I SA/Bd 389/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Leszek Kleczkowski Sędziowie: Sędzia WSA Teresa Liwacz Asesor sądowy Ewa Kruppik-Świetlicka (spr.) Protokolant Asystent sędziego Daniel Łuczon po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 04 lipca 2007 r. sprawy ze skargi Gospodarstwa "O" sp. z o. o. w O. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w T. z dnia [...] 2007 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej na dostosowanie gospodarstw rolnych do standardów Unii Europejskiej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w B. z dnia [...] 2006 r. nr [...] 2. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana w całości 3. zasądza od Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w T. na rzecz Gospodarstwa "O." sp. z o. o. w O. kwotę 440 (czterysta czterdzieści) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania Zaskarżoną decyzją z dnia [...\ 2007r. Nr [...\ Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (ARiMR)w T.u - utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w B. z dnia [...] 2006r. Nr [...] o odmowie przyznania Gospodarstwu "O." Sp. z .o. w O. pomocy finansowej na dostosowanie gospodarstw rolnych do standardów Unii Europejskiej. W uzasadnieniu organ odwoławczy przywołał stan faktyczny i wskazał, że Gospodarstwo "O." Sp. z .o. w O. w dniu [...] 2006 r. złożyło do Biura Powiatowego ARiMR w B. wniosek o udzielenie pomocy finansowej wraz z planem dostosowania gospodarstwa do standardów unijnych. Decyzją z dnia [...] 2006r. Kierownik BP w B. odmówił przyznania Gospodarstwu pomocy z uwagi na wyczerpanie limitu środków unijnych przewidzianych na ten cel na lata 2004 - 2006. Organ wskazał, że limit został wykorzystany przez producentów rolnych, którzy wnioski o pomoc finansową złożyli do dnia [...] 2005r. Złożenie wniosku po tym terminie tj. po wyczerpaniu środków finansowych było powodem odmowy. Organ wniosek z dnia [...] 2005 r. oddziału spółki z ograniczoną odpowiedzialnością " Z." Gospodarstwo " O." uznał za złożony przez podmiot nie uprawniony, niemający osobowości prawnej, bez zdolności do czynności prawnych. Organ wskazał, że żaden z przepisów prawnych nie przyznaje oddziałom spółki kapitałowej zdolności prawnej, dającej prawo do występowania jako osobny podmiot w sferze prawa administracyjnego. Z tej przyczyny organ wniosek z dnia [...] 2005 r. pominął, jako nie wywołujący skutków prawnych, a zajął się wnioskiem z dnia [...] 2006r. Organ wskazał, że rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 18 stycznia 2005r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na dostosowanie gospodarstw rolnych do standardów unijnych nie przyznaje oddziałowi spółki kapitałowej zdolności do czynności prawnych. Nowelizacja ww. rozporządzenia dokonana w dniu 1 sierpnia 2006r. wprowadziła możliwość przyznania płatności podmiotowi, na rzecz którego przeniesiono posiadanie gospodarstwa rolnego w wyniku umowy sprzedaży albo innej umowy w okresie od daty złożenia wniosku do dnia wydania decyzji, pod warunkiem złożenia w terminie 35 dni od daty przeniesienia gospodarstwa rolnego przez ten podmiot wniosku o przyznanie płatności, której dotyczył wniosek poprzedniego posiadacza i pod warunkiem realizowania przedsięwzięcia określonego w planie dostosowania, złożonego przez poprzednika. Zdaniem organu ta sytuacja nie miała miejsca w sprawie, gdyż Gospodarstwo "O." Sp. z o.o. nie jest następcą prawnym składającego wniosek w dniu [...] 2005r. W odwołaniu od decyzji strona skarżąca działająca przez pełnomocnika Krzysztofa P. z Kancelarii Radców Prawnych "C." s. c. z L. wniosła o uchylenie wydanej decyzji, zarzucając iż została wydana z rażącym naruszeniem przepisów ustawy z 14 czerwca 1961 ( Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm. ) kodeks postępowania administracyjnego - kpa. : art. 7, art. 8, art. 24 § 1 pkt 5, art. 77 § 1 i § 4 , art. 107 § 3. Skarżący wskazał, że rozporządzenie RM z dnia 18 stycznia 2005r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na dostosowanie gospodarstw rolnych do standardów Unii Europejskiej objętej planem rozwoju obszarów wiejskich ( Dz. U,. z 2005 r. Nr 17, poz. 142 ze zm. ) - w § 3 stanowi, że pomoc taka przysługuje : producentowi rolnemu, który został wpisany do ewidencji producentów. W tym miejscu skarżący podniósł, że został wpisany do rejestru producentów rolnych i otrzymał numer ewidencyjny. W opinii skarżącego organ działający w postępowaniu o przyznanie pomocy nie jest uprawniony do podważania prawomocnej decyzji wydanej w innym postępowaniu i jest nią związany. Skarżący uznał, że w sytuacji, gdy jest wpisany do rejestru producentów rolnych pod numerem ewidencyjnym, posiada swój NIP, REGON , konto bankowe to odmowa przyznania mu pomocy jest kuriozalna. Podniósł, że postępowanie w sprawie przyznania pomocy finansowej na dostosowanie gospodarstwa rolnego do standardów unijnych toczy się na podstawie ustawy z dnia 18 grudnia 2003r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności ( Dz. U. z 2004r. Nr 10, poz. 76 ze zm. ). Rozważanie organu, kto jest stroną w postępowaniu administracyjnym , w szczególności dotyczące posiadania osobowości prawnej wnioskodawcy lub jej braku nie zasługują na uwagę, gdyż nie dotyczą sedna sprawy, jaką jest załatwienie sprawy z wniosku o pomoc finansową. Skarżący jednocześnie zarzucił , że przy wydawaniu decyzji w jego sprawie w Biurze Powiatowym Agencji w B. brał udział ten sam pracownik, wydając najpierw decyzję o odmowie przyznania pomocy , jak i podczas ponownego rozpoznania, gdy sprawa po uchyleniu decyzji, wróciła do organu I instancji. Decyzją z dnia [...] 2006r. Dyrektor Oddziału ARiMR w T. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji o odmowie przyznania pomocy finansowej. Na zarzut strony, co do podważania decyzji organu w sprawie przyznania numeru ewidencyjnego i wpisu do ewidencji producentów organ wyjaśnił, że nie podważa ww. decyzji. W opinii organu brak posiadania przymiotu strony przez oddział spółki z o.o. dyskwalifikuje całe postępowanie w sprawie wniosku o przyznanie pomocy. To, że podmiot ma REGON, NIP i konto bankowe nie ma znaczenia w sprawie, gdyż każde z ww. uprawnień jest przyznawane przez odrębne przepisy. Organ ustosunkowując się do zarzutu o konieczności wyłączenia pracownika, który rozstrzygał sprawę również przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ wskazał, że przepis art. 24 § 1 pkt 5 nie ma w sprawie zastosowania gdyż sytuacja, o której mowa w cyt. przepisie nie miała miejsca. W skardze złożonej do Sądu działający w imieniu Gospodarstwa "O." - Dyrektor Jerzy D. wydanej w dniu [...] 2007 r. decyzji Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR w T. Nr [...] zarzucił : naruszenie przepisów cyt. ustawy kpa, w szczególności : Art. 7, art. 8, art. 75 i art. 107; naruszenie § 3 rozporządzenia RM z 18 stycznia 2005r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na dostosowanie gospodarstw rolnych do standardów UE, objętych planem rozwoju obszarów wiejskich ( Dz. U. z 2005r. Nr 17, poz. 142 ze zm. ); wydanie decyzji bez uwzględnienia nowego stanu prawnego i faktycznego tj. bez uwzględnienia § 2 pkt 2 rozporządzenia RM z dnia 1 sierpnia 2006r. Dodatkowo skarżący zażądał dołączenia wniosków z dnia [...] 2006r. oraz stwierdził, że wszystkie 3 wnioski są kontynuacją tego z dnia [...] 2005r. W pozostałej części skargi skarżący ponownie przytoczył argumenty podnoszone w odwołaniu. Strona po raz kolejny podkreśliła, że zgodnie z przepisami dotyczącymi przyznania pomocy , przysługuje ona producentowi rolnemu, wpisanemu do ewidencji i posiadającemu numer ewidencyjny. Zdaniem strony organ w ramach tego postępowania przekroczył ramy określone w przepisie o przyznaniu pomocy, gdyż nie był uprawniony do badania faktów, które zostały rozstrzygnięte w innym postępowaniu w ramach wpisu do ewidencji producentów. W takim przypadku organ jest związany wydanym rozstrzygnięciem i nie jest upoważniony do podważania prawomocnej decyzji. W opinii strony rozstrzygnięcie w sprawie wpisu lub odmowy dokonania wpisu do rejestru producentów rolnych jest, wbrew twierdzeniu organu, decyzją administracyjną. Tylko w przypadku odmowy dokonania wpisu sporządza się uzasadnienie, gdyż decyzja o wpisie jest rozstrzygnięciem zgodnym z wnioskiem strony i nie wymaga uzasadnienia. Dyrektor Oddziału Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w T. w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie i podkreślił po raz kolejny, że posiadanie osobowości prawnej, w chwili składania wniosku ma decydujące znaczenie, gdyż wniosek z dnia [...] 2005 r. został złożony przez oddział spółki handlowej, osoby prawnej o nazwie Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością "Z." Gospodarstwo "O." w O., który wówczas nie posiadał osobowości prawnej i zdolności do czynności prawnej. Nie był stroną w myśl art. 28 kpa , w myśl którego stroną jest każdy czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie, albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. W myśl art. 29 kpa stronami mogą być osoby fizyczne lub prawne (...). Organ przyznał, że co prawda oddział spółki kapitałowej wpisuje się do KRS - u , ale tylko po to, aby wskazać adres i siedzibę oddziału oraz strukturę organizacyjną. Organ podniósł, że skuteczność przekazania praw zależy od tego, czy osoba przenosząca prawo przedtem to prawo posiadała. Dlatego organ odniósł się negatywnie do możliwości wstąpienia w prawa i obowiązki strony po przekształceniu się oddziału spółki i wniosek z [...] 2005 r. uznał za złożony przez podmiot nieuprawniony a zatem i następne wnioski, w opinii organu, nie są jego kontynuacją. Organ za poprawny uznał dopiero wniosek Gospodarstwa "O." w O., Sp. z o.o. złożony w dniu [...] 2006r. z uwagi na fakt, że wnioskodawca w dacie składania wniosku - był osobą prawną i stroną w postępowaniu administracyjnym. Wojewódzki Sąd Administracyjny, zważył, co następuje : Skarga zasługuje na uwzględnienie. Należy zaznaczyć, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działania organów administracji publicznej pod względem legalności - zgodności z prawem ( art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.). Z brzmienia art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) wynika, że zaskarżona decyzja winna ulec uchyleniu wtedy, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Rozpoznając zaskarżoną decyzję pod ww. kryterium należy stwierdzić, że narusza ona prawo procesowe w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy , co oznacza, że zaskarżona decyzja winna być wyeliminowana z obrotu prawnego. Stronie skarżącej odmówiono przyznania płatności na dostosowanie gospodarstwa rolnego do standardów unijnych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich. Zgodnie z § 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 stycznia 2005r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na dostosowanie gospodarstw rolnych do standardów Unii Europejskiej objętej planem rozwoju obszarów wiejskich ( Dz. U. Nr 17 poz. 142 ze zm. ) wydanego na podstawie delegacji zawartej w art. 3 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej ( Dz. U. Nr 229, poz. 2273 ze zm. ) - płatność jest udzielana : producentowi rolnemu, który został wpisany do ewidencji producentów, stanowiącej część krajowego systemu ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności. Organy uznały, że oddział Spółki z o.o. " Z." Gospodarstwo "O." w dniu [...] 2005r. tj. w dacie złożenia wniosku był oddziałem spółki kapitałowej prawa handlowego, co oznaczało, że nie miał zdolności do występowania jako strona w postępowaniu administracyjnym. Organ przywołał stosowne przepisy cyt. ustawy kpa a mianowicie : art. 28 w myśl, którego " stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie lub kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek."; art. 29 tejże ustawy, gdzie ustawodawca wskazał, że " stronami postępowania administracyjnego mogą być osoby fizyczne i osoby prawne(...) Organy stwierdziły, że skoro przepisy prawa materialnego oddziałom spółek prawa handlowego nie przyznają zdolności prawnej w zakresie prawa cywilnego i administracyjnego to wniosek złożony przez taki podmiot nie wywołał skutku prawnego w postaci wszczęcia postępowania. Organ wskazał, że ustawodawca uważa za producenta rolnego , w myśl art.3 pkt 3 cyt. ustawy z dnia 18 grudnia 2003r. o krajowym systemie ewidencji producentów , ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności : 1. osobę fizyczną; 2. osobę prawną; 3. jednostkę organizacyjną nie posiadającą osobowości prawnej. Na podstawie ww. wskazanych przepisów organy rozstrzygające uznały, że oddział spółki nie może być beneficjentem wnioskowanej płatności i dlatego jego wniosek z dnia [...] 2005r. jako nie wywołujący skutków prawnych, pominęły. Jak wynika z akt sprawy organy zajęły się wyłącznie wnioskiem Spółki z dnia [...] 2006r. uznając, że został złożony przez podmiot uprawniony. Ten wniosek został jednak rozpatrzony negatywnie z powodu wyczerpania środków finansowych w dniu [...] 2005 r. przeznaczonych na ten cel. Zgodnie bowiem z przepisem § 2 rozporządzenia RM z dnia 18 stycznia 2005 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na dostosowanie gospodarstw rolnych do standardów Unii Europejskiej objętej planem rozwoju obszarów wiejskich płatność jest udzielana : 1. do wysokości limitu stanowiącego równowartość w złotych kwoty w euro określonej w planie rozwoju obszarów wiejskich na dostosowanie gospodarstw rolnych do standardów Unii Europejskiej ; 2. według kolejności otrzymania przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji rolnictwa , zwaną dalej " Agencja " , wniosków o przyznanie płatności. Jak wynika z treści skargi strona skarżąca podnosi przede wszystkim argument kontynuacji wniosków o pomoc finansową, traktując wniosek z dnia [...] 2005r. jako pierwszy złożony w sprawie, a dwa pozostałe (tj. z dnia [...] 2006 r. i [...] 2006r. ), jako jego kontynuację. Strona wywodzi swoje prawa z faktu zarejestrowania w rejestrze producentów rolnych i z nadania jej numeru identyfikacyjnego, wskazując, iż przepisy prawa regulujące sprawę wniosków o pomoc finansową w celu dostosowania gospodarstw rolnych do standardów unijnych, wymagają przede wszystkim rejestracji w krajowym rejestrze producentów wraz z nadaniem numeru identyfikacyjnego producenta. Z powyższego wynika, że kwestia wpisu do rejestru nie została przez organy rozstrzygające do końca wyjaśniona i rozstrzygnięta. A zatem organy nie ustaliły dokładnie stanu faktycznego sprawy. Zgodnie z art. 7 w związku z art. 77 kpa organy administracji publicznej mają obowiązek podejmowania wszystkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes strony. Materiał dowodowy winien być zebrany przez organy w sposób wyczerpujący a więc w całości i w całości rozpatrzony. Mając na względzie ww. zasady ogólne należy stwierdzić, że w sprawie pominięto sprawę wpisu wnioskodawcy do rejestru producentów rolnych, sugerując jedynie , iż ten wpis został dokonany nieprawidłowo. Jak wynika z akt administracyjnych załączonych do skargi, wniosek o wpis do ewidencji producentów rolnych został złożony w dniu [...] 2004r. i podpisany przez pełnomocnika Gospodarstwa " O." Główną Księgową oraz Dyrektora Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością "Z." ( k - 1) . Zaświadczenie o nadanym numerze identyfikacyjnym [...] zostało wydane przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa Biuro Powiatowe w B.y w dniu [...] 2004r. Co oznacza, że w dacie złożenia wniosku o pomoc finansową tj. w dniu [...] 2005r. Gospodarstwo " O." było przez ten sam organ już ponad rok uważane za producenta rolnego, zarejestrowanego w rejestrze producentów pod numerem identyfikacyjnym [...] i ten numer został wpisany jako numer producenta podczas składania wniosku. Organ I instancji uznając, że oddział spółki kapitałowej nie jest stroną w postępowaniu o udzielenie pomocy finansowej, swoim rozstrzygnięciem uznał ten właśnie podmiot za producenta rolnego. W ten sposób został spełniony jeden z warunków, wskazanych w § 3 cyt. rozporządzenia RM z dnia 18 stycznia 2005r. pozwalających na przyznanie pomocy finansowej, wszak o tę pomoc wystąpił podmiot uznany przez ten organ, w innym postępowaniu, za producenta rolnego. W myśl art. 13 ust. 2 ustawy z dnia 18 grudnia 2003r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności ( Dz. U. z 2004 r. Nr 10, poz. 76 ze zm. ) pod pojęciem "producent rolny" - należy rozumieć : osobę fizyczną, osobę prawną lub jednostkę organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej, będącą: a) posiadaczem gospodarstwa rolnego lub b) rolnikiem w rozumieniu art. 2 lit. a rozporządzenia Rady (WE) nr 1782/2003 z dnia 29 września 2003 r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia , lub c) posiadaczem zwierzęcia (....). Skoro dokonano nieprawidłowo wpisu do rejestru producentów i nadano numer identyfikacyjny oddziałowi spółki handlowej przed jego rejestracją w KRS to organ winien tę sytuację wyjaśnić do końca, a nie pozostawiać ją i szukać rozwiązania w innym już postępowaniu . Rozpatrując materiał dowodowy nie można pominąć żadnej okoliczności korzystnej dla strony, biorąc pod uwagę jedynie te dowody, które dla niej są niekorzystne ( vide wyrok NSA z dnia 26 października 1984 r. sygn. akt II SA 125/1984 , ONSA 1984/98). Przy ponownym rozpatrywaniu sprawy organ winien wziąć pod uwagę także definicję pojęcia "rolnik" która jest zawarta w art. 2 lit. a przywołanego rozporządzenia Rady (WE) nr 1782/2003 z dnia 29 września 2003 r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia. Zgodnie z tym przepisem "rolnik" oznacza osobę fizyczną lub prawną, grupę osób fizycznych lub prawnych , bez względu na status prawny takiej grupy i jej członków w świetle prawa krajowego, których gospodarstwo znajduje się na terytorium Wspólnoty, określonym w art. 299 Traktatu, oraz które prowadzą działalność rolniczą. Zdaniem Sądu nieuprawniona była odmowa przyznania płatności bez wyeliminowania z rejestru producentów rolnych podmiotu, który w tym rejestrze figuruje. Dlatego organ odwoławczy przy ponownym rozpoznaniu winien się zająć prawidłowością dokonanego wpisu oddziału spółki kapitałowej do ewidencji producentów rolnych, mając na uwadze powyższy wywód. Organy winny ustalić zakres kompetencji Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością "Z." Gospodarstwo " O." w jakim charakterze oddział ten działał w dacie złożenia wniosku z dnia [...] 2005r. oraz dokonać oceny ustalonego w tym zakresie stanu faktycznego pod kątem ewentualnego następstwa prawnego po ww. Spółce. Wobec powyższego należy stwierdzić, że zaistniały podstawy do uchylenia decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm. ) O kosztach postanowiono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 cyt. ustawy. W przedmiocie braku możliwości wykonania decyzji do czasu uprawomocnienia się wyroku orzeczono na podstawie art. 152 ww. ustawy.