II SA/Bk 314/07
WyrokWSA w Białymstoku2007-07-12
Skład orzekający: Stanisław Prutis, Grażyna Gryglaszewska, Piotr Pietrasz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o przejęciu na własność Państwa nieruchomości ziemskiej z 1963 r. wydana na podstawie dekretu z 1949 r. jest dotknięta rażącym naruszeniem prawa, uzasadniającym stwierdzenie jej nieważności?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że decyzja Prezydium Powiatowej Rady Narodowej z 1963 r. o przejęciu nieruchomości ziemskiej na własność Państwa nie była dotknięta rażącym naruszeniem prawa. Spełnione zostały przesłanki z art. 1 dekretu z 1949 r., ponieważ właścicielka nie zamieszkiwała na miejscu, a nieruchomość znajdowała się w pasie granicznym. Sąd uznał, że sposób oznaczenia nieruchomości w decyzji był wystarczający, a zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania nie miały charakteru rażącego.Stan faktyczny
Wnioskodawczyni W. Sz. wystąpiła o zwrot nieruchomości ziemskich przejętych na rzecz Skarbu Państwa decyzją z 1963 r., twierdząc, że przejęcie nastąpiło niezgodnie z prawem, gdyż jej matka, B. R., nigdy nie przestała użytkować gruntów. Wojewoda odmówił stwierdzenia nieważności decyzji, podobnie jak Samorządowe Kolegium Odwoławcze po uchyleniu decyzji Wojewody przez Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi. Skarżąca zarzuciła organom naruszenie przepisów Kpa i dekretu z 1949 r., w szczególności dotyczące rażącego naruszenia prawa i niewłaściwego oznaczenia nieruchomości.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Stanisław Prutis, Sędziowie sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska (spr.), asesor WSA Piotr Pietrasz, Protokolant Sylwia Tokajuk, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 05 lipca 2007 r. sprawy ze skargi W. Sz. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] lutego 2007r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji dotyczącej przejęcia na własność Państwa nieruchomości ziemskiej oddala skargę
Decyzją Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w H. z dnia [...] maja 1963 r., Nr [...], przejęto na własność Państwa gospodarstwo rolne o powierzchni [...] ha położone na terenie wsi Sz., powiat H., stanowiące uprzednio własność B. R. Powyższe orzeczono na podstawie przepisów dekretu z dnia 27 lipca 1949 r. o przejęciu na własność Państwa, nie pozostających w faktycznym władaniu właścicieli nieruchomości ziemskich, położonych w niektórych powiatach województwa białostockiego, lubelskiego, rzeszowskiego i krakowskiego ( Dz.U. Nr 46, poz. 339).
Wnioskiem z dnia [...] czerwca 2002 r., uzupełnionym pismem z dnia [...] sierpnia 2002 r., W/ Sz. wystąpiła do Wojewody P. o zwrot nieruchomości ziemskich stanowiących własność B. R. (matki wnioskodawczyni) położonych we wsi Sz., przejętych na rzecz Skarbu Państwa w/w decyzją. Zdaniem wnioskodawczyni przedmiotowe grunty zostały przejęte niezgodnie z prawem, albowiem jej matka – B. R. nigdy nie przestała ich użytkować, nawet po przeprowadzeniu się w 1959 r. do H.
Decyzją z dnia [...] września 2002 r. Nr [...] Wojewoda P. odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Wydziału Rolnictwa i Leśnictwa b. Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w H. z dnia [...] maja 1963 r. Nr [...]. W uzasadnieniu organ stwierdził, że podstawą prawną wydanej decyzji stanowiły przepisy art. 1-3 dekretu z dnia 27 lipca 1949 r. o przejęciu na własność Państwa, nie pozostających w faktycznym władaniu właścicieli nieruchomości ziemskich, położonych w niektórych powiatach województwa białostockiego, lubelskiego, rzeszowskiego i krakowskiego. Przejęcie gospodarstwa na własność Państwa nastąpiło, gdyż była właścicielka opuściła przedmiotową nieruchomość i zamieszkała na stałe w m. H. Zdaniem organu w sprawie nie zostały naruszone obowiązujące wówczas przepisy dekretu, gdyż w chwili przejęcia właścicielka gospodarstwa nie zamieszkiwała w miejscu jego położenia i nie użytkowała tych gruntów.
Z powyższą decyzją nie zgodziła się Pani W. Sz. i za pośrednictwem pełnomocnika – syna P. Sz. złożyła odwołanie do Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w W.
Decyzją z dnia [...] maja 2005 r. Nr [...] Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi uchylił zaskarżoną decyzję w całości i umorzył postępowanie przed organem pierwszej instancji. Organ podkreślił, iż przedmiotowa sprawa, z uwagi na swój charakter powinna być rozpoznana nie przez Wojewodę, lecz Samorządowe Kolegium Odwoławcze, jako organ I instancji. Z uwagi, iż w obecnym stanie prawnym przestały istnieć Prezydia Powiatowych Rad Narodowych należy przyjąć, na podstawie domniemania wynikającego z art. 1 ustawy z dnia 17 maja 1990 r. o podziale zadań i kompetencji określonych w ustawach szczególnych pomiędzy organy gminy a organy administracji rządowej oraz zmianie niektórych ustaw (Dz.U. Nr 34, poz. 198 z późn. zm.), że do właściwości organów gminy przeszły jako zadania własne określone w ustawach zadania i odpowiadające im kompetencje należące do rad narodowych i terenowych organów administracji państwowej stopnia podstawowego. Zatem, z uwagi na treść art. 17 Kpa organami wyższego stopnia w stosunku do jednostek samorządu terytorialnego są samorządowe kolegia odwoławcze a zatem, organem właściwym do przeprowadzenia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w H. jest właściwe miejscowo Samorządowe Kolegium Odwoławcze a nie Wojewoda P. Jednocześnie postanowieniem z dnia [...] lipca 2005 r. Nr [...] Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi przekazał według właściwości do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. akta sprawy oraz wniosek Pani W. Sz. dotyczący stwierdzenia nieważności decyzji Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w H. z dnia [...] maja 1963 r. Nr [...] przejmującej na własność Skarbu Państwa gospodarstwo rolne o powierzchni ogólnej [...] ha, położone we wsi Sz., powiat H. nie będące w faktycznym władaniu właścicieli – B. R.
Decyzją z dnia [...] stycznia 2007 r. Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w H. z dnia [...] maja 1963 r. Nr [...]. Organ w uzasadnieniu podkreślił, że podstawą wydania kwestionowanej decyzji był dekret z dnia 27 lipca 1949 r. o przejęciu na własność Państwa, nie pozostających w faktycznym władaniu właścicieli nieruchomości ziemskich, położonych w niektórych powiatach województwa białostockiego, lubelskiego, rzeszowskiego i krakowskiego. Stosownie do regulacji art. 1 tego dekretu, na własność Państwa mogły być przejmowane w całości lub części, nieruchomości położone w tych województwach w obrębie pasa granicznego oraz w powiatach tam wymienionych, jeżeli nie pozostawały w faktycznym władaniu właścicieli albo ich właściciele nie zamieszkiwali na miejscu. Tak ukształtowana regulacja prawna powoduje, że rozstrzygające znaczenie dla oceny legalności kwestionowanego orzeczenia nacjonalizacyjnego ma to, czy poprzednicy prawni wnioskodawczyni faktycznie władali czy też nie przedmiotową nieruchomością ziemską i czy ewentualnie wówczas zamieszkiwali w miejscu położenia tej nieruchomości. Z materiału zgromadzonego w ówczesnej sprawie, potwierdzonego zeznaniami świadków złożonymi w niniejszym postępowaniu wynika bezspornie, iż właścicielka przedmiotowej nieruchomości ziemskiej nie władała nią faktycznie i nie zamieszkiwała w miejscu jej położenia. Gospodarstwo odpowiadało więc przesłankom przytoczonego na wstępie art. 1 dekretu z dnia 27 lipca 1949 roku a zatem kwalifikowało się do przejęcia na rzecz Skarbu Państwa. Organ podkreślił, że przesłanką stwierdzenia nieważności decyzji jest rażące naruszenie prawa, a takie w niniejszej sprawie nie wystąpiło. Nie ma sprzeczności pomiędzy treścią art. 1 dekretu z dnia 27 lipca 1949 r. o przejęciu na własność Państwa, nie pozostających w faktycznym władaniu właścicieli nieruchomości ziemskich, położonych w niektórych powiatach województwa białostockiego, lubelskiego, rzeszowskiego i krakowskiego a rozpatrywaną decyzją Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w H. z dnia [...] maja 1963 r.
Pełnomocnik W. Sz. – P. Sz., pismem z dnia [...] lutego 2007 r. wystąpił do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. o ponowne rozpatrzenie w/w sprawy. Podkreślił, że B. R. nigdy nie sprzedawała swojego gospodarstwa a jedynie je podzieliła. Część przekazała dla nieżyjącego już syna, część zaś dla córki – W. Sz.. Nieprawdą zatem jest, że B. R. nie interesowała się losem swojego gospodarstwa, które przez cały okres było uprawiane. Zadaniem strony, przepisy dekretu z dnia 27 lipca 1949 r. stanowiły naruszenie prawa własności poszczególnych osób do gruntów stanowiących ich własność.
Po ponownym rozpoznaniu sprawy, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. decyzją z dnia [...] lutego 2007 r. Nr [...] utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy. Zdaniem organu prowadzone postępowanie, zgromadzony materiał dowodowy oraz przedłożone przez pełnomocnika skarżącej zarzuty nie dają podstaw do oceny, iż badana decyzja zawiera wadę rażącego naruszenia prawa. Decyzja Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w H. z dnia [...] maja 1963 r. dotycząca przejęcia na własność Państwa nieruchomości ziemskiej o powierzchni [...] ha położonej na terenie wsi Sz., stanowiącej uprzednio własność B. R. nie zawiera wad warunkujących jej wyeliminowanie z obrotu prawnego. Decyzja została wydana przez organ właściwy w sprawie, w formie prawem przewidzianej, na podstawie przepisów powszechnie obowiązujących i treść decyzji nie pozostaje w sprzeczności z treścią przepisu przez proste zestawienie ich ze sobą.
Na powyższą decyzję Pani W. Sz., za pośrednictwem profesjonalnego pełnomocnika złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku. Skarżonemu rozstrzygnięciu zarzuciła:
- naruszenie art. 156§ 1 pkt 2 w zw. z art. art. 99 § 1 w zw. z art. 97§ 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku - Kodeks Postępowania Administracyjnego (w brzmieniu obowiązującym w dacie 7 maja 1963 r.), poprzez błędne uznanie, iż decyzja Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w H. z dnia [...] maja 1963 roku, Nr [...], nie została wydana z rażącym naruszeniem prawa,
- naruszenie art. 99 § 1 w zw. z art. 97 § 1 Kpa w zw. z art. 4 dekretu z dnia 27 lipca 1949 roku o przejęciu na własność Państwa nie pozostających w faktycznym władaniu właścicieli nieruchomości ziemskich, położonych w niektórych powiatach województwa białostockiego, lubelskiego, rzeszowskiego i krakowskiego poprzez ich błędną interpretację powodującą przyjęcie, iż decyzja Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w H. z dnia [...] maja 1963 roku, Nr [...] spełniała przesłanki jej ważności pomimo braku dokładnego oznaczenia nieruchomości ziemskiej w osnowie decyzji,
- naruszenie art. 1 dekretu z dnia 27 lipca 1949 roku o przejęciu na własność Państwa nie pozostających w faktycznym władaniu właścicieli nieruchomości ziemskich, położonych w niektórych powiatach województwa białostockiego, lubelskiego, rzeszowskiego i krakowskiego poprzez niezasadne przejęcie na podstawie decyzji z dnia [...] maja 1963 roku na rzecz Skarbu Państwa pozostających we władaniu B. R. nieruchomości rolnej o powierzchni ok. [...] ha,
- naruszenie art. 77 Kpa poprzez niedokonanie ustaleń jaka cześć nieruchomości ziemskiej stanowiącej przedmiot decyzji z [...] maja 1963 r. była w posiadaniu osób trzecich a jaka w posiadaniu właścicielki B. R.,
- naruszenia art. 77 Kpa poprzez niedokonanie ustaleń w przedmiocie właściwego oznaczenia nieruchomości ziemskiej będącej przedmiotem decyzji z [...] maja 1963r. na datę jej przejęcia.
Wskazując na powyższe naruszenia Skarżąca wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej jej wydanie decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] stycznia 2007 r. w przedmiocie odmówienia stwierdzenia nieważności decyzji Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w H. z [...] maja 1963 r. Nr [...].
W uzasadnieniu skargi Skarżąca podkreśliła, iż kwestionowana decyzja Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w H. z dnia [...] maja 1963 r. zawiera wadę formalną, która winna być zakwalifikowana jako rażące naruszenie prawa. Zdaniem strony skarżącej obowiązujące przepisy wymagały szczegółowego opisu nieruchomości przejmowanej na rzecz Skarbu Państwa, w szczególności wskazania numerów działek, ich powierzchni oraz innych danych geodezyjnych je indywidualizujących wskazujących na ich dokładne położenie, zaś kwestionowana decyzja jedynie wskazywała miejscowość położenia nieruchomości rolnej i jej powierzchnię. Powyższe, w ocenie Skarżącej, stoi w sprzeczności z wówczas obowiązującym art. 99§1 w zw. z art. 97§1Kpa. Ponadto Skarżąca wskazała, że przepisy dekretu z 27 lipca 1949 r. nie przewidywały przejmowania z mocy prawa nieruchomości, które nie były we władaniu właścicieli, lecz wymagały wydania stosownej decyzji. Każda decyzja powinna zawierać osnowę rozstrzygnięcia, w której powinna być precyzyjnie określona przejmowania nieruchomość ziemska, gdyż decyzja taka stanowiła podstawę wpisu w księdze wieczystej. Jednocześnie zdaniem strony skarżącej do przejęcia nieruchomości na własność Państwa na podstawie art. 1 dekretu z 27 lipca 1949 r. niezbędne było ustalenie, iż dana nieruchomość nie pozostawała w faktycznym władaniu właścicieli w dacie przejęcia lub też pozostawała w użytkowaniu, dzierżawie lub zarządzie osób trzecich, jeżeli właściciel nie zamieszkiwał na miejscu.
W odpowiedzi na skargę, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B., podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie, wniosło o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje:
Skarga jest niezasadna.
Sąd administracyjny został wyposażony w funkcje kontrolne działalności administracji publicznej, co oznacza, że w przypadku zaskarżenia decyzji, sąd bada jej zgodność z przepisami prawa (art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych - Dz. U. Nr 153, poz. 1269 oraz art. 3 i art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Podstawowym celem i efektem kontroli sądowej jest więc eliminowanie z obrotu aktów i czynności organów administracji publicznych niezgodnych z prawem i przywrócenie stanu zgodnego z prawem poprzez wydanie orzeczenia odpowiedniej treści.
Dokonując kontroli działalności organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, sąd rozpoznając sprawę bada, czy organy do ustalonego stanu faktycznego zastosowały właściwą normę prawa materialnego oraz czy nie uchybiły przepisom prawa regulującym zasady postępowania, a jeśli dopuściły się takich uchybień, to czy te uchybienia mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Uchylenie zaskarżonej decyzji następuje bowiem – m.in. wówczas, gdy sąd stwierdzi, że w sprawie doszło do naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy bądź gdy dopuszczono się naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Rozpoznając sprawę Sąd nie stwierdził, podnoszonych w skardze, naruszeń przepisów prawa.
Podkreślić na wstępie należy, iż postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji jest postępowaniem nadzwyczajnym, którego istotą jest jedynie ustalenie, czy dana decyzja jest dotknięta jedną z wad stanowiących przesłankę stwierdzenia nieważności (wyrok NSA z dnia 22 maja 1987 r. sygn. akt IV SA 1062/86, ONSA 1987, nr 1, poz. 35). W konsekwencji, w postępowaniu prowadzonym w trybie nadzoru o stwierdzenie nieważności decyzji organ ma obowiązek rozpatrywać sprawę w granicach określonych dla postępowania o stwierdzenie nieważności, a to oznacza, że nie może rozpatrywać sprawy co do jej istoty, jak w postępowaniu odwoławczym (wyrok NSA z dnia 28 maja 1985 r. sygn. akt I SA 89/85, ONSA 1985, nr 1, poz. 30). Stwierdzenie nieważności należy więc odróżnić od ponownego rozpatrzenia sprawy. Ma ono na celu wyjaśnienie kwalifikowanej niezgodności z prawem. Natomiast, nie jest rzeczą Strony podnoszenie w tym postępowaniu argumentów merytorycznych (wyrok NSA z dnia 12 lutego 1997 r. sygn. akt III SA 1348/95). Postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji nie może bowiem przeradzać się w postępowanie o charakterze merytorycznym (wyrok NSA w Warszawie z dnia 12.11.2002 r. sygn. akt SA 3630/00). Domniemanie ważności decyzji administracyjnej może być obalone tylko w trybie określonym w przepisach procedury albo przez uchylenie decyzji jako nieważnej albo też przez stwierdzenie jej nieważności. Przesłanki pozytywne stwierdzenia nieważności zawarte są w wyliczeniu wyczerpującym art. 156 § 1 Kpa. Przesłanki wyliczone w tym przepisie nie mogą podlegać wykładni rozszerzającej. Formułując tą zasadę w Komentarzu do Kpa (B. Adamiak, J. Borkowski: Komentarz, Wyd. C.H. Beck Warszawa 1996, str. 706,707) prof. J. Borkowski stwierdził, że celnie zostało to ujęte w tezie wyroku NSA z dnia 07.07.1983 r. II SA 581/83 (Problemy Praworządności 1984, nr 10, str. 26): "stwierdzenie nieważności ostatecznej decyzji administracyjnej, stanowiące wyjątek od zasady stabilności decyzji, wymaga bezspornego ustalenia, że uchylona decyzja jest dotknięta jedną z wad określonych w art. 156 § 1". Pogląd ten w pełni podziela skład sądu rozpoznający niniejszą sprawę.
Nie można zgodzić się z pełnomocnikiem strony skarżącej, iż w przy wydawaniu kwestionowanej decyzji Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w H. z dnia [...] maja 1963 r. miało miejsce rażące naruszenie prawa.
Pojęcie rażącego naruszenia prawa przy wydawaniu decyzji administracyjnej, zarówno w doktrynie jak i orzecznictwie rozumiane jest jako wydanie decyzji w sprzeczności z przepisami prawa powodujące, iż nie może ona pozostać w obrocie prawnym. Wada powodująca nieważność decyzji może powstać jedynie w wyniku ciężkiego naruszenia prawnie uregulowanego porządku lub treści czynności prowadzonych w postępowaniu zmierzającym do wydania decyzji. Naruszenie prawa będzie miało cechę "rażącego" wówczas, gdy czynności postępowania organu administracji lub istota załatwienia sprawy są w swej treści zaprzeczeniem treści obowiązującej regulacji prawnej. Rażące naruszenie prawa następuje wtedy, gdy treść rozstrzygnięcia (decyzji, postanowienia) pozostaje w wyraźnej i oczywistej sprzeczności z treścią przepisu prawa i gdy charakter tego naruszenia powoduje, że decyzja ta nie może być zaakceptowana jako akt wydany przez organ praworządnego państwa (wyrok NSA z dnia 17.09.1997 r. sygn. akt III SA 1425/96).
W ocenie Sądu taka sytuacja nie zachodzi w niniejszej sprawie. Jak słusznie zaznaczyło Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. podstawą prawną wydania decyzji Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w H. z dnia [...] maja 1963 r. były przepisy dekretu z dnia 27 lipca 1949 r. o przejęciu na własność Państwa, nie pozostających w faktycznym władaniu właścicieli nieruchomości ziemskich, położonych w niektórych powiatach województwa białostockiego, lubelskiego, rzeszowskiego i krakowskiego (Dz.U. Nr 46, poz. 339). Zgodnie z art. 1 tegoż dekretu na własność Państwa mogły być przejmowane w całości lub części nieruchomości położone w tych województwach w obrębie pasa granicznego oraz w powiatach tam wymienionych, jeżeli nie pozostawały w faktycznym władaniu właścicieli albo ich właściciele nie zamieszkiwali na miejscu. Zatem podstawą ustalenia zgodności z prawem zaskarżonej decyzji było ustalenie, czy była właścicielka faktycznie władała przedmiotową nieruchomością i czy zamieszkiwała w miejscu położenia tejże nieruchomości.
Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy jednoznacznie wskazuje, że wszystkie przesłanki z art. 1 w/w dekretu zostały spełnione. Nie budzi wątpliwości, co nie było sporne między stronami, iż była właścicielka B. R. w 1959 r. przeprowadziła się do H. Zatem, w chwili wydawania kwestionowanej decyzji – [...] maja 1963 r. nie zamieszkiwała na miejscu położenia przejętych nieruchomości gruntowych. Również fakt położenia spornej nieruchomości ziemskiej w obrębie pasa granicznego nie budzi wątpliwości, albowiem powiat h. był powiatem granicznym a zatem cały obszar tegoż powiatu, zgodnie z rozporządzeniem Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 23 grudnia 1927 r. o granicach państwa (Dz.U. z 1937 r., Nr 11, poz. 83) został uznany za pas graniczny (art. 10 rozp.).
Podkreślić należy, iż na ocenę zgodności z prawem przejęcia analizowanych nieruchomości położonych we wsi Sz. nie ma wpływu fakt, iż część gruntów była użytkowana przez inne osoby na podstawie umów cywilnoprawnych część zaś była użytkowana przez córkę W. Sz. Zgodnie z art. 1 ust. 2 powołanego wyżej dekretu fakt użytkowania, dzierżawy lub zarząd osób trzecich określonymi nieruchomościami nie pozbawiał możliwości przejęcia gruntów, jeżeli właściciel nie zamieszkiwał na miejscu. Wykonywanie prac rolnych przez córkę na spornych gruntach należy w tej sytuacji potraktować jako bezumowne użytkowanie bądź ewentualnie, jako zarząd osób trzecich. W. Sz. nie posiadała tytułu prawnego do tychże nieruchomości, a zatem nie można przyjąć, iż sporne grunty były w faktycznym władaniu właściciela.
Powyższe okoliczności wskazują, iż przy wydawaniu decyzji Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w H. z dnia [...] maja 1963 r. nie zostały naruszone przepisy dekretu z dnia 27 lipca 1949 r. o przejęciu na własność Państwa, nie pozostających w faktycznym władaniu właścicieli nieruchomości ziemskich, położonych w niektórych powiatach województwa białostockiego, lubelskiego, rzeszowskiego i krakowskiego (Dz.U. Nr 46, poz. 339).
W ocenie Sądu na uwzględnienie nie zasługują również zarzuty skargi dotyczące naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, w szczególności nie można zgodzić się, iż miały one formę rażącego naruszenia prawa. Podkreślić należy, iż kwestionowana decyzja została wydana przez organ właściwy w sprawie, w formie prawem przewidzianej i na podstawie powszechnie obowiązujących przepisów prawa. Wbrew twierdzeniom pełnomocnika Skarżącej osnowa kwestionowanej decyzji zawiera określenie przejmowanej nieruchomości ziemskiej, choć rzeczywiście nie zostały w niej określone numery ewidencyjne poszczególnych działek i ich powierzchnia. Tym niemniej powyższe nie uzasadnia stwierdzenia nieważności tejże decyzji. Zastosowany przez organ sposób określenia przejmowanych nieruchomości, poprzez ogólne wskazanie ich położenia (obszar wsi Sz. pow. H.), podanie łącznej powierzchni przejmowanej nieruchomości ([...]ha) i wskazanie, kto był ich właścicielem (B. R.) należy uznać za wystarczające dla sprecyzowania przedmiotu decyzji. Nie bez znaczenia jest również fakt, iż takie określenie przedmiotu decyzji pozwoliło na dokonanie odpowiednich wpisów w księdze wieczystej, czego dowodem jest złożona do akt kserokopia postanowienia Sądu Rejonowego w B. P. z dnia [...] czerwca 1993 r. (k. 33 akt adm.). Również obecnie Starostwo Powiatowe w H. w sposób czytelny wskazało numery działek, które zostały przejęte na rzecz Skarbu Państwa na podstawie kwestionowanej decyzji z dnia 7 maja 1963 r. (k. 13 akt sądowych), zatem należało przyjąć, iż kwestionowana decyzja w wystarczający sposób precyzowała przejmowaną na rzecz Skarbu Państwa nieruchomość ziemską.
Podkreślić należy, iż na powyższą ocenę nie może mieć wpływu powoływany w skardze, przez pełnomocnika Skarżącej wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia [...] marca 2005 r. sygn. akt [...]. Abstrahując od faktu, iż powyższe orzeczenie dotyczy innej sprawy i nie jest wiążące dla tutejszego sądu należy zaznaczyć, iż zapadło ono na tle zupełnie innego stanu faktycznego. Powołany wyrok WSA w Warszawie dotyczył globalnego przejmowania gospodarstw leżących na terenie danej gromady jedynie z podaniem ogólnego obszaru wszystkich przejętych nieruchomości ([...] ha) po osobach przesiedlonych w ramach tzw. akcji "Wisła" na ziemie zachodnie i do ZSRR. Tymczasem w przedmiotowej sprawie kwestionowana decyzja Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w H. z dnia [...] maja 1963 r. dotyczyła jednego gospodarstwa, stanowiącego własność konkretnej osoby – B. R. W niniejszej sprawie nie można mówić o globalnym przejmowaniu gospodarstw na rzecz Skarbu Państwa, a wręcz przeciwnie – decyzja dotyczyła konkretnego, indywidualnie oznaczonego gospodarstwa rolnego stanowiącego własność B. R.
Konkludując stwierdzić należy, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. wydając zaskarżoną decyzję prawidłowo zastosował przepisy art. 156§1 Kpa stwierdzając, iż nie było podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w H. z dnia [...] maja 1963 r. Nr [...]. W przedstawionej analizie faktycznej i prawej nie sposób dopatrzyć się jakichkolwiek błędów czy niejasności, w szczególności organ prawidłowo przeanalizował treść przepisów dekretu z dnia 27 lipca 1949 r. o przejęciu na własność Państwa, nie pozostających w faktycznym władaniu właścicieli nieruchomości ziemskich, położonych w niektórych powiatach województwa białostockiego, lubelskiego, rzeszowskiego i krakowskiego. W tym stanie rzeczy nie można uznać za słuszne zarzuty strony skarżącej naruszenia wskazanych w skardze przepisów prawa.
Mając powyższe na uwadze, Sąd uznając skargę za nieuzasadnioną, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.) orzekł, jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło