II FZ 81/08

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia del. WSA: Ludmiła Jajkiewicz po rozpoznaniu w dniu 28 marca 2008 r. na posiedzeniu niejawnym w Wydziale II Izby Finansowej zażalenia S. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 grudnia 2007 r., sygn. akt . III SA/Wa 1156/07 odmawiające przywrócenia terminu do złożenia skargi kasacyjnej w sprawie S. K. w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie ustalenia odpowiedzialności wspólnika spółki cywilnej za zaległości we wpłatach na Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych postanawia: I. sprostować postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 grudnia 2007 r., sygn. akt . III SA/Wa 1156/07 w ten sposób, że w wierszu siódmym sentencji oraz trzecim uzasadnienia orzeczenia zamiast nazwiska "K." wpisać nazwisko "K."; II. oddalić zażalenie. Postanowieniem z dnia 12 grudnia 2007 r., sygn. akt III SA/Wa 1156/07 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił S. K. (dalej: skarżący) przywrócenia terminu do złożenia skargi kasacyjnej. W uzasadnieniu Sąd podał, że pismem z dnia 14 maja 2007 r. profesjonalny pełnomocnik złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 30 marca 2007 r. o nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie ustalenia odpowiedzialności wspólnika spółki cywilnej za zaległości we wpłatach na Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych. Z uwagi na fakt, iż skarżący nie uiścił do dnia 29 czerwca 2007 r. stałego wpisu sądowego od wniesionej skargi w kwocie 200,00 zł, Wojewódzki Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 10 lipca 2007 r. odrzucił skargę. Postanowienie zostało doręczone pełnomocnikowi skarżącego w dniu 16 lipca 2007 r. Następnie pismem z dnia 25 września 2007 r. pełnomocnik skarżącego wystąpił o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej na powyższe postanowienie. W uzasadnieniu pełnomocnik skarżącego podniósł, że wstrzymał się ze złożeniem skargi kasacyjnej do momentu rozpatrzenia wniosku o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu stałego od skargi, uznając, że w przedmiotowej sprawie " toczą się dwa różne postępowania dotyczące w istocie tego samego zagadnienia czy problemu". Ponadto pełnomocnik skarżącego wskazał, że od początku lipca 2007 r. cierpiał na poważne zaburzenia rytmu serca i w związku z tym był trzykrotnie hospitalizowany (w okresach: 21 - 24 i 9 - 13 wrzesień 2007 r. oraz 9 - 11 lipiec 2007 r.). Wojewódzki Sąd Administracyjny odmawiając przywrócenia terminu, wskazał, iż w myśl art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. - dalej: p.p.s.a.), Sąd przywraca termin do dokonania czynności, na wniosek strony, o ile brak zachowanie terminu nie wynika z jej winy. W ocenie Sądu podnoszone przez pełnomocnika argumenty nie stanowią podstawy do przyjęcia, że uchybienie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej nastąpiło bez jej winy. Sąd nie podzielił poglądu pełnomocnika skarżącego, że w sprawie toczyły się dwa różne postępowania dotyczące w istocie tego samego zagadnienia czy problemu. Rozpoznanie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia wpisu nie był przeszkodą, zdaniem Sądu, do złożenia skargi kasacyjnej od postanowienia sądu odrzucającego skargę. Sąd nie podzielił także, iż zły stan zdrowotny pełnomocnika skarżącego wskazuje na brak winy strony skarżącej odnośnie uchybienia terminu do wniesienia skargi. Nadto wskazał, że postanowienie z dnia 10 lipca 2007 r. zostało doręczone pełnomocnikowi skarżącego w dniu 16 lipca 2007 r., a więc miał on 30 dni na złożenie skargi kasacyjnej od przedmiotowego postanowienia. Sąd zauważył także, że w tym okresie pełnomocnik skarżącego podejmował niezbędne czynności, "aby odzyskać możliwość słusznego, bez wątpliwości interesu Skarżącego", a także, że w dniu 8 sierpnia 2007 r. pełnomocnik skarżącego, na wezwanie Sądu do usunięciu braków formalnych, przesłał do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego pełnomocnictwo skarżącego. Sąd uznał więc, że skarżący miał możliwość złożenia skargi kasacyjnej, a uchybienie terminu nastąpiło z jego winy. Dodatkowo Sąd wskazał, że profesjonalny pełnomocnik przy wykonywaniu powierzonego zlecenia powinien wykazać się szczególną starannością. Tak więc podnoszone przez pełnomocnika skarżącego okoliczności dotyczące jego stanu zdrowia w świetle faktu, że w przerwach między pobytami w szpitalu wykonywał czynności radcy prawnego, nie stanowią podstawy do przyjęcia, że uchybienie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej nastąpiło bez jego winy. Pełnomocnik skarżącego pismem z dnia 27 grudnia 2007 r. wniósł zażalenie na wskazane na wstępie postanowienie, w którym podniósł, iż nieczytelne przepisy p.p.s.a. w zakresie opłaty sądowej były powodem braku uiszczenia wpisu stałego. Skarżący miał bowiem prawo oczekiwać, wskazując w skardze wartość przedmiotu sporu na kwotę ponad 48.000,00 zł, że od tej podstawy zostanie określony wpis stosunkowy. Ponadto podniósł, że liczył na niezwłoczne rozpatrzenie przez Sąd wniosku o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu. Tymczasem Sąd wydał postanowienie w dniu 11 września 2007 r. i doręczył je w dniu 18 września 2007 r. Pełnomocnik nie podzielił także poglądu Sądu, że można prowadzić jednocześnie dwa różne postępowania, wzajemnie się wykluczające. Wobec powyższego pełnomocnik skarżącego wniósł o zmianę zaskarżonego postanowienia i orzeczenie o przywrócenie uchybionego terminu. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie skarżącego nie zasługuje na uwzględnienie. W myśl art. 86 p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek przywraca termin (§ 1). Przywrócenie terminu nie jest dopuszczalne, jeżeli uchybienie terminu nie powoduje dla strony ujemnych skutków w zakresie postępowania sądowego (§ 2). Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu (art. 87 § 1 p.p.s.a.). W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (§ 2). Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (§ 4). Zatem warunkiem skuteczności wniosku o przywrócenie uchybionego terminu jest: brak winy w jego uchybieniu; spowodowanie przez uchybienie terminu skutków ujemnych dla skarżącego w zakresie postępowania sądowoadministracyjneg; złożenie wniosku o przywrócenie terminu w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu oraz równocześnie ze złożeniem wniosku o przywrócenie terminu dokonanie uchybionej czynności. Powyższe, prowadzi więc do wniosku, że brak winy stanowi konieczną, a jednocześnie podstawową przesłankę przywrócenia terminu. Ustawodawca w powołanym art. 86 p.p.s.a. nie określił, według jakich kryteriów należy oceniać zachowanie strony, stwarzając tym samym sądowi możliwość uwzględnienia wszystkich okoliczności, jakie uzna za istotne. W orzecznictwie do niezawinionych przyczyn uchybienia terminowi zalicza się między innymi nagłą chorobę strony, jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnik, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą. Ponadto brak winy powinien być oceniony z uwzględnieniem miernika staranności, jakiej można wymagać od strony lub jej pełnomocnika przy dokonywaniu określonych czynności procesowych (por. postanowienie NSA z dnia 24 marca 2004 r., sygn. akt 13/04; niepubl.). Podeszły wiek i ogólnie zły stan zdrowia nie przesądzają o braku winy w uchybieniu terminowi dokonania czynności procesowej (por. postanowienie SN z dnia 29 stycznia 2002 r., sygn. akt II UZ 0/01; OSNPUS 2003, nr 24, poz. 602). Przy ocenie winy lub jej braku w uchybieniu terminowi do dokonania czynności procesowej, należy bowiem brać pod uwagę nie tylko okoliczności, które uniemożliwiły skarżącemu dokonanie tej czynności w terminie, lecz także okoliczności świadczące o podjęciu lub niepodjęciu przez skarżącego lub jego pełnomocnika działań mających na celu zabezpieczenie się w dotrzymaniu terminu (por. postanowienie SN z dnia 6 października 1998 r., Sygn. akt II CKN 8/98; LEX nr 50679). Przenosząc powyższe uwagi natury ogólnej na stan sprawy, na wstępie należy zauważyć, iż skarżący w postępowaniu sądowoadministracyjnym był reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, co oznacza, że przy ocenie braku winy w dochowaniu terminu powinno się wziąć pod uwagę konieczność zachowania należytej staranności przez tego pełnomocnika oraz uwzględnić jego fachową wiedzę (por. wyrok SN z 21 lutego 2002 r., Sygn. akt I PKN 903/00; Prok. I Pr 2003, nr 15, poz. 39 - dodatek). Zatem, jeśli nawet przyjąć za zasadną argumentację pełnomocnika skarżącego, opartą na tym, że niejasne przepisy p.p.s.a. w zakresie opłaty sądowej były powodem braku uiszczenia wpisu stałego, to i tak brak zachowania staranności w dochowaniu terminu do wniesienia skargi kasacyjnej, na poziomie wymaganym od profesjonalnego pełnomocnika, uniemożliwia jego przywrócenie. Pełnomocnik skarżącego w dniu otrzymania postanowienia z dnia 10 lipca 2007 r. odrzucającego skargę, to jest w dniu 16 lipca 2007 r., powziął bowiem wiadomość o przyczynie odrzucenia skargi, a jednocześnie powinien był zdawać sobie sprawę z rozpoczęcia biegu trzydziestodniowy terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. W tym czasie pełnomocnik skarżącego jak wynika z karty informacyjnej o pobycie w szpitalu nie był hospitalizowany a nawet podejmował w imieniu skarżącego czynności procesowe. Błędne przekonanie pełnomocnika skarżącego, o tym, że wystąpienie z wnioskiem o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi, stanowi przeszkodę do złożenia skargi kasacyjnej od postanowienia sądu odrzucającego skargę, nie usprawiedliwia uchybienia terminowi. Wbrew twierdzeniu pełnomocnika skarżącego, wystąpienie z wnioskiem o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi nie pozbawia skarżącego prawa do wniesienia skargi kasacyjnej od postanowienia odrzucającego skargę. Stąd też, podzielając stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, należy stwierdzić brak przesłanek do przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. Pełnomocnik skarżącego nie wykazał bowiem braku winy w niedochowaniu terminu do jej wniesienia. Wobec stwierdzonej niedokładności pisarskiej w nazwisku skarżącego (wiersz siódmy sentencji oraz trzeci uzasadnienia orzeczenia), Naczelny Sąd Administracyjny postanowił sprostować z urzędu błąd pisarski, w ten sposób, iż w miejsce dotychczasowego wyrazu "K." wstawić wyraz "K.". Z dalszej części uzasadnienia jak też z akt sprawy, wynika bowiem, iż nazwisko skarżącego (w mianowniku) poprawnie winno brzmieć "K.". Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 156 § 3 w związku z art. 193 p.p.s.a. oraz art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.