II SA/Lu 277/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krystyna Sidor, Sędziowie Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec,, Sędzia WSA Ewa Ibrom (sprawozdawca), Protokolant Asystent sędziego Marcin Małek, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 6 lipca 2007 r. sprawy ze skargi S.D. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego oddala skargę. Decyzją z dnia [...] r. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r., nakazującą S.D. rozbiórkę budynku gospodarczego o wymiarach 6,05 x 12,0 m, usytuowanego na działce nr ewid. [...], położonej w miejscowości [...] W uzasadnieniu decyzji Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wyjaśnił, iż w toku oględzin przeprowadzonych przez organ pierwszej instancji w dniu 30 maja 2006 r. ustalono, że na działce nr ewid. [...] w miejscowości [...] S.D. w maju 2006 r. wybudował budynek gospodarczy o wymiarach 6,05 x 12,00 m. Budynek ten, położony w odległości 2,0 m od działki nr [...] posiada dach o konstrukcji drewnianej, jednospadowy kryty blachą trapezową, ze spadkiem połaci dachu w kierunku działki nr [...]. Organ podniósł również, że S.D. dokonał zgłoszenia do Starostwa Powiatowego zamiaru przystąpienia do robót budowlanych polegających na budowie budynku gospodarczego o wymiarach 5,00 m x 7,00 m., usytuowanego w odległości 1,5 m od granicy działki nr [...]. Organ pierwszej instancji stwierdził, że powyższy obiekt wybudowany został bez wymaganego pozwolenia na budowę i postanowieniem z dnia [...] r. wstrzymał roboty budowlane i nałożył na S.D. obowiązek przedłożenia w terminie do 30 października 2006 r. dokumentów wskazanych w tym postanowieniu. W związku z nie wywiązaniem się przez inwestora z nałożonych obowiązków, powołaną decyzją z dnia [...] r. organ pierwszej instancji nakazał rozbiórkę wskazanego wyżej budynku gospodarczego. W ocenie organu odwoławczego nie budzi wątpliwości, że inwestor wykonał samowolną budowę budynku gospodarczego na działce nr [...]w m. [...], gdyż nie posiadał wymaganego prawem pozwolenia na budowę i w świetle ustawy Prawo budowlane, nie był zwolniony z obowiązku uzyskania takiego pozwolenia. Oceny tej nie zmienia fakt nie wniesienia sprzeciwu przez Starostę Powiatowego (pismo z dnia 15 maja 2006 r.), do zgłoszenia zamiaru na budowy budynku o wymiarach 7,00 m x 5,00 m. Zdaniem organu celem działania odwołującego było obejście przepisów o konieczności uzyskania pozwolenia na budowę, gdyż omawiany budynek posiada wymiary 6,05 m x 12,00 m, zamiast 5,00 m x 7,00 m – podanych w zgłoszeniu. Organ drugiej instancji podkreślił, że nieuzasadniony jest zarzut naruszenia art. 48 ust. 2 Prawa budowlanego, poprzez nie przeprowadzenie postępowania naprawczego, ponieważ postępowanie takie było wszczęte, a jedynie inwestor nie wywiązał się z nałożonych na niego obowiązków. Ponadto w ocenie tego organu podnoszona w odwołaniu okoliczność wydania w dniu [...] r. przez Burmistrza decyzji o warunkach zabudowy nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia i nie zmienia faktu, że sporny obiekt został wzniesiony bez wymaganego pozwolenia na budowę. Zdaniem organu odwoławczego organ pierwszej instancji prawidłowo nakazał rozbiórkę obiektu w całości na podstawie art. 48 ust. 4 Prawa budowlanego. Przedmiotem postępowania był bowiem obiekt o wymiarach 6,05 m x 12,00 m, wybudowany bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę, zaś inwestor nie skorzystał z możliwości jego legalizacji. Od powyższej decyzji skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie złożył S.D., wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji. Skarżący zarzucił, iż sporny budynek nie stanowi samowoli budowlanej, gdyż został przez niego wybudowany na podstawie zgłoszenia dokonanego w Starostwie Powiatowym . W jego ocenie powiększenie wymiarów tego budynku w stosunku do zgłoszenia nie narusza przepisów określających odległości od innych budynków, ani przepisów pożarowych i prawa budowlanego, a tym samym nie ma podstaw do jego rozbiórki. Fakt ten potwierdził Burmistrz wydając decyzję o warunkach zabudowy w dniu [...] Skarżący zarzucił, iż w odwołaniu wnosił o ewentualne nakazanie rozbiórki powyższego budynku, ale jedynie w tej części budynku, która została pobudowana ponad dopuszczalną powierzchnię 35 m2, jednak nie dano mu takiej możliwości i nakazano rozbiórkę w całości. W odpowiedzi na skargę organ drugiej instancji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Skarga jest nieuzasadniona. Zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego ani przepisów postępowania. Organy administracji przeprowadziły postępowanie zgodnie z zasadami wynikającymi z art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a., prawidłowo ustaliły stan faktyczny sprawy i wyjaśniły wszystkie istotne okoliczności sprawy. Przedmiotem rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie jest wydanie nakazu rozbiórki. Zastosowanie mieć będą zatem przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania decyzji o nakazie rozbiórki (tekst jedn. Dz.U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.), powoływanej w dalszej część uzasadnienia jako: "ustawa". Zgodnie z ogólną zasadą wyrażoną w przepisie art. 28 ust. 1 ustawy roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29-31. Z przepisu tego wynika zatem, że każdorazowo przed rozpoczęciem robót budowlanych inwestor obowiązany jest uzyskać ostateczną decyzję właściwego organu o pozwoleniu na budowę, chyba, że ustawodawca w art. 29-31 ustawy wyłączył ten wymóg w stosunku do wyraźnie wskazanych robót budowlanych. Z prawidłowych ustaleń organów obu instancji wynika, że na działce nr ewid. [...] w miejscowości [...], S.D. w maju 2006 r. wybudował budynek gospodarczy o wymiarach 6,05 m x 12,00 m. Należy podkreślić, iż z przepisów art. 29-31 nie wynika, by roboty budowlane polegające na budowie takiego budynku nie wymagały pozwolenia na budowę. Przepis art. 29 ust. 1 pkt 1 litera "a" stanowi bowiem jedynie, iż pozwolenia na budowę nie wymaga budowa obiektów gospodarczych związanych z produkcją rolną i uzupełniających zabudowę zagrodową w ramach istniejącej działki siedliskowej w postaci parterowych budynków gospodarczych o powierzchni zabudowy do 35 m2, przy rozpiętości konstrukcji nie większej niż 4,80 m. Budynek zrealizowany przez skarżącego posiada wymiary 6,05 m x 12,00 m, a jego powierzchnia zabudowy wynosi 72,6 m2, tym samym ponad dwukrotnie przekracza dopuszczalną we wskazanym przepisie powierzchnię zabudowy. Oznacza to, iż przedmiotowy obiekt gospodarczy nie spełnia wymogów wskazanych w art. 29 ust. 1 pkt 1 litera "a" ustawy, a zatem prawidłowo organy administracji uznały, że przystąpienie do robót budowlanych, polegających na budowie tego obiektu budowlanego wymagało uzyskania ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę. W tej sytuacji zasadnie organy obu instancji zastosowały w niniejszej sprawie przepis art. 48 ustawy. Zgodnie z ustępem 1 tego artykułu, właściwy organ nakazuje w drodze decyzji rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. Jednak, stosownie do ustępu drugiego art. 48, gdy budowa, o której mowa wyżej jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego bądź ustaleniami ostatecznej, w dniu wszczęcia postępowania, decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu – w przypadku braku obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem, organ administracji jest zobowiązany do wstrzymania postanowieniem prowadzenia robót budowlanych. W postanowieniu tym ustala się wymagania dotyczące niezbędnych zabezpieczeń budowy oraz nakłada obowiązek przedstawienia w oznaczonym terminie określonych w przepisie dokumentów (art. 48 ust. 3). Organ pierwszej instancji wydając na podstawie powołanych przepisów postanowienie z dnia [...] r. o wstrzymaniu robót budowlanych nałożył na S.D. obowiązek przedłożenia w terminie do 30 października 2006 r. czterech egzemplarzy projektu budowlanego, oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane oraz zaświadczenia organu właściwego w sprawach ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu o zgodności wykonanego obiektu z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Skoro inwestor nie wywiązał się z nałożonych obowiązków, czego nie kwestionował w skardze ani w toku postępowania administracyjnego, to prawidłowo powołaną decyzją z dnia [...] r. organ pierwszej instancji nakazał rozbiórkę wskazanego wyżej budynku gospodarczego na podstawie art. 48 ust. 4 ustawy. Przepis ten stanowi bowiem, iż w przypadku niespełnienia w wyznaczonym terminie obowiązków, o których mowa w ust. 3 (to jest – w realiach niniejszej sprawy – nałożonych postanowieniem z dnia 21 sierpnia 2006 r.), stosuje się przepis ust. 1, zobowiązujący właściwy organ do wydania decyzji o nakazie rozbiórki obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. Odnosząc się do zarzutu skarżącego, iż budynek wzniesiony przez niego samowolnie powinien być rozebrany, ale jedynie w części, w jakiej przekracza on dopuszczalną – na podstawie art. 29 ust. 1 pkt 1 litera "a" ustawy – powierzchnię zabudowy 35 m2, należy podkreślić, iż jest on bezzasadny. Jak wskazano wyżej rozpoczęcie robót budowlanych, polegających na budowie tego obiektu budowlanego wymagało uzyskania pozwolenia na budowę. Skoro skarżący takiego pozwolenia nie uzyskał oraz nie wykonał obowiązków nałożonych postanowieniem z dnia 21 sierpnia 2006 r., to na podstawie powołanego przepisu art. 48 ust. 4 ustawy należało orzec o rozbiórce wybudowanego przez skarżącego budynku w całości. Okoliczność, iż skarżący w dniu 19 kwietnia 2006 r. dokonał zgłoszenia do Starostwa Powiatowego zamiaru przystąpienia do robót budowlanych polegających na budowie budynku gospodarczego o wym. 5,00 m x 7,00 m, usytuowanego na działce nr [...]w odległości 1,5 m od granicy z działką nr, a Starosta pismem z dnia 15 maja 2006 r. poinformował inwestora, iż nie wnosi sprzeciwu do wykonania przedmiotowych robót budowlanych na podstawie art. 30 ust. 5 ustawy, nie ma wpływu na zgodność z prawem zaskarżonej decyzji. Skarżący wybudował bowiem budynek o wymiarach 6,05 m x 12,00 m, w odległości 2 m od granicy, wzniósł zatem bez wymaganego pozwolenia inny obiekt niż wskazany w zgłoszeniu. Brak sprzeciwu Starosty dotyczy obiektu o wymiarach 5,00 m x 7,00 m, usytuowanego na działce nr [...]w odległości 1,5 m od granicy z działką nr [...], a nie budynku objętego zaskarżoną decyzją. Tym samym nie wniesienie sprzeciwu nie legalizuje tej części budynku wybudowanego bez pozwolenia, która przekracza wymiary wskazane w zgłoszeniu. W konsekwencji nie ma żadnego prawnego uzasadnienia ograniczenie nakazu rozbiórki do części budynku, która przekracza wymiary 5,00 m x 7,00 m, jak tego domaga się skarżący. Ponownie należy podkreślić, że postępowanie w sprawie niniejszej dotyczyło budynku o wymiarach 6,05 m x 12,00 m, stanowiącego całość jako obiekt budowlany, prawidłowe było zatem nakazanie rozbiórki całego obiektu. wybudowanego bez pozwolenia na budowę. Ubocznie zauważyć należy, iż na ocenę zgodności z prawem zaskarżonej decyzji nie ma także wpływu fakt, że skarżący dokonał dwukrotnego zgłoszenia budowy budynku gospodarczego o wymiarach 5,00 m x 7,00 m, w odległości 1,5 m od granicy działki nr [...], co podniósł na rozprawie przed Sądem. Ze złożonych na rozprawie dokumentów wynika, że pierwszego zgłoszenia dokonał skarżący w dniu 19 kwietnia 2006 r. (k. 44), drugiego natomiast – w dniu 12 czerwca 2006 r. (k. 45), a więc już po wszczęciu postępowania w sprawie niniejszej i po dokonaniu oględzin. Dwukrotnie: pismami z dnia 15 maja i z dnia 27 czerwca 2006 r. (k. 40 i 42) Starosta zawiadamiał skarżącego, że nie wnosi sprzeciwu do zamiaru budowy budynków wskazanych w zgłoszeniach. Z dołączonych do pism Starosty kopii map z naniesionymi projektowanymi budynkami wynika, oba zgłoszenia dotyczyły wprawdzie budynków o identycznych wymiarach, usytuowanych w takiej samej odległości od granicy z działką nr [...], nie było to jednak dwukrotne zgłoszenie tego samego budynku, lecz dwa zgłoszenia budynków położonych obok siebie. Okoliczność, że Starosta nie wniósł sprzeciwu także co do drugiego zgłoszenia, nie uprawniała jednak skarżącego do budowy budynku o wymiarach 6,05 m x 12,00 m, w odległości 2 m od granicy z działką nr [...], taki bowiem budynek nie był przedmiotem drugiego zgłoszenia i nie był na podstawie art. 29 ust. 1 pkt 1 litera "a" ustawy zwolniony od uzyskania pozwolenia na budowę. Nie sposób nie zauważyć, że zamiar realizacji jednego budynku o powierzchni 70 m2 na podstawie dwóch odrębnych zgłoszeń budynków o powierzchni 35 m2 każdy, przylegających do siebie, jest próbą obejścia prawa. Niezależnie jednak od tego podnieść należy, że budynek, którego dotyczy zaskarżona decyzja ma powierzchnię 72,6 m2 (6,05 m x 12,00 m) i jest jednym obiektem stanowiącym całość konstrukcyjną, z tego zatem także względu nie może skarżący powoływać się na brak sprzeciwu co do realizacji dwóch budynków o powierzchni 35 m2 każdy. Ponadto nie jest uzasadniony zarzut skarżącego, iż wybudowanie przez niego budynku objętego zaskarżoną decyzją nie narusza przepisów określających odległości od innych budynków, ani przepisów pożarowych, a tym samym nie ma podstaw do jego rozbiórki. Podstawę orzeczenia nakazu rozbiórki w niniejszej sprawie stanowi bowiem przepis art. 48 ust. 4 ustawy, nie zaś przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. Nr 75, poz. 690 ze zm.), ani inne przepisy powoływane przez skarżącego. Również decyzja Burmistrza z dnia [...] r. o warunkach zabudowy, wbrew twierdzeniom skargi, nie ma wpływu na ocenę co do zgodności z prawem wydania nakazu rozbiórki wskazanego budynku. Decyzja ta stwierdza jedynie o zgodności zamierzonego przedsięwzięcia inwestycyjnego z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, nie rozstrzyga zaś o prawidłowości rozpoczęcia powyższych robót budowlanych zgodnie z przepisami Prawa budowlanego. Z tych wszystkich względów i z mocy przepisu art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie orzekł, jak w sentencji.