II SA/Rz 1008/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Joanna Zdrzałka Sędziowie WSA Robert Sawuła /spr./ AWSA Magdalena Józefczyk Protokolant sekr. sąd. Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu w Wydziale II Ogólno-Administracyjnym na rozprawie w dniu 5 lipca 2007 r. sprawy ze skargi A. Z. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] września 2005 r. nr [....] w przedmiocie opłaty za czynności wykonywane w związku ze sprawowaniem bieżącego nadzoru sanitarnego I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I-szej instancji; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; III. zasądza od Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego na rzecz skarżącego A. Z. kwotę 200 zł /słownie: dwieście złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Przedmiotem skargi A. Z. jest decyzja Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego (PWIS) w przedmiocie opłat z tytułu czynności wykonywanych w ramach bieżącego nadzoru sanitarnego. W sprawie tej pracownicy Powiatowej Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej (PSSE) dokonali w dn.30.06.2005r. kontroli sprawdzającej u A. Z. producenta i sprzedawcy lodów z automatu w J. przy ul.P. stwierdzając, iż przedsiębiorca nie wykonał obowiązku nałożonego ostateczną decyzją Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego (PPIS) z [...].10.2004r. Nr [...] w postaci braku wyniku badań laboratoryjnych produktu końcowego – lodów. Strona wnosiła trzykrotnie zastrzeżenia do protokołu kontroli, na które PPIS udzielał odpowiedzi. Kolejnej kontroli sprawdzającej dokonano w dn.17.08.2005r., w wyniku której stwierdzono niewykonanie obowiązków wynikających z decyzji z [...].05.2002r. Nr [...] w postaci braku przedstawienia do wglądu wyniku badania laboratoryjnego używanej w zakładzie wody oraz wyników badań mikrobiologicznych na skuteczność zabiegów mycia i dezynfekcji we wszystkich fazach cyklu produkcyjnego. Decyzją z [...].08.2005r. Nr [...] skierowaną do A. Z. PPIS ustalił opłatę za przeprowadzenie czynności w postaci kontroli stanu sanitarnego w zakładzie "Sprzedaż lodów" z automatu w J. w kwocie 43.60 zł. W podstawie prawnej tej decyzji powołano się na art.36 ust.1 i 4 ustawy z 14.03.1985r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz.U. Nr 90 z 1998r., poz.575 ze zm., zwana dalej uPIS) oraz ogólnie na rozporządzenie Ministra Zdrowia z 4.02.2004r. w sprawie opłat za badania laboratoryjne oraz inne czynności wykonywane przez organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz.U. Nr 20, poz.103, zwane dalej Rozp. z 2004). Uzasadniając tę decyzję wskazano na czynności podjęte w dn.17.08.2005r. jako z zakresu bieżącego nadzoru sanitarnego, w ramach których organ miał stwierdzić naruszenie wymagań higienicznych i zdrowotnych. Odwołanie od powyższej decyzji wniósł A. Z. eksponując bezprawność kontroli wykonywanych przez pracownice PSSE . Odwołujący zarzucił, że odbyły się kontrole mające charakter sprawdzający, a nie kontrole sanitarne. A. Z. wniósł o "całkowite unieważnienie decyzji". Organ I instancji nie znalazł podstaw do uwzględnienia odwołania we własnym zakresie. Rozpoznając powyższe odwołanie PWIS decyzją z [...].09.2005r. Nr [...] utrzymał decyzję organu I instancji w mocy. W podstawie prawnej decyzji powołano art.138 § 1 pkt 1 ustawy z 14.06.1960r. – kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. Nr 98 z 2000r., poz.1071 ze zm., zwana dalej k.p.a.), art.36 ust.1 i 4 uPIS oraz ogólnie Rozp. z 2004. Organ odwoławczy uznał, że w wyniku kontroli wykonanej w dn.17.08.2005r. stwierdzono niewykonanie obowiązku sformułowanego w decyzji z 24.05.2002r., co stanowi naruszenie § 3 pkt 5 i 6 oraz § 4 pkt 5 rozporządzenia Ministra Zdrowia w sprawie wewnętrznej kontroli jakości zdrowotnej żywności i przestrzegania zasad higieny w procesie produkcji (Dz.U. Nr 120, poz.1259). Za zasadne uznano w świetle art.36 ust.2 uPIS pobranie opłaty za czynności wykonane w ramach bieżącego nadzoru sanitarnego, skoro w ich wyniku stwierdzono, że strona nie wykonała obowiązku nałożonego decyzją z [...].05.2002r. Skargę na powyższą decyzję wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (WSA) A. Z. zarzucając naruszenie art.36 ust.1 uPIS. Skarżący wywodzi, iż błędnie organy inspekcji sanitarnej zastosowały normy odnoszące się do kontroli sanitarnej w stosunku do kontroli sprawdzających. Zarzucił ponadto naruszenie art.107 § 3 k.p.a. poprzez brak uzasadnienia faktycznego decyzji organu I i II instancji, naruszenie art.7 k.p.a. oraz "gnębienie" przez organ odwoławczy w postaci doręczanie w jednym dniu kilku pism procesowych. W petitum skarżący domaga się uchylenia decyzji obu instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę PWIS wniósł o jej oddalenie. W trakcie rozprawy przed WSA w Rzeszowie skarżący podtrzymując skargę, dowodził iż jego zdaniem pracownicy PSSE nie byli właściwymi do przeprowadzenia u niego kontroli oraz do wydawania decyzji. Skarżący okazał kopie postanowienia PWIS z [...].01.2005r. Nr [...] w kwestii wyłączenia PPIS od prowadzenia postępowania administracyjnego dotyczącego obiektu produkcji i sprzedaży lodów zlokalizowanego przy ul.P. Wojewódzki sąd administracyjny zważył, co następuje: Skarga podlega rozpatrzeniu w trybie przepisów ustawy z dn.30.08.2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270 ze zm., zwana dalej Ppsa), a kryterium kontroli zaskarżonej decyzji jest jej legalność, czyli zgodność z obowiązującym prawem (por. art.1 § 2 ustawy z dn.25.07.2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych – Dz.U. Nr 153, poz.1269). Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art.134 § 1 Ppsa), stosując środki przewidziane ustawą w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art.135 Ppsa). Sąd uwzględniając skargę uchyla decyzję w całości lub w części, jeśli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie przepisów o postępowaniu, dające podstawę do wznowienia postępowania, wreszcie inne, niż dające podstawę do wznowienia postępowania naruszenie przepisów o postępowaniu, o ile mogły one mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art.145 § 1 pkt 1 Ppsa). Ponadto Sąd stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art.156 k.p.a. lub w innych przepisach (art.145 § 1 pkt 2 Ppsa). W ocenie Sądu skarga jest uzasadniona. Podstawę prawną nałożenia na skarżącego obowiązku ponoszenia opłaty stanowił art.36 uPIS. Art.36 ust.1 uPIS stanowi, iż "Za badania laboratoryjne oraz inne czynności wykonywane przez organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej w związku ze sprawowaniem bieżącego i zapobiegawczego nadzoru sanitarnego pobiera się opłaty w wysokości kosztów ich wykonania, z zastrzeżeniem ust.2. opłaty ponosi osoba lub jednostka organizacyjna obowiązana do przestrzegania wymagań higienicznych i zdrowotnych". Z kolei art.36 ust.2 uPIS określa, iż "Za badania i inne czynności wykonywane w związku ze sprawowaniem bieżącego nadzoru sanitarnego przez organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej nie pobiera się opłat od osób oraz jednostek organizacyjnych obowiązanych do przestrzegania wymagań higienicznych i zdrowotnych, jeżeli w wyniku badań nie stwierdzono naruszenia tych wymagań". Poniesienie przez skarżącego opłat miałoby uzasadnienie wówczas, gdy spełnione byłyby kumulatywnie określone w cyt. przepisach przesłanki: 1) organy PIS przeprowadziły kontrolę w dn.17.08.2005r. z tytułu sprawowania bieżącego nadzoru sanitarnego, 2) w wyniku przeprowadzonych badań stwierdzono naruszenie wymagań higienicznych i zdrowotnych. W ocenie Sądu sytuacja taka nie zachodzi. Przede wszystkim rozstrzygnąć należy charakter czynności kontroli przeprowadzonej przez PPIS w dn.17.08.2005r.. Z treści kopii protokołu kontroli zalegającego w aktach wynika, iż za jej podstawę powołano art.4 i 25 uPIS. Art.4 uPIS określa zakres tzw. bieżącego nadzoru sanitarnego, określając go jako "kontrole przestrzegania przepisów określających wymagania higieniczne i zdrowotne", dokonując w sposób przykładowy egzemplifikacji przedmiotu tej kontroli. Z kolei art.25 uPIS wskazuje na uprawnienia w trakcie kontroli organów PIS. Zdaniem Sądu treść protokołu kontroli przeprowadzonej w dn.17.08.2005r. wskazuje, iż kontrola ta ograniczyła się wyłącznie do stwierdzenia, iż skarżący nie wykonał decyzji PPIS z [...].05.2002r., pracownicy w trakcie kontroli nie dokonywali poboru żadnych próbek. W ocenie Sądu taka treść protokołu wyklucza możliwość przyjęcia, że czynność ta miała charakter czynności związane z bieżącym nadzorem sanitarnym, za które to czynności organ PIS mógłby pobrać stosowną opłatę. Opłata ta, jak wynika z treści art.36 ust.1 uPIS w swej wysokości związana jest z "kosztem wykonania czynności", biorąc pod uwagę składniki naliczonej opłaty PPIS uznał, a organ odwoławczy to zaaprobował, że "kosztami wykonania" czynności są koszty dojazdu na odcinku 28 km oraz "robocizna". Z decyzji organu I instancji nie wynika, z jakiego tytułu policzono ową "robociznę". Takie ukształtowanie składników naliczonej opłaty zbliża w zasadzie je do składników kosztów postępowania administracyjnego, o jakich mowa w art.263 § 2 k.p.a. (koszty oględzin na miejscu). Zdaniem Sądu czynność przeprowadzona w dbn.17.08.2005r. u skarżącego to w istocie czynność, od której uzależnione było skierowanie upomnienia, a następnie wszczęcie postępowania egzekucyjnego, wobec braku wykonania obowiązku wynikającego z decyzji PPIS z 2002r.. Tego rodzaju czynność nie mieści się w ramach tzw. bieżącego nadzoru sanitarnego, skoro chodzi o ustalenie nie tyle faktu "przestrzegania przepisów", a więc przestrzeganiu aktu prawa, ale przestrzegania obowiązku wynikającego z aktu stosowania prawa. W konkluzji Sąd uznaje, iż doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego, a to art.36 ust.1 w zw. Z art.4 uPIS, a naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy w rozumieniu art.145 § 1 pkt 1 lit. a Ppsa. Uprawnia to do uwzględnienia skargi poprzez uchylenie decyzji obu instancji. Sąd doszedł do przekonania, że nie jest trafny zarzut naruszenia przepisów o właściwości przez PPIS. Z okazanego przez skarżącego postanowienia PWIS z [...].01.2005r. wynika jednoznacznie, że organ ten dokonał wyłączenia PPIS, wyznaczając zarazem do prowadzenia postępowania PPIS. Z tego względu zarzut niewłaściwości wobec zastosowanej instytucji wyłączenia nie mógł zostać uznany. Wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji do chwili uprawomocnienia się wyroku znajduje uzasadnienie w dyspozycji art.152 Ppsa. Zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, wobec złożenia takiego żądania przez skarżącego w samej skardze, nastąpiło na podstawie art.200 Ppsa.