II SA/Lu 448/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maciej Kierek, Sędziowie Sędzia NSA Grażyna Pawlos-Janusz,, Sędzia NSA Jerzy Stelmasiak (sprawozdawca), Protokolant Asystent sędziego Marcin Małek, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 5 lipca 2007 r. sprawy ze skargi S. K. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w przedmiocie renty strukturalnej I. uchyla zaskarżoną decyzję, która nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku; II. zasądza od Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na rzecz S. K. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 3 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (Dz. U. Nr 229, poz. 2273 ze zm.) i § 17 ust. 1 i § 20 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 kwietnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na uzyskiwanie rent strukturalnych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. z 2004 r. Nr 114, poz. 1191 ze zm.) zwanego dalej rozporządzeniem, Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa o uchyleniu decyzji ostatecznej i odmowie przyznania renty strukturalnej S. K. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, iż w związku z tym, że po wydaniu decyzji . o przyznaniu S. K . renty strukturalnej wyszła na jaw okoliczność posiadania przez jego małżonkę udziału 1/8 działek nr 1565/2, 1566/2 i 1695 położonych w miejscowości , w niniejszej sprawie nie został spełniony warunek przekazania gospodarstwa rolnego, będący podstawą przyznania renty strukturalnej w myśl § 6 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia. Zdaniem organu, skoro okolicznością bezsporną jest nieprzekazanie przez odwołującego się i jego żonę wszystkich użytków rolnych będących przedmiotem odrębnej własności rolnika, jego małżonka, jak i przedmiotem ich współwłasności, niecelowe jest przeprowadzanie zgłoszonych przez S .K. w uzasadnieniu odwołania dowodów. Skargę na powyższą decyzję złożył S. K. zarzucając organowi odwoławczemu naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię oraz naruszenie przepisów postępowania w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, tj. naruszenie art. 7, art. 8 i art. 77 k.p.a. w związku z art. 5 ust. 2 i art. 1 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej oraz naruszenie § 20 ust. 3 pkt 1 w zw. z § 4 pkt 1 – 3, 6, 7 i § 11 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 kwietnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na uzyskiwanie rent strukturalnych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich. W związku z powyższym skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji. Ponadto wskazał, iż, jego zdaniem, obowiązujące przepisy, nawet w sytuacji, gdy ubiegający się o rentę strukturalną zachowuje świadomie część gospodarstwa rolnego i je użytkuje, nie przewidują utraty prawa do renty strukturalnej, o ile wielkość zachowanych użytków rolnych nie przekracza 0,5 ha. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, odwołując się do argumentacji zawartej w uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest zasadna i zasługuje na uwzględnienie. Kontrola dokonywana przez wojewódzki sąd administracyjny, stosownie do unormowania art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej jako p.p.s.a., oraz art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), obejmuje wszystkie kwestie związane z procesem stosowania prawa w postępowaniu administracyjnym, a więc to, czy organy administracji dokonały prawidłowych ustaleń co do obowiązywania zastosowanych norm prawnych, czy normy te właściwie zinterpretowały i nie naruszyły zasad uznawania określonych faktów za udowodnione. Według Sądu, zaskarżona decyzja organu narusza przepis art. 138 k.p.a. w zakresie, w jakim określa on standard i zasady postępowania odwoławczego. Organ drugiej instancji, rozpatrując odwołanie S. K., nie uwzględnił zasady, w świetle której, cel postępowania odwoławczego nie ogranicza się tylko do kontroli zasadności zarzutów podniesionych w odwołaniu od decyzji wydanej w pierwszej instancji. Zasadą jest bowiem, iż postępowanie odwoławcze polega na ponownym rozpatrzeniu sprawy od nowa i to zarówno pod względem legalności, jak i celowości (art. 15 k.p.a. w związku z art. 138 k.p.a.). Istotą dwuinstancyjnego postępowania administracyjnego jest dwukrotne merytoryczne rozstrzygnięcie tej samej sprawy przez dwa różne organy administracji, co oznacza, iż zadaniem organu odwoławczego jest kontrola decyzji wydanej przez organ pierwszej instancji i rozpatrzenie wszystkich żądań strony odwołującej się i odniesienie się do nich w uzasadnieniu decyzji (wyrok NSA z 14 października 1999 r. w sprawie sygn. akt IV SA 1313/98). Organ drugiej instancji uchybił przywołanym zasadom, albowiem ograniczył się tylko i wyłącznie do ponownego przywołania ocen organu pierwszej instancji. Nie czyni to zadość normatywnym warunkom merytorycznego rozstrzygania w postępowaniu odwoławczym. Niezależnie od powyższego, stwierdzić należy, iż zaskarżona decyzja wydana została również z naruszeniem przepisów art. 7 k.p.a., zgodnie z którym, w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli oraz z naruszeniem art. 77 k.p.a., według którego organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. W konsekwencji prowadzi to do wniosku o naruszeniu przepisu art. 80 k.p.a., w świetle którego, organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Organ odwoławczy nie sprostał wynikającym z tych przepisów zasadom legalizmu, prawdy obiektywnej i swobodnej oceny dowodów. W myśl § 6 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 kwietnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na uzyskiwanie rent strukturalnych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. z 2004 r. Nr 114, poz. 1191 ze zm.), wydanego na podstawie art. 3 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (Dz. U. Nr 229, poz. 2273 ze zm.), jednym z warunków przekazania gospodarstwa rolnego, będącym podstawą przyznania renty strukturalnej, jest przekazanie wszystkich użytków rolnych wchodzących w skład gospodarstwa, będących zarówno przedmiotem odrębnej własności rolnika i jego małżonka, jak również przedmiotem ich współwłasności, z zastrzeżeniem § 9 pkt 1. Wskazany przepis § 9 pkt 1 cyt. rozporządzenia stanowi, iż warunek zaprzestania prowadzenia działalności rolniczej, wymagany przy ubieganiu się o rentę strukturalną, uważa się za spełniony, jeżeli po przekazaniu gospodarstwa rolnego łączna powierzchnia użytków rolnych posiadanych (współposiadanych) przez uprawnionego do renty strukturalnej i jego małżonka nie przekracza 0,5 ha, a działalność rolnicza prowadzona na tych użytkach służy wyłącznie zaspokajaniu potrzeb własnych uprawnionego oraz osób pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie domowym. W niniejszej sprawie ustalono, iż S. K. we wniosku o przyznanie renty strukturalnej zadeklarował dziewiętnaście działek ewidencyjnych, wchodzących w skład gospodarstwa rolnego, będącego przedmiotem odrębnej własności producenta rolnego, jego małżonka lub przedmiotem ich współwłasności majątkowej małżeńskiej. Uznawszy, iż przekazanie gospodarstwa rolnego przez małżonków S. i Z. K. synowi i jego żonie nastąpiło zgodnie z treścią § 6 ust. 1 pkt 1 cyt. rozporządzenia, organ pierwszej instancji wydał w dniu 13 maja 2005 r. decyzję o przyznaniu renty strukturalnej. Postępowanie zostało wznowione po wpłynięciu pisma KRUS z dnia 23 listopada 2005 r., umowy dzierżawy z dnia 14 listopada 2005 r. i zaświadczenia o gruntach posiadanych przez wnioskodawcę, z których wynikało, iż małżonka wnioskodawcy jest współwłaścicielką w udziale 1/8 działek nr 1565/2, 1566/2 i 1695, położonych w miejscowości W związku z tym, iż nie zostały one przez S. K. zadeklarowane we wniosku o przyznanie renty strukturalnej, organ uznał, iż wnioskodawca nie spełnił określonego w § 6 ust. 1 pkt 1 cyt. rozporządzenia warunku przekazania wszystkich użytków rolnych wchodzących w skład gospodarstwa rolnego i na tej podstawie odmówił S. K. przyznania renty strukturalnej. Jednak organy obu instancji zaniechały zbadania kluczowego dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy zagadnienia, a mianowicie, czy łączna powierzchnia użytków rolnych, których współwłaścicielką jest żona S.K., nie przekracza 0,5 ha i czy działalność rolnicza prowadzona na tych użytkach służy wyłącznie zaspokajaniu potrzeb własnych uprawnionego oraz osób pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie domowym. Ustalenie powyższego przesądza bowiem, w myśl § 9 pkt 1 cyt. rozporządzenia, o istnieniu bądź nieistnieniu uprawnienia skarżącego do otrzymania renty strukturalnej. Powierzchnia niezadeklarowanych we wniosku o przyznanie renty strukturalnej użytków rolnych, których współwłaścicielką w 1/8 udziału jest Z. K., nie wynika ani z nadesłanego przez KRUS zaświadczenia o gruntach posiadanych przez wnioskodawcę (k. 137 akt administracyjnych), ani z innych dokumentów dołączonych do akt niniejszej sprawy. Na rozprawie w dniu 5 lipca 2007r. pełnomocnik Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa przyznał, iż organowi nie jest znany obszar gospodarstwa rolnego objęty decyzją KRUS, nie odniósł się również do kwestii wielkości udziałów w gospodarstwie rolnym żony skarżącego, ujawnionych po wydaniu decyzji przyznającej skarżącemu rentę strukturalną, w relacji do warunku, o którym mowa w § 9 pkt 1 cyt. rozporządzenia. W konsekwencji powyższego stwierdzić należy, iż organ odwoławczy nie ustalił w sposób prawidłowy stanu faktycznego sprawy, czym naruszył art. 7, 77 i 80 k.p.a., co nie pozwala właściwie ocenić, czy dokonano prawidłowej subsumpcji norm prawnych powołanych przez organ. Ponownie rozpatrując sprawę, organ administracji przeprowadzi postępowanie dowodowe, uwzględniając powyższe wskazania, co umożliwi ustalenie istnienia bądź nieistnienia po stronie S. K. uprawnienia do otrzymania renty strukturalnej. Poczynione ustalenia umożliwią rozstrzygnięcie sprawy przy zastosowaniu właściwych przepisów prawa materialnego. Z tych względów zaskarżoną decyzję należało uchylić na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Orzeczenie o kosztach wydano na podstawie art. 200 p.p.s.a.