IV SA/Wa 703/07

WyrokWSA w Warszawie2007-07-11

Skład orzekający: Łukasz Krzycki, Aneta Opyrchał, Agnieszka Wójcik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organy administracji publicznej prawidłowo umorzyły postępowanie w sprawie zmiany stosunków wodnych na gruncie, mimo niekwestionowanego faktu podtapiania nieruchomości skarżącego, poprzez niewystarczające wyjaśnienie przyczyn tego zjawiska i brak skorzystania z opinii biegłego?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji naruszyły zasady prawdy obiektywnej i uwzględniania słusznego interesu obywateli (art. 7 i 77 KPA), nie wyjaśniając w sposób wyczerpujący przyczyn podtapiania nieruchomości skarżącego. Mimo niekwestionowanej szkody, organy nie podjęły wystarczających kroków do ustalenia przyczyn, ograniczając się do dowodów wskazujących na brak istnienia rowu, a nie korzystając z opinii biegłego z zakresu melioracji, co było niezbędne do dogłębnego wyjaśnienia sprawy.
Stan faktyczny
Skarżący J. P. domagał się zmiany stosunków wodnych na gruncie poprzez odtworzenie zasypanego rowu, twierdząc, że doprowadziło to do podtapiania jego nieruchomości. Organy administracji umorzyły postępowanie, uznając brak dowodów na istnienie rowu i tym samym brak możliwości stwierdzenia zmiany stanu wody na gruncie. Skarżący kwestionował rzetelność postępowania, wskazując na widoczne ślady rowu i potrzebę powołania biegłego. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał skargę za zasadną.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Łukasz Krzycki, Sędziowie asesor WSA Aneta Opyrchał,, asesor WSA Agnieszka Wójcik (spr.), Protokolant Julia Dobrzańska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 lipca 2007 r. sprawy ze skargi J. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] sierpnia 2006 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie zmiany stosunków wodnych na gruncie 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu pierwszej instancji ; 2. przyznaje ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie adwokatowi K. B. prowadzącej Kancelarię Adwokacką przy ul. [...] lok. [...] w W. kwotę 240 ( dwieście czterdzieści ) złotych oraz kwotę 52,80 (pięćdziesiąt dwa, 80/100 złotych) stanowiącą 22% podatku od towarów i usług tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Decyzją z dnia [...] sierpnia 2006r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a po rozpatrzeniu odwołania J. P. od decyzji Wójta Gminy J. nr [...] z dnia [...] września 2004r. orzekającej o umorzeniu postępowania wszczętego na żądanie J. P. w sprawie zmiany stosunków wodnych na gruncie poprzez zasypanie rowu odprowadzającego wodę z działki nr [...] w W. przez R. Ł., R. R. i A. D. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ przedstawił stan faktyczny i prawny sprawy wskazując, iż, postępowanie w sprawie zostało wszczęte na wniosek J. P. z dnia 16 października 2002r., w którym wskazywał on, iż został naruszony art. 29 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. prawo wodne przez R. Ł. i T. R. poprzez zasypywanie rowków w W. Do chwili obecnej widoczny jest znak szczególny w postaci dawnego rowku na polu M. B. prowadzący w prostej linii przez koronę drogi i pola, gdzie były dawne rowki aż do rowu W-3. W dniu [...] stycznia 2003r. Wójt Gminy J. wydał decyzję o nr [...] orzekającą o umorzeniu postępowania wszczętego na żądanie J. P. w sprawie zmiany stosunków wodnych. W wyniku odwołania złożonego od powyższej decyzji SKO w W. decyzją z dnia [...] września 2003r. o sygn. [...] uchyliło w/w decyzję Wójta Gminy J. i sprawę przekazało do ponownego rozpoznania. Rozpoznając ponowienie sprawę organ pierwszej instancji przeprowadził wizje lokalne, rozprawę administracyjną, wezwał świadków i w konsekwencji tak zebranego materiału dowodowego w dniu [...] września 2004r. wydał decyzję nr [...] orzekającą o umorzeniu postępowania wszczętego na żądanie J. P. w sprawie zmiany stosunków wodnych na gruncie poprzez zasypanie rowu odprowadzającego wodę z działki nr [...] w W. przez R. Ł., R. R. i A. D. W uzasadnieniu organ I instancji wskazał, że J. P. zażądał przywrócenia rowu na działkach nr ew. [...] i [...], które użytkuje R. Ł. i na działce nr ew. [...], którą użytkuje A. D. i R. R.. Podczas przeprowadzonej z udziałem stron wizji w terenie nie stwierdzono znaków po rowie na działkach [...], [...], [...] o którego odtworzenie ubiega się J. P., nie było również rowu i znaków po nim na pozostałych działkach tj. [...], [...], [...], [...]. Organ wskazał także, iż nie ma zaznaczonego rowu na mapach geodezyjnych, które zostały przedstawione uczestnikom wizji. Stwierdzono natomiast wykonanie dwóch przepustów (wykonanych na koszt gminy w miesiącu listopadzie 2003r.) na wysokości kończącego się ogrodzenia posesji p. P. — jeden przepust pobudowany jest przez drogę którym ma możliwość odpływać nadmiar wody z w/w posesji do odnowionego rowu melioracyjnego, który ma odpływ do rowu melioracyjnego zaznaczonego na mapie geodezyjnej, zaś drugi przepust stanowi dojazd do drugiej działki J. P. Przepust został zbudowany zgodnie z ustaleniami z rozprawy z wizji w terenie z dnia 12 listopada 2002r. na co skarżący wyraził zgodę co potwierdził własnoręcznym podpisem. Z zeznań świadków i stron wynika jednoznacznie, że w poprzek działek nr ew. [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] nigdy nie było rowu melioracyjnego, wynika to również z pisma (z dnia 16.07. 2004r.) i notatki (z dnia 15.07. 2004r.) Wojewódzkiego Zarządu Melioracji i Urządzeń Wodnych w W., Oddział w W. Odmienne zeznania co do faktu istnienia rowu złożyli J. P. jego siostra E. W., jednakże w ocenie organu zeznania te są niekonsekwentne, wzajemnie sprzeczne i wielokrotnie zmieniane w toku postępowania, co powoduje, że zeznaniom tym organ odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. W konsekwencji na podstawie zgromadzonych w sprawie dowodów; w tym zeznań świadków i stron, map geodezyjnych, które były przedstawione na każdym spotkaniu organ postanowił uznać żądania J. P. za bezprzedmiotowe ponieważ nie został zmieniony stan wody na gruncie, nie został również zmieniony kierunek jej odpływu, tym samym nie zostały spełnione przesłanki art. 29 ust. 3 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. prawo wodne. Od tej decyzji odwołał się J. P.. W swym odwołaniu zarzucił zaskarżonej decyzji, iż została wydana na podstawie fałszywych materiałów dowodowych, dotyczących zasypania dawnego rowku melioracyjnego. Wskazał, iż podczas wizji lokalnej nie stawili się faktyczni właściciele działek nr [...], to jest R. B., R. Ł. — właściciel działki nr [...] a użytkujący na dziko działkę nr [...]. Nie byli obecni R. R. i jego siostra A. D., którzy mają przepisane grunty a ich nie uprawiają a w dalszym ciągu uprawia ich ojciec T. R. Nie zgodził się ze stanowiskiem organu I instancji, że nie ma żadnych znaków po rowie odprowadzającym wodę z posesji w kierunku rowu W-3. Na działce nr [...] jest znak szczególny widoczny gołym okiem w postaci dwumetrowej szerokości zagłębiającą się wnęką po starym rowie, znak ten jest prostoliniowy do rowu W-3. Tego faktu komisja w czasie ostatniej wizyty lokalnej w terenie nie uwzględniła. Wskazał, iż kłamliwe jest wyjaśnienie i twierdzenie J. S. rzekomego właściciela do 1954r. działki nr [...], że rowu nie było. Wskazał, że J. S. urodził się w 1940 r. i nie mógł być właścicielem jako 14-letni chłopiec żadnej działki a działka nr [...] wówczas należała do S. Ł., dziadka R. Ł., który jak pamięta odwołujący się, bardzo dbał i pielęgnował ten rów odwadniający przechodzący przez jego działkę. Natomiast działka nr [...] należała i należy w dalszym ciągu do S. i J. S., rodziców J. S. Podnosi, iż na byłej działce M. B. o nr ewidencyjnym [...], którą posiada obecnie jej syn, wbrew jej oświadczeniu "że nie było żadnego rowu przechodzącego przez jej działkę" , na działce tej w sposób ewidentny jest widoczny znak po starym rowie. Prostuje też twierdzenie T. F., że w 1960 gdy zakupił ziemię, nie było na niej żadnego rowu, tymczasem jak wskazuje skarżący T. F. urodził się w 1946 r.. Odwołujący wskazuje także, iż wykonanie przez Wójta Gminy J. dwóch przepustów na koszt gminy jest bezpodstawne z uwagi na brak planu modernizacji drogi i miejsca w którym dokonano bezmyślnego zlokalizowania przepustów (brak pomiarów geodezyjnych). Urząd Gminy J. winien dokonać w miejscu zasypanych rowów pomiarów geodezyjnych łącznie z niwelacją terenu, co ułatwiłoby dojście do prawdy i konsensusu, o pomiary geodezyjnie odwołujący się wnosił. Zwracając się do SKO o wyjaśnienie sprawy i zajęcie stanowiska dodaje, że Urząd Gminy J. winien dołączyć do odwołania jego zeznania z 14.09.2004r. oraz zdjęcia wykonane podczas oględzin w dniu 15 lipca 2004r. przez pracownika Wojewódzkiego Zarządu Melioracji i Urządzeń Wodnych w W. Oddział w W., o takie zdjęcie może wystąpić Urząd Gminy J. Do odwołania dołącza mapkę geodezyjną wsi W. z znaczeniem miejsca starych rowków. Rozpatrując niniejszą sprawę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. przywołując treść art. 29 ust 1 i 3 z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne wskazało, między innymi, iż podstawowym zagadnieniem wyłaniającym się z przepisu ustępu 1 jest okoliczność trzech przesłanek (powtórzonych też w ust. 3) których zaistnienie powoduje możliwość zrealizowania zapisu ustępu 3. Który to zapis z kolej ma charakter swoistej sankcji przymuszającej osoby i podmioty odpowiedzialne za zmianę stosunków wodnych do ich przywrócenia do stanu poprzedniego. Zatem trzy w/w przesłanki z art. 29 ust. 1 i 3 ustawy Prawo wodne to zmiana stanu wody na gruncie, szkoda na gruntach sąsiednich oraz związek przyczynowy między zmianą stanu wody na gruncie a szkodami na gruntach sąsiednich. W tej sytuacji pierwszą i podstawową kwestią do zbadania w kontekście stanu faktycznego sprawy jest zanalizowanie, czy właściciele gruntów dokonali zmiany stanu wody na gruncie. W niniejszym postępowaniu przejawem zmiany stanu wody na gruncie będzie ustalenie, czy na działkach o nr ew. [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] istniał rów którego zasypanie spowodowało zmianę stosunków wodnych na gruncie. Zatem zdaniem organu należało zbadać samo istnienie rowu a dopiero po niewątpliwym fakcie stwierdzenia jego istnienia winna pojawić się procesowa możliwość stwierdzenia, czy jego zasypanie przed laty spowodowało, zmianę stanu wody na gruncie. Jednakowoż koniecznym jest wskazanie, że nawet potwierdzenie istnienia dawnego rowu nie jest tożsame z tezą, że jego zasypanie mogło spowodować zmianę stanu wody na gruncie. Jak wskazują zeznania świadków złożone podczas wizji lokalnych w dniach 18 maja 2004r. i 12 sierpnia 2004r. oraz podczas rozprawy administracyjnej w dniu 27 maja 2004r, brak jest możliwości przyjęcia twierdzenia o niewątpliwym istnieniu rowu na działkach o nr ew. [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] i połączeniu tego rowu z działką o nr ewid. [...]. Zeznania świadków w opinii składu orzekającego SKO są spójne, konsekwentne i nie sposób uznać je za niewiarygodne w obrębie niniejszego postępowania administracyjnego. Organ wskazuje, iż ma świadomość jednoznacznego stanowiska wnioskodawcy i odwołującego się od niniejszej decyzji J. P., co do istnienia rowu, ale stanowisko takie nie zyskuje potwierdzenia w innych dowodach zgromadzonych w przedmiotowym postępowaniu. Obecne w aktach postępowania mapy nie wskazują na istnienie przedmiotowego rowu. Nadto stanowisko Wojewódzkiego Zarządu Melioracji i Urządzeń Wodnych w W., Oddział w W. co do istnienia rowu melioracyjnego jest jednoznaczne, na obszarze objętym postępowaniem nigdy nie było rowu melioracyjnego, wynika to z pisma (z dnia 16.07.2004r.) i notatki (z dnia 15.07.2004r.). Innych dowodów z dokumentów odwołujący się nie przedstawił, jedynie sugestie co do przeprowadzenia pomiarów geodezyjnych. Analizując kwestię istnienia rowu organ II instancji nie odnalazł w materiale dowodowym okoliczności jednoznacznie potwierdzających tezę, iż na działkach o nr ew. [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] we wsi W. istniał rów, uznaje zatem ustalenie Wójta Gminy J. podjęte w tym względzie za trafne. To ustalenie dla sprawy ma charakter kluczowy i rozstrzygający, ponieważ skoro brak jest dowodów na niewątpliwe istnienie rowu, nie ma procesowej możliwości zbadania, czy jego zasypanie przed laty spowodowało zmianę stanu wody na gruncie. Trudno porównywać stan wody na gruncie sprzed lat z obecnym stanem wody, brak jest bowiem wiarygodnego odniesienia jak wyglądały stosunki wodne na gruncie przedmiotowych działek przed zasypaniem rowu skoro brak jest dowodów na samo istnienie rowu. Konkluzja jest niewątpliwa, pierwsza przesłanka z art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 18.07.2001 r. prawo wodne, nie została zrealizowana, brak jest możliwości uznania z powodów wskazanych powyżej, faktu zmiany stanu wody na gruncie. Druga przesłanka z art. 29 ust. 1 i 3 prawa wodnego tj. szkoda na gruncie pana P. jest potwierdzona, jak bowiem oświadczył J. P. na rozprawie administracyjnej w dniu 27 maja 2004r. (protokół - karta 93 akt sprawy), jak również w piśmie z dnia 16 października 2002r.(karta nr 1 akt sprawy), jego posesja i zabudowania są podtapiane. W toku całego postępowania brak jest okoliczności i dowodów przeczących takim twierdzeniom odwołującego się pana J. P.. Dlatego też tę przesłankę uznać należy za zrealizowaną, bowiem podtapianie działki i zabudowań w niewątpliwy sposób narusza substancję majątkową. Trzecia z omawianych przesłanek z art. 29 ust. 1 i 3 prawa wodnego tj. związek przyczynowy między zmianą stanu wody na gruncie a szkodami na gruntach sąsiednich, również w ocenie organu nie zachodzi. Brak jest relacji (przyczynowy związek między zmianą stanu wody na gruncie a szkodą. Co w ocenie Kolegium uniemożliwia zastosowanie w/w art. 29 ust. 3 prawa wodnego. W obrębie niniejszej sprawy nie ma miejsca na wskazywanie prawdopodobieństwa zaistnienia relacji przyczynowo - skutkowej między zmianą wody na gruncie a szkodą po to by można było z całą mocą zastosować normy ustawy prawo wodne, naruszenia stosunków wodnych muszą być rzeczywiste i ewidentne. Uregulowania ustawy prawo wodne nie stosuje się w sytuacjach potencjalnych. Trzeba mieć jeszcze na względzie wyjątkowość regulacji art. 29 ust. 3 prawa wodnego, jako możliwości administracyjnej ingerencji w uprawnienia właścicielskie osoby sprawującej władztwo nad gruntem. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł J. P.. Zakwestionował on rzetelność przeprowadzonej wizji lokalnej przez organ I instancji oraz zeznania świadków wskazując, iż w brew twierdzeniom organów sporny rowek jest widoczny gołym okiem na działce nr [...]. Wskazał, iż skoro jak twierdzą świadkowie nigdy nie było spornego rowu, to organ winien wyjaśnić jaki jest cel i do czego służy rów W-3, znajdujący się na działkach T. F. i J. J.. W ocenie bowiem skarżącego zadaniem tego rowu było zawsze odprowadzanie wody z działek [...], [...],[...],[...],[...] i [...]. Skarżący kwestionuje celowość budowy przepustów w okolicy jego działki, w miejscu górnej korony drogi, które nie spełniają swojej funkcji odwadniającej. Wskazuje, iż w celu zbadania, czy sporny w niniejsze sprawie rowek istniał czy też nie winien się wypowiedzieć rzeczoznawca melioracyjny. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko i argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Skarga jest zasadna. Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone między innymi art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270 ze zm), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Rozpoznając niniejszą sprawę Sąd uznał, iż zaskarżona decyzja, jak również utrzymana nią w mocy decyzja organu I instancji zostały wydane z naruszeniem art. 7, 77 i 107K.p.a. Wskazać należy, iż zgodnie z artykułem 29 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (Dz U. Nr 115, poz. 1229 ze zm. Zwanej w dalszej części "ustawą"), właściciel gruntu, o ile przepisy ustawy nie stanowią inaczej, nie może: 1) zmieniać stanu wody na gruncie, a zwłaszcza kierunku odpływu znajdującej się na jego gruncie wody opadowej ani kierunku odpływu ze źródeł - ze szkodą dla gruntów sąsiednich; 2) odprowadzać wód oraz ścieków na grunty sąsiednie. Na właścicielu gruntu ciąży ponadto obowiązek usunięcia przeszkód oraz zmian w odpływie wody, powstałych na jego gruncie wskutek przypadku lub działania osób trzecich, ze szkodą dla gruntów sąsiednich. Jeżeli zaś spowodowane przez właściciela gruntu zmiany stanu wody na gruncie szkodliwie wpływają na grunty sąsiednie, wójt, burmistrz lub prezydent miasta może, w drodze decyzji, nakazać właścicielowi gruntu przywrócenie stanu poprzedniego lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom. Z brzmienia niniejszego przepisu wynika zatem, ogólny zakaz dokonywania przez właściciela działki, jakichkolwiek zmian stanu wody na gruncie oraz kierunku jej spływu, ze szkodą dla gruntów sąsiednich, oraz obowiązek prawny usunięcia wszelkich przeszkód oraz zmian powstałych na jego działce, jeżeli szkodliwie wpływają one na grunty sąsiednie. W rozpoznawanej sprawie postępowanie zostało wszczęte na wniosek J. P. z dnia 16 października 2002r., w którym wskazywał on, iż na skutek zasypania przez R. Ł. i T. R. rowków znajdujących się na ich nieruchomościach doszło do naruszenia art. 29 ustawy. Wskazał on także, iż do chwili obecnej widoczny jest znak szczególny w postaci dawnego rowku na polu M. B. prowadzący w prostej linii przez koronę drogi i pola, gdzie były dawne rowki, aż do rowu W-3. Organy orzekające w sprawie w wyniku przeprowadzonego postępowania, powołując się na zeznania świadków, dokumentację w postaci mapy wsi W. znajdującej się w zasobach Wojewódzkiego Zarządu Melioracji i Urządzeń Wodnych w S. Rejonowy Oddział w W. uwzględniającej prace geodezyjne od 1959r. w tym prace geodezyjne wykonane w latach 1973, 1984, stanowisko Wojewódzkiego Zarządu Melioracji i Urządzeń Wodnych w W., Oddział w W. uznały, iż wbrew twierdzeniem skarżącego na obszarze objętym postępowaniem nie odnalazły w materiale dowodowym okoliczności jednoznacznie potwierdzających tezę, iż na działkach o nr ew. [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] we wsi W. istniał rów. W zaskarżonej decyzji organ odwoławczy uznał zatem, iż właściwie organ I instancji przyjął, iż skoro brak jest dowodów na niewątpliwe istnienie rowu to tym samym brak jest procesowej możliwości zbadania, czy jego zasypanie przed laty spowodowało zmianę stanu wody na gruncie. Trudno porównywać stan wody na gruncie sprzed lat z obecnym stanem wody, brak jest bowiem wiarygodnego odniesienia jak wyglądały stosunki wodne na gruncie przedmiotowych działek przed zasypaniem rowu skoro brak jest dowodów na samo istnienie rowu. Wobec powyższego brak jest możliwości uznania z powodów wskazanych powyżej, faktu zmiany stanu wody na gruncie skarżącego. Nie można także wysnuć związku przyczynowo skutkowego między zmianą stanu wody na gruncie a szkodami na gruntach sąsiednich. Niekwestionowanym jest jedynie okoliczność, zaistnienia szkody w postaci podtapiania posesji na gruncie skarżącego. Okoliczność ta nie wyczerpuje jednak w ocenie organu znamion artykułu 29 ustawy, co prowadziło do konieczności umorzenia postępowania. Rozpoznając niniejszą sprawę Sąd uznał, iż w świetle zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wbrew twierdzeniom organów nie można z całą pewnością uznać, iż na gruncie rozpoznawanej sprawy nie mamy do czynienia z naruszeniem stosunków wodnych, o których mowa w art. 29 ustawy. Przede wszystkim należy podnieść, iż w świetle art. 29 prawa wodnego, właściciel gruntu, nie może dokonywać jakichkolwiek działań , które prowadząc do zmiany stanu wody na gruncie, powodują szkodę na gruncie sąsiednim. A zatem organ dokonując oceny skutków jakie wywołane zostały w konsekwencji poczynionych przez właściciela zmian na gruncie, winien przede wszystkim zbadać czy przyczyniły się one do powstania szkody na gruncie sąsiednim. Tymczasem orzekające w niniejszej sprawie organy nie kwestionują, iż na gruncie skarżącego nastąpiła zmiana stanu wód uwidaczniająca się w postaci podtapiania budynków skarżącego. Niemniej jednak nie poczyniły one żadnych kroków w celu wyjaśnienia przyczyn tego zjawiska. Ograniczyły się jedynie do przedstawienia dowodów, które w ich ocenie prowadziły do uznania za nieuzasadnione twierdzeń skarżącego, że przyczyną zalewania jego nieruchomości jest zakopanie przez wskazane przez niego osoby rowu, jaki przebiegał przez grunty sąsiednie, w drodze wykazania, iż sporny rów nie istniał, a zatem nie mogło być mowy o jego zasypaniu. Podkreślić jednak należy, iż skarżący w toku postępowania podnosił szereg okoliczności uprawdapadabniających wcześniejsze odprowadzanie wód z jego posesji, między innymi przez działki nr [...], [...],[...] (istnienie śladów systemów odwadniających). Odnosząc się do tych twierdzeń organ, powołał się na zeznania osób użytkujących nieruchomość, gdzie jak twierdzi skarżący dokonano zmian wpływających na stosunki wodne oraz mapy geodezyjne, które z uwagi na stopień dokładności nie musiały odzwierciedlać zagłębienia terenu umożliwiającego odprowadzanie wód. Takie działanie organu w ocenie Sądu stanowi naruszenie jednych z podstawowych zasad unormowanych w art. 7 k.p.a tj. zasady prawdy obiektywnej i zasady uwzględniania interesu społecznego i słusznego interesu obywateli. Zasady te zobowiązują organy administracji publicznej do podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, nie tylko mającego znaczenie prawne dla realizacji interesu społecznego , ale w głównej mierze i okoliczności faktycznych mających znaczenie dla realizacji interesu indywidualnego. W tym bowiem zakresie nie może organ pozostawać bierny, czekając na inicjatywę dowodową strony. Jednostronność postępowania wyjaśniającego uwzględniającego tylko okoliczności faktyczne mające znaczenie prawne dla interesu społecznego stanowi bowiem naruszenie zasady uwzględnienia interesu społecznego i słusznego interesu obywateli, a więc jest działaniem naruszającym prawo (por. Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz prof.dr hab. Barbary Adamiak, prof. dr hab. Janusza Borkowskiego Wydanie 7 zaktualizowane i rozszerzone Wydawnictwo C.H.BECK Warszawa 2005 str. 75). W ocenie zatem Sądu, skoro na gruncie niniejszej sprawy niekwestionowanym jest fakt zaistnienia szkody na gruncie skarżącego, zaś jak wskazał organ odwoławczy na podstawie zgromadzonych w sprawie materiałów dowodowych nie da się w sposób nie budzący żadnych wątpliwości stwierdzić, iż przyczyną zaistniałego stanu rzeczy są wprost działania dokonane przez właścicieli działek przez teren których miał przebiegać sporny rów, którego istnienia nie udało się jednak jednoznacznie potwierdzić, lecz jego istnienie wykazuje skarżący, w celu dogłębnego wyjaśnienia sprawy, organ winien był zgodnie z art. 84 k.p.a skorzystać z innych środków dowodowych np. opinii sporządzonej przez biegłego z zakresu melioracji, celem wyjaśnienia przyczyn powstawania szkód na gruncie skarżącego i dopiero w oparciu o tak zebrany materiał dowodowy, rozpoznać niniejszą sprawę. Jak wynika z akt sprawy w odwołaniu od decyzji organu I instancji skarżący wnosił o dołączenie do akt sprawy zdjęć wykonanych podczas oględzin w dniu 15 lipca 2004r. przez pracownika Wojewódzkiego Zarządu Melioracji i Urządzeń Wodnych, z których w jego ocenie wynika, iż w miejscu gdzie miał istnieć zasypany rów pozostało wgłębienie. Skarżący wskazywał także wielokrotnie, iż pozostałość po rowie widoczna jest na działce [...], oraz wnosił o zbadanie funkcji jaką ma i miał pełnić rów W-3, którego celem w ocenie skarżącego jest odprowadzanie wód ze spornego terenu. Kwestie te uprawdopodabniają istnienie rowu, nie odniósł się jednak do nich organ orzekający w sprawie. W tym kontekście istotne znaczenie ma niewyjaśnienie przez organy orzekające w sprawie przyczyn podtapiania gruntów skarżącego. Również nie odniesienie się do wszystkich dokumentów i wniosków skarżącego prowadzi do konkluzji, iż organy prowadząc postępowanie administracyjne uchybiły obowiązkowi wyjaśnienia wszystkich istotnych okoliczności faktycznych sprawy. Tym samym wydane przez nie orzeczenia naruszają jedną z podstawowych zasad kodeksu postępowania administracyjnego, jaką jest zasada prawdy obiektywnej, określona w art. 7 k.p.a, oraz art. 77 § 1 k.p.a, który zobowiązuje organy do wyczerpującego zebrania i rozpoznania materiału dowodowego w sprawie. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie działając na podstawie art. 145 §1 pkt 1 lit c ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo i postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm) orzekł jak w sentencji. Orzeczenie o przyznaniu pełnomocnikowi adw. K. B. wynagrodzenia za pomoc prawną udzieloną skarżącemu z urzędu orzeczono na podstawie art. 250 cytowanej wyżej ustawy. Rozpoznając sprawę ponownie organ winien powołać biegłego z zakresu melioracji celem zbadania przyczyn powstania zmian stanu wody na gruncie skarżącego, w tym naturalnego kierunku spływu wód. Ponadto organ winien odnieść się do wniosków podniesionych przez stronę skarżącą w kwestii dołączenia i dokonania oceny materiału dowodowego w postaci zdjęć, wykonanych podczas wizji w terenie itd., a następnie w oparciu o tak zebrany materiał dowodowy rozpoznać sprawę na gruncie art. 29 prawa wodnego.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło