II SA/Rz 198/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Joanna Zdrzałka /spr./ Sędziowie WSA Robert Sawuła AWSA Magdalena Józefczyk Protokolant sekr. sąd. Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu w Wydziale II Ogólno-Administracyjnym na rozprawie w dniu 5 lipca 2007 r. sprawy ze skargi T. D. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2006 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki samowolnie wykonanego budynku inwentarskiego -skargę oddala- Decyzją z dnia [...] stycznia 2006 r. Nr [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego po rozpatrzeniu odwołania M. D., pełnomocnika T. D. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w N. z dnia [...] lipca 2005 r., Nr [...], nakazującej T. D. rozbiórkę samowolnie wybudowanego budynku inwentarskiego, murowanego, parterowego z poddaszem użytkowym, o dachu dwuspadowym, krytym blachą o wymiarach zewnętrznych 13,20 x 6,65 m zlokalizowanego na działce nr ewid. 550 położonej w miejscowości Ł. 33 gm. K. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia wskazał art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 48 ust. 1 ustawy Prawo budowlane. Z uzasadnienia decyzji oraz akt administracyjnych wynika, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w N. prowadził postępowanie dotyczące legalności budynku inwentarskiego zlokalizowanego na działce nr 550 w miejscowości Ł. Ujawnił, że inwestorka T. D. realizuje roboty budowlane przy budowie tego budynku w sposób istotnie odbiegający od warunków wydanego w 1984 r. pozwolenia na budowę – w zakresie usytuowania budynku i jego wymiarów. Po przeprowadzeniu oględzin organ ten postanowieniem z dnia 1 września 2004 r. wstrzymał prowadzenie robót budowlanych związanych z budową ww budynku inwentarskiego na podstawie art. 50 ust. 1 pkt 4 ustawy Prawo budowlane. Na skutek zażalenia E. J. - współwłaściciela działki nr ewid. 549 sąsiadującej z działką 550, Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] grudnia 2004 r. umorzył postępowanie odwoławcze z uwagi na fakt, że w terminie 2 miesięcy organ I instancji nie wydał decyzji w trybie art. 50 a pkt 2 lub art. 51 ust. 1 ustawy Prawo budowlane, a zatem zaskarżone postanowienie straciło moc. W dalszej kolejności Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w N. decyzją z dnia [...] lipca 2005 r. nakazał T. D. rozbiórkę samowolnie wybudowanego budynku inwentarskiego murowanego, parterowego, z poddaszem użytkowym o dachu dwuspadowym krytym blachą o wymiarach 13,20 m x 6,65 m na działce nr 550 w Ł. W uzasadnieniu dokonał analizy zeznań i oświadczeń świadków, uznając, iż zeznania świadków przedstawionych przez E. J. co do daty budowy obiektu są bardziej rzetelne i jako takie zasługują na wiarę. Z dołączonego do akt sprawy zgłoszenia o zamiarze budowy budynku gospodarczego do 35 m² wynika, że miał on być zlokalizowany w miejscu obecnie realizowanego budynku inwentarskiego. Natomiast na działce w dalszym ciągu istnieje budynek stajni konstrukcji drewnianej, usytuowany od strony działki D. T., tj. w miejscu, w którym miał być zlokalizowany budynek inwentarski wymieniony w pozwoleniu na budowę w 1984 r. Termin rozpoczęcia prac poza zeznaniami świadków potwierdziło również zgłoszenie o zamiarze budowy złożone przez T. D. w Starostwie Powiatowym w N. w dniu 8.08.2000 r. wraz z odręcznie wykonanym załącznikiem graficznym dotyczącym obiektów usytuowanych na jej działce, na którym nie było budynku objętego przedmiotem postępowania. Biorąc pod uwagę przeprowadzone oględziny, przedłożone dokumenty oraz zeznania świadków organ stwierdził, że budowa przedmiotowego budynku mogła być rozpoczęta w latach 2001 – 2002 r. Potwierdza to stan techniczny konstrukcji, wygląd użytych materiałów oraz dokumentacja przedłożona przez T. D. do Starostwa Powiatowego w N. Data ta uzasadnia zatem przyjęcie, że przedmiotowy budynek został wybudowany pod rządami ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane. Granice działek organ przyjął według informacji podanych przez E. J. i na podstawie przedłożonej przez niego kserokopii postanowienia Kierownika Urzedu Rejonowego w N. z 20.06.1994 r. zobowiązującego do przedłożenia inwentaryzacji samowolnie wybudowanego garażu z lokalizacją od granicy działki 0,8 m. Ten budynek istniejący na działce T. D. swoją lokalizacją przedstawia więc przebieg granicy międzysąsiedzkiej. Przechodząc do analizy przepisów umożliwiających legalizację samowoli budowlanej organ stwierdził, że wymaga ona spełnienia warunku zgodności z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz spełnienia warunku zgodności z przepisami technicznymi jakim powinny odpowiadać budynki w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu lub jego części do stanu zgodnego z przepisami. Dla działki 550 w okresie styczeń 2000 – sierpień 2004 r. nie była wydana przez Wójta Gminy K. decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, a lokalizacja budynku ok. 0,8 m od granicy działki sąsiedniej i 2,82 od budynku sąsiada narusza warunki techniczne jakim powinny odpowiadać budynki. Doprowadzenie obiektu do stanu zgodnego z prawem wiąże się z całkowitą jego rozbiórką i ponowną budową z zachowaniem wymaganych odległości w stosunku do granicy działki sąsiedniej i istniejących obiektów, co wymaga uzyskania pozwolenia na budowę. Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem T. D. reprezentowana przez M. D. wniosła odwołanie. Organowi I instancji zarzuciła dowolną ocenę materiału dowodowego, nieprawidłowe ustalenie odległości przedmiotowego budynku od granicy z działką sąsiednią. Jej zdaniem oparcie się na zeznaniach świadków zawnioskowanych przez E. J. nie może być wiążące w sytuacji gdy pozostają oni od wielu lat w konflikcie z odwołującą i działają na jej szkodę. Kwestionując ustalenia dotyczące odległości budynku od granicy, wskazała, że wobec toczącego się sądowego postępowania o rozgraniczenie nie jest możliwe jej ustalenie, gdyż przebieg granicy jest sporny. Ponadto przy ustalaniu powyższego, organ nie wziął pod uwagę mapy sytuacyjno – wysokościowej, sporządzonej podczas komasacji terenów we wsi Ł. w 1975 r., która była wynikiem porozumienia międzysąsiedzkiego poprzednich właścicieli i według tej mapy budynek E. J. znajdował się w granicy działki. Nie podzielając argumentów wywiedzionych w odwołaniu Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wymienioną na wstępie decyzją z dnia [...] stycznia 2006 r. utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu powołał się na przeprowadzoną przez siebie rozprawę w terenie z udziałem stron postępowania, której ustalenia, jak również analiza akt nie dają podstaw do zmiany decyzji organu I instancji. W przedmiotowej sprawie nie można uznać, że budynek inwentarski został wybudowany w oparciu o pozwolenie na budowę z 1984 r., bowiem budowa nie została podjęta w ciągu 2 lat od jego otrzymania. Potwierdzają to dokumenty – pismo odwołującej z 8.08.2000 r. wraz z odręcznie wykonanym załącznikiem graficznym wskazującym obiekty na działce 550, który nie pokazuje że na działce tej istniał wówczas budynek będący przedmiotem niniejszego postępowania. Podobnie budynek ten nie widnieje na załączniku stanowiącym integralną cześć zgłoszenia zamiaru budowy budynku gospodarczego do 35 m². Zachodzi zatem przypadek samowoli budowlanej, a jej legalizacja jest możliwa po stwierdzeniu, że obiekt nie narusza ustaleń obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo w przypadku jego braku ustaleń decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu oraz nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu lub jego części do stanu zgodnego z przepisami. Dla terenu, na którym zlokalizowany jest obiekt brak jest obowiązującego planu miejscowego, a inwestorka nie posiada ostatecznej decyzji o ustaleniu warunków zabudowy. Także lokalizacja obiektu - w odległości 2,75 m od istniejącego na działce sąsiedniej budynku gospodarczego narusza przepisy techniczne, a zatem nie pozwala na jego legalizację. Skargę na tę decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie złożyła T. D. i uznając ją za krzywdzącą wzniosła o ponowne rozpatrzenie sprawy. W uzasadnieniu wskazała, iż dokonując zgłoszenia w dniu 28 września 2000 r. jak i w dniu 21 grudnia 2001 r., o zamiarze budowy, oparła się na mapie wydanej w dniu 28 września 2000 r., sporządzonej przez Powiatowy Ośrodek Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w N., na której to mapie nie było przedmiotowego budynku, zaś ona uznając iż jego budowa nie została jeszcze zakończona nie uwzględniła go na szkicach dołączonych do zgłoszenia. Wskazała również, że na lokalizację przedmiotowego budynku wyraziła zgodę ówczesna właścicielka działki 549, a skarżąca realizowała budowę w oparciu o pozwolenie budowlane udzielone przez Naczelnika Gminy K. decyzją z dnia [...] kwietnia 1984 r. Budowa została rozpoczęta na wiosnę w 1985 r. i nie została nigdy przerwana na okres dłuższy niż dwa lata, o czym świadczy dołączony do akt administracyjnych dziennik budowy. Skarżąca podniosła również, że budynek inwentarski wykorzystuje dla utrzymywania trzody i bydła, a jego rozbiórka spowodowałaby utratę źródła utrzymania. W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, powołując się na argumenty zawarte w uzasadnieniu decyzji, wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Sprawowana przez Sąd w oparciu o art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) kontrola działalności administracji, obejmuje badanie zaskarżonych aktów pod względem ich zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 P.p.s.a., stanowiący, że Sąd orzeka w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Kryterium legalności, o ile inne nie wynikają z przepisów szczególnych, jest więc jedynym kryterium kontroli, a uwzględnienie skargi następuje wyłącznie wtedy, gdy zaskarżony akt narusza prawo w sposób określony w ustawie z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) – zwanej dalej w skrócie P.p.s.a. W przypadku zaskarżenia decyzji, Sąd zobowiązany jest, zgodnie z art. 145 P.p.s.a. - do jej uchylenia, jeśli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania, inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub do stwierdzenia nieważności decyzji - jeśli zachodzą przesłanki stwierdzenia nieważności przewidziane w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach. Dokonując takiej kontroli w niniejszej sprawie, Sąd nie stwierdził wymienionych wad i naruszeń, które uzasadniałyby wyeliminowanie zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego. Zasadniczą do rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie i sporną kwestią była data budowy budynku inwentarskiego na działce nr ewid. 550 w Ł. Według twierdzeń inwestorki popartych oświadczeniami części świadków budowę tę rozpoczęto w 1985 r., natomiast z oświadczeń pozostałych świadków, w tym sąsiadów oraz poprzedniego właściciela i obecnego współwłaściciela działki nr 549 sąsiadującej z działką nr 550 wynikało, że budowa budynku inwentarskiego rozpoczęta została po 2000 r. Organ I instancji, którego rzeczą było rozstrzygnięcie tej kwestii, uznał za wiarygodną, bo znajdującą oparcie w dokumentach, wersję wskazującą na wybudowanie spornego budynku w latach 2001 – 2002. Ta konkluzja skutkowała przyjęciem, że obiekt wybudowany został w samowolnie, bez uzyskania stosownego pozwolenia na budowę. Rozpatrując sprawę w trybie odwoławczym Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego przeprowadził rozprawę administracyjną, w toku której przesłuchał świadków, po pouczeniu ich o odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań. Tak zgromadzony materiał dowodowy nie narusza art. 75 i 83 § 3 k.p.a., a jego ocena dokonana została zdaniem Sądu prawidłowo, z uwzględnieniem art. 77 § 1 i 80 k.p.a. Słusznie przyjęły organy, że budowa budynku inwentarskiego nie mogła rozpocząć się przed 2001 r., skoro, jak wskazują akta sprawy (k. 51) istnienia tego budynku nie wykazano w załączniku graficznym wykonanym przez skarżącą jako załącznik do zgłoszenia z 10.12.2001 r. Ponadto ze znajdującej się w aktach sprawy (k.54) kopii mapy do celów projektowych z zaznaczonymi budynkami wynika, że budynek inwentarski będący przedmiotem zaskarżonej decyzji usytuowany jest częściowo w miejscu, gdzie zgodnie z pozwoleniem na budowę z 1984 r. zaplanowano budowę większego obiektu i jednocześnie w miejscu, którego dotyczyło zgłoszenie zamiaru budowy budynku gospodarczego o pow. 35 m² z 10.12.2001 r. Gdyby zatem budowa budynku inwentarskiego będącego przedmiotem zaskarżonej decyzji rzeczywiście rozpoczęła się przed 2001 r., skarżąca nie mogłaby w tym samym miejscu planować lokalizacji budynku gospodarczego, którego dotyczyło zgłoszenie. Nie zasługuje również na uwzględnienie argumentacja skargi powołująca się na załączoną do akt kserokopię dziennika budowy. Z oświadczenia S. P. (k.48), którego pieczątki i podpisy widnieją w dzienniku budowy i jego zeznań złożonych na rozprawie administracyjnej w dniu 4.11.2005 r. wynika, że odtworzył on dziennik budowy na prośbę skarżącej, wcześniej jednak nie był obecny przy wykonywaniu robót budowlanych i nie pełnił funkcji kierownika budowy. Dokonał jedynie oględzin budynku i stwierdził, że został on wykonany zgodnie ze sztuką budowlaną. Sporządzony w taki sposób dziennik budowy nie mógł być zatem wiarygodnym dowodem w sprawie. Biorąc pod uwagę całokształt okoliczności organ prawidłowo uznał, że budynek inwentarski na działce 550 nie powstał na podstawie pozwolenia na budowę wydanego w 1984 r., a wiele lat później, bez uzyskania stosownego pozwolenia. Prawidłowe jest też wydanie nakazu rozbiórki w oparciu o art. 48 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane. Od wyrażonej w tym przepisie zasady, że rozbiórce podlega obiekt budowlany lub jego część, będący w budowie albo wybudowany bez wymaganego pozwolenia na budowę, ustawodawca przewidział wyjątek, sformułowany w ust. 2, dopuszczając możliwość legalizacji samowoli budowlanej. Zgodnie z nim legalizacja samowolnie wybudowanego obiektu możliwa jest po spełnieniu dwóch warunków, tj. wówczas, gdy budowa, o której mowa w ust. 1: 1) jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności: a) ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo b) ustaleniami ostatecznej, w dniu wszczęcia postępowania, decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, 2) nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie umożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem. W rozpatrywanej sprawie niesporny jest fakt braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla działki nr ewid. 550 w Ł. oraz okoliczność, że inwestorka w latach 2000-2004 nie uzyskała decyzji o warunkach zabudowy. Wynika to wyraźnie z pism Wójta Gminy K. z dnia 13.06.2005 r. i 11.07.2005 r. Nie został również spełniony drugi warunek zawarty w art. 48 ust. 2 pkt 2 ustawy Prawo budowlane - zgodności z przepisami techniczno-budowlanymi. Usytuowanie spornego budynku w odległości 0,8 m od granicy z sąsiednią działką nr 549 i 2,75 m od posadowionego na niej budynku gospodarczego niewątpliwie narusza § 12 ust. 1 i § 271 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, poz. 690, ze zm.). Podkreślić przy tym należy, że przebieg granicy pomiędzy działkami 549 i 550, stanowiący przedmiot sporu przed sądem powszechnym, został ostatecznie ustalony i jak wyjaśnił pełnomocnik skarżącej podczas rozprawy przed Sądem – granica ta przebiega w linii prostej, tak jak wskazano na szkicu w operacie technicznym sporządzonym dla Sądu Rejonowego w N. Taki też przebieg granicy przyjął dla dokonywanych pomiarów organ I instancji. Legalności zaskarżonej decyzji nie mogą podważać podnoszone w skardze okoliczności wskazujące na konflikt sąsiedzki oraz trudną sytuację materialną, którą spowoduje rozbiórka budynku niezbędnego do prowadzenia gospodarstwa rolnego. Są to okoliczności pozostające poza zakresem kontroli Sądu, który, jak zaznaczono wcześniej, bada wyłącznie zgodność decyzji z przepisami prawa. Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu i w oparciu o art. 151 P.p.s.a. skargę oddalił.