VI SA/Wa 687/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Marcinkowska Sędziowie Sędzia WSA Ewa Frąckiewicz (spr.) Sędzia WSA Olga Żurawska – Matusiak Protokolant Karolina Pilecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 czerwca 2007 r. sprawy ze skargi M. L. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] lutego 2007 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń palną myśliwską i broń palną bojową 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymane nią w mocy decyzje S. Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. z dnia [...] listopada 2006 r.; 2. stwierdza, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu. Decyzją z dnia [...] listopada 2006 r. L. dz. [...] oraz decyzją z tego samego dnia o tym samym numerze Komendant Wojewódzki Policji w K. cofnął Panu M. L.pozwolenie na posiadanie broni palnej myśliwskiej i broni palnej bojowej. Obie decyzje zostały wydane na podstawie art. 20, art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 21 maja 1999 roku o broni i amunicji (tekst jednolity Dz. U. z 2004 r., Nr 52, p. 525 z późn. zm.) oraz na podstawie art. 104 k.p.a. W uzasadnieniu decyzji organ wyjaśnił, że w dniu [...]listopada 2005 roku Komenda Wojewódzka Policji w K. przedstawiła stronie zarzuty popełnienia przestępstw z art. 231 § 1 k.k. i art. 296 § 1 i 3 k.k. w związku z art. 11 § 2 k.k. Są to przestępstwa przeciwko działalności instytucji państwowych oraz samorządu terytorialnego i przeciwko obrotowi gospodarczemu. W tym stanie rzeczy, zdaniem organu istnieje uzasadniona obawa użycia broni przez stronę w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Organy Policji wymagają od osób posiadających pozwolenie na broń szczególnego uwrażliwienia na przestrzeganie przepisów prawa. Odstąpienie od tej zasady mogłoby u pozostałych obywateli, nie posiadających takiego uprawnienia, wzmóc poczucie zagrożenia. Dalej organ Policji wskazał, że prawo do posiadania broni jest dobrem reglamentowanym przepisami ustawy o broni i amunicji. Zdaniem Policji pozwolenie na broń winna posiadać wyłącznie osoba posiadająca nieposzlakowaną opinię, co przejawia się przede wszystkim przestrzeganiem prawa. Zachowanie strony skutkujące toczącym się postępowaniem karnym o przestępstwo przeciwko działalności instytucji państwowych oraz samorządu terytorialnego i przeciwko obrotowi gospodarczemu wyklucza ją z grona osób, które mogą posiadać pozwolenie na broń. Od obu decyzji z dnia [...] listopada 2006 r. Pan M. L. złożył odwołanie do Komendanta Głównego Policji. Zaskarżonym decyzjom strona zarzuciła naruszenie art. 42 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, art. 18 ust. 1 pkt 2, art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji oraz art. 7, art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 78 § 1 k.p.a. i wniosła o uchylenie każdej z decyzji i umorzenie postępowania bądź też ich uchylenie i przekazanie organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia. Skarżący podniósł przede wszystkim, że organ I instancji nie wykazał w postępowaniu dowodowym, iż istnieje uzasadniona obawa użycia przez niego broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Przeciwko stronie toczy się postępowanie karne o czyny inne niż wymienione w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni amunicji, a zatem organ miał obowiązek wykazać, iż istnieje uzasadniona obawa użycia broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Tymczasem organ Policji nie wskazał żadnej przesłanki, która uzasadniałaby zastosowanie art. 18 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, co więcej organ I instancji oddalił wniosek dowodowy o przeprowadzenie dowodu z akt sprawy karnej, toczącej się przeciwko skarżącemu przez co nie wyjaśnił dokładnie stanu faktycznego sprawy i naruszył konstytucyjną zasadą domniemania niewinności. Pan M. L. nie zgodził się również z tezą, że ustały okoliczności faktyczne, które stanowiły podstawę do wydania pozwolenia na broń palną bojową. Faktycznie skarżący nie piastuje już funkcji Prezydenta Miasta, ale należy ona do takich funkcji, z którymi pewne zagrożenia są związane nawet po jej ustaniu. Tego zaś organ nie wyjaśnił należycie. Komendant Główny Policji po rozpoznaniu odwołań Pana M. L. decyzją z dnia [...] lutego 2007 roku nr [...] utrzymał w mocy zaskarżone decyzje z dnia [...] listopada 2006 roku. Organ II instancji uznał, że wprawdzie przeciwko Panu L. toczą się postępowania karne o przestępstwa, które usytuowane są w kodeksie karnym, w rozdziałach dotyczących przestępstw przeciwko działalności instytucji państwowych oraz przeciwko obrotowi gospodarczemu, niemniej jednak jak wynika z postanowienia o przedstawieniu zarzutów, są to czyny ściśle związane z mieniem stanowiącym własność nie osoby fizycznej, ale organu administracji publicznej tj. miasta, którego był prezydentem. Zdaniem organu odwoławczego strona, jako osoba, która stoi pod zarzutem popełnienia czynu zabronionego, wymierzonego przeciwko mieniu nie daje gwarancji przestrzegania prawa w przyszłości, a więc także przepisów ustawy o broni i amunicji. Istotne znaczenie ma przy tym fakt, że skarżący stoi pod zarzutem popełnienia przestępstwa przeciwko mieniu a więc wprost wskazanego przez ustawodawcę w przykładowym katalogu przestępstw, stanowiących podstawę do uznania posiadacza pozwolenia na broń za osobę, określoną w art. 15 ust. 1 pkt 6. Komendant Główny Policji stwierdził, że prawidłowo organ I instancji odmówił przeprowadzenia dowodu z akt sprawy karnej, albowiem przedmiotem postępowania administracyjnego nie jest i nie może być kwalifikacja prawidłowości postępowania karnego. Z samego literalnego brzmienia przepisów stanowiących podstawę materialnoprawną decyzji wynika, że fakt toczącego się postępowania karnego dotyczącego popełnienia przestępstwa przeciwko mieniu, w ocenie ustawodawcy uzasadnia obawę użycia przez posiadacza broni w sposób określony i obliguje organy do cofnięcia pozwolenia. Organy administracji publicznej nie mogą natomiast dokonywać oceny materiałów zgromadzonych na potrzeby postępowania karnego a zatem przeprowadzenie wnioskowanego dowodu i to na okoliczności związane z przedmiotem postępowania karnego a nie administracyjnego jest prawnie nieuzasadnione. W toku postępowania odwoławczego Komendant Główny Policji uznał za zasadne uzupełnienie materiału dowodowego o opinię o stronie z jej miejsca zamieszkania oraz z koła łowieckiego. Z pisma prezesa koła wynika, iż strona na własną prośbę z dnia [...] marca 2006 roku zrezygnowała z członkostwa w kole C. i aktualnie jest członkiem niestowarzyszonym. Natomiast z opinii sporządzonej przez komisariat Policji w D. wynika, że Pan L. w środowisku sąsiadów posiada opinię pozytywną, nie nadużywa alkoholu, nie wchodzi w konflikt z sąsiadami oraz przestrzega zasad współżycia społecznego. Zdaniem Komendanta Głównego Policji opinie te nie mają wpływu na merytoryczne rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie, bowiem nie uwzględniają postawienia stronie zarzutu popełnienia wyżej wymienionych przestępstw w toczącym się przeciwko niej postępowaniu karnym. Jeżeli zaś chodzi o zastosowanie przez organ art. 18 ust. 4 ustawy o broni amunicji, Komendant Główny Policji podniósł, że Pan L. otrzymał pozwolenie na broń palną bojową do ochrony osobistej z uwagi na wykonywanie funkcji prezydenta miasta. W chwili obecnej okoliczność ta niewątpliwie ustała, natomiast strona nie podała żadnych nowych okoliczności, z których wynikałoby, że jest osobą narażoną na realne i ponadprzeciętne zagrożenie życia lub zdrowia. W tej sytuacji organ I instancji zasadnie więc wskazał również na tę podstawę cofnięcia stronie pozwolenia. Odnosząc się do zarzutów dotyczących naruszenia wymienionych przez stronę przepisów prawa procesowego oraz Konstytucji RP, Komendant Główny Policji stwierdził, że w postępowaniu administracyjnym brak jest podstaw prawnych do ustalenia czy strona tego postępowania dopuściła się przestępstwa. Zatem prawnokarna zasada domniemania niewinności nie ma zastosowania w postępowaniu administracyjnym, inne są bowiem zakresy przedmiotowe tego postępowania i postępowania karnego. Niedopuszczalne jest zatem na gruncie przepisów kodeksu postępowania administracyjnego badanie czy strona faktycznie dopuściła się przestępstwa, objętego toczącym się przeciwko niej postępowaniem karnym. Tym samym, według organu II instancji, zarzut strony, iż organ I instancji nie ustalił dokładnie stanu faktycznego sprawy, a tym samym naruszył wskazane przez stronę przepisy postępowania, jest niezasadny. Od decyzji Komendanta Głównego Policji z dnia [...] lutego 2007 roku Pan M. L. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie przepisów art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 21 maja 1999 roku o broni i amunicji poprzez ich błędne zastosowanie w sprawie i przyjęcie, że istnieją podstawy do cofnięcia skarżącemu pozwolenia na broń palną myśliwską i broń palną bojową tylko na tej podstawie, że toczy się przeciwko stronie postępowanie karne o popełnienie czynów z art. 231 § 1 k.k. i art. 296 § 1 i 3 k.k. bez zbadania czy istnieje bezpośredni związek pomiędzy zarzucanymi stronie czynami a jej cechami charakteru i dotychczasowym postępowaniem, które pozwalałyby na zaistnienie obawy, że użyje on broni w celach sprzecznych z interesami bezpieczeństwa państwa lub porządku publicznego. Nadto skarżący podniósł, że z treści art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji wynika, że posługuje się on zakresem przestępstw wymienionych w określonych rozdziałach części szczególnej Kodeksu karnego. Skoro zatem tak jest, to zastosowanie tego przepisu może nastąpić wówczas, gdy dana osoba stoi przed zarzutem popełnienia przestępstwa z rozdziału XIX k.k. lub rozdziału XXXV k.k. Przepis art. 296 k.k. znajduje się natomiast w rozdziale XXXVI. Podnosząc powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji. W odpowiedzi na skargę, Komendant Główny Policji wnosił o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zajęte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Zdaniem organu fakt, że skarżący jest podejrzany o popełnienie czynu z art. 231 § 1 k.k. i art. 296 § 1 k.k., a więc czynów nie umieszczonych w kodeksie karnym w rozdziałach czynów przeciwko życiu i zdrowiu oraz przeciwko mieniu nie oznacza, że może on zachować pozwolenie na broń. Zarzuty postawione skarżącemu świadczą o lekceważącym jego stosunku do obowiązujących przepisów prawa. Przeczą także nieskazitelnej postawie, jakiej organy Policji wymagają od osób posiadających tak wyjątkowe prawo, co z kolei uzasadnia ocenę, że interes skarżącego w posiadaniu prawa do dysponowania bronią bezwzględnie winien ustąpić na rzecz interesu społecznego, którego rzeczą jest m. in. ochrona bezpieczeństwa i porządku publicznego. Skarżący swoim postępowaniem zniweczył bowiem rękojmię, iż nie użyje broni przeciwko tym dobrom. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słusznościowych. Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. nr 153 poz. 1270 ze zm./ zwanej dalej p.p.s.a.). Rozpatrując skargę Pana M. L. w świetle powyższych kryteriów nie można odmówić jej słuszności. W myśl art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 21 maja 1999 roku o broni i amunicji (Dz. U. z 2004 r., nr 52, poz. 525 z późn. zm.) właściwy organ policji cofa pozwolenie na broń jeżeli osoba, której takie pozwolenie wydano należy do osób, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 2 – 6 cyt. wyżej ustawy. Zastosowanie przez organ policji powołanego przepisu i cofnięcie pozwolenia na broń jest zatem obligatoryjne w każdym przypadku, gdy osoba należy do kategorii, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 2 – 6 ustawy. Jedną z takich kategorii osób są osoby, co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, w szczególności zaś skazanym prawomocnym orzeczeniem za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu albo wobec, których toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw. Z literalnego brzmienia cytowanego przepisu wynika w sposób oczywisty, że nie chodzi tylko o sytuacje, gdy doszło do skazania za przestępstwo określone w tym przepisie lub jeżeli toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw, ale o każdą inną sytuacją wskazującą na to, że istnieje uzasadniona obawa, że broń może być użyta w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. W niniejszej sprawie toczy się przeciwko skarżącemu postępowanie karne o czyny z art. 231 § 1 k.k. i art. 296 § 1 i 3 k.k. w związku z art. 11 § 2 k.k., które należą do przestępstw przeciwko działalności instytucji państwowych oraz samorządu terytorialnego (Rozdział XXIX k.k.) oraz do przestępstw przeciwko obrotowi gospodarczemu (Rozdział XXXVI k.k.). Skoro nie są to przestępstwa przeciwko mieniu (jak mylnie przyjął organ) winien on zgodnie z zasadami wynikającymi z art. 7, 77 § 1 i 107 § 3 k.p.a. wykazać, iż wszczęcie przeciwko skarżącemu postępowania karnego o popełnienie tych przestępstw rodzi obawę, że posiadana przez niego broń może być użyta w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Tego zaś organ skutecznie nie wykazał, gdyż samego wszczęcia postępowania karnego o przestępstwa inne niż wymienione w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji nie należy utożsamiać z istnieniem obawy użycia przez skarżącego broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Jak słusznie podnosi skarżący, gdyby wolą ustawodawcy było cofanie pozwoleń na broń w przypadku wszczęcia postępowania lub skazania za każde przestępstwo, znalazło to by odzwierciedlenie w treści przepisu. Konieczne jest zatem powiązanie charakteru zarzucanych skarżącemu czynów z jego cechami charakteru, dotychczasowym życiem oraz stosunkiem do przestrzegania przepisów prawa. Cofnięcie pozwolenia na broń palną bojową do ochrony osobistej z uwagi na to, że skarżący przestał wykonywać funkcję prezydenta miasta powinno być poprzedzone postępowaniem wyjaśniającym przeprowadzonym przez sam organ, czy nadal mimo tego faktu istnieje zagrożenie życia lub zdrowia posiadacza broni. Stwierdzone przez Sąd niedostateczne wyjaśnienie całokształtu sprawy doprowadziło w konsekwencji do naruszenia prawa materialnego, tj. art. 18 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 15 ust. 1 pkt 6 i art. 18 ust. 4 ustawy o broni i amunicji w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, co skutkowało uchyleniem zaskarżonej decyzji i utrzymanych nią w mocy decyzji organu I instancji na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. Rozstrzygnięcie jak w pkt 2 wyroku Sąd oparł na art. 152 p.p.s.a.