I SA/Wa 2061/06

WyrokWSA w Warszawie2007-06-18

Skład orzekający: Ewa Dzbeńska, Daniela Kozłowska, Jerzy Siegień

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy "A" w T., jako następca prawny "B" w K., miało legitymację do wystąpienia z wnioskiem o uwłaszczenie, jeśli "B" w K. posiadało w zarządzie grunty stanowiące własność Skarbu Państwa w dniu 5 grudnia 1990 r.? Czy decyzja stwierdzająca nabycie z mocy prawa z dnia 5 grudnia 1990 r. prawa użytkowania wieczystego gruntu Skarbu Państwa i własności budynków ma charakter deklaratoryjny?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że "A" w T. miało legitymację do wystąpienia z wnioskiem o uwłaszczenie, ponieważ było następcą prawnym "B" w K., które posiadało w zarządzie grunty Skarbu Państwa w dniu 5 grudnia 1990 r. Decyzja stwierdzająca nabycie z mocy prawa z dnia 5 grudnia 1990 r. prawa użytkowania wieczystego gruntu Skarbu Państwa i własności budynków ma charakter deklaratoryjny, potwierdzając nabycie ex lege przez państwową osobę prawną istniejącą w tej dacie.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Ministra Budownictwa w przedmiocie uwłaszczenia. Wojewoda stwierdził nabycie z mocy prawa prawa użytkowania wieczystego gruntu i własności budynków przez Przedsiębiorstwo "B" w K. Minister Budownictwa uchylił część decyzji Wojewody dotyczącą obowiązku uzyskania akceptacji konserwatora zabytków, a w pozostałej części utrzymał decyzję w mocy. Prezydent Miasta T. zaskarżył decyzję Ministra, zarzucając błąd w ustaleniach faktycznych co do następstwa prawnego "A" w T. po "B" w K. oraz naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Ewa Dzbeńska (spr.) sędzia WSA Daniela Kozłowska sędzia WSA Jerzy Siegień Protokolant Anna Milicka-Stojek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 czerwca 2007 r. sprawy ze skargi Prezydenta Miasta T. wykonującego zadania starosty z zakresu administracji rządowej na decyzję Minister Budownictwa z dnia [...] października 2006 r. nr [...] w przedmiocie uwłaszczenia oddala skargę. Wojewoda [...], po rozpatrzeniu wniosku [...] Przedsiębiorstwa [...] w T. (zwanego dalej "A" w T.), decyzją z dnia [..] stycznia 2006 r., znak [...] stwierdził m. in. nabycie z mocy prawa z dniem [...] grudnia 1990 r. przez [...] Przedsiębiorstwo [...] w K. (zwane dalej "B" w K.) prawo użytkowania wieczystego gruntu obejmującego działki nr [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] położone w T. przy ul. [...] oraz prawo własności znajdujących się na tym gruncie budynków. Na skutek odwołania Prezydenta Miasta T. wykonującego zadania starosty od powyższej decyzji z dnia [...] stycznia 2006 r., Minister Budownictwa decyzją z dnia [...] października 2006 r., nr [...] uchylił decyzję Wojewody [...] w części dotyczącej pkt 9, zobowiązującego "B" w K. do uzyskania akceptacji Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków oraz stosownych zezwoleń dla wszelkich działań związanych z zespołem pałacowo - parkowym w T. wpisanym do rejestru zabytków dawnego województwa [...] i w tym zakresie umorzył postępowanie organu pierwszej instancji, a w pozostałej części utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji Minister Budownictwa podniósł, że zgodnie z art. 200 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004 r., Nr 261, poz. 2603) z dniem 5 grudnia 1990 r. nastąpiło z mocy prawa uwłaszczenie państwowych i komunalnych osób prawnych oraz Banku Gospodarki Żywnościowej, jeżeli osoby te posiadały w tym dniu w zarządzie grunt stanowiący własność Skarbu Państwa lub Gminy. Organ stwierdził, że z akt sprawy wynika, że przedmiotowe działki w dniu 5 grudnia 1990 r. były własnością Skarbu Państwa, natomiast decyzją z dnia [...] listopada 1978 r., nr [...], [...] Zarząd Gospodarki Terenami w T. ustanowił na nich prawo użytkowania na rzecz "B" Zakład Nr [...] w T. Uwzględniając powyższe organ uznał, że zaistniały wszystkie przesłanki uwłaszczenia. Minister Budownictwa wskazał jednocześnie, że zarządzeniem Wojewody [...] z dnia [...] lipca 1991 r., nr [...] podzielono "B" w K. na [...] przedsiębiorstw w tym "A" w T. Zarządzeniem Wojewody [...] z dnia [...] lipca 1991 r., nr [...] utworzono "A" w T. (na bazie Zakładu nr [...] w T.) które zostało wyposażone w składniki majątkowe podzielonego Przedsiębiorstwa zarządzeniem Wojewody [...] z dnia [...] marca 1992 r., nr [...]. Mając powyższe na uwadze, organ uznał, że "A" w T., jako następca prawny zlikwidowanego "B" w K., miał legitymację do wystąpienia z wnioskiem o uwłaszczenie. Zatem zarzuty podniesione w odwołaniu są niezasadne. Uzasadniając uchylenie punktu 9 decyzji Wojewody [...] organ drugiej instancji podniósł, że nałożenie na rzecz nieistniejącej jednostki obowiązku uzyskania akceptacji Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków oraz stosownych zezwoleń dla wszelkich działań związanych z zespołem pałacowo - parkowym w T. wpisanym do rejestru zabytków nie miało podstawy prawnej, w związku z czym należało w tym zakresie decyzję uchylić. Minister Budownictwa wskazał ponadto, iż "A" w T., jako następca prawny uwłaszczonego Przedsiębiorstwa, zostało przekształcone w spółkę z udziałem Skarbu Państwa (akt notarialny z dnia [...] maja 2004 r.), co w konsekwencji skutkowało wygaśnięciem wierzytelności z tytułu nabycia własności budynków (art. 200 ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami), a więc zasadnie orzeczono o nieodpłatnym nabyciu budynków znajdujących się na tym gruncie. Od decyzji Ministra Budownictwa z dnia [...] października 2006 r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł Prezydent Miasta T. wykonujący zadania z zakresu administracji rządowej, zarzucając jej błąd w ustaleniach faktycznych poprzez przyjęcie, że "A" w T. jest następcą prawnym "B" w K. oraz naruszenie przepisów art. 61 kpa, 28 kpa, 105 kpa w związku z art. 247 kc, art. 13 ust. 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami, art. 200 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz art. 200 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 200 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami. W odpowiedzi na skargę Minister Budownictwa wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Organ wskazał jednocześnie, że błędny jest pogląd skarżącego o konieczności uzyskania stanowiska [...] Konserwatora Zabytków na uwłaszczenie, bowiem uwłaszczenie zostało dokonane ex lege. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie mogła być uwzględniona, gdyż zaskarżona decyzja oraz decyzja Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2006 r., znak [...] nie naruszają prawa. Zgodnie z treścią art. 200 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004 r., Nr 261, poz. 2603) z dniem 5 grudnia 1990 r. z mocy prawa nastąpiło nabycie prawa użytkowania wieczystego gruntów oraz własności budynków, innych urządzeń i lokali przez państwowe i komunalne osoby prawne oraz Bank Gospodarki Żywnościowej, jeżeli osoby te posiadały w tym dniu grunty stanowiące własność Skarbu Państwa lub gminy. Zatem aby organ mógł stwierdzić nabycie z mocy prawa z dniem 5 grudnia 1990 r. prawa użytkowania wieczystego nieruchomości i własności znajdujących się na tej nieruchomości budynków, muszą zostać spełnione łącznie dwie przesłanki: nieruchomość musi stanowić własność Skarbu Państwa lub gminy i pozostawać w dniu 5 grudnia 1990 r. w zarządzie państwowych i komunalnych osób prawnych. Z akt sprawy jednoznacznie wynika, że obie przesłanki uwłaszczenia zostały spełnione, bowiem przedmiotowa nieruchomość była własnością Skarbu Państwa. W dacie 5 grudnia 1990 r. pozostawała w zarządzie [...] Przedsiębiorstwa [...] w K. ("B"). Zgodnie bowiem z § 4 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 lutego 1998 r. w sprawie przepisów wykonawczych dotyczących uwłaszczenia osób prawnych nieruchomościami będącymi dotychczas w ich zarządzie lub użytkowaniu (Dz. U. Nr 23, poz. 120) wynika, że stwierdzenie dotychczasowego prawa zarządu państwowych i komunalnych osób prawnych do nieruchomości następuje m. in. na podstawie decyzji o naliczeniu lub aktualizacji opłat z tytułu zarządu nieruchomością. W aktach sprawy znajduje się decyzja Urzędu Miejskiego w T. z dnia [...] listopada 1986 r., nr [...] ustalająca na rzecz "B" Zakład nr [...] w T. opłatę roczną z tytułu zarządu terenem położonym w T. przy ul. [...]. Decyzja stwierdzająca nabycie z mocy prawa z dniem 5 grudnia 1990 r. prawa użytkowania wieczystego gruntu Skarbu Państwa i własności budynków ma charakter deklaratoryjny. Oznacza to, że potwierdza ona nabycie z mocy prawa przez państwową osobę prawną, posiadającą w dniu 5 grudnia 1990 r. w zarządzie grunty stanowiące własność Skarbu Państwa prawo użytkowania wieczystego tych gruntów i własność budynków. Nabycie to może być stwierdzone tylko na państwową osobę prawną istniejącą w dniu 5 grudnia 1990 r., zaś następujące po tej dacie przekształcenia tej jednostki mają tylko znaczenie dla ustalenia legitymacji do występowania z wnioskiem o uwłaszczenie. Jak wynika z akt niniejszej sprawy nie było zatem żadnych przeszkód do stwierdzenia z dniem 5 grudnia 1990 r. prawa użytkowania wieczystego przedmiotowego gruntu oraz prawa własności budynków na rzecz "B" w K. Odnosząc się do zarzutu skargi w kwestii legitymacji [...] Przedsiębiorstwa [...] w T. ("A") do wystąpienia z wnioskiem o uwłaszczenie stwierdzić należy, że zarządzeniem Wojewody [...] z dnia [...] lipca 1991 r., nr [...] dokonano podziału "B" w K. na [...] przedsiębiorstw w tym "A" w T., w którego skład wszedł Zakład nr [...] w T.. Zarządzeniem Wojewody [...] z dnia [...] lipca 1991 r., nr [...] utworzono "A" w T. (na bazie Zakładu nr [...] w T.). W wyniku tego podziału "A" w T. zostało zarządzeniem Wojewody [...] z dnia [...] marca 1992 r., nr [...] wyposażone w składniki majątkowe podzielonego "B" wraz z jego zobowiązaniami i wierzytelnościami. W związku z powyższym Sąd podziela zdanie organów, iż "A" w T. miało legitymację do wystąpienia z wnioskiem o uwłaszczenie, bowiem jest następcą prawnym "B" w K. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie skargę oddalił na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, póz. 1270 ze zm.).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło