II SA/Wa 646/07
WyrokWSA w Warszawie2007-07-04
Skład orzekający: Anna Mierzejewska, Eugeniusz Wasilewski, Janusz Walawski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy funkcjonariusz Straży Granicznej, który stał się współwłaścicielem domu mieszkalnego w miejscowości pobliskiej do miejsca pełnienia służby w wyniku dziedziczenia, traci prawo do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego, nawet jeśli powierzchnia przypadająca na niego nie odpowiada normom zaludnienia?Ratio decidendi
Funkcjonariusz Straży Granicznej traci prawo do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego z chwilą, gdy stanie się posiadaczem (w tym współposiadaczem) lokalu mieszkalnego w miejscu pełnienia służby lub miejscowości pobliskiej. Posiadanie każdego domu jednorodzinnego, niezależnie od jego powierzchni, wyklucza prawo do tego świadczenia. Sąd oddalił skargę, uznając decyzję organu za zgodną z prawem.Stan faktyczny
Funkcjonariusz Straży Granicznej M. L. otrzymywał równoważnik pieniężny za brak lokalu mieszkalnego. Po śmierci ojca, stał się współwłaścicielem domu mieszkalnego w miejscowości pobliskiej. Organ administracji orzekł o utracie przez niego prawa do równoważnika. Funkcjonariusz odwołał się, argumentując, że nie został ustalony prawomocny spadek i powierzchnia lokalu nie odpowiada normom. Organ odwoławczy utrzymał decyzję w mocy. Skarga do WSA została oddalona.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę M. L. na decyzję Komendanta Głównego Straży Granicznej.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Mierzejewska (spr.), Sędziowie WSA Eugeniusz Wasilewski, Janusz Walawski, Protokolant Beata Gibzińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 lipca 2007 r. sprawy ze skargi M. L. na decyzję Komendanta Głównego Straży Granicznej z dnia [...] stycznia 2007 r. nr [...] w przedmiocie utraty równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego oddala skargę
Komendant [...] Oddziału Straży Granicznej działając na podstawie art. 96 ust. 1 oraz 101 ust. 5 ustawy z dnia 12 października 1990 r. o Straży Granicznej (Dz. U. z 2005 r. Nr 234, poz. 1997 ze zm.) oraz § 1 pkt 4 § 5 i § 6 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002 r. w sprawie wysokości i warunków przyznawania funkcjonariuszom Straży Granicznej równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego oraz szczegółowych warunków jego zwrotu, a także sposobu postępowania w przypadku zbiegu uprawnień do jego otrzymania (Dz. U. Nr 118, poz. 1014 ze zm.) w związku z art. 336, art. 924 i art. 925 Kodeksu Cywilnego, decyzją z dnia [...] listopada 2006 r. Nr [...], orzekł o utracie równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego przez Pana M. L. z dniem 19 lutego 2006 r.
W uzasadnieniu decyzji organ podał, że Pan M. L. jest funkcjonariuszem w służbie stałej. Na podstawie decyzji Komendanta [...] Oddziału Straży Granicznej nr [...] z dnia [...] stycznia 2005 r. od dnia 1 stycznia 2005 r. otrzymuje równoważnik pieniężny za brak lokalu mieszkalnego. W dniu 4 sierpnia 2006 r. funkcjonariusz złożył oświadczenie, z którego wynika, iż w dniu [...] lutego 2006 r. zmarł jego ojciec J. L. współwłaściciel domu w miejscowości C. [...], tj. miejscowości pobliskiej do miejsca pełnienia służby. W związku z nabyciem spadku po zmarłym ojcu stał się współwłaścicielem domu mieszkalnego i tym samym utracił prawo do otrzymywania tego równoważnika.
Od decyzji Pan M. L. złożył odwołanie wnosząc o uchylenie decyzji i przyznanie równoważnika pieniężnego. Zaskarżonej decyzji zarzuca naruszenie art. 96 ust. 1 ustawy o Straży Granicznej poprzez przyjęcie, że posiada lokal mieszkalny, pomimo tego, iż spadkobiercy dziedziczący po jego zmarłym ojcu nie zostali ustaleni w oparciu o prawomocne postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku, oraz tego, że powierzchnia zajmowanego przez niego lokalu nie odpowiada przysługującej mu normie zaludnienia.
Komendant Główny Straży Granicznej decyzją nr [...] z dnia [...] stycznia 2007 r. po rozpatrzeniu odwołania na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa, art. 6a pkt 3, art. 96 ust. 1 i art. 101 ust. 5 ustawy z dnia 12 października 1990 r. o Straży Granicznej (Dz. U. z 2005 r. Nr 234, poz. 1997 ze zm.) oraz § 1 pkt 2 rozporządzenia określonego w podstawie prawnej decyzji organu I instancji, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu decyzji organ podał, iż w istniejącym stanie faktycznym
i prawnym nie ma możliwości aby uznać argumenty odwołującego się, a tym samym dokonać zmiany decyzji organu I instancji, która jest decyzją prawidłową.
Następnie organ odkreślił, że zgodnie z art. 96 ust. 1 ustawy o Straży Granicznej, prawo do równoważnika pieniężnego powstaje, jeżeli funkcjonariusz lub członkowie jego rodziny nie posiadają lokalu mieszkalnego w miejscu pełnienia służby lub miejscowości pobliskiej. Jeżeli funkcjonariusz posiada lokal mieszkalny
a także współposiada, to niema prawa do przydziału lokalu na podstawie decyzji administracyjnej. Zgodnie z art. 336 Kodeksu Cywilnego przez posiadanie rozumie się faktyczne władanie samoistne (właściciel) lub zależne (użytkownik, najemca) lub z tytułu innego prawa z którym łączy się określone władztwo nad rzeczą cudzą. Zgodnie z art. 925 Kodeksu Cywilnego z chwilą otwarcia spadku tj. śmierci spadkodawcy Pan M. L. nabył spadek.
Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Warszawie, w której skarżący wniósł o jej uchylenie, zarzucając naruszenie prawa i błędną wykładnię art. 92 ust. 1, art. 96 ust. 1 oraz art. 99 ustawy o Straży Granicznej. W uzasadnieniu skargi podkreślił, że nie jest posiadaczem a tylko współposiadaczem domu, a przysługująca mu powierzchnia nie odpowiada normom.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie powołując argumenty jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:
Właściwym do rozpoznania sprawy niniejszej, jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, bowiem na obszarze tego Sądu znajduje się siedziba organu, którego decyzja została zaskarżona - art. 13 § 2 ustawy – Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153. poz. 1270).
Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo
o ustroju sadów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności
z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami prawa obowiązującymi w dacie jej wydania.
Skarga analizowana pod tym kątem podlega oddaleniu, ponieważ zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem.
Zgodnie z art. 96 ust. 1 ustawy z dnia 12 października 1990 r. o Straży Granicznej (Dz. U. z 2005 r., Nr 234, poz. 1997 ze zm.) funkcjonariuszowi przysługuje równoważnik pieniężny, jeżeli on sam lub członkowie jego rodziny nie posiadają lokalu mieszkalnego w miejscu pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej.
Decyzja przyznająca równoważnik pieniężny ma charakter decyzji konstytutywnej i utrata przyznanego nią świadczenia musi nastąpić również w tej samej formie, czyli w drodze decyzji konstytutywnej orzekającej o utracie czy cofnięciu nabytych praw inną decyzją. Z treści wyżej przytoczonego przepisu wynika, iż określony w nim równoważnik pieniężny przysługuje wyłącznie funkcjonariuszowi Straży Granicznej, który w ogóle nie posiada lokalu mieszkalnego w miejscu pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej.
Funkcjonariusz Straży Granicznej traci uprawnienia do przedmiotowego równoważnika z chwilą, kiedy na skutek zmiany okoliczności faktycznych staje się posiadaczem lokalu mieszkalnego w miejscu pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej.
Jak wynika z akt postępowania administracyjnego w sprawie niniejszej zakończonego zaskarżoną decyzją, organ ustalił, iż skarżący stał się współwłaścicielem domu mieszkalnego położonego w miejscowości pobliskiej. Fakt, że skarżący jest współwłaścicielem, oznacza że jest uprawniony do współposiadania i korzystania z rzeczy wspólnej, jak również przesądza o tym, że utracił prawo do otrzymania równoważnika określonego w art. 96 ust. 1 ustawy o Straży Granicznej. Przepis ten określa stan faktyczny, którym norma prawna wiąże skutki prawne oraz prawa i obowiązki, jakie z chwilą spełnienia tego stanu mogą zaistnieć. Skoro przesłanką do otrzymania przedmiotowego równoważnika pieniężnego jest nieposiadanie lokalu mieszkalnego to w przypadku zmiany tego stanu następuje utrata uprawnienia do jego otrzymania.
Przechodząc na grunt sprawy niniejszej, na dzień wydania przedmiotowej decyzji skarżący posiada współwłasność jednorodzinnego domu mieszkalnego
w miejscowości pobliskiej w stosunku do miejscowości, w której pełni służbę.
Podkreślić należy, że norma zaludnienia określona w rozporządzeniu Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 21 czerwca 2002 r. w sprawie przydziału, opróżniania lokali mieszkalnych (Dz. U. Nr 99, poz. 898 ze zm.) nie ma zastosowania co wprost wynika z przepisu art. 99 pkt 2 powołanej wyżej ustawy do domów jednorodzinnych i domów mieszkalno-pensjonatowych, a ponadto w myśl przepisu § 1 pkt 4 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002 r. w sprawie wysokości i warunków przyznawania funkcjonariuszom Straży Granicznej równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego (Dz. U. Nr 118, poz. 1014 ze zm.) posiadanie każdego domu jednorodzinnego, niezależnie od jego powierzchni, wyklucza prawo do tego równoważnika.
Zdaniem Sądu w przedmiotowej sprawie organ prowadząc postępowanie administracyjne prawidłowo zastosował przepisy prawa i dokonał właściwej ich wykładni.
Wobec powyższych wywodów podkreślić należy, że zarzuty podnoszone przez skarżącego są nietrafne.
Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 151 w zw. z art. 132 ustawy
z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło