II SA/Wa 2210/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Kołodziej (spr.), Sędziowie WSA Ewa Grochowska-Jung, Eugeniusz Wasilewski, Protokolant Mateusz Rogala, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 czerwca 2007 r. sprawy ze skargi M. J. na decyzję Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] września 2006 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w sprawie zwrotu nienależnie pobranego zasiłku dla bezrobotnych 1) stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji, 2) zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości. Decyzją z dnia [...] lipca 2003 r. Starosta C. zażądał od M.J. zwrotu nienależnie pobranego zasiłku dla bezrobotnych za okres od [...] lipca 2001 r. do [...] lipca 2002 r., w kwocie [...] zł. M.J. pismem z dnia 25 lipca 2004 r. sformułował wniosek o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego decyzją z dnia [...] lipca 2003 r. Wniosek ten został przez Starostę C. przekazany postanowieniem z dnia[...]sierpnia 2004 r. do rozpatrzenia zgodnie z właściwością Wojewodzie [...] W wyniku przeprowadzonego postępowania, decyzją z dni[...]października 2004 r. nr [...]Wojewoda [...] na podstawie art. 149 § 3, art. 147 i art. 148 § 1 kpa odmówił wznowienia postępowania we wnioskowanym zakresie. W ocenie Wojewody M.J. nie dochował jednomiesięcznego terminu wynikającego z treści art., 148 § 1 kpa, tj. że podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Od powyższej decyzji M.J. złożył, zgodnie z zawartym w niej pouczeniem, skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, który postanowieniem z dnia 17 maja 2006 r., sygn. Akt IV SA/Po 1466/04 odrzucił skargę z uwagi na niewyczerpanie toku instancji. W uzasadnieniu Sąd wskazał, iż decyzję o odmowie wznowienia postępowania podjął organ właściwy, gdyż Wojewoda [...] był organem, który wydał w sprawie decyzję w ostatniej instancji. Ponadto podniósł, iż w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego utrwalił się pogląd, że decyzja odmawiająca wznowienia postępowania jest rozstrzygnięciem podjętym w nowej sprawie, która ma swoją odrębność w stosunku do postępowania administracyjnego, którego wznowienia się żąda. Stąd w postępowaniu tym stosuje się wszystkie zasady procedury administracyjnej w tym także zasady dwuinstancyjności, o którym mowa w art. 15 kpa. W konsekwencji, jak wskazał dalej Sąd, od decyzji organu odwoławczego odmawiającej wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją tego organu, przysługuje odwołanie. W konkluzji Sąd Administracyjny w Poznaniu podkreślił, iż zaskarżona decyzja Wojewody [...] z dnia [...] października 2004 r. jest rozstrzygnięciem wydanym w pierwszej instancji i wbrew zawartemu w tej decyzji pouczeniu nie służyła od niej skarga do sądu administracyjnego lecz odwołanie do organu wyższego stopnia, którym w sprawie M. J. jest minister właściwy dla spraw pracy. Na marginesie Sąd zauważył, iż mylne pouczenie nie powinno wywierać negatywnych skutków dla strony i z reguły jest wystarczającą podstawą uzasadniającą wniosek strony o przywrócenie uchybionego na tej podstawie terminu. W związku z orzeczeniem sądu administracyjnego, M. J.pismem z dnia 1 czerwca 2006 r. złożył do Ministra Pracy i Polityki Społecznej odwołanie od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] października 2004 r. Decyzją z dnia [...] września 2006 r. nr [...]utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] wskazując, iż odwołanie zostało złożone z zachowaniem ustawowego terminu. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję M.J. nie zgodził się z rozstrzygnięciem ministra i wniósł o uchylenie wydanej w sprawie decyzji. W odpowiedzi na skargę Minister Pracy i Polityki Społecznej wniósł o jej oddalenie, powołując się na argumenty przedstawione w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Zgodnie z treścią art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania. Innymi słowy, sądy administracyjne kontrolują legalność rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i obowiązującymi przepisami prawa procesowego. Skarga analizowana pod tym kątem zasługuje na uwzględnienie, jednakże z innych powodów, aniżeli podniesione przez skarżącego. Zezwala na to treść art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zgodnie, z którym Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Stosownie zaś do treści art. 134 § 2 ustawy, Sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba, że stwierdzi naruszenie prawa skutkującego stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności. W przedmiotowej sprawie organ rozpatrując odwołanie M.J. z dnia 1 czerwca 2006 r. od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] października 2004 r. uznał, iż odwołanie to zostało złożone z zachowaniem ustawowego terminu do jego złożenia. Podczas gdy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w orzeczeniu z dnia 17 maja 2006 r. na marginesie swoich rozważań wskazał, iż mylne pouczenie strony co do środków zaskarżenia nie powinno wywierać negatywnych dla strony konsekwencji i jest wystarczającą przesłanką uzasadniającą wniosek strony o przywrócenie uchybionego terminu. Oznacza to, iż w przypadku złożenia przez M. J. wniosku o przywrócenie terminu do złożenia odwołania organ rozpoznający ten wniosek jest zobowiązany do przywrócenia powyższego terminu lecz tylko wtedy, gdy taki wniosek zostanie złożony. Z akt administracyjnych nadesłanych do skargi wynika, że M. J. złożył odwołanie od decyzji Wojewody [...], natomiast wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia powyższego odwołania nie został złożony. Warunkiem skuteczności wniesienia odwołania jest zachowanie ustawowego terminu do jej dokonania. Uchybienie ustawowego terminu powoduje bezskuteczność odwołania, czego następstwem jest ostateczność decyzji. Organ odwoławczy obowiązany jest w postępowaniu wstępnym zbadać, czy odwołanie zostało wniesione w przewidzianym przepisami terminie. Rozpatrzenie zatem odwołania wniesionego z uchybieniem terminu, który nie został przywrócony, stanowi rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 kpa. Oznacza bowiem weryfikację w postępowaniu odwoławczym decyzji ostatecznej, tj. decyzji, która korzysta z ochrony trwałości (B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, Wydawnictwo C.H. Beck 2006, s. 598). Dodatkowo należy wskazać, iż uchybienie terminu jest okolicznością obiektywną i w razie jej stwierdzenia organ odwoławczy nie ma innej możliwości niż wydanie postanowienia o uchybieniu terminu przewidzianego w art. 134 kpa (wyrok NSA z 21 marca 1997r., SA/Łd 2990/95, niepubl. - M. Jaśkowska, A. Wróbel, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, Zakamycze 2005, s. 777). Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 156 § 1 pkt 2 Kpa, orzekł jak w sentencji wyroku. Na podstawie art. 152 powołanej ustawy stwierdzono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości.