II SA/Wa 739/07

WyrokWSA w Warszawie2007-07-11

Skład orzekający: Ewa Pisula-Dąbrowska, Bronisław Szydło, Janusz Walawski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy naruszenie procedury przy dokooptowaniu radnego do składu rady powiatu, zgodnie z art. 194 ust. 1 Ordynacji wyborczej, może stanowić podstawę do stwierdzenia przez organ nadzoru nieważności uchwały organu powiatu?
Ratio decidendi
Naruszenie procedury przy dokooptowaniu radnego do składu rady powiatu, zgodnie z art. 194 ust. 1 Ordynacji wyborczej, samo w sobie nie może stanowić podstawy do stwierdzenia przez organ nadzoru nieważności uchwały organu powiatu. Wojewoda przed wydaniem rozstrzygnięcia nadzorczego powinien wyczerpująco zebrać i ocenić materiał dowodowy, wyjaśnić przyczyny braku zakończenia sesji rady, reakcji komisarza wyborczego oraz motywy podjęcia uchwał przez radę. Ponadto, brak zawiadomienia organu o wszczęciu postępowania nadzorczego, pozbawiający stronę możliwości czynnego udziału, może mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Stan faktyczny
Wojewoda Mazowiecki stwierdził nieważność pięciu uchwał Rady Powiatu G., uznając, że zostały podjęte z naruszeniem prawa, w szczególności z powodu braku wymaganego quorum. Rada Powiatu podjęła uchwały w sprawie wyboru Przewodniczącego, stwierdzenia wygaśnięcia mandatów radnych oraz obsadzenia mandatów. Wojewoda uznał, że mandaty dwóch radnych nie zostały prawidłowo wygaszone, a nowi radni nie objęli ich w ustawowy sposób. Powiat G. zaskarżył rozstrzygnięcie nadzorcze, zarzucając Wojewodzie rażące naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, w tym brak możliwości czynnego udziału w postępowaniu.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżone rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody Mazowieckiego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Pisula-Dąbrowska, Sędziowie WSA Bronisław Szydło (spr.), Janusz Walawski, Protokolant Małgorzata Płodzicka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 lipca 2007 r. sprawy ze skargi Powiatu G. na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody Mazowieckiego z dnia ...r. nr ... w przedmiocie stwierdzenia nieważności uchwał 1. - uchyla zaskarżone rozstrzygnięcie nadzorcze 2. - zaskarżone rozstrzygnięcie nadzorcze nie podlega wykonaniu w całości Wojewoda Mazowiecki rozstrzygnięciem nadzorczym z dnia ... r. nr .... stwierdził nieważność 5 uchwał z dnia ... r., podjętych przez Radę Powiatu G. : 1. nr ... w sprawie wyboru Przewodniczącego Rady Powiatu G. , 2. nr ... w sprawie stwierdzenia wygaśnięcia mandatu radnego, 3. nr ... w sprawie stwierdzenia wygaśnięcia mandatu radnego, 4. nr ... w sprawie obsadzenia mandatu radnego, 5. nr ... w sprawie obsadzenia mandatu radnego. Jako podstawę rozstrzygnięcia nadzorczego wskazano art. 76 w zw. z art. 79 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym (tekst jedn.: Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1592 z późn. zm.). W uzasadnieniu stwierdzono, że Rada Powiatu G. , kontynuując w dniu ... r. sesję rozpoczętą w dniu ... r., podjęła uchwały z naruszeniem prawa. Organ nadzorczy uznał, że ustawowy skład Rady Powiatu wynosi 17 radnych i Rada jest władna do podejmowania uchwał, gdy w obradach sesji uczestniczy co najmniej połowa jej ustawowego składu, tj. 9 radnych. Wskazał, że Rada Powiatu G. nie wygasiła mandatów dwu radnych, tj. J. K. i W. Ś. i nie podjęła uchwały o wstąpieniu na ich miejsce nowych radnych, a dopiero tak wyczerpana procedura mogłaby spowodować prawidłowe objęcie mandatów poprzez kolejne dwie osoby (kandydatów na radnych). Objęcie mandatów w określony ustawowo sposób, łącznie ze złożeniem ślubowania uprawniałoby te osoby do głosowania nad uchwałami. Przywołał art. 194 ust. 1 ustawy z 16 lipca 1998 r. – Ordynacja wyborcza do rad gmin, rad powiatów i sejmików województw (tekst. jedn.: Dz. U. z 2003 r. Nr 159, poz. 1547 z późn. zm.), który stanowi, że w przypadku wygaśnięcia mandatu radnego wybranego w okręgu wyborczym powiatu, właściwa rada, po stwierdzeniu wygaśnięcia mandatu radnego, podejmuje na następnej sesji uchwałę o wstąpieniu na jego miejsce kandydata z tej samej listy, który w wyborach uzyskał kolejno największą liczbę głosów a nie utracił prawa wybieralności i nie zachodzi wobec niego przesłanka, o której mowa w art. 190 ust. 1 pkt 4 powołanej ustawy. W konsekwencji Wojewoda Mazowiecki stwierdził, że uchwały z dnia ... r. Rady Powiatu G. uchwalone zostały przez Radę, która nie była uprawniona do podejmowania uchwał z uwagi na brak wymaganego quorum, a zatem nie został spełniony wymóg art. 13 ust. 1 i art. 14 ust. 1, i art. 27 ust. 2 i 3 ustawy o samorządzie powiatowym, dotyczący sposobu podjęcia uchwał. Powyższe rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody Mazowieckiego stało się przedmiotem skargi Powiatu G. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Wnosząc o uchylenie w całości zaskarżonego aktu nadzorczego i wydanie postanowienia sygnalizacyjnego w stosunku do Wojewody Mazowieckiego w trybie art. 155 p.p.s.a., rozstrzygnięciu Wojewody zarzucono rażące naruszenie przepisów prawa materialnego: - art. 79 ust. 1, 4 i 5, art. 13 ust. 1, art. 14 ust. 1, art. 27 ust. 2 i 3, art. 27 ust. 2 i 3 oraz art. 77 ustawy o samorządzie powiatowym, zwanej dalej u.s.p., - art.194 ust. 1 ustawy z dnia 16 lipca 1998 r. - Ordynacja wyborcza do rad gmin, rad powiatów i sejmików wojewódzkich, - art. 165, 171, 31 ust. 3 Konstytucji RP, - art. 8 ust. 3 Europejskiej Karty Samorządu Lokalnego (EKSL). W uzasadnieniu podniesiono, że Rada Powiatu posiada legitymację procesową, wynikającą z art. 85 ust. 3 u.s.p., pomimo obwieszczenia Wojewody Mazowieckiego o jej rozwiązaniu (... r.). Nadto, że przepisy prawa nie określają – nie przewidują – w jaki sposób ma działać nowo wybrana Rada Powiatu w sytuacji, gdy radny senior po otworzeniu obrad I sesji i odebraniu ślubowania od radnych, ale jeszcze przed dokonaniem wyboru przewodniczącego Rady, zarządza bezterminową przerwę w obradach w celu spowodowania paraliżu działania Rady i w konsekwencji doprowadzenia do jej rozwiązania z mocy prawa – zgodnie z dyspozycją art. 29 ust. 1 u.s.p. Podniesiono też, że motywem działania radnego seniora i związanej z nim grupy 6 radnych było doprowadzenie do nowych wyborów samorządowych, które miałyby zmienić układ sił politycznych w Radzie Powiatu. Zarzucono Wojewodzie Mazowieckiemu bezczynność, poprzez brak wydania zarządzeń zastępczych w trybie art. 85a u.s.p., stwierdzających wygaśnięcie mandatów J. K. i W. Ś. oraz kolejnych zarządzeń zastępczych, stwierdzających wstąpienie na ich miejsce nowych radnych. Podkreślono, że radni nie dysponowali żadnymi instrumentami prawnymi, aby przymusić Wojewodę do podjęcia działań niezbędnych dla zlikwidowania zaistniałego paraliżu działania Rady Powiatu i realnej groźby jej rozwiązania z mocy prawa. Stwierdzono, że Wojewoda aprobował, poprzez brak reakcji, taki stan rzeczy i dążył do rozwiązania Rady z mocy prawa, zaś działania radnych próbujących ratować Radę Powiatu napiętnował jako "rażąco" naruszające prawo, wydając rozstrzygnięcie nadzorcze niezwykle szybko, tj. następnego dnia po zawiadomieniu Rady Powiatu o wszczęciu postępowania nadzorczego. Zarzucono jednocześnie, że tak szybkie działanie Wojewody uniemożliwiło stronie wypowiedzenie się w sprawie. Odnosząc się do mandatów radnych J. K. i W. Ś., stwierdzono, że nie złożyli oni ślubowania i zamiast tego złożyli oświadczenie o zrzeczeniu się mandatów, w związku z ich wyborem na funkcje wójta i burmistrza. Prezentowano pogląd, że wygaśnięcie mandatów tych radnych nastąpiło jeszcze przed objęciem mandatów i tym samym Rada Powiatu, zgodnie z art. 190 ust. 2 Ordynacji wyborczej do rad gmin, rad powiatów i sejmików wojewódzkich, obowiązana była stwierdzić, w drodze uchwały, wygaśnięcie tych dwóch mandatów radnych, najpóźniej w 3 miesiące od wystąpienia przyczyny wygaśnięcia mandatu. Przywołując treść art. 194 ust. 1 Ordynacji wyborczej do rad gmin, rad powiatów i sejmików wojewódzkich, wskazano, że w przypadku wygaśnięcia mandatu radnego powiatu, rada, po stwierdzeniu wygaśnięcia mandatu radnego, podejmuje na następnej sesji uchwałę "o wstąpieniu na jego miejsce kandydata z tej samej listy, który w wyborach uzyskał kolejno największą liczbę głosów a nie utracił prawa wybieralności". Podkreślono, że gdyby radny senior, wraz z grupą 6 radnych, nie doprowadził do czasowego paraliżu działania Rady lub gdyby organ nadzorczy zdecydował się na wydanie zarządzeń zastępczych w sprawie wygaśnięcia mandatów dwóch radnych, którzy zrzekli się mandatów i wstąpienia na ich miejsce dwóch nowych radnych, pozostali radni nie byliby zmuszeni szukać rozwiązania, które umożliwi Radzie wypełnianie jej ustawowych obowiązków i uchroni przed koniecznością przeprowadzenia przedterminowych wyborów. W skardze wywodzono, że organ nadzoru bezzasadnie stwierdził, iż w niniejszej sprawie nastąpiło rażące naruszenie art. 194 ust. 1 Ordynacji wyborczej do rad gmin, rad powiatów i sejmików wojewódzkich. Prezentowano pogląd, że istotą tej regulacji jest określenie, kto ma wstąpić na miejsce radnego, a nie – kiedy ma wstąpić oraz że przepis stanowiący o podjęciu uchwały na następnej sesji należy rozumieć w ten sposób, że chodzi o podjęcie tej uchwały bez "odwlekania", aby umożliwić nowym radnym objęcie mandatu jak najszybciej. Za takim poglądem, zdaniem skargi, przemawia treść art. 20 ust. 3 u.s.p., który stanowi, że radny, który uzyskał mandat w trakcie kadencji składa ślubowanie "na pierwszej sesji, na której jest obecny". W konsekwencji stwierdzono, że wszystkie uchwały zostały podjęte przez radnych, którzy byli uprawnieni do objęcia mandatu, złożyli ślubowanie, istniało ustawowe quorum (9 radnych) oraz że zachowane zostały inne wymogi głosowania (np. tajność głosowania). Nadto stwierdzono, że bezzasadne są twierdzenia organu nadzorczego, że Rada w dniu ... r. nie była uprawniona do podejmowania uchwał z uwagi na brak wymaganego quorum, tj. że nie został spełniony wymóg art. 13 ust. 1, art. 14 ust. 1 i art. 27 ust. 2 i 3 u.s.p. Podniesiono też, że rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody Mazowieckiego zostało wydane z naruszeniem art. 79 ust. 1 i 4 u.s.p. oraz z naruszeniem zasady samodzielności wyrażonej w art. 165 Konstytucji RP, a także z naruszeniem zasady sprawowania nadzoru nad samorządem lokalnym pod względem legalności, wyrażonej w art. 171 Konstytucji RP oraz art. 77 u.s.p., co narusza zasadę kadencyjności oraz stabilności wynikającą z art. 2 ust. 1 Ordynacji wyborczej do rad gmin, rad powiatów i sejmików województw, gdyż prowadzi do rozwiązania Rady Powiatu na mocy art. 29 ust. 1 u.s.p. W skardze zarzucono ponadto, że rozstrzygnięcie Wojewody stanowi nadmierną i nieproporcjonalną ingerencję Wojewody, cechującą się polityczną uznaniowością, co narusza art. 31 ust. 3 Konstytucji RP (zasadę proporcjonalności) oraz art. 8 ust. 3 EKSL. Podkreślono również, że zaskarżone rozstrzygnięcie, wydane następnego dnia po doręczeniu zawiadomienia o wszczęciu postępowania, stanowiło naruszenie art. 79 ust. 5 u.s.p. w zw. z art. 10 § 1 i art. 81 k.p.a., gdyż pozbawiło stronę możliwości wzięcia czynnego udziału w sprawie. W odpowiedzi na skargę organ nadzorczy – Wojewoda Mazowiecki – wniósł o jej oddalenie. Wskazał, że art. 194 Ordynacji wyborczej ustala procedurę objęcia mandatu w sytuacji, gdy Rada Powiatu stwierdziła wygaśnięcie mandatu radnego z przyczyn określonych w art. 190 ust. 1 tej ustawy. Podkreślił, że Rada Powiatu nie podjęła uchwały w sprawie wygaśnięcia mandatu radnych: J. K. i W Ś.. Brak tej uchwały (o wygaśnięciu) uniemożliwiał wstąpienie kandydatów na ich miejsce. Złożenie ślubowania z pominięciem trybu art. 194 Ordynacji wyborczej nie może być uznane za objęcie mandatu. Nadto stwierdzono, że informacji, który z kandydatów danej listy posiada pierwszeństwo do obsadzenia mandatu udziela komisarz wyborczy, a takiej oficjalnej informacji nie było. Naruszenie procedury objęcia mandatów nie może być uznane za skuteczne objęcie mandatu, a zatem niespełniony został wymóg quorum z art. 13 ust. 1 i art. 14 ust. 1 ustawy o samorządzie powiatowym, dotyczący sposobu podjęcia uchwały w obecności co najmniej połowy ustawowego składu rady, bowiem w podjęciu zakwestionowanych uchwał brało udział 7 radnych, a Rada liczy 17 radnych. Wobec niewygaszenia poprzednich mandatów radnych oraz wobec niepodjęcia uchwały o wstąpieniu kandydatów w miejsce wygaszonych mandatów, osoby, które złożyły ślubowanie i głosowały były jedynie kandydatami, a nie radnymi. W replice na odpowiedź na skargę strona skarżąca wskazała, że stosownie do art. 20 ustawy o samorządzie powiatowym, kandydat na radnego staje się radnym – obejmuje mandat – zaraz po złożeniu ślubowania. Skoro więc przed podjęciem uchwał wszyscy radni biorący udział w głosowaniu złożyli ślubowanie i objęli mandaty, to nie można zarzucać, iż uchwały te zostały podjęte bez spełnienia wymogu quorum określonego w art. 13 ust. 1 i art. 14 ust. 1 u.s.p. W konkluzji stwierdzono, że nie doszło do istotnego naruszenia prawa przez Radę Powiatu, a organ nadzoru przekroczył granice ingerencji wynikające z art. 79 ust. 4 w zw. z art. 76 ust. 2 i art. 77 u.s.p., wydając zaskarżone rozstrzygnięcie nadzorcze. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie do art. 3 § 2 pkt 7 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego. W pojęciu zgodności z prawem mieszczą się przepisy prawa ustrojowego, materialnego i procesowego. Zaskarżanie rozstrzygnięć nadzorczych m.in. przez powiaty jest formą ochrony ich samodzielności przed ingerencjami nadzorczymi naruszającymi prawo. Skarga zasługuje na uwzględnienie. Uprawnienia wojewody w zakresie nadzoru nad działalnością powiatu nie oznacza bynajmniej, że organ ten w zakresie istniejącej delegacji ustawowej może w sposób dowolny kreować stosunki prawne. Rozstrzygnięcie nadzorcze wojewody musi czynić zadość zakreślonym przez ustawodawcę granicom regulacji prawnej, a w sprawie takiej, jak niniejsza musi wykazywać właściwe zastosowanie przepisu z wyczerpaniem wszystkich jego elementów w ramach zakreślonego stanu faktycznego dla pełnego określenia praw i obowiązków adresata. Sądowa kontrola rozstrzygnięć nadzorczych jest ograniczona i sprowadza się do oceny, czy organ nadzorczy badał sprawę w zakresie dyrektyw ustawowych, jak również, czy zebrał i rozważył cały materiał dowodowy w danej sprawie. Wojewoda podejmujący rozstrzygnięcie nadzorcze o stwierdzeniu nieważności uchwały organu powiatu na podstawie art. 79 ust. 1 ustawy z dnia 5 c 1998 r. o samorządzie powiatowym (tekst jedn. Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1592 z późn. zm.), jest związany regułami proceduralnymi, określonymi w art. 79 ust. 2, ust. 3 tej ustawy, a uzupełniająco stosuje odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, co wynika wyraźnie z przepisu art. 79 ust. 5 powołanej ustawy o samorządzie terytorialnym. Wojewoda winien więc zawiadomić organ powiatu o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności uchwał. Zawiadomienie takie nie jest celem samym w sobie, lecz służy zapewnieniu organowi powiatu możliwości ochrony jego interesu jeszcze przed rozstrzygnięciem sprawy. Zawiadomienie organu powiatu o wszczęciu postępowania należy łączyć z koniecznością wyjaśnienia z jego udziałem niektórych okoliczności sprawy, dodając, że ochrona samodzielności jednostek samorządu terytorialnego obejmuje także dopuszczenie prawnej drogi ograniczania i eliminowania sporów, zaskarżanie rozstrzygnięć nadzorczych i uchwał do sądu administracyjnego. Naczelny Sąd Administracyjny, podejmując w dniu 21 października 2002 r., uchwałę w składzie 7 sędziów (sygn. akt: OPS9/2002), stwierdził, że brak zawiadomienia organu o wszczęciu postępowania stanowi naruszenie przepisów o postępowaniu, które może mieć wpływ na wynik sprawy. W uzasadnieniu zastrzegł jednak, że sam brak zawiadomienia o wszczęciu postępowania nadzorczego nie może powodować wadliwości rozstrzygnięcia wyłącznie z tego powodu. Do sądu administracyjnego należy więc każdorazowa ocena, czy brak zawiadomienia organu o wszczęciu postępowania nadzorczego pozbawił go możliwości potrzebnego uczestniczenia w postępowaniu i czy miało to wpływ na treść rozstrzygnięcia. Wojewoda jest zobowiązany do odpowiedniego stosowania przepisów k.p.a. i nie może to być dowolne i prowadzić do odrzucenia podstawowych zasad procedury administracyjnej, takich jak zasada udziału stron w postępowaniu i zasada dążenia do ustalenia prawdy obiektywnej. Musi wreszcie uzasadnić swoje rozstrzygnięcie według wymagań określonych w art. 107 § 3 k.p.a. W niniejszej sprawie Wojewoda Mazowiecki dopuścił się naruszenia wszystkich tych reguł procesowych, w ocenie Sądu, w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, czego dowodem jest przede wszystkim uzasadnienie zaskarżonego rozstrzygnięcia nadzorczego. Sprowadza się ono wyłącznie do przytoczenia okoliczności faktycznych, które w jego ocenie wpłynęły na stwierdzenie nieważności uchwał Rady Powiatu G. , nie wspomina natomiast o tych, które mogą stanowić podstawę do uznania, że w tym wypadku doszło do nieistotnego naruszenia prawa, o którym mowa w art. 79 ust. 4 ustawy o samorządzie terytorialnym. Stosownie do treści art. 79 ust. 1 oraz ust. 4 ustawy o samorządzie terytorialnym, uchwała organu powiatu sprzeczna z prawem jest nieważna. W przypadku nieistotnego naruszenia prawa organ nadzoru nie stwierdza nieważności uchwały, ograniczając się do wskazania, iż uchwałę wydano z naruszeniem prawa. Ustawodawca, posługując się pojęciem sprzeczności z prawem (która to sprzeczność jest jedyną podstawą do stwierdzenia nieważności) oraz pojęciem "nieistotnego naruszenia prawa", nie ustalił ich wzajemnych relacji, a także nie określił stopnia "istotności" naruszenia prawa. Naczelny Sąd Administracyjny w swych wyrokach reprezentuje pogląd, że do wydania rozstrzygnięcia nadzorczego stwierdzającego nieważność uchwały organu samorządu terytorialnego sprzecznej z prawem nie zachodzi potrzeba odwoływania się do podstaw stwierdzenia nieważności określonych w art. 156 k.p.a. Aby więc zastosować przewidziany przez ustawę środek nadzoru, właściwy organ nadzoru musi w sposób niebudzący wątpliwości wykazać sprzeczność postanowień badanej uchwały z prawem, wyjaśniając sens przepisów, które w jego ocenie zostały naruszone oraz wypływające z nich dyrektywy (nakazy i zakazy) – wyrok NSA z dnia 18 kwietnia 2000 r., sygn. akt III SA 397/00 – opublikowany ONSA z 2001 r. nr 3 poz. 117 oraz wyrok NSA z dnia 20 kwietnia 1999 r., sygn. akt II SA/Wr 606/98, opublikowany OSS z 1999 r., nr 3, poz. 86. W rozpoznawanej sprawie podstawę wydania przez Wojewodę Mazowieckiego zaskarżonego rozstrzygnięcia nadzorczego stanowił przepis art. 194 ust. 1 ustawy z dnia 16 lipca1998 r. – Ordynacja wyborcza do rad gmin, rad powiatów i sejmików województw (tekst jedn.: Dz. U. z 2003 r. Nr 159, poz. 1547 z późn. zm.), w dalszej treści zwanej ustawą – Ordynacja wyborcza. Przepis ten stanowi, że w przypadku wygaśnięcia mandatu radnego m.in. powiatu, właściwa rada, po stwierdzeniu wygaśnięcia mandatu radnego, podejmuje na następnej sesji uchwałę o wstąpieniu w jego miejsce kandydata z tej samej listy, który w wyborach uzyskał kolejno największą liczbę głosów, a nie utracił prawa wybieralności. Jak wynika z tej treści, przepis ten określa procedurę jakiej rada powiatu winna przestrzegać w wypadku obsadzenia mandatu na skutek wygaśnięcia mandatu radnego z przyczyn określonych w art. 190 ustawy – Ordynacja wyborcza, w trakcie dokooptowania kolejnego kandydata z tej samej listy, który uzyskał kolejno największą liczbę głosów. W ocenie Sądu sam fakt naruszenia procedury przy dokooptowaniu do składu rady, zgodnie z art. 194 ust. 1 ustawy – Ordynacja wyborcza – tak jak to się stało w rozpoznawanym wypadku, nie może stanowić podstawy do stwierdzenia przez organ nadzorczy nieważności uchwały organu powiatu na podstawie art. 79 ust. 1 ustawy o samorządzie terytorialnym. Wojewoda Mazowiecki przed wydaniem zaskarżonego rozstrzygnięcia nadzorczego powinien w sposób wyczerpujący zebrać, rozpatrzyć i ocenić cały materiał dowodowy w rozpoznawanej sprawie. W szczególności winien więc w pierwszej kolejności wyjaśnić przyczyny, dla których nie zakończono pierwszej sesji wybranej Rady Powiatu w G.. Należało wyjaśnić przyczyny braku reakcji komisarza wyborczego na wiadomość o ogłoszeniu bezterminowej przerwy w obradach pierwszej sesji tej Rady. Niewyjaśnione także zostały motywy, jakimi kierowała się skarżąca Rada Powiatu w G., podejmując przedmiotowe uchwały. W rozpoznawanej sprawie Wojewoda Mazowiecki, nie tylko uniemożliwił skarżącej Radzie Powiatu czynny udział w postępowaniu, ale też w sposób wyczerpujący nie zebrał i nie ocenił materiału dowodowego zebranego w sprawie. Zaskarżone rozstrzygnięcie nadzorcze podjął bez przeprowadzenia jakiegokolwiek postępowania wyjaśniającego w sprawie. W świetle powyższych ustaleń Sąd uznał, że brak zawiadomienia skarżącego organu o wszczęciu postępowania nadzorczego pozbawił go możliwości potrzebnego uczestniczenia w postępowaniu, co miało – w ocenie Sądu – istotny wpływ na wynik rozstrzygnięcia. Na podkreślenie zasługuje fakt, że skoro postępowanie administracyjne w zakresie stwierdzenia nieważności uchwał organu samorządowego jest jednoinstancyjne, a zatem brak jest możliwości ponownej oceny zasadności rozstrzygnięcia przez organ II instancji, zdaniem Sądu, zobowiązuje to organ nadzoru – w rozpoznawanym wypadku Wojewodę Mazowieckiego, do przestrzegania zasad postępowania, w tym, w szczególności zasady zagwarantowania stronie czynnego udziału w postępowaniu. Z powyższych względów, uznając skargę za zasadną, na podstawie art. 148 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), Sąd zaskarżony akt nadzorczy uchylił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło