I SA/Po 199/07

WyrokWSA w Poznaniu2007-07-03

Skład orzekający: Sylwia Zapalska, Katarzyna Nikodem, Roman Wiatrowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy składki na ubezpieczenie społeczne rolników, których terminy płatności upłynęły w 1996 roku, uległy przedawnieniu z końcem 2001 roku, czy też obowiązuje wobec nich 10-letni termin przedawnienia wprowadzony w 2004 roku?
Ratio decidendi
Składki na ubezpieczenie społeczne rolników, których terminy płatności upłynęły w 1996 roku, uległy przedawnieniu z końcem 2001 roku na podstawie 5-letniego terminu przedawnienia wynikającego z przepisów o zobowiązaniach podatkowych, które miały zastosowanie do tych składek przed 2 maja 2004 roku. Wpis hipoteki przymusowej nie przerywa biegu przedawnienia w sposób pozwalający na egzekucję po jego upływie, a wierzyciel nie wystąpił o egzekucję z nieruchomości. W związku z tym, 10-letni termin przedawnienia wprowadzony w 2004 roku nie miał zastosowania do tych należności.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi K. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w P. utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego o umorzeniu postępowania egzekucyjnego wobec M.C. z tytułu zaległości w składkach na ubezpieczenia społeczne rolników. Organ egzekucyjny umorzył postępowanie z powodu braku możliwości wyegzekwowania należności. Organ odwoławczy utrzymał postanowienie w mocy, stwierdzając przedawnienie składek z końcem 2001 roku na podstawie 5-letniego terminu przedawnienia. Wierzyciel zarzucił błędną wykładnię prawa materialnego, twierdząc, że obowiązuje 10-letni termin przedawnienia.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Sylwia Zapalska Sędziowie as. sąd. WSA Katarzyna Nikodem as. sąd. WSA Roman Wiatrowski (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Kamila Kozłowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 03 lipca 2007r. sprawy ze skargi K. w P. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w P. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego oddala skargę /-/ R. Wiatrowski /-/ S. Zapaska /-/ K. Nikodem I SA/Po 199/07 UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego w P. na podstawie art. 59§3 w związku z art. 59 §2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji ( Dz.U. z 2005r. Nr 229, poz 1954 z późn.zm.- dalej powoływanej jako ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji) umorzył postępowanie egzekucyjne prowadzone wobec majątku M.C. i M.C. na podstawie tytułu wykonawczego z dnia [...] nr [...] wystawionego przez wierzyciela K. w P. Oddział Regionalny, z tytułu zaległości w składkach na ubezpieczenia społeczne rolników za [...] należnych od M. C.. W uzasadnieniu organ egzekucyjny wyjaśnił, że umarzenie postępowania nastąpiło z uwagi na brak możliwości wyegzekwowania należności. Z protokołu o stanie majątkowym wynika bowiem, że zobowiązany M. C. utrzymuje się z gospodarki rolnej. Zobowiązany posiada niewielką ilość inwentarza, który służy do zaspokajania podstawowych potrzeb rodziny. Ruchomości przez niego użytkowane nie podlegają egzekucji ze względu na znaczny stopień zużycia. Zobowiązany nie posiada także innego majątku, który mógłby stanowić przedmiot egzekucji. Natomiast zajęcie rachunku bankowego okazało się bezskuteczne. Ponadto wskazano, że organ egzekucyjny pismem z dnia [...] poinformował wierzyciela o możliwości wszczęcia egzekucji z nieruchomości, tj. domu mieszkalnego o pow. 160m2, stanowiącego własność zobowiązanego. Organ egzekucyjny wyjaśnił, iż w związku z tym, że wierzyciel - K. w Z, we wskazanym terminie nie zajął stanowiska w sprawie zastosowania środka egzekucyjnego w postaci egzekucji z nieruchomości zobowiązanego, należało postąpić, jak w sentencji. Na powyższe postanowienie organu egzekucyjnego z dnia [...] wierzyciel pismem z dnia [...] złożył do Dyrektora Izby Skarbowej w P. zażalenie zarzucając, że w prowadzonym postępowaniu nie uwzględniono możliwości zajęcia kwoty dopłat bezpośrednich na rachunku bankowym zobowiązanego oraz nie sprawdzono w Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, czy podał on do protokołu o stanie majątkowym faktyczny stan inwentarza. Dodatkowo wierzyciel zwraca uwagę, że nie otrzymał protokołu o stanie majątkowym dłużnika. Postanowieniem z dnia [...] Dyrektor Izby Skarbowej w P. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. z dnia [...] W uzasadnieniu postanowienia organ odwoławczy stwierdził, iż zażalenie wierzyciela nie może zostać uwzględnione, ponieważ zobowiązania podatkowe przedawniły się i należało umorzyć postępowanie egzekucyjne. Dyrektor Izby Skarbowej wskazał, iż ustawa z dnia 20 grudnia 1990r. o ubezpieczeniu społecznym rolników w brzmieniu obowiązującym przed 2 maja 2004r., nie zawierała odrębnych regulacji dotyczących przedawnienia składek na ubezpieczenia społeczne rolników. W tym zakresie na podstawie art. 52 ust.1 pkt1 tej ustawy zastosowanie miały odpowiednie przepisy o zobowiązaniach podatkowych. Zgodnie z art. 70 Ordynacji podatkowej, okres przedawnienia wynosi 5 lat licząc od końca roku, w którym minął termin płatności należności. Z informacji przesłanej natomiast przez wierzyciela wynika, że w stosunku do ww. składek nie doszło do przerwania bądź zawieszenia biegu terminu przedawnienia. W konsekwencji organ odwoławczy stwierdził, że składki przedawniły się z końcem 2001r. Składki te nie zostały objęte dziesięcioletnim okresem przedawnienia przewidzianym w art. 41b ust.1 obecnie obowiązującej ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników, gdyż terminy ich przedawnienia minęły jeszcze przed wejściem w życie tego przepisu tj. przed 2 maja 2004r. Dyrektor Izby Skarbowej zwraca jednocześnie uwagę, że z informacji uzyskanej od wierzyciela wynika, że składki zostały zabezpieczone hipoteką, więc na podstawie art. 70§8 Ordynacji podatkowej, a następnie art. 41b ust.2 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników i obecnie mogą być egzekwowane jedynie z przedmiotu tej hipoteki. Mając powyższe na względzie Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził, iż okoliczności przywołane przez wierzyciela w zażaleniu nie mogą mieć wpływu na sposób rozstrzygnięcia sprawy. Na powyższe postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w P. z dnia [...] Dyrektor Oddziału Regionalnego w P. K. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w P. Zaskarżonemu postanowieniu wierzyciel zarzucił naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię i niewłaściwe zastosowanie i wniósł o jego uchylenie. W uzasadnieniu skargi strona skarżąca zarzuca organowi odwoławczemu, że ten kierował się przepisami art. 70 Ordynacji podatkowej, które zdaniem wierzyciela nigdy nie miały zastosowania do należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne rolników. Zgodnie bowiem z pierwotnym brzmieniem art. 52 ust.1 pkt1 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników, od 01.01.1991 r. do 31.12.1996 r, do składek na ubezpieczenie zastosowanie miały odpowiednio przepisy o zobowiązaniach podatkowych, natomiast od 01.01.1997 r., wobec zmiany art.52 ww. ustawy ( tu strona skarżąca zwraca uwagę na art. 1 pkt 19 i art. 6 ustawy ogłoszonej w Dz. U. z 1996 r. Nr 124 pod poz. 585), kwestię przedawnienia tych należności regulowały już przepisy art. 35 ustawy z dnia 25 listopada 1986 r. o organizacji i finansowaniu ubezpieczeń społecznych, a od 01.01.1999 przepisy art. 24 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych i wskazuje art. 122 ust. 3 pkt 1 tej ustawy. Dalej strona skarżąca dowodzi, że po zmianie od 01.01.2003 r. art. 24 tej ustawy ( art. 1 pkt 9 i art. 23 ustawy ogłoszonej w Dz. U. z 2002 r. Nr 241 pod poz. 2074), okres przedawnienia z tytułu składek uległ przedłużeniu z 5 do 10 lat, licząc od dnia, w którym stały się wymagalne. W związku z czym zdaniem strony skarżącej, wszystkie należności składkowe, które nie uległy przedawnieniu przed 01.01.2003r., podlegają wydłużonemu okresowi przedawnienia. Dodatkowo skarżący, powołując się na art. 35 ust. 4 ustawy o organizacji i finansowaniu ubezpieczeń społecznych i art. 24 ust. 5 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych ( w pierwotnym brzmieniu), zwraca uwagę, że bieg przedawnienia przerywała również "każda inna czynność zmierzająca do ściągnięcia należności składkowych, o której został zawiadomiony dłużnik". Do takich czynności wierzyciel zalicza upomnienie, lub przypomnienie, które odebrał dłużnik i w którym jest zawarte wezwanie do zapłaty pod groźbą wszczęcia egzekucji administracyjnej. Następnie wierzyciel dowodzi, że wraz ze zmianą terminu przedawnienia należności z tytułu składek z 5 na 10 lat, obowiązującą od 01.01.2003r., jednoznacznie został zmieniony przepis o przerwaniu biegu przedawnienia, co wynika z art. 24 ust. 5b ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych i otrzymał następujące brzmienie "bieg terminu przedawnienia zostaje zawieszony od dnia wszczęcia do dnia zakończenia postępowania egzekucyjnego oraz postępowania przed sądem". W świetle powyższych wyjaśnień zdaniem wierzyciela nie doszło do przedawnienia należności. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w P. uznał podniesione zarzuty za bezpodstawne i wniósł o oddalenie skargi jako nieuzasadnionej. Podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonych postanowieniach, organ egzekucyjny powołał wyrok SN z dnia 5 kwietnia 2005 r. (I UK 233/04). Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Zgodnie z art. 1§2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, o ile ustawy szczególne nie stanowią inaczej. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W analizowanej sprawie kwestią sporną jest przedawnienie należności zobowiązanego M. C. tytułu składek na ubezpieczenia społeczne rolników za okres [...] W ocenie skarżącej K. do należności tych zastosowanie znajduje dziesięcioletni okres przedawnienia, w związku z czym mogą być przedmiotem postępowania egzekucyjnego. Zdaniem organu egzekucyjnego drugiej instancji, do tego rodzaju należności zastosowanie znajduje pięcioletni okres przedawnienia, wobec czego należności te już się przedawniły z końcem 2001r. i postępowanie egzekucyjne w tym zakresie należy umorzyć. Istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia przedmiotowego zagadnienia ma treść art. 52 ust. 1 pkt.1 ustawy z dnia 20 grudnia 1990r. o ubezpieczeniu społecznym rolników ( tekst jednolity Dz.U. z 1993r. Nr 71 poz. 342 z późn. zm.- dalej powoływanej jako ustawa o ubezpieczeniu społecznym rolników). Przepis ten w brzmieniu obowiązującym przed 1 stycznia 2007r. stanowił iż, że w sprawach nie uregulowanych w ustawie do składek na ubezpieczenie stosuje się odpowiednio przepisy o zobowiązaniach podatkowych. Na mocy ustawy z dnia 12 września 1996r. o zmianie ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników ( Dz.U. Nr 124, poz. 585 ze zm.). z dniem 1 stycznia 1997r. w życie weszło nowe brzmienie tego przepisu, zgodnie z którym: " w sprawach nie uregulowanych w ustawie stosuje się przepisy o organizacji i finansowaniu ubezpieczeń społecznych, a ponadto: do składek na ubezpieczenie stosuje się odpowiednio przepisy o zobowiązaniach podatkowych...". Kolejna zmiana treści art. 52 ust.1 pkt1 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników weszła w życie z dniem 02 maja 2004r., kiedy na mocy ustawy z dnia 02 kwietnia 2004r. o zmianie ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 91, poz. 873 z późn.zm.) nadano temu przepisowi następujące brzmienie: "w sprawach nieuregulowanych w ustawie stosuje się odpowiednio przepisy ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, a ponadto:do składek na ubezpieczenie stosuje się odpowiednio art. 12, art. 26, art. 29 § 1 i 2, art. 51 § 1, art. 55, art. 59 § 1 pkt 1, 3, 4, 8 i 9, art. 60 § 1, art. 62 § 1 i 5, art. 72 § 1 pkt 1 i 4, art. 73 § 1 pkt 1 i 5, art. 75 § 2 pkt 1 lit. c), art. 77 § 1 pkt 2, art. 77b § 2 i 4, art. 78 § 1, § 3 pkt 3 lit. a) i § 4, art. 79 § 2 pkt 3, art. 91, art. 97 § 1, art. 97a, art. 98 § 1 i § 2 pkt 1, 2 i 7, art. 100 § 1, art. 101 § 1, art. 105, art. 106 § 1 i 2, art. 107 § 1, § 1a i § 2 pkt 2 i 4, art. 108 § 1 i 4, art. 110 § 1, § 2 pkt 2 i § 3, art. 111 § 1-4 i § 5 pkt 1, art. 112 § 1 pkt 1 i 2, § 3, § 4 pkt 2 i § 5-7, art. 118 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa...". Stosowne przepisy o zobowiązaniach podatkowych, do których odwołuje się art. 52 ust.1pkt1 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników zawarte były kolejno: do 31 grudnia 1997 r. w ustawie z dnia 19 grudnia 1980 r. o zobowiązaniach podatkowych (t.j. - Dz. U. z 1993 r. nr 108, poz. 486 ze zm.; dalej powoływana jako ustawa o zobowiązaniach podatkowych), a od 1 stycznia 1998 r. w ustawie z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. - Dz. U. z 2005 r., nr 8, poz. 60 ze zm.). Obie powołane powyżej ustawy odpowiednio w art. 30 ust. 1 i art. 70§1 przewidywały pięcioletni okres przedawnienia zobowiązań podatkowych. Dopiero wiec zmiana art.52 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników, która weszła w życie z dniem 02.05.2004r. zawęziła zakres zastosowania przepisów o zobowiązaniach podatkowych do składek na ubezpieczenia społeczne jedynie do ściśle wskazanych przepisów Ordynacji podatkowej. W szczególności w wyczerpującym wyliczeniu, mających zastosowanie do składek przepisów Ordynacji podatkowej, nie wskazano art. 70 Ordynacji podatkowej stanowiącego o okresach przedawnienia. Wyłączenie z zakresu zastosowania do składek na ubezpieczenia społeczne rolników, regulacji dotyczących zobowiązaniach podatkowych odnoszących się do kwestii przedawnień, spowodowane było bezpośrednim uregulowaniem tego zagadnienia w ustawie o ubezpieczeniu społecznym rolników, gdzie na mocy art. 1 ww. ustawy z dnia 2 kwietnia 2004r. dodano do ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników art. 41b, którego ust.1 stanowi, że należności z tytułu składek, z zastrzeżeniami przewidzianymi w następnych ustępach, ulegają przedawnieniu po upływie 10 lat licząc od dnia, w którym stały się wymagalne. Powyższego wyłączenia, określonych w przepisach o zobowiązaniach podatkowych, zasad liczenia przedawnień, w odniesieniu do składek na ubezpieczenia społeczne rolników nie sposób wyinterpretować z wyżej wskazanej treści art. 52 ust.1 pkt1 ustawy o ubezpieczeniach społecznym rolników w brzmieniu obowiązującym przed 02 maja 2004r. W szczególności nie można uznać, że stosowne przepisy w zakresie zobowiązań podatkowych w stosunku do składek na ubezpieczenia miały zastosowanie jedynie wówczas, jeżeli określone zagadnienia ( w tym wypadku liczenie okresów przedawnień) nie były uregulowane w przepisach o organizacji i finansowaniu ubezpieczeń społecznych. Na wyłączenie przepisów o zobowiązaniach podatkowych regulujących kwestię przedawnień nie wskazuje bynajmniej użycie w treści art. 52 ust.1 pkt1 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników partykuły "ponadto"- która zgodnie ze Słownikiem Języka Polskiego PWN, źródło Internet oznacza jedynie: "partykułę nawiązującą do poprzedniego kontekstu i wprowadzającą nową informację na omawiany już temat". Samo użycie tej partykuły nie pozwala na przyjęcie, że w przypadku składek na ubezpieczenie, odesłanie do przepisów o zobowiązaniach podatkowych dotyczy ograniczonego zakresu spraw, skoro ustawodawca do 02 maja 2004r. na takie ograniczenie nie wskazał. Użycie partykuły "ponadto" nie stanowi więc o tym, że odesłanie do przepisów o zobowiązaniach podatkowych następuje wyłącznie w przypadkach nieuregulowanych w przepisach o organizacji i finansowaniu ubezpieczeń społecznych, ale że względu na brak zawężenia zakresu odesłania do przepisów o zobowiązaniach podatkowych, uznać należy, że do składek na ubezpieczenia społeczne stosowało się przepisy o zobowiązaniach podatkowych w zakresie w jakim istniał brak w tym przedmiocie regulacji w ustawie o ubezpieczeniu społecznym rolników. Za wyżej dokonaną wykładnią treści przepisów dotyczących przedawnienia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne rolników przemawia również okoliczność, że ograniczenie, w stosunku do składek, zakresu zastosowania przepisów o zobowiązaniach podatkowych nastąpiło dopiero wówczas, gdy kwestia przedawnień została uregulowana bezpośrednio w ustawie o ubezpieczeniu społecznym rolników. Powyższa interpretacja art. 52 ust.1 pkt1 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników jest zgodna z interpretacją, której dokonał Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 05 kwietnia 2005r. sygn. akt I UK 233/04 publ. OSNP 2006 /1-2/27. Wobec powyższego uznać należy, że wbrew twierdzeniom skarżącej nowelizacja art. 52 ust. 1 pkt 1 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników dokonana z dniem 1 stycznia 1997 r. na mocy art. 1 pkt 19 ustawy z dnia 12 września 1996 r. o zmianie ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników (Dz. U. nr 124, poz. 585 ze zm.) nie wywołała skutku w postaci zastosowania do oceny przedawnienia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne rolników regulacji zawartych w ustawie z dnia 25 listopada 1986 o organizacji i finansowaniu ubezpieczeń społecznych (t.j. - Dz. U. z 1989 r., nr 25, poz. 137 ze zm.; powoływana dalej jako ustawa o organizacji i finansowaniu ubezpieczeń społecznych), a następnie w ustawie z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. nr 137, poz. 887 ze zm.; dalej powoływana jako ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych . Art. 35 ust.3 ustawy o organizacji i finansowaniu ubezpieczeń społecznych stanowił, że należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne pracowników ulegają przedawnieniu po upływie 5 lat, licząc od dnia, w którym składka stała się wymagalna. Natomiast z ust. 4 tego przepisu wynikało, iż bieg przedawnienia przerywa odroczenie terminu płatności, rozłożenie spłaty należności na raty i każda inna czynność zmierzająca do ściągnięcia należności, jeżeli o czynności tej został zawiadomiony dłużnik. Składek nie można jednak dochodzić, jeżeli od terminu ich płatności upłynęło 10 lat. Podobnie tą kwestię regulował art. 24 ust.4 i 5 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, gdzie w brzmieniu obowiązującym do końca 2002r. wprowadzono uregulowanie, zgodnie z którym należności z tytułu składek ulegają przedawnieniu po upływie 5 lat, a w przypadku przerwania biegu przedawnienia, po upływie 10 lat licząc od dnia, w którym stały się wymagalne. Bieg przedawnienia przerywa odroczenie terminu opłacenia należności z tytułu składek, rozłożenie spłaty tych należności na raty i każda inna czynność zmierzająca do ściągnięcia tych należności, jeżeli o czynności tej został zawiadomiony dłużnik. Na mocy ustawy z dnia 18 grudnia 2002r. o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz zmianie niektórych innych ustaw ( Dz.U. Nr 241, poz. 2074 ze zm.) wprowadzono z dniem 1 stycznia 2003r. zmiany m.in. do art. 24 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, które wydłużyły okres przedawnienia należności z tytułu składek do 10 lat ( art. 24 ust.4). Skoro nie mogą w spawie znaleźć zastosowania przepisy ustawy o organizacji i finansowaniu ubezpieczeń społecznych i ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, to wbrew stanowisku strony skarżącej, nie ma do rozpatrywanej sprawy również zastosowania zawarta w tych przepisach wyżej wskazana regulacja, iż oprócz odroczenia terminu płatności składek czy rozłożenia należności na raty, bieg przedawnienia przerywała każda inna czynność zmierzająca do ściągnięcia należności składkowych, o której został zawiadomiony dłużnik. W przedmiotowej sprawie natomiast w stanie prawnym obowiązującym zarówno przed końcem 1996 r., jak i od 1 stycznia 1997 r. do 2 maja 2004 r., na podstawie art. 52 ust. 1 pkt 1 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników do składek na ubezpieczenie społeczne rolników zastosowanie miały natomiast odpowiednie przepisy o zobowiązaniach podatkowych. Bezsporne w sprawie pozostaje, że terminy płatności składek na ubezpieczenia społeczne rolników na które w przedmiotowej sprawie wystawiony został tytuł wykonawczy upłynęły w 1996r. Zgodnie z obowiązującym do końca 1997r. art. 30 ustawy o zobowiązaniach podatkowych zobowiązania podatkowe przedawniają się z upływem 5 lat - licząc od końca roku, w którym upłynął termin płatności podatku ( ust.1). Bieg przedawnienia przerywa się przez odroczenie terminu płatności, rozłożenie zaległości na raty oraz przez czynność egzekucyjną, o której zobowiązany został zawiadomiony(ust.2). Nie ulegają przedawnieniu zaległości podatkowe zabezpieczone na nieruchomości. Jednakże po upływie terminu określonego w ust. 1 zaległości te mogą być egzekwowane tylko z tej nieruchomości ( ust.4). Podobnie obowiązujący od 1 stycznia 1998r. art. 70 Ordynacji podatkowej w brzmieniu obowiązującym do końca 2002r. stanowił, iż zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku (§1). Bieg terminu przedawnienia zostaje przerwany wskutek pierwszej czynności egzekucyjnej, o której podatnik został powiadomiony (§3). Nie ulegają przedawnieniu zobowiązania podatkowe zabezpieczone hipoteką, jednakże po upływie terminu przedawnienia zaległość podatkowa może być egzekwowana tylko z przedmiotu hipoteki (§6). Z powyższych przepisów ustawy o zobowiązaniach podatkowych i Ordynacji podatkowej wynika, iż bieg terminu przedawnienia przerywała m.in. pierwsza czynność egzekucyjna, o której podatnik został powiadomiony. Za taką czynność egzekucyjną nie można natomiast uznać skierowania do podatnika przypomnienia o zaległych składkach, a tylko to zdarzenie obok wpisu hipoteki przymusowej miało miejsce do końca 2001r. tj. do upływu terminu przedawnienia (K.21 akt administracyjnych). Wpis hipoteki przymusowej ma natomiast jedynie taki skutek, że po upływie terminu przedawnienia zaległość podatkowa może być egzekwowana tylko z zabezpieczonej nieruchomości, a w przedmiotowej sprawie wierzyciel o prowadzenie egzekucji z nieruchomości nie wystąpił. W związku z powyższym należy stwierdzić, że składki na ubezpieczenia społeczne będące przedmiotem postępowania egzekucyjnego w analizowanej sprawie uległy przedawnieniu przed dniem 2 maja 2004 r., a więc nie ma do nich zastosowania dziesięcioletni okres przedawnienia, który z tym dniem zaczął obowiązywać na mocy art. 41b ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników. Przedłużenie terminu do 10 lat może bowiem dotyczyć tylko tych należności, które się nie przedawniły do momentu jego wejścia w życie. W analizowanej sprawie nie nastąpiło przerwanie biegu terminu przedawnienia i należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne przedawniły się najpóźniej z końcem 2001r. Tym samym nowelizacja ustawy, która weszła w życie z dniem 2 maja 2004 r. nie mogła znaleźć zastosowania w ich przypadku. Należało zatem, jak uczynił to organ egzekucyjny, umorzyć postępowanie egzekucyjne w sprawie, gdyż nie występował już obowiązek, który uzasadniałby podjęcie i skuteczne prowadzenie egzekucji administracyjnej. Z tych powodów Sąd wniesioną skargę uznał za nieuzasadnioną i na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł, jak w sentencji wyroku. /-/R. Wiatrowski /-/ S. Zapalska /-/K. Nikodem

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło