VII SA/Wa 642/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Wilczewska – Rzepecka (spr.), , Sędzia WSA Tadeusz Nowak, Asesor WSA Paweł Groński, Protokolant Agnieszka Wasik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 lipca 2007 r. sprawy ze skargi C. Sp. z o.o. w W. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2007 r. nr [...] w przedmiocie wniesienia sprzeciwu na wykonanie robót budowlanych polegających na instalacji tablic reklamowych. skargę oddala Decyzją z dnia [...] listopada 2006r. Nr [...] Wojewoda [...], na podstawie art. 30 ust. 6 pkt 2 w zw. z art. 29 ust. 2 pkt 6 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane, w związku ze zgłoszeniem robót budowlanych z dnia 10 lipca 2006r. polegających na instalacji 8 tablic reklamowych nietrwale związanych z gruntem na obszarze kolejowym na wysokości km 9.625 – 10.030 linii kolejowej W. – W. w rejonie stacji W. na terenie działki o nr ew. [...] w obrębie [...] w W. przez inwestora C. Sp. z o.o. w W. – wniósł sprzeciw na wykonanie w/w robót budowlanych. W uzasadnieniu organ I instancji wyjaśnił, że proponowana lokalizacja przedmiotowych tablic reklamowych znajduje się na obszarze kolejowym. § 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 10 listopada 2004r. w sprawie wymagań w zakresie odległości i warunków dopuszczających usytuowania budowli i budynków, drzew i krzewów, elementów ochrony akustycznej i wykonywania robót ziemnych w sąsiedztwie linii kolejowej, a także sposobu urządzania i utrzymania zasłon odśnieżnych oraz pasów przeciwpożarowych jednoznacznie określa, iż na obszarze kolejowym mogą być zlokalizowane jedynie obiekty kolejowe i inne służące obsłudze ruchu kolejowego. Decyzją z dnia [...] lutego 2007r. Nr [...] Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kpa, po rozpatrzeniu odwołania C. Sp. z o.o. – utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu podał, że rozstrzygnięcie organu I instancji jest prawidłowe, aczkolwiek przesądzają o tym inne przesłanki prawne niż wskazane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Zdaniem organu odwoławczego przedmiotowa inwestycja narusza przepis art. 4 pkt 8 ustawy z dnia 28 marca 2003r. o transporcie kolejowym, który stanowi, że obszar kolejowy jest to określony działkami ewidencyjnymi obszar, na którym usytuowane są linie kolejowe oraz inne budynki, budowle i urządzenia przeznaczone do zarządzania, eksploatacji i utrzymania linii kolejowych, a także służące do obsługi i przewozu osób i rzeczy. Wynika z tego, że ustawodawca nie przewidział możliwości wzniesienia na obszarze kolejowym budynków, budowli i urządzeń, które nie byłyby przeznaczone bezpośrednio do zarządzania, eksploatacji i utrzymania linii kolejowych lub nie służących do obsługi przewozu osób i rzeczy. Ponieważ przedmiotowa inwestycja nie zalicza się do żadnej z wymienionych kategorii, usytuowanie jej na obszarze kolejowym jest niedopuszczalne. Nie jest natomiast prawidłowe stwierdzenie organu I instancji, iż inwestycja ta narusza przepis § 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 10 listopada 2004r. w sprawie wymagań w zakresie odległości i warunków dopuszczających usytuowanie budowli i budynków, drzew lub krzewów, elementów ochrony akustycznej i wykonywania robót ziemnych w sąsiedztwie linii kolejowej, a także sposobu urządzenia i utrzymania zasłon odśnieżnych oraz pasów przeciwpożarowych, gdyż przepisy tego aktu prawnego mają zastosowanie wyłącznie do obiektów budowlanych usytuowanych przy granicy obszaru kolejowego i nie mogą mieć zastosowania do kwestii zagospodarowania samego obszaru kolejowego. Ten błąd Wojewody [...] nie przesądza zdaniem organu odwoławczego o sposobie załatwienia sprawy i tym samym nie stanowi samoistnej przesłanki do uchylenia decyzji tegoż organu. Inną przesłanką nie wskazaną w rozstrzygnięciu zaskarżonej decyzji, wyłączającą możliwość posadowienia projektowanej inwestycji na terenie działki nr [...] jest uznanie tejże działki - na mocy decyzji Ministra Infrastruktury z dnia 26 września 2005r. Nr 62 w sprawie ustalenia terenów przez które przebiegają linie kolejowe jako terenów zamkniętych – za teren zamknięty, zastrzeżony ze względu na obronność i bezpieczeństwo państwa w rozumieniu przepisów art. 2 pkt 9 ustawy z dnia 17 maja 1989r. Prawo geodezyjne i kartograficzne. W tym stanie prawnym do działki tej mają zastosowanie przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 24 sierpnia 2004r. w sprawie określenia rodzajów nieruchomości uznanych za niezbędne na cele obronności i bezpieczeństwa państwa. Stosownie do postanowień tego aktu prawnego do kategorii tej nie zaliczają się nieruchomości wykorzystywane pod usytuowanie nośników reklamowych, co w rozumieniu terenu zamkniętego jednoznacznie przesądza o braku możliwości usytuowania na przedmiotowej działce objętych zgłoszeniem obiektów. Odnosząc się do zarzutów podniesionych w odwołaniu organ II instancji wyjaśnił, że rzeczywiście przepis art. 53 ustawy z dnia 28 marca 2003r. o transporcie kolejowym nie ustanawia zakazu lokalizowania jakichkolwiek obiektów na obszarze kolejowym, ale zakaz taki wynika wprost z definicji obszaru kolejowego zawartej w art. 4 pkt 8 tejże ustawy. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła C. Sp. z o.o. Strona skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji, wskazując, iż została wydana z naruszeniem przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, a w szczególności art. 30 ust. 6 pkt 2 ustawy Prawo budowlane i art. 4 pkt 8 ustawy o transporcie kolejowym oraz naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy poprzez naruszenie art. 7, 77 § 1 i 136 Kpa. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał dotychczasowe stanowisko i wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. W świetle powołanego w/w przepisu, do kompetencji sądu administracyjnego należy badanie aktów administracyjnych pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego. Na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd uwzględnia skargę tylko w przypadku stwierdzenia naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych, mających wpływ na wynik sprawy, wad w postępowaniu administracyjnym. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja jak i decyzją ją poprzedzająca nie naruszają przepisów prawa materialnego oraz procesowego w sposób, które miałoby istotny wpływ na wynik sprawy. Należy wskazać, że Wojewoda [...] błędnie powołał się w uzasadnieniu decyzji Nr [...] na przepis § 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 10 listopada 2004r. w sprawie wymagań w zakresie odległości i warunków dopuszczających usytuowanie budowli i budynków, drzew lub krzewów, elementów ochrony akustycznej i wykonywania robót ziemnych w sąsiedztwie linii kolejowej, a także sposobu urządzania i utrzymywania zasłon odśnieżnych oraz pasów przeciwpożarowych (Dz. U. Nr 249, poz. 2500), który nie ma zastosowania w niniejszej sprawie, ponieważ dotyczy wyłącznie budowli i budynków. Nośniki reklamowe nietrwale związane z gruntem, które są przedmiotem niniejszej sprawy, w świetle przepisów prawa budowlanego nie zalicza się ani do budowli, ani budynków. Jednak zarówno organ I, jak i II instancji prawidłowo wskazały w swoich decyzjach, że na "obszarze kolejowym" nie wolno posadowić nośników reklamowych. W związku z powyższym, sprzeciw zgłoszony przez Wojewodę [...] w trybie art. 30 ust. 6 pkt 2 prawa budowlanego, a następnie podtrzymany zaskarżoną decyzją przez Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, należy uznać za uzasadniony. Nie ulega wątpliwości, że samo powołane rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 10 listopada 2004r. jest prawidłową podstawą rozstrzygnięcia, jednak to § 5 w/w rozporządzenia ma zastosowanie w niniejszej sprawie. Przedmiotem niniejszej sprawy administracyjnej jest zainstalowanie 8 tablic reklamowych nietrwale związanych z gruntem na obszarze kolejowym. Ustawa z dnia 28 marca 2003r. o transporcie kolejowym w art. 4 pkt 8 definiuje co to jest "obszar kolejowy". Zgodnie z w/w przepisem obszar kolejowy to określony działkami ewidencyjnymi obszar, na którym usytuowane są linie kolejowe oraz inne budynki, budowle i urządzenia przeznaczone do zarządzania, eksploatacji i utrzymania linii kolejowych, a także służące do obsługi przewozu osób i rzeczy. Z przedstawionej wyżej definicji, wbrew stanowisku strony skarżącej (która wskazała, iż przedmiotowe tablice reklamowe będą służył przewozowi osób i rzeczy), jednoznacznie wynika co może być usytuowane na tym obszarze. Dokonując wykładni w/w przepisu poprzez zastosowanie reguły a contrario należy stwierdzić, że poza wymieniowymi w tym przepisie urządzeniami i budowlami – inne budowle i urządzenia jak, np. tablice reklamowe nietrwale związane z gruntem, nie powinny znajdować się na terenie obszaru kolejowego. Definicja zawarta w art. 4 pkt 8 w/w ustawy jest definicją pozytywną obszaru kolejowego, a więc określa co może znajdować na tym obszarze. Oznacza to, iż inne urządzenia i budowle, które nie są w niej wymienione nie mogą zostać posadowione na terenie obszaru kolejowego. W/w stanowisko potwierdza Rozdział 9 ustawy o transporcie kolejowym zatytułowany "usytuowanie budowli, budynków, drzew i krzewów oraz wykonywanie robót ziemnych w sąsiedztwie linii kolejowych". Jak wskazano wyżej, w świetle ustawy Prawo budowlane nośniki reklamowe nietrwale związane z gruntem nie są budowlą, ani budynkiem (por. art. 3 pkt 2 i 3 tej ustawy), dlatego w świetle art. 30 ust. 1 pkt 2 wymagają zgłoszenia. Natomiast budowlą w rozumieniu art. 3 pkt 3 prawa budowlanego jest urządzenie reklamowe trwale związane z gruntem, które z kolei wymaga uzyskania pozwolenia na budowę (por. teza wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 czerwca 2006r., sygn. akt II OSK 931/05, publ. Gazeta Prawna 2007/36 str. B2, Lex Polonica Nr 1196796). Powyższa teza znajduje potwierdzenie w doktrynie oraz orzecznictwie sądowoadministracyjnym. Dlatego roboty budowlane polegające na instalowaniu urządzeń reklamowych nietrwale związanych z gruntem, w rozumieniu przepisów art. 53 i 54 ustawy o transporcie kolejowym w zw. z art. 3 pkt 2, 3 i 4 ustawy Prawo budowlane, należałoby zakwalifikować jako "wykonywanie robót ziemnych". Art. 53 ust. 1 w/w ustawy, jako przepis ogólny stanowi, że usytuowanie budowli, budynków, drzew i krzewów oraz wykonywanie robót ziemnych w sąsiedztwie linii kolejowych, bocznic kolejowych i przejazdów kolejowych może mieć miejsce w odległości niezakłócającej ich eksploatacji, działania urządzeń związanych z prowadzeniem ruchu kolejowego, a także niepowodującej zagrożenia bezpieczeństwa ruchu kolejowego. Natomiast w ust. 2 ustawodawca szczegółowo określił odległość dla budynków i budowli, a więc nie nośników reklamowych nietrwale związanych z gruntem. Mogą być one usytuowane w odległości 10 m od granicy obszaru kolejowego. Przepis ten jednoznacznie wyłącza możliwość posadowienia budynków i budowli - innych niż określonych w art. 4 pkt 8 - na obszarze terenu kolejowego, stanowiąc, iż mogą być one usytuowane w określonej odległości od tego obszaru. Natomiast art. 54 cytowanej wyżej ustawy, w zakresie wymagań odległości i warunków dopuszczających usytuowanie m.in. wykonywanie robót ziemnych w sąsiedztwie linii kolejowych (a więc w rozumieniu tej ustawy nośników reklamowych nietrwale związanych z gruntem), odsyła do rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 10 listopada 2004r. w sprawie wymagań w zakresie odległości i warunków dopuszczających usytuowania budowli i budynków, drzew i krzewów, elementów ochrony akustycznej i wykonywania robót ziemnych w sąsiedztwie linii kolejowej, a także sposobu urządzania i utrzymania zasłon odśnieżnych oraz pasów przeciwpożarowych jednoznacznie określa, iż na obszarze kolejowym mogą być zlokalizowane jedynie obiekty kolejowe i inne służące obsłudze ruchu kolejowego, jako przepisów szczególnych. W/w rozporządzenie zostało prawidłowo wskazane - przez organy administracyjne orzekające w niniejszej sprawie - jako podstawa rozstrzygnięcia. W/w rozporządzenie Ministra Infrastruktury szczegółowo reguluje kwestie związanie z sytuowaniem zarówno budowli, jaki i budynków, a także drzew i krzewów oraz wykonywania robót ziemnych w określonych w tym rozporządzeniu odległościach, ale od granicy obszaru kolejowego, a nie bezpośrednio na tym obszarze. § 5 ust. 1 w/w rozporządzenia stanowi, że roboty ziemne mogą być wykonywane w odległości nie mniejszej niż 4 m od graniczy obszaru kolejowego, zastrzeżeniem ust. 2. Wynika z tego wyraźnie, że na obszarze kolejowym nie można sytuować nośników reklamowych, ale też ani drzew i krzewów, ani budowli i budynków. Należy stwierdzić, że wyżej wymienione przepisy prawa wyłączają możliwość sytuowania na terenie obszaru kolejowego innych budowli i urządzeń niż tych, które miałyby służyć zarządzaniu, eksploatacji i utrzymaniu linii kolejowych, a także służących do obsługi przewozu osób i rzeczy. A więc Wojewoda [...] słusznie wniósł sprzeciw w sprawie dotyczącej posadowienia 8 tablic reklamowych nietrwale związanych z gruntem, które nie pełnią żadnej funkcji określonej w art. 4 pkt 8 ustawy o transporcie kolejowym. Ponadto należy wskazać, iż zarzut strony skarżącej, że budowa w/w nośników reklamowych na terenie obszaru kolejowego była uzgodniona z zarządcą, w świetle § 5 ust. 3 w/w rozporządzenia należy uznać za bez znaczenia. § 5 ust. 3 stanowi, że wykonywanie robót ziemnych w odległości od 4 do 20 m od granicy obszaru kolejowego powinno być każdorazowo uzgadniane z zarządcą infrastruktury. Wynika z tego, że inwestor może jedynie uzgadniać z zarządcą wykonywanie robót ziemnych w odległości od 4 do 20 m od granicy obszaru kolejowego. Przepis ten, jaki i inne przepisy prawa nie dają możliwości wyrażenia zgody przez zarządcę na realizowanie robót ziemnych prowadzonych w granicach obszaru kolejowego. Już tylko na marginesie należy podnieść fakt, że działka nr [...], na której zamierzano zrealizować przedmiotową inwestycję, na mocy decyzji Ministra Infrastruktury z dnia 26 września 2005r. Nr 62 w sprawie ustalenia terenów, przez które przebiegają linie kolejowe, jako terenów zamkniętych (publ. Dz. Urz. MI z dnia 14 października 2005r., Nr 11, poz. 72) została uznana za teren zamknięty ze względu na obszar bezpieczeństwa i obronności kraju (por. pkt [...] załącznika do tej decyzji). Art. 2 pkt 9 ustawy z dnia 17 maja 1989r. Prawo geodezyjne i kartograficzne definiuje pojecie "terenu zamkniętego", przez który rozumie się tereny o charakterze zastrzeżonym ze względu na obronność i bezpieczeństwo państwa, określone przez właściwych ministrów i kierowników urzędów centralnych. W świetle przepisu § 1 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 24 sierpnia 2004r. w sprawie określenia rodzajów nieruchomości uznanych za niezbędne na cele obronności i bezpieczeństwa państwa (Dz. U. Nr 207, poz. 2107) tego rodzaju tereny uznaję się za niezbędne na cele obronności i bezpieczeństwa państwa. Jest to dodatkowy argument przemawiający za tym, iż na obszarze kolejowym, a w dodatku o charakterze zamkniętym ze względu na cele obronności i bezpieczeństwo państwa, nie mogą być posadowione nośniki reklamowe, które nie są przeznaczone na w/w cele. W związku z powyższym argumenty strony skarżącej podnoszone w skardze nie zasługują na uwzględnienie i dlatego na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.