi inwestor - przedmiotowy budynek został wybudowany dokładnie na obrysie i fundamentach starej drewnianej stodoły, nie wpłynęłoby to na kwalifikację przedmiotowego budynku i tryb postępowania przyjęty w niniejszej sprawie. W takiej sytuacji należałoby bowiem traktować przedmiotowe roboty jako odbudowę. Jednak
z porównania wymiarów naniesionych na plan realizacyjny przedmiotowej działki pochodzący z 1980 r. oraz pomiarów dokonanych podczas oględzin wynika, iż gabaryty stodoły drewnianej, na którą powołuje się skarżący oraz przedmiotowego budynku są inne. Brak świadomości co do wymogów przewidzianych przepisami prawa nie może stanowić dla organów nadzoru budowlanego podstawy do odstąpienia od podjęcia działań przewidzianych prawem i nie ma żadnego znaczenia, czy nieświadomość taka jest usprawiedliwiona. Ponadto organ odwoławczy zaznaczył, iż przedmiotem niniejszego postępowania jest tylko kwestionowany budynek magazynowo-składowy. Jeżeli w ocenie skarżącego istnieją podstawy do prowadzenia postępowania w sprawie pozostałych obiektów budowlanych zlokalizowanych na przedmiotowej działce, może zwrócić się w tym zakresie ze stosownym wnioskiem do właściwego organu nadzoru budowlanego l instancji.
Powyższą decyzję zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego J. U. zarzucając, że została wydana bez wyjaśnienia wszystkich istotnych dla sprawy okoliczności oraz z pominięciem przepisu art. 51 ust. 1 pkt 1a prawa budowlanego i wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji. W ocenie skarżącego organy obu instancji pominęły okoliczność, że na działce nr 125 w miejscowości Z. posadowione jest całe siedlisko mieszkalno-gospodarcze J. U. W aktach sprawy znajdują się dwie opinie Urzędu Miasta z lat 1980, 1985, którymi pozytywnie zaopiniowano budowę domu mieszkalnego oraz budowę budynku gospodarczego. Mimo to w zaskarżonej decyzji eksponuje się okoliczność, że działka nr 125 znajduje się poza terenem planu zagospodarowania przestrzennego. Nadzór Budowlany - zdaniem skarżącego - stosuje wadliwie art. 48 ust. 1 prawa budowlanego, podczas gdy należało zastosować art. 51 ust. 1 pkt. 1a prawa budowlanego i wszcząć procedurę legalizacji rozpoczętej budowy.
Małopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując w całości swoje wcześniejsze stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i podkreślając, że nie ma możliwości legalizacji samowoli budowlanej dokonanej przez skarżącego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zarówno decyzja organu I, jak i II instancji odpowiadają prawu. Sam skarżący przyznaje, że na budowę przedmiotowego budynku gospodarczego nie miał pozwolenia, jest to więc samowola budowlana, którą w pierwszej kolejności należy ocenić pod kątem istnienia przesłanek jej legalizacji. Zgodnie z art. 48 ust. 2 procedura legalizacyjna jest możliwa tylko przy spełnieniu pewnych warunków. Przede wszystkim budowa musi być zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a w przypadku braku planu - z ustaleniami ostatecznej, w dniu wszczęcia postępowania, decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Dla terenu obejmującego działkę skarżącego plan nie został sporządzony, a on sam nie legitymuje się ostateczną decyzją ustalającą warunki zabudowy i zagospodarowania terenu. W tej sytuacji organy administracji nie muszą już prowadzić dalszego postępowania, bowiem powyższe okoliczności wykluczają legalizację bez względu na inne elementy stanu faktycznego.
Nie ma znaczenia podkreślany w skardze fakt, że na przedmiotowej działce stoją inne budynki (mieszkalny i gospodarczy), których budowa była pozytywnie zaopiniowana przez organy administracji w latach osiemdziesiątych. Okoliczność, że działka, na której prowadzona jest inwestycja jest już zabudowana - bez względu na to, czy jest zabudowana legalnie, czy nielegalnie-nie stanowi podstawy do przeprowadzenia procedury legalizacyjnej, a istnienie wymienionych wcześniej zabudowań nie zmienia faktu, że w dacie rozstrzygania niniejszej sprawy dla omawianego terenu nie było miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Nie można organom nadzoru budowlanego czynić zarzutu z faktu, że podkreślają brak miejscowego planu, skoro jest to jedna z przesłanek dopuszczających legalizację przedmiotowej samowoli. Trzeba podkreślić, że brak planu nie zwalnia inwestora z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę przed rozpoczęciem robót budowlanych. W przypadku samowolnego podjęcia prac budowlanych brak planu nie wyklucza też automatycznie możliwości legalizacji. Taka możliwość istniałaby, gdyby skarżący mimo braku planu prowadził prace zgodnie z ostateczną decyzją ustalającą warunki zabudowy i zagospodarowania terenu. Jeżeli jednak nie ma ani miejscowego planu, ani decyzji WZiZT, organ nadzoru budowlanego jest zobligowany do wydania nakazu rozbiórki nielegalnie wzniesionego obiektu. W tej sytuacji art. 51 ust. 1 pkt. 1a prawa budowlanego nie ma zastosowania.
Postępowanie dowodowe zostało przeprowadzone dokładnie i doprowadziło do wyjaśnienia wszystkich okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia. Na tym etapie rozpoznawania sprawy istotne jest bowiem wyłącznie to, czy istnieje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, a w jego braku - ostateczna decyzja WZiZT. Te okoliczności zostały ustalone, więc zarzut naruszenia art. 7 i 77 k.p.a. jest bezzasadny.
Biorąc pod uwagę wymienione okoliczności należało skargę oddalić na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło