I OSK 1442/06

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Joanna Runge-Lissowska Sędziowie Anna Lech NSA Marek Gorski (spr.) Protokolant Barbara Dąbrowska po rozpoznaniu w dniu 19 czerwca 2007r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej T. R. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 13 kwietnia 2006r. sygn. akt II SA/Op 387/05 w sprawie ze skargi T. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie usług opiekuńczych oddala skargę kasacyjną Zaskarżonym wyrokiem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu oddalił skargę T. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Burmistrza [...] z dnia [...] przyznającą T. R. usługę opiekuńczą w ilości 46 godzin miesięcznie jako świadczenie bezpłatne. W uzasadnieniu zaskarżonego wyroku sąd meriti wskazał, iż zgodnie z treścią art. 50, obowiązującej w dacie orzekania przez organ administracji, ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U. Nr 64, poz. 593 ze zm.) osobie samotnej, która z powodu wieku, choroby lub innych przyczyn wymaga pomocy innych osób, a jest jej pozbawiona, przysługuje pomoc społeczna w formie usług opiekuńczych obejmujących pomoc w zaspokajaniu codziennych potrzeb życiowych, opiekę higieniczną, zaleconą przez lekarza pielęgnację oraz - w miarę możliwości - zapewnienie kontaktów z otoczeniem. Przepis ten obliguje organ do przyznania tego rodzaju świadczenia pomocowego, stosownie zaś do treści art. 50 ust. 5 w/w ustawy zakres, okres oraz miejsce świadczenia usług opiekuńczych ustala właściwy organ, co oznacza iż kwestie te prawodawca pozostawił uznaniu administracyjnemu organu. Konsekwencją tego jest ograniczenie zakresu kontroli sądowej, która sprowadza się do zbadania, czy został prawidłowo zgromadzony materiał dowodowy w sprawie, czy wyciągnięte przez organ wnioski są logiczne oraz czy podjęte rozstrzygnięcie zostało przekonywująco uzasadnione zarówno co do faktów jak i co do prawa. W rozpatrywanej sprawie organy prawidłowo ustaliły, iż T. R. spełnia przesłanki konieczne do uzyskania pomocy w formie bezpłatnych usług opiekuńczych. Spór dotyczy wymiaru przyznanych usług. Skarżący domagał się zwiększenia ich wysokości do 92 godzin miesięcznie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu uznał, iż organ orzekający w sprawie zasadnie wykazał, iż przyznana skarżącemu pomoc jest odpowiednia zarówno co do potrzeb skarżącego, który porusza się o kulach, nie wymaga opieki w zakresie pomocy przy załatwianiu potrzeb fizjologicznych, karmienia, układania w łóżku i kąpieli. Opinie lekarskie poświadczają, iż nie wymaga on pielęgnacji całodobowej, w tym zapobieganiu powstawaniu odleżyn, odparzyn czy pomocy przy prześcieleniu łóżka. Nadto zdaniem sądu meriti organ przekonywująco uzasadnił, iż środki finansowe jakimi dysponuje, a także ilość opiekunek (13) obsługujących 72 chorych nie daje możliwości przyznania skarżącemu pomocy w wyższym wymiarze. W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu decyzje podjęto w sprawie po zgromadzeniu dostatecznego do rozstrzygnięcia materiału dowodowego, a materiał ten został oceniony prawidłowo przy zastosowaniu zasady jego swobodnej oceny. Wyrok ten zaskarżył skargą kasacyjną ustanowiony w sprawie pełnomocnik z urzędu. Wnosząc o jego uchylenie i przykazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Opolu pełnomocnik skarżącego zarzucił sądowi naruszenie art. 133 § 1 p.p.s.a. polegające na wydaniu wyroku na podstawie okoliczności, które nie wynikają z akt sprawy. W szczególności na wskazaniu okoliczności, iż Ośrodek Pomocy Społecznej w [...] nie ma dostatecznych środków finansowych do przyznania skarżącemu pomocy społecznej w żądanej wysokości. Usprawiedliwione potrzeby skarżącego winny się zdaniem pełnomocnika kształtować w wysokości 60 do 90 godzin miesięcznie i w tej wysokości były wcześniej przez OPS w [...] świadczone. Zdaniem wnoszącego skargę kasacyjną T. R. wymaga pomocy w postaci opieki przez około 2-3 godziny dziennie, a to oznacza, iż orzeczona pomoc jest niewystarczająca. Pełnomocnik skarżącego wniósł o przyznanie mu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna jest niezasadna. Na wstępie zauważyć należy, iż stosownie do art.183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpatrując sprawę w granicach skargi kasacyjnej bierze jednak z urzędu pod uwagę nieważność postępowania. Ta ostatnia okoliczność w sprawie nie występuje. Wbrew twierdzeniom zawartym w skardze kasacyjnej Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu dysponował bogatym materiałem dowodowym. Jak słusznie zauważył sąd meriti sprawa była rozpoznawana przed organem administracji, przy udziale lekarza pierwszego kontaktu H. D., który stwierdził na podstawie badań skarżącego i rozmowy z nim, że wymaga on pomocy innych osób w zakresie: wykonywania prac domowych, robienia zakupów, przygotowywania posiłków, utrzymania higieny osobistej, realizowania recept, dawkowania lekarstw, dotarcia do lekarza, na rehabilitację, do urzędów i innych placówek. Pomoc ta zdaniem lekarza mieści się w granicach 2-3 godzin dziennie. Dokument ten został wystawiony 11 lipca 2005 r., to jest na dwa dni przed wydaniem decyzji przez organ I instancji, a zatem słusznie został uznany zarówno przez organy administracyjne jak i Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu za miarodajny. Zważyć należy, iż wymiar świadczenia opiekuńczego ma charakter uznaniowy i z konieczności musi stanowić wypadkową potrzeb uprawnionego i możliwości finansowych gminy. Z akt sprawy wynika i na to wskazuje sąd meriti, że organ I instancji w chwili orzekania dysponował 13 opiekunkami, które obsługiwały 72 chorych przepracowując ponad 2000 godzin miesięcznie. Taka sytuacja niewątpliwie wymagała od Ośrodka Pomocy Społecznej w [...] racjonalnego gospodarowania środkami finansowymi i zasobami ludzkimi. Zaświadczenie wystawione przez lekarza pierwszego kontaktu przemawia za prawidłowością rozstrzygnięcia zawartego w decyzji organu I instancji i słusznie sąd meriti uznał, iż zaskarżona decyzja, która za organem I instancji powołuje się na treść tego zaświadczenia nie narusza prawa, mieści się bowiem w dyspozycji art. 50 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej. Przepis ten nie określa szczegółowo zakresu udzielonej pomocy stanowiąc jedynie, że osobie uprawnionej przysługuje pomoc w formach usług opiekuńczych w zakresie zaspokajania codziennych potrzeb życiowych, w tym zalecona przez lekarza pielęgnacja oraz w miarę możliwości zapewnienie kontaktu z otoczeniem. Chodzi tu bez wątpienia o zaspokojenie minimalnych potrzeb uprawnionego. Na pomoc w wymiarze 2-3 godzin dziennie wskazuje lekarz pierwszego kontaktu. Taką pomoc skarżącemu organ I instancji przyznał. Zauważyć należy, iż pomoc ta nie ma charakteru pomocy przyznanej raz na zawsze i jej wysokość a także zakres może ulec zmianie, a to z uwagi na zmianę potrzeb uprawnionego a to na zmianę sytuacji finansowej Ośrodka Pomocy Społecznej. Za niezrozumiały i bezpodstawny uznać należy zarzut skargi kasacyjnej naruszenia art. 133 § 1 p.p.s.a., bowiem Wojewódzki Sąd Administracyjny dysponował aktami administracyjnymi a wyrok zapadł po przeprowadzeniu rozprawy. Mając powyższe na względzie, Naczelny Sąd Administracyjny na mocy art. 184 p.p.s.a. uznając, iż zaskarżony wyrok nie narusza prawa oddalił skargę kasacyjną.