II SA/Ke 244/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Żak, Sędziowie Sędzia WSA Renata Detka, Sędzia WSA Dorota Pędziwilk-Moskal (spr.), Protokolant Referent stażysta Małgorzata Rymarz, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 21 czerwca 2007 r. sprawy ze skargi D. R. na decyzję Wojewody z dnia [...] znak [...] w przedmiocie odmowy wymeldowania oddala skargę. Decyzją z dnia [...]znak: [...]Wojewoda utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta K. z dnia [...] Nr [...] orzekającą o odmowie wymeldowania W. D. z pobytu stałego w lokalu przy ul. O. w K. W motywach rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, iż postępowanie przed organem I instancji wszczęto na wniosek D.R. W jego wyniku Prezydent Miasta K uznał, iż nie zachodzą przesłanki nakazujące wymeldowanie osoby w trybie administracyjnym i decyzją z dnia [...] orzekł o odmowie wymeldowania W. D. z pobytu stałego w w/w lokalu. Odwołanie od decyzji organu I instancji wniosła D.R. Decyzją z dnia [...] Wojewoda uznając odwołanie za niezasadne utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, iż ustawa z dnia 10 kwietnia 1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2006r. nr 139, poz. 993 ze zm.) normuje prowadzenie ewidencji ludności, rejestrując dane o miejscu pobytu osób, co oznacza wyłącznie rejestrację stanu faktycznego w zakresie pobytu osób i służy wyłącznie celom ewidencyjnym. Natomiast stosownie do przepisu art. 15 ust. 2 cyt. ustawy organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania. Rozwiązanie przyjęte w cyt. przepisie ma charakter wyjątkowy, stanowiąc zarazem odstępstwo od ogólnej reguły działania organów prowadzących ewidencję ludności wyłącznie na wniosek osób wykonujących własny obowiązek meldunkowy. Zebrany w postępowaniu administracyjnym materiał dowodowy potwierdził fakt przebywania W. D. w spornym lokalu. Okoliczność ta została przyznana przez jej syna – W. D. na rozprawie administracyjnej w dniu 7.11.2006r., jak również W. D., przesłuchaną w trybie art. 50 § 3 k.p.a. Przesłuchanie W. D. w miejscu jej pobytu pozwoliło organom na ocenę, iż w spornym lokalu znajdują się jej rzeczy osobiste i tam też koncentruje się jej życie osobiste. W konsekwencji tak poczynionych ustaleń faktycznych Wojewoda nie znalazł podstaw do zmiany bądź uchylenia decyzji organu I instancji. Skargę na powyższe rozstrzygnięcie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach wniosła D.R., żądając uchylenia decyzji organu I i II instancji oraz przekazania sprawy do ponownego rozpoznania. Skarżąca podniosła, iż decyzja Wojewody rażąco narusza prawo - w szczególności przepisy k.p.a. zobowiązujące do wyjaśnienia sprawy i prowadzenia rzetelnego postępowania. Nie przeprowadzono bowiem wszystkich niezbędnych dowodów zmierzających do wyjaśnienia rzeczywistego miejsca pobytu i sytuacji rodzinnej W. D., takich jak wywiad w Komendzie Miejskiej Policji, ustalenie w Miejskim Zarządzie Budynków w K. ile wynoszą zaległości czynszowe rzekomych lokatorów oraz sprawdzenie w Zakładzie Energetycznym i Miejskim Przedsiębiorstwie Wodociągów jakie jest zużycie energii i wody w budynku zamieszkałym rzekomo przez pięć osób. Ponadto, organy administracji nie dokonały prawidłowo oględzin w celu stwierdzenia czy w przedmiotowym lokalu ktoś mieszka (brak m. in. zdjęć z zawartością szaf, środków żywnościowych). Nie ustosunkowano się także do podnoszonych przez skarżącą okoliczności, iż W. D. została zameldowana i otrzymała przydział lokalu w 1999r., a rzekomo przebywa tam od 1945r. Nastąpiłoby to bowiem pomimo zgłoszonego przez współwłaścicieli w dniu 27.09.1996r. zakazu meldowania kogokolwiek bez wiedzy i zgody współwłaścicieli. D.R. zarzuciła również, iż W. D. jest przywożona i odwożona po zakończeniu czynności urzędowych. Osoba ta jest całkowicie niesprawna i wymaga opieki, w związku z czym nie jest w stanie poruszać się samodzielnie. Nie odbiera poczty. Budynek stoi pusty i nieogrzewany, zaś w nocy nie pali się nim światło. Fakt, iż w mieszkaniu znajdują się meble nie świadczy jeszcze o jego zamieszkiwaniu. Zdaniem skarżącej organ II instancji nie ustosunkował się do argumentów prawnych i faktycznych powołanych w odwołaniu, co narusza podstawowe zasady postępowania administracyjnego. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25.07.2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002r. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) zadaniem sądu administracyjnego jest sprawowanie kontroli zaskarżonych aktów i czynności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem obowiązującym w dniu ich wydania. Natomiast stosownie do art. 145 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002r., Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej ustawą p.p.s.a., decyzja (lub postanowienie) podlega uchyleniu, jeżeli Sąd stwierdzi: - po pierwsze, naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, - po drugie, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, - po trzecie, inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Dokonując tak rozumianej oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia Sąd nie stwierdził, aby w toku postępowania administracyjnego doszło do naruszenia prawa materialnego bądź procesowego, które mogłoby stanowić podstawę uwzględnienia skargi. Tym samym, kwestionowana przez skarżącą decyzja nie budzi zastrzeżeń z punktu widzenia jej legalności. Na wstępie należy wskazać, że zgodnie z art. 1 ust. 2 ustawy z dnia 10.04.1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2006r. Nr 139, poz. 993 ze zm.), zwanej dalej ustawą, ewidencja ludności polega na rejestracji danych o miejscu pobytu osób, o urodzeniach, dotyczących obowiązku wojskowego, zmianach stanu cywilnego, obywatelstwa, imion i nazwisk oraz o zgonach. Z kolei stosownie do art. 15 ust. 2 cyt. ustawy organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Takie brzmienie powołanego przepisu oznacza, że warunkiem wymeldowania z miejsca pobytu stałego jest opuszczenie lokalu. W orzecznictwie sądowym ugruntowany został pogląd zgodnie z którym opuszczenie miejsca stałego pobytu, jako niezbędna przesłanka wymeldowania, określona w art. 15 ust. 2 cyt. ustawy, winno być rozumiane jako zaniechanie posiadania lokalu będącego dotychczasowym miejscem stałego pobytu oraz dobrowolne wyprowadzenie się do innego mieszkania. Wymeldowanie jest zatem potwierdzeniem określonego faktu, natomiast wskazane w art. 15 ust. 2 cyt. ustawy przesłanki umożliwiają sprecyzowanie stanu faktycznego, którego efektem ma być stwierdzenie, czy dana osoba opuściła lokal mieszkalny. Skoro wymeldowanie jest wyłącznie aktem rejestracji danych dotyczących ustania pobytu określonej osoby w dotychczasowym miejscu to - analogicznie jak przy zameldowaniu - źródłem powinności dokonania tej czynności przez organ administracji jest sam fakt opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu przez osobę podlegającą wymeldowaniu. Z kolei o opuszczeniu stałego miejsca zamieszkania można mówić tylko wówczas, gdy jest ono dobrowolne i ma charakter trwały (por. wyrok NSA z dnia 23 kwietnia 2001 r. sygn. akt V SA 3169/00 LEX nr 50123). Natomiast rezygnacja z prawa do przebywania w lokalu może nastąpić zarówno w sposób wyraźny (np. poprzez złożenie stosownego oświadczenia), jak również poprzez takie zachowanie, które w sposób niebudzący wątpliwości będzie wyrażać wolę danej osoby. Opuszczeniem danego lokalu jest zatem nie tylko fizyczne nieprzebywanie, ale i zamiar opuszczenia, z jednoczesnym zerwaniem wszelkich związków z dotychczasowym lokalem i założeniem w nowym miejscu ośrodka swoich osobistych i majątkowych interesów, przy czym zamiar taki określa się na podstawie obiektywnych, możliwych do stwierdzenia okoliczności. Organy orzekające prawidłowo przyjęły, iż w świetle zebranego w sprawie materiału dowodowego brak jest podstaw do przyjęcia, iż W. D. w rozumieniu ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych opuściła lokal przy ul. O. w K. Okoliczność zamieszkiwania w spornym lokalu przez W. D. potwierdzają nie tylko zeznania jej syna W. D. ale również jej wyjaśnienia złożone w trybie art. 50 § 3 k.p.a. Z zeznań tych wynika, że osoba ta zamieszkuje w lokalu przy ul. O. w K., tam też koncentruje się jej życie osobiste. Wobec twierdzeń tych osób oraz spostrzeżeń pracowników urzędu dokonanych na miejscu w spornym lokalu, w toku odbierania wyjaśnień od W. D. – głównego najemcy, nie budzą wątpliwości ustalenia organów, że W. D. zamieszkuje w spornym lokalu i tam też znajdują się jej rzeczy osobiste. Również w piśmie Miejskiego Zarządu Budynków w K. z dnia 7.12.2006r. ( karta 29 akt administracyjnych), stwierdzono, że W. D. lokal mieszkalny Nr 3 w budynku przy ul. O. zajmuje na podstawie decyzji z 16 lutego 1999r. wydanej przez Wydział Spraw Lokalowych Urzędu Miasta w K., natomiast J. T.- córka W. D. wraz z mężem i synem mieszkają w lokalu Nr 2. Wszystkie zameldowane tam osoby mieszkają w nim od lat regulując opłaty za czynsz i media ( dostawa wody i odprowadzanie ścieków oraz wywóz śmieci) na rzecz zarządcy. Wbrew twierdzeniom skargi decyzji odmawiającej wymeldowania W. D. nie można zarzucić naruszenia przepisów postępowania, w szczególności art. 7 i 77 k.p.a., albowiem organy orzekające obu instancji wyczerpująco wyjaśniły istotne okoliczności sprawy, przeprowadzając postępowanie z zachowaniem wymogów postępowania administracyjnego. W ocenie Sądu zebrany w sprawie materiał dowodowy pozwalał organom orzekającym dokonać oceny zasadności wniosku skarżącej w odniesieniu do znajdujących zastosowanie w rozpoznawanej sprawie norm prawa materialnego. Należy podkreślić, że ocena tak zebranego materiału dowodowego nie naruszyła zasady swobodnej oceny materiału dowodowego. Odnosząc się do zarzutu skargi dotyczącego nieprzeprowadzenia przez organy administracji wskazanych przez D. R. środków dowodowych wskazać należy, iż wobec jednoznacznego i niebudzącego wątpliwości ustalenia najistotniejszego w niniejszej sprawie faktu tj. przebywania W. D. w w/w lokalu, organy administracji nie miały obowiązku przeprowadzania dalszych czynności dowodowych. Skarżąca sama nie posiadała wiedzy w kwestiach znaczących dla postępowania wyjaśniającego, natomiast dowody, których przeprowadzenia żądała nie mogły potwierdzić ani od kiedy ani czy w ogóle przed złożeniem wniosku o wymeldowanie W. D. nie zamieszkiwała w spornym lokalu. Podkreślenia ponadto wymaga, iż w prowadzonym na podstawie art. 15 ust. 2 cyt. ustawy postępowaniu ustala się przede wszystkim okoliczność opuszczenia przez określoną osobę miejsca jej pobytu stałego lub czasowego, nie zaś - jak chce tego skarżąca - sytuację rodzinną, czy też zdrowotną takiej osoby. Z kolei ewentualne ustalenie zaległości czynszowych czy też zaległości z tytułu poboru energii elektrycznej nie przesądza jeszcze o zamieszkiwaniu czy też nie zamieszkiwaniu w lokalu danej osoby. W świetle przedstawionych okoliczności faktycznych i prawnych należy podzielić stanowisko organów orzekających, iż W.D. zamieszkuje w spornym lokalu, tym samym brak jest podstaw do orzeczenia o jej wymeldowaniu. Mając na uwadze, iż podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 151 ustawy p.p.s.a.