II SA/Gl 141/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Taniewska-Banacka Sędziowie Sędzia WSA Iwona Bogucka (spr.) Sędzia WSA Włodzimierz Kubik Protokolant starszy sekretarz Małgorzata Orman po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 lipca 2007 r. sprawy ze skargi A. K. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie wykonania określonych robót budowlanych 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w C. z dnia [...] r. nr [...], 2. orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości. 3. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. na rzecz skarżącej kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Prace związane z aktualizacją dokumentacji dotyczącej murów oporowych oraz skarpy przy ul. A w C. wykazały pogorszenie stanu technicznego murów. W związku z tym faktem Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w C. wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie stanu murów oporowych w rejonie ulic A, B, C , D i E. Zawiadomienie o wszczęciu zostało doręczone m.in. A. K. i P. N.. Z akt sprawy wynika, że sąsiadujące ze sobą działki nr A i B, położone odpowiednio przy ul. C [...] i [...], należą do A. K. /dz. [...]/ i małżonków A. i W. N./dz. [...]/. Dnia [...] 2006 r. dokonano oględzin muru na działce przy ul. C [...], stwierdzając jego zły stan techniczny. Ustalono, że nie jest jednoznacznie określony krąg podmiotów zobowiązanych do utrzymania muru w należytym stanie. Obecny przy wizji P. N. podał, że prowadzone jest postępowanie spadkowe po A. i W. N. na rzecz P. N. i K. N.. Oględziny przeprowadzono również [...] 2006 r. na działce nr B, potwierdzając zły stan muru oporowego w granicy z działką A. Postanowieniem z dnia [...] r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w C. nr [...] na podstawie art. 62 ust. 3 ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane /Dz.U. z 2003 r. Nr 207, poz. 2016 ze zm./, nałożył na A. K. i P. N. /jako zarządcę masy spadkowej nieruchomości nr A/ obowiązek dostarczenia w terminie 30 dni ekspertyzy technicznej muru usytuowanego w części w granicy między działką B i A a w części usytuowanego bezpośrednio na działce B i A. Żądana ekspertyza nie została wykonana, natomiast A. K. dnia [...] zwróciła się o przedłużenie terminu ze względu na potrzebę geodezyjnego rozgraniczenia działek. Decyzją nr [...] z dnia [...] r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w C., na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 1 i 2 prawa budowlanego nałożył na A. K. jako właścicielkę nieruchomości B oraz P. N. jako zarządcę masy spadkowej nieruchomości nr A obowiązek usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości przez wykonanie robót budowlanych zabezpieczających mur oporowy na odcinku [...],[...],[...] i doprowadzenie obiektu do stanu bezpiecznego. Zakazano również użytkowania obiektu z przyległym terenem do czasu usunięcia nieprawidłowości. Decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności. W uzasadnieniu stwierdzono, że spełnione zostały przesłanki z art. 66 ust. 1 pkt 1 i 2 oraz 66 ust. 2 prawa budowlanego. Nadanie rygoru natychmiastowej wykonalności uzasadniono koniecznością ochrony życia i zdrowia ludzkiego. Załącznik do decyzji stanowi rysunek muru oporowego z zaznaczonym odcinkiem wyznaczonym punktami [...],[...] i [...]. W odwołaniu od tej decyzji A. K. wniosła o jej uchylenie podając, że działki B i A nie są rozgraniczone, stąd nie jest wiadome, czy mur znajduje się w granicach jej własności. Do odwołania dołączono kopię wniosku do Burmistrza Miasta C. o wszczęcie postępowania rozgraniczeniowego działki B z działkami A i C. Zaskarżoną decyzją z [...] r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. uchylił decyzję organu I instancji w części dotyczącej zakresu nałożonego obowiązku natychmiastowego zabezpieczenia muru na odcinku wyznaczonym punktami [...],[...] i [...] i orzekł o zmianie tego odcinka do odcinka między punktami [...] i [...]. W pozostałej części utrzymał decyzję w mocy. W uzasadnieniu oceniono decyzję organu stopnia podstawowego jako prawidłową co do zasady, znajdującą oparcie w przepisach prawa budowlanego. Wskazano jednak, że tylko odcinek muru wyznaczony punktami [...]–[...] położony jest w obrębie działek B i A, odcinek wyznaczony punktami [...]–[...] w całości znajduje się w obrębie działki D. Okoliczność ta uzasadnia częściowe uchylenie decyzji. Argument związany z zamiarem przeprowadzenia postępowania rozgraniczeniowego uznano za nie mający znaczenia w sprawie. W skardze do sądu administracyjnego A. K. wniosła o uchylenie decyzji. Zarzuciła, że mur wyznaczony punktami [...]–[...] w całości znajduje się na działce A, a zatem zobowiązano ją do naprawy muru, który nie znajduje się w granicach jej nieruchomości. Stanowisko swe podtrzymała w piśmie procesowym z [...] 2007 r. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie. Wskazano, że mając na uwadze mapę ewidencyjną obrazującą granice działek B i A oraz wyrys z mapy zasadniczej nie można podzielić stanowiska skarżącej, iż żaden fragment muru oporowego oznaczonego numerami [...]–[...] nie jest zlokalizowany na należącym do niej terenie. Do czasu odmiennego ustalenia przebiegu granic nie można przyjąć, że działka skarżącej nie przylega do fragmentu muru. Na rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Gliwicach w dniu 4 lipca 2007 r. skarżąca podała, że nieostateczną decyzją Burmistrza Miasta C. z dnia [...] r. zatwierdzono przebieg granic działki, na skutek czego przedmiotowy fragment muru znajduje się poza działką. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach rozważył, co następuje: Przedmiotem kontroli sądu administracyjnego jest legalność rozstrzygnięć organów administracji publicznej. Stwierdzając, że decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego lub procesowego, Sąd uchyla decyzję. Nie jest to jednoznaczne, rzecz jasna, z uznaniem że postępowanie w danej kwestii nie powinno być prowadzone lub że nie ma podstaw do ingerencji organów. W odniesieniu do kontrolowanego przypadku wyrok Sądu nie rozstrzyga zatem, czy podjęte przez nadzór budowlany działania były zasadne lecz jedynie czy wydane przez organ akty administracyjne są prawidłowe. Należy przy tym zwrócić uwagę, że decyzji został nadany rygor natychmiastowej wykonalności, co uprawniało organy do egzekwowania decyzji nieostatecznej, bez oczekiwania na wyniki postępowania kontrolnego. Wzgląd na bezpieczeństwo ludzi lub mienia uzasadnia również podejmowanie przez organ działań na podstawie art. 69 ust. 1 prawa budowlanego. Natomiast kontrolowana decyzja, podobnie jak decyzja organu I instancji, nie mogła pozostać w obrocie prawnym, albowiem wydana została bez dostatecznego rozeznania stanu faktycznego. Obowiązek z art. 66 prawa budowlanego może być nałożony na właściciela lub zarządcę obiektu budowlanego. W sprawie tym obiektem są mury oporowe. Analiza dokumentów znajdujących się w aktach sprawy, w szczególności załączonych map i rysunków prowadzi do wniosku, że odcinek muru wyznaczony punktami [...] i [...] nie przebiega na całej długości w granicy między działkami B i A /w stanie istniejącym w dacie orzekania/. Granica działki B, biegnąc wzdłuż muru od punktu [...]w kierunku punktu [...], w odległości mniejszej niż połowa tego odcinka opada w kierunku punktów [...] i [...] ujawnionych na schemacie muru oporowego /karta nr [...] akt administracyjnych/. W tej sytuacji za zasadny należało uznać zarzut skarżącej, że został na nią nałożony obowiązek wykonania robót w odniesieniu do obiektu pozostającego częściowo poza granicami jej własności. Wykonanie obowiązku nałożonego decyzją wydaną w oparciu o art. 66 prawa budowlanego nie wymaga uzyskiwania pozwolenia na budowę, wydana decyzja jest podstawą do ich prowadzenia. Z tego względu konieczne wydaje się również w miarę precyzyjne określenie rodzaju i zakresu wymaganych robót, tak by zobowiązana osoba mogła rozeznać granice obowiązku. Dotyczy to również orzeczonego zakazu użytkowania obiektu wraz z "przyległym terenem". Nie jest jasne, o jakie użytkowanie muru oporowego chodzi, jak również jaki obszar jest objęty zakazem i co jest jego przedmiotem; czy zakaz ten dotyczy wstępu czy też jakichś innych przejawów użytkowania murów. Względna precyzja w tym zakresie umożliwia sprawdzenie, czy decyzja jest wykonywana. Wątpliwości budzi również krąg adresatów decyzji. Oczywiście za prawidłowe, wobec art. 154 § 1 k.c. uznać należy łączne zobowiązanie właścicieli sąsiadujących działek do wykonania robót dotyczących obiektu położonego w granicy. Domniemywa się bowiem, że urządzenia znajdujące się w granicy służą do wspólnego użytku sąsiadów a korzystający z nich obowiązani są ponosić wspólnie koszty ich utrzymania. Jeśli domniemanie to nie zostanie obalone, właściciele działek sąsiednich zasadnie winni być uznani za adresatów obowiązku. W niniejszej sprawie P. N. został potraktowany przez organy jako "zarządca masy spadkowej". Kwalifikacja ta nie znajduje uzasadnienia w materiale sprawy. Wynika z niego natomiast, zgodnie z zaświadczeniem P. N., że spadkobierczynią działki A jest również K. N. /protokół z [...] 2006 r. k. [...] akt administracyjnych/. W tej sytuacji ustalony krąg adresatów decyzji nie może być uznany za dostatecznie wykazany. W końcu podnieść należy, że wbrew art. 66 ust. 1 prawa budowlanego w decyzjach organy nie określiły terminu wykonania obowiązku. Rozstrzygnięcie w tym zakresie jest obligatoryjnym elementem decyzji. Nie zastępuje go klauzula o nadaniu decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności, ta bowiem odnosi się do terminu, z jakim obowiązek jest wymagalny. Termin o jakim mowa w art. 66 prawa budowlanego służy zaś ustaleniu daty, z jaką roboty winny być ukończone a nieprawidłowości usunięte. Mając na uwadze podaną argumentację, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1c oraz art. 135 i 152 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm./, orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania postanowiono zgodnie z art. 200, 205 § 1 i 209 powołanej ustawy.