II SA/Wa 670/07
WyrokWSA w Warszawie2007-06-21
Skład orzekający: Anna Mierzejewska, Iwona Dąbrowska, Joanna Kube
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy ukończenie studiów podyplomowych z zakresu edukacji humanistycznej, które nie obejmowały całości zagadnień z metodyki nauczania języka polskiego, może być uznane za spełnienie wymogów kwalifikacyjnych do nauczania tego przedmiotu na stopień nauczyciela dyplomowanego?Ratio decidendi
Sąd uznał, że ukończenie studiów podyplomowych z zakresu edukacji humanistycznej nie jest równoznaczne z posiadaniem kwalifikacji do nauczania języka polskiego, jeśli studia te nie obejmowały całości zagadnień z metodyki nauczania tego przedmiotu i nie były ukierunkowane na język polski jako główny przedmiot. W związku z tym, skarżąca nie spełniała wymogów kwalifikacyjnych do nadania jej stopnia awansu zawodowego nauczyciela dyplomowanego, co uzasadniało odmowę.Stan faktyczny
Skarżąca E. D. wniosła skargę na decyzję Ministra Edukacji Narodowej utrzymującą w mocy decyzję Kuratora Oświaty o odmowie nadania jej stopnia nauczyciela dyplomowanego. Organ odmówił nadania stopnia, uznając, że skarżąca nie posiada wymaganych kwalifikacji do nauczania języka polskiego, mimo ukończenia studiów podyplomowych z edukacji humanistycznej. Skarżąca zarzuciła naruszenie prawa materialnego, twierdząc, że spełnia wymogi kwalifikacyjne i przez lata nauczania języka polskiego jej kwalifikacje nie były kwestionowane.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Mierzejewska, Sędzia WSA Iwona Dąbrowska, Sędzia WSA Joanna Kube (spr.), Protokolant Łukasz Mazur, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 czerwca 2007 r. sprawy ze skargi E. D. na decyzję Ministra Edukacji Narodowej z dnia [...] lutego 2006 r. nr [...] w przedmiocie odmowy nadania stopnia nauczyciela dyplomowanego - oddala skargę -
Minister Edukacji Narodowej i Sportu decyzją z dnia [...] lutego 2002 r. nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa w związku z art. 9 b ust. 7 pkt 3 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. – Karta Nauczyciela (Dz. U. z 1997 r. Nr 56, poz. 357 ze zm.), utrzymał w mocy decyzję [...] Kuratora Oświaty z dnia [...] września 2006 r. nr [...], którą na podstawie art. 9 b ust. 6 ustawy z powołanej ustawy – Karta Nauczyciela odmówiono E. D. nadania stopnia nauczyciela dyplomowanego.
W uzasadnieniu decyzji ostatecznej podano m. in., iż w świetle art. 9 b ust. 1 i art. 9 ust. 1 pkt 1 oraz ust. 1 a - 3 ustawy – Karta Nauczyciela warunkiem nadania nauczycielowi stopnia nauczyciela dyplomowanego jest:
• posiadanie wymaganych kwalifikacji,
• odbycie stażu zakończonego pozytywną oceną dorobku zawodowego nauczyciela,
• uzyskanie akceptacji komisji kwalifikacyjnej.
Zgodnie z art. 9 b ust. 6 w związku z art. 9 b ust. 1 i 9 b ust. 4 pkt 3 powołanej ustawy nauczycielowi, który nie spełnia tych warunków, organ sprawujący nadzór pedagogiczny odmawia nadania stopnia nauczyciela dyplomowanego w drodze decyzji administracyjnej.
Przepis art. 9 ust. 1 pkt 1 ustawy - Karta Nauczyciela przewiduje, że stanowisko nauczyciela może zajmować osoba, która posiada wyższe wykształcenie z odpowiednim przygotowaniem pedagogicznym lub ukończyła zakład kształcenia nauczycieli i podejmuje pracę na stanowisku, do którego są to wystarczające kwalifikacje.
W myśl zaś przepisu § 4 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 10 września 2002 r. w sprawie szczegółowych kwalifikacji wymaganych od nauczycieli oraz określenia szkół i wypadków, w których można zatrudniać nauczycieli niemających wyższego wykształcenia lub ukończonego zakładu kształcenia nauczycieli (Dz. U. nr 155, poz. 1288 ze zm.) kwalifikacje do zajmowania stanowiska nauczyciela w szkołach podstawowych posiada osoba, która legitymuje się dyplomem ukończenia:
1. studiów magisterskich na kierunku zgodnym lub zbliżonym z nauczanym przedmiotem lub rodzajem prowadzonych zajęć i posiada przygotowanie pedagogiczne lub
2. studiów magisterskich w specjalności zgodnej lub zbliżonej z nauczanym przedmiotem lub rodzajem prowadzonych zajęć i posiada przygotowanie pedagogiczne albo
3. studiów magisterskich na kierunku innym niż nauczany przedmiot lub rodzaj prowadzonych zajęć, która ponadto posiada przygotowanie pedagogiczne i ukończyła studia podyplomowe z zakresu nauczanego przedmiotu lub rodzaju prowadzonych zajęć,
4. studiów wyższych zawodowych na kierunku (specjalności) zgodnym lub zbliżonym z nauczanym przedmiotem lub rodzajem prowadzonych zajęć i posiada przygotowanie pedagogiczne,
5. studiów magisterskich na kierunku innym niż nauczany przedmiot lub rodzaj prowadzonych zajęć albo dyplomem ukończenia studiów wyższych zawodowych na kierunku (specjalności) innym niż nauczany przedmiot lub rodzaj prowadzonych zajęć, która ponadto posiada przygotowanie pedagogiczne i ukończyła studia podyplomowe lub kurs kwalifikacyjny z zakresu nauczanego przedmiotu lub rodzaju prowadzonych zajęć,
6. zakładu kształcenia nauczycieli w specjalności innej niż nauczany przedmiot lub rodzaj prowadzonych zajęć, która ponadto ukończyła kurs kwalifikacyjny z zakresu nauczanego przedmiotu lub rodzaju prowadzonych zajęć.
E. D., w okresie odbywania stażu na stopień nauczyciel dyplomowanego od [...] września 2000 r. do [...] maja 2003 r. była zatrudniona na stanowisku nauczyciela w Zespole Szkół [...] w S. w pełnym wymiarze godzin na stanowisku nauczyciela [...] (od [...] września 2000 r. do [...] sierpnia 2002 r.) oraz [...] (od [...] września 2002 r. do [...] maja 2003 r.).
Wymieniona legitymuje się dyplomem ukończenia studiów magisterskich na Uniwersytecie [...] drugiego stopnia w zakresie wychowania przedszkolnego z dnia [...] sierpnia 1989 r., świadectwem ukończenia na Uniwersytecie [...] – Filia w B. studium podyplomowego w zakresie pedagogiki wczesnoszkolnej z dnia [...] lutego 1994 r., oraz świadectwem ukończenia studiów podyplomowych w zakresie edukacji humanistycznej z dnia [...] czerwca 2003 r. w [...] Wyższej Szkole Pedagogicznej w B.
Organ wskazał, że nie można uznać studiów podyplomowych w zakresie edukacji humanistycznej ukończonych przez skarżącą w 2002 r. za studia podyplomowe z zakresu języka polskiego. Podano, że przy uwzględnieniu przygotowania merytorycznego E. D., wynikającego z ukończenia przez nią studiów magisterskich w zakresie wychowania przedszkolnego nie można uznać, że program studiów podyplomowych umożliwił jej uzyskanie wiedzy i umiejętności do nauczania języka polskiego. Program studiów podyplomowych nie obejmował bowiem całości zagadnień zawartych w szkolnym programie nauczania z tego przedmiotu, zaś zagadnienia z metodyki nauczania języka polskiego w szkole podstawowej zostały uwzględnione w programie studiów w niewielkim stopniu. Zatem, w ocenie organu wnioskodawczyni nie posiada kwalifikacji do nauczania języka polskiego. Niespełnienie zaś wymagań kwalifikacyjnych przez wnioskodawczynię uzasadniało wydanie decyzji odmawiającej nadania kolejnego stopnia awansu zawodowego nauczyciela.
W skardze do Sądu E. D. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie kosztów postępowania. Wnosząca skargę zarzuciła organowi naruszenie prawa materialnego przez uznanie, że nie spełnia wymogów określonych przepisami prawa w zakresie nadania jej stopnia awansu zawodowego nauczyciela dyplomowanego i w konsekwencji bezpodstawne niedopuszczenie jej do postępowania przed komisją kwalifikacyjną.
W uzasadnieniu skargi, skarżąca podaje, że uzyskując świadectwo studiów podyplomowych w [...] Wyższej Szkole Pedagogicznej w B. nabyła kwalifikacje uprawniające do nauczania języka polskiego i historii w szkole podstawowej i gimnazjum. Podkreśliła, że przez 4 lata nie były kwestionowane jej kwalifikacje jako nauczyciela języka polskiego. Skarżąca wskazując na swoje osiągnięcia zawodowe w zakresie nauczania języka polskiego, podkreśla, że jest przygotowana do pracy na stanowisku nauczyciela języka polskiego w szkole podstawowej. W jej ocenie stanowisko organów w kwestii ukończonych przez nią w 2003 r. studiów podyplomowych jest niejednoznaczne. Zwraca uwagę, na fakt, że władze [...] Wyższej Szkoły Pedagogicznej w B. nie zgodziły się ze stanowiskiem organu, co do oceny charakteru studiów podyplomowych w zakresie edukacji humanistycznej.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie powołując się na dotychczasową argumentację faktyczną i prawną.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
W świetle art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym stosownie do § 2 ust. 1 powołanej ustawy, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji, Sąd nie stwierdził, aby organy podejmujące w badanej sprawie rozstrzygnięcie, dopuściły się naruszenia prawa materialnego, ewentualnie przepisów postępowania administracyjnego w stopniu, w jakim mogłoby to mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Zgodnie z art. 9b ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 9 ust. 1 pkt 1 oraz ust. 1a - 3 ustawy – Karta Nauczyciela warunkiem nadania stopnia awansu zawodowego nauczyciela dyplomowanego jest: posiadanie wymaganych kwalifikacji, odbycie stażu zakończonego pozytywną oceną dorobku zawodowego oraz uzyskanie akceptacji komisji kwalifikacyjnej.
Istota przedmiotowej sprawy sprowadza się do wyjaśnienia, czy skarżąca w dacie wydania decyzji ostatecznej spełniała warunki do nadania jej stopnia awansu zawodowego nauczyciela dyplomowanego.
W ocenie Sądu, przyjęcie przez organ, że skarżąca nie posiada kwalifikacji do nauczania języka polskiego, a tym samym nie spełnienia wymagań kwalifikacyjnych do nadania jej kolejnego stopnia awansu zawodowego nauczyciela znajduje uzasadnienie w obowiązującym prawie.
Prawidłowe są ustalenia organu, co do tego, że skarżąca mająca ukończone wyższe studia magisterskie w zakresie wychowania przedszkolnego oraz przygotowanie pedagogiczne, w trakcie odbywania stażu na stopień nauczyciela dyplomowanego od [...] września 2000 r. do [...] maja 2003 r. nauczała w szkole w S. [...] (od [...] września 2002 r. do [...] maja 2003 r.) nie posiadając do tego wymaganych kwalifikacji. Studia podyplomowe w zakresie edukacji humanistycznej, które ukończyła w dniu [...] czerwca 2003 r. w [...] Wyższej Szkole Pedagogicznej w B. nie są bowiem studiami z zakresu nauczanego przedmiotu lub rodzaju prowadzonych zajęć.
Według Słownika języka polskiego PWN tom A-K Wydawnictwo Naukowe PWN Warszawa 1998 r. str.711, nauki humanistyczne obejmują szeroko rozumiane nauki społeczne badające człowieka jako istotę społeczną i jego wytwory, np. język, literaturę sztukę, historię itp. Wykaz przedmiotów na świadectwie ukończenia humanistycznych studiów podyplomowych przez skarżącą dowodzi, że dotyczyły one szeroko rozumianych nauk humanistycznych, a nie języka polskiego, który to przedmiot nie był kierunkiem przewodzącym tym studiom. W konsekwencji, należy uznać za prawidłowe stanowisko organu, że studia te miały charakter jedynie uzupełniający dla osób posiadających już kwalifikacje do nauczania języka polskiego i historii. Ukończenie tych studiów, nie daje natomiast uprawnienia do nauczania tych przedmiotów w szkole podstawowej i gimnazjum. Zdaniem Sądu, na taką ocenę nie ma wpływu fakt, że [...] Wyższa Szkoła Pedagogiczna w B. na wydanym świadectwie ukończenia studiów podyplomowych, podała informację, że uprawniają one do nauczania języka polskiego i historii w szkołach podstawowych i gimnazjach.
Reasumując należy stwierdzić, że zarówno zaskarżona decyzja, jak również decyzja organu I instancji, nie narusza prawa.
Z powyższych względów, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2000 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło