I SA/Sz 841/06
WyrokWSA w Szczecinie2007-06-21
Skład orzekający: Kazimiera Sobocińska, Marzena Kowalewska, Zofia Przegalińska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zaliczenie nadpłaty podatku na poczet zaległości podatkowych, które nastąpiło z mocy prawa przed ogłoszeniem upadłości podatnika, jest skuteczne, mimo że postanowienie o zaliczeniu zostało wydane po ogłoszeniu upadłości?Ratio decidendi
Zaliczenie nadpłaty podatku na poczet zaległości podatkowych następuje z mocy prawa z dniem powstania nadpłaty, który w przypadku zeznania rocznego jest dniem jego złożenia. Jeśli nadpłata i zaległość powstały przed ogłoszeniem upadłości, a zaliczenie nastąpiło z dniem złożenia zeznania, to zarachowana kwota nie wchodzi do masy upadłości. Postanowienie organu jedynie formalnie potwierdza dokonane wcześniej z mocy prawa zaliczenie.Stan faktyczny
Syndyk masy upadłości zaskarżył postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego o zaliczeniu nadpłaty podatku VAT i dochodowego na poczet zaległości podatkowych. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów Prawa upadłościowego i naprawczego, wskazując, że zaliczenie nastąpiło po ogłoszeniu upadłości podatnika, a kwota nadpłaty powinna trafić do masy upadłości. Organ odwoławczy i sąd uznali, że zaliczenie nastąpiło z mocy prawa z dniem złożenia zeznania rocznego, czyli przed ogłoszeniem upadłości, a postanowienie jedynie potwierdzało ten fakt.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Kazimiera Sobocińska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Marzena Kowalewska,, Sędzia NSA Zofia Przegalińska, Protokolant Karolina Borowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 czerwca 2007 r. sprawy ze skargi Syndyka masy upadłości "B" F. O. – W. G. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zaliczenia nadpłaty na poczet zaległości z tytułu podatku VAT za sierpień 2005r., odsetek oraz podatku dochodowego od osób fizycznych za październik, listopad, grudzień 2005r. oraz styczeń i luty 2006r. oddala skargę
W dniu 28 kwietnia 2006r. W. G. złożył w Urzędzie Skarbowym roczne zeznanie podatkowe PIT-36L o wysokości dochodu osiągniętego w roku podatkowym 2005, z którego wynikała nadpłata w kwocie [...] zł.
Postanowieniem z dnia [...]. Sąd Rejonowy Wydział Gospodarczy ds. Upadłościowych i Naprawczych ogłosił upadłość W. G. (sygn. akt [...]).
Naczelnik Urzędu Skarbowego postanowieniem z dnia [...] wydanym na podstawie art. 76 § 1 oraz 76a § 1 Ordynacji podatkowej, zaliczył w/w nadpłatę na poczet wskazanych zaległości podatkowych wraz z odsetkami za zwłokę do dnia złożenia zeznania.
O zrealizowanej przez Urząd Skarbowy czynności zdecydował fakt, iż zarówno zaległość jak i nadpłata powstały przed datą ogłoszenia upadłości podatnika.
W zażaleniu na postanowienie organu I instancji syndyk masy upadłości wniósł o jego uchylenie zarzucając, że wydane zostało z naruszeniem przepisów ustawy z 28 lutego 2003r. Prawo upadłościowe i naprawcze (Dz.U. Nr 6, poz. 535 ze zm.) polegającym na zadysponowaniu przez Urząd kwotą nadpłaty mimo ogłoszenia upadłości.
Dyrektor Izby Skarbowej postanowieniem z dnia [...] utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. Powołując się na art. 76
§ 1 Ordynacji podatkowej organ odwoławczy stwierdził, że w przypadku wystąpienia nadpłaty organ podatkowy zobowiązany jest dokonać jej zaliczenia na poczet zaległości podatkowych. Zwrot nadpłaty jest możliwy tylko wtedy, gdy na podatniku nie ciążą zaległe i bieżące zobowiązania podatkowe.
W rozpatrywanej sprawie zarówno zaległości podatkowe jak i nadpłata wystąpiły przed ogłoszeniem upadłości podatnika. Wydane postanowienie jedynie dokumentuje dokonane z urzędu zarachowanie nadpłaty na poczet zaległości podatkowych, które nastąpiło przed ogłoszeniem upadłości podatnika.
W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego syndyk masy upadłości domaga się uchylenia zaskarżonego postanowienia zarzucając, że wydane zostało z naruszeniem prawa. Zgodnie z art. 61 Prawa upadłościowego i naprawczego z dniem ogłoszenia upadłości majątek upadłego staje się masą upadłości, która służy zaspokojeniu wierzycieli upadłego. Po ogłoszeniu upadłości wszelkie wierzytelności mogą być realizowane tylko w ramach postępowania upadłościowego. Z tych względów, zdaniem skarżącego, organ podatkowy nie był uprawniony do dokonania zaliczenia wykazanej nadpłaty na poczet zaległych podatków, lecz powinien przekazać nadpłatę do masy upadłości.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje:
Skarga jest niezasadna, nie ma bowiem podstaw do uznania zaskarżonego postanowienia za niezgodne z prawem.
Zgodnie z art. 76 § 1 Ordynacji podatkowej nadpłaty wraz z ich oprocentowaniem podlegają zaliczeniu z urzędu na poczet zaległości podatkowych wraz z odsetkami za zwłokę oraz bieżących zobowiązań podażowych, a w razie ich braku podlegają zwrotowi z urzędu (...).
Zgodnie zaś z art. 76a Ordynacji podatkowej w sprawach zaliczenia nadpłaty na poczet zaległych oraz bieżących zobowiązań podatkowych wydaje się postanowienie, na które służy zażalenie ... (§ 1). Zaliczenie nadpłaty na poczet zaległości podatkowych następuje z dniem powstania nadpłaty – w przypadkach
o których mowa w art. 73 § 1 pkt 1, 2 i 5 oraz § 2 § 2 pkt 1). Przypadek, o którym mowa w art. 73 § 2 to m.in. określenie momentu powstania nadpłaty z dniem złożenia zeznania rocznego – dla podatników podatku dochodowego.
Stosownie do powołanych przepisów, w stanie faktycznym rozpatrywanej sprawy, który jest niesporny, z dniem złożenia przez podatnika podatku dochodowego zeznania rocznego za 2005r. PIT-36L tj. z dniem 28 kwietnia 2006r. nastąpiło zaliczenie wykazanej w tym zeznaniu nadpłaty na poczet zaległości podatkowych. W tym czasie podatnik nie był jeszcze w stanie upadłości, nie było zatem przeszkód prawnych do uznania, że z dniem złożenia zeznania rocznego nastąpiło zaliczenie wykazanej nim nadpłaty na poczet zaległości podatkowych
z mocy prawa tj. art. 76a § 2 pkt 1 w związku z art. 73 § 2 pkt 1 Ordynacji podatkowej. Dzień wydania postanowienia nie jest dniem zaliczenia nadpłaty. Postanowienie wywołuje skutki wsteczne w tym znaczeniu, że deklaratywnie określa dokonane już z mocy prawa zaliczenie nadpłaty z dniem złożenia zeznania rocznego, co nastąpiło przed ogłoszeniem upadłości podatnika. Zarachowana wcześniej nadpłata nie mogła, rzecz jasna, wejść w skład masy później ogłoszonej upadłości.
Zaskarżone postanowienie potwierdza jedynie w sposób formalny dokonane wcześniej z mocy prawa zaliczenie nadpłaty na poczet zaległości podatkowych i nie koliduje z przepisami prawa upadłościowego i naprawczego.
Z tych względów nieuzasadniona skarga podlega oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło