II SA/Kr 1400/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Jan Zimmermann Sędziowie WSA Małgorzata Brachel-Ziaja (spr.) WSA Wojciech Jakimowicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 lipca 2007 r. sprawy ze skargi K. C. na decyzję Wojewody [....] z dnia 31 października 2005 r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, II. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonywana. Wojewoda [...] decyzją z dnia [...]października 2005r. znak:[...] wydaną na podstawie art. 28, art. 33 ust. l, art. 34 ust. 4, art. 36 i art. 82 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2003 r. Nr 207 poz. 2016 z późn. zm.) oraz art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. po rozpatrzeniu odwołania K.C. od decyzji Starosty L. nr[...] z dnia [...] września 2005r. znak:[...] w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia Gminie L. pozwolenia na budowę pawilonu handlowo usługowego wraz z zagospodarowaniem centrum wsi L. na działce nr ewid. "1" i "2" położonej w m. L., pow. l. utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia Wojewoda wskazał, że K.C. jest właścicielem działki nr ewid. "3", sąsiadującej z obszarem lokalizacji inwestycji. Zarzucił on w odwołaniu, że podjęte przez Starostę rozstrzygnięcie narusza art. 5 ust. l pkt 9 ustawy Prawo budowlane oraz art. 7-11, art. 75, art. 77 oraz art. 80 k.p.a. poprzez brak ustaleń faktycznych w zakresie pozbawienia działki stanowiącej jego własność dostępu do drogi publicznej. Rozpatrując odwołanie organ II instancji stwierdził, że projekt budowlany jest zgodny z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego Gminy L. zatwierdzonym Uchwałą Nr [...] Rady Gminy L. z dnia 27 września 2001 r. oraz dokonaną zmianą planu zatwierdzoną Uchwałą Nr [...] Rady Gminy L. z dnia 5 lipca 2002 r. , Uchwałą Nr [...] Rady Gminy L. z dnia 24 lipca 2003 r. oraz Uchwałą Nr [...] Rady Gminy L. z dnia 11 sierpnia 2005 r. w sprawie sprostowania pomyłki w części graficznej miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy L. Projekt zagospodarowania działki nr "1" i "2" zgodny jest z przepisami, w tym techniczno - budowlanymi. Kompletny projekt budowlany został opracowany zgodnie z wymogami art. 34 ust. l - 3 ustawy Prawo budowlane oraz rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 3 lipca 2003r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego (Dz. U. Nr 240, poz. 1133). Inwestor złożył oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane i uzyskał wymagane przepisami szczególnymi, uzgodnienia i stosownych organów. W związku ze spełnieniem wymagań określonych w art. 35 ust. l oraz art. 32 ust. 4 ustawy Prawo budowlane, jak i wymogów prawa procesowego organ odwoławczy ustalił, że udzielenie przedmiotowego pozwolenia na budowę nastąpiło zgodnie z prawem i utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Odnosząc się do zarzutu braku ustaleń faktycznych dotyczących zapewnienia dostępu do drogi publicznej działce stanowiącej własność K.C. zwrócono uwagę, że projekt zagospodarowania działki sporządzono na odpowiedniej mapie do celów projektowych, przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego. Treść mapy jednoznacznie wskazuje na brak istniejącej wydzielonej drogi lub ustanowionej odpowiedniej służebności gruntowej (drogowej) po działce nr "1" do działki "3". Również mapa ewidencyjna działek stanowiących obszar lokalizacji planowanej inwestycji wykazuje brak tego rodzaju uregulowań. Zarzut niewyjaśnienia stanu faktycznego w rozpatrywanej sprawie jest więc bezpodstawny. Wojewoda ocenił również, że nie ma podstaw do zawieszenia postępowania w sprawie pozwolenia na budowę do czasu uprawomocnienia się orzeczenia sądowego w sprawie o stwierdzenie zasiedzenia służebności drogi koniecznej. Akta sprawy I instancji wskazują brak podstaw do twierdzenia, że w Sądzie Rejonowym w L. toczy się postępowanie o stwierdzenie nabycia służebności gruntowej poprzez zasiedzenie, a dołączony do odwołania wniosek z dnia 19.09.2005 r. skierowany do sądu nie stanowi dowodu w sprawie, gdyż jest nie podpisany i nie posiada po twierdzenia złożenia w sądzie. Wojewoda zaznaczył, że postępowanie w przedmiocie pozwolenia na budowę toczy się od dnia 3.08.2005r., a zawiadomienie o wszczęciu postępowania K.C. odebrał 09.08.2005r. Natomiast informacje o prowadzonym postępowaniu sądowym przekazał organowi w piśmie z dnia 09.09.2005 r., co pozostaje w sprzeczności z jego wnioskiem załączonym do odwołania z daty 19.09.2005r. Powyższą decyzję zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego K.C. zarzucając jej naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art. 5 ust. 1 pkt 9 ustawy Prawo budowlane - poprzez przyjęcie, że przepis ten nie został naruszony oraz naruszenie przepisów postępowania, a to art. 7, 75, 77 k.p.a. - poprzez niewyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności sprawy i stwierdzenie braku podstaw do zawieszenia postępowania. Spełnienie przez projekt budowlany wymogów określonych w art. 32 i 35 prawa budowlanego nie zwalnia organu administracji architektoniczno - budowlanej z obowiązku zbadania tego projektu pod kątem uwzględnienia słusznych interesów osób trzecich, o czym stanowi art. 5 tejże ustawy. Zabudowa działki nr "1" w części, która od lat wykorzystywana jest jako droga uniemożliwi skarżącemu dojazd do jego działki nr "3", nieruchomość ta stanie się bezużyteczna, a jej wartość spadnie. Przewidziane w projekcie kilkumetrowe przejście nie uwzględnia sposobu wykorzystania z nieruchomości skarżącego. Podkreślił on, że nie ma innego dojazdu do swojej działki, ponieważ konserwator zabytków kategorycznie sprzeciwił się wykorzystaniu w tym celu dojazdu od strony wschodniej. Postępowanie o stwierdzenie zasiedzenia służebności toczy się przed Sądem Rejonowym w L. Zdaniem skarżącego stanowi to podstawę do zawieszenia postępowania o pozwolenie na budowę na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie podnosząc, że nie doszło do naruszenia art. 5 ust. 1 pkt 9 prawa budowlanego, ponieważ na mapach dla celów projektowych nie zaznaczono drogi ani żadnej służebności, a ponadto działka skarżącego ma inny dojazd do drogi publicznej. W ocenie organu odwoławczego nie było podstaw do zawieszenia postępowania administracyjnego, gdyż pismo skarżącego (wniosek o stwierdzenie zasiedzenia służebności) nie było podpisane, a więc nie miało waloru dokumentu. Przed rozprawą skarżący złożył do akt sprawy kserokopię postanowienia Sądu Rejonowego w L. Wydział I Cywilny z dnia [...] lutego 2007 r. sygn.[...], (prawomocne z dniem 15 marca 2007 r.) wraz z uzasadnieniem i opinią biegłego do spraw geodezji. W postanowieniu tym stwierdzono, że K.C. nabył z dniem 27 maja 2005r. przez zasiedzenie służebność przejazdu i przechodu na rzecz każdoczesnych właścicieli działki "3" w L. szlakiem biegnącym po działce "4" (z uzasadnienia wynika, że w trakcie postępowania działka "1" podzieliła na działki "4" i "5") zaznaczonym w opinii biegłego geodety A.S. z 10 listopada 2006 r. Zdaniem K.C. oznacza to, że Gmina L. nie posiada już prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane w taki sposób, który naruszałby jego służebność drogową. Decyzje I i II instancji udzielające pozwolenia na budowę naruszają prawo i powinny zostać uchylone. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Zarówno zaskarżona decyzja Wojewody, jak i poprzedzająca ją decyzja Starosty L. naruszają przepisy prawa materialnego w sposób, który powoduje konieczność ich uchylenia. Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 9 z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2003 r. Nr 207 poz. 2016 z późn. zm.) obiekt budowlany wraz ze związanymi z nim urządzeniami budowlanymi należy (...) projektować i budować w sposób określony w przepisach, w tym techniczno-budowlanych, oraz zgodnie z zasadami wiedzy technicznej, zapewniając poszanowanie, występujących w obszarze oddziaływania obiektu, uzasadnionych interesów osób trzecich, w tym zapewnienie dostępu do drogi publicznej. Jak wynika z prawomocnego postanowienia Sądu Rejonowego w L. Wydział I Cywilny z dnia [...] lutego 2007 r. sygn.[...] K.C. nabył z dniem 27 maja 2005 r. przez zasiedzenie służebność przejazdu i przechodu na rzecz każdoczesnych właścicieli działki "3" w L. szlakiem biegnącym po działce "4" - powstałej w wyniku podziału działki nr "1". Trzeba zaznaczyć, że orzeczenie stwierdzające nabycie służebności przez zasiedzenie ma charakter deklaratoryjny, a więc jedynie stwierdza stan prawny nieruchomości, który zmienił się 27 maja 2005 r. Przed tym dniem prawo własności działki będącej przedmiotem niniejszego postępowania nie było obciążone, a skarżący korzystał z niej w sposób nieformalny. Z dniem 27 maja 2005r. skarżący nabył ograniczone prawo rzeczowe uprawniające go do korzystania z przedmiotowej nieruchomości w zakresie służebności drogowej (przejazdu i przechodu). W dacie wydania decyzji przez Starostę L. udzielającej pozwolenia na budowę (27 września 2005r.) opisana służebność już istniała, ograniczając tym samym prawa właściciela do korzystania i dysponowania działką nr "1". Planując sposób zagospodarowania nieruchomości, w szczególności sposób jej zabudowy, właściciel musi uwzględniać prawa osoby, której przysługuje ograniczone prawo rzeczowe do tej nieruchomości. Zaskarżona decyzja zatwierdzająca projekt budowlany i udzielająca pozwolenia na budowę nie spełnia tego warunku. Z uzasadnienia postanowienia Sądu Rejonowego w L. z [...] lutego 2007r. wynika, że służebność przejazdu i przechodu każdoczesnego właściciela działki "3" obejmuje pas drogowy o szerokości 12 m., bowiem taka jest szerokość trwałego i widocznego urządzenia (drogi asfaltowej), z którego korzystali kolejni właściciele działki "3" od lat siedemdziesiątych XX wieku doprowadzając do zasiedzenia służebności. Projekt budowlany przewiduje jedynie przejazd przez planowany budynek o szerokości w świetle ścian 5,10 m. Tym samym zaskarżona decyzja narusza uzasadnione interesy osoby trzeciej - skarżącego, co jest sprzeczne z powołanym wyżej art. 5 ust. 1 pkt 9 prawa budowlanego. Oceny takiej nie zmienia fakt, że orzeczenie stwierdzające powstanie służebności stało się prawomocne półtora roku po wydaniu zaskarżonej decyzji, a w dacie orzekania przez organ I instancji postępowanie w sprawie zasiedzenia służebności jeszcze się nawet nie toczyło. Jak wskazano wyżej, bez względu na datę wydania orzeczenia w sprawie zasiedzenia służebności stwierdza ono stan prawny, który powstał 27 maja 2005 r., a więc przed wydaniem decyzji w I instancji. Należy zatem ocenić, że narusza ona powołany przepis prawa materialnego, a jego naruszenie niewątpliwie miało wpływ na wynik sprawy. Przepis ten nakłada na organ administracji architektoniczno - budowlanej obowiązek odmowy zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę obiektu, który narusza ograniczone prawo rzeczowe przysługujące osobie trzeciej na nieruchomości objętej wnioskiem. W tych okolicznościach zarówno zaskarżoną decyzję Wojewody, jak i poprzedzającą ją decyzję Starosty L. należało uchylić na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 "a" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.). W razie uwzględnienia skargi Sąd w wyroku określa, czy i w jakim zakresie zaskarżony akt lub czynność nie mogą być wykonane, o czym orzeczono w pkt II wyroku na podstawie art. 152 p.p.s.a. Mimo uwzględnienia skargi Sąd nie zasądził na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania od strony przeciwnej, bowiem zgodnie z art. 210. § 1. p.p.s.a. strona traci uprawnienie do żądania zwrotu kosztów, jeżeli najpóźniej przed zamknięciem rozprawy bezpośrednio poprzedzającej wydanie orzeczenia nie zgłosi wniosku o przyznanie należnych kosztów. Skarżący w toku postępowania nie domagał się zwrotu kosztów procesu, a ponieważ na rozprawie był reprezentowany przez radcę prawnego, Sąd nie miał obowiązku pouczania strony skarżącej o skutkach niezgłoszenia wniosku o przyznanie należnych kosztów (art. 210 § 1 zd. 2 p.p.s.a).