VI SA/Wa 1818/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zdzisław Romanowski Sędziowie Sędzia WSA Maria Jagielska (spr.) Sędzia WSA Dorota Wdowiak Protokolant Iwona Kozłowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 lipca 2007 r. sprawy ze skargi W. C. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] września 2006 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udzielenia prawa ochronnego na wzór użytkowy 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję z dnia [...] kwietnia 2006 r.; 2. stwierdza, iż uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu W. C. dnia 29 lipca 2002 r. wniósł do Urzędu Patentowego RP podanie o udzielenie prawa ochronnego na wzór użytkowy p.t. "Śruby, wkręty, wiertłowkręty racjonalne". Po bezskutecznym wezwaniu W. C., w trybie art. 46 ust. 1 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. – Prawo własności przemysłowej (Dz. U. z 2003 r. Nr 119, poz. 1117 ze zm.) – dalej pwp do dokonania poprawek w zgłoszeniu, organ na podstawie ww. przepisu decyzją z dnia [...] października 2005 r. umorzył postępowanie. Decyzją Urzędu Patentowego z dnia [...] listopada 2005 r. uchylił ww. rozstrzygnięcie, a zgłaszający nadesłał poprawione zgłoszenie. Z uwagi na to, że nie było ono dokonane w sposób zgodny z prawem, organ ponownie pismem z dnia 14 lutego 2006 r. wezwał W. C., aby poprawnie określił tytuł rozwiązania w kategorii wzoru użytkowego (może dotyczyć tylko jednego rozwiązania, a nie wszystkich jednocześnie), poprawił redakcję opisu i zastrzeżeń ochronnych oraz rysunki. Wszystkie elementy zgłoszenia, zdaniem organu, nie spełniają wymogów określonych w rozporządzeniu Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 września 2001 r. w sprawie dokonywania i rozpatrywania wynalazków i wzorów użytkowych (Dz. U. Nr 102, poz. 1119). Poinformowano zgłaszającego, że formułowanie zastrzeżeń ochronnych w postaci wymiarów bezwzględnych jest nieprawidłowe, gdyż w kategorii wzoru użytkowego zastrzeganie kształtu możliwe jest tylko za pomocą proporcji wymiarowych. Również zastrzeganie cech budowy w postaci alternatywnej ("grzyb" lub "czop" lub "stożek") jest nieprawidłowe. Z nadesłanej dnia 1 marca 2006 r. po raz kolejny poprawionej dokumentacji zgłoszeniowej wynika, że zgłoszeniu podlega wzór użytkowy pt. "Śruba, wkręt, wiertłowkręt - racjonalne". Istotą wzoru jest "racjonalna konstrukcja łba śrub, wkrętów, wiertłowkrętów i alternatywna konstrukcja końców śrub". W pkt. od 1 do 12 zgłaszający opisał jakie cechy wykazują wymienione wyżej łączniki, podając m.in.: możliwą wysokość łba dla dużych, średnich i małych średnic gwintu, średnice śruby z łbem grzyb lub czop, stożek, w stosunku do poszczególnych załączonych rysunków, maksymalne i minimalne średnice gniazda, głębokość maksymalną gniazda oraz grubość kołnierza łba. Zgłaszający podał stal nierdzewną, węglową, stopy metali i tworzywa jako materiał, z którego wzór może być wykonywany oraz wskazał zastosowanie wzoru. W zastrzeżeniach ochronnych w pkt. 1 podał, iż wzór – śruby, wkręty, wiertłowkręty znamienne tym, że mają mniejszą wysokość łba od dotychczas produkowanych, zależną od średnicy gwintu i określił jaka w przybliżeniu ma być wysokość łba z kołnierzem zestawiając ją z wysokością łba dotychczasowego. Podał też najmniejszą wysokość łba w zależności od średnicy gwintu (mała, średnia i duża) określonych minimalnych i maksymalnych rozmiarów w mm. Pismem z dnia 15 marca 2006 r. Urząd Patentowy zawiadomił zgłaszającego, że zebrane dowody i materiały dotyczące zgłoszenia mogą świadczyć o istnieniu przeszkód do uzyskania prawa ochronnego. Organ stwierdził że zgłoszenie nadal nie spełnia wymogów art. 94 oraz art. 25 w związku z art. 100 pwp a zgłaszający omawia szereg powszechnie znanych wariantów i odmian przedmiotowego rozwiązania przedstawionych w dotychczasowej literaturze technicznej np. w " Małym poradniku mechanika" t. II na stronach 93, 96 i 99 wyd. WNT Warszawa 1994 r. Organ poinformował też zgłaszającego, że w przypadku braku zmiany jego dotychczasowego stanowiska Urząd podejmie decyzję na podstawie art. 49 ust. 1 pwp. Zgłaszający pismem z dnia 28 marca 2006 r. podtrzymał swoje przekonanie, iż projekt wzoru ma zdolność ochronną "w znaczeniu ekonomiczno-gospodarczym". Co do braków w dokumentacji, stwierdził, iż Urząd Patentowy uwzględniając przepisy art. 37 i art. 50 pwp może udzielić prawa ochronnego na taką część, która spełnia warunki, a pozostałą część zgłoszenia może skreślić. Decyzją nr [...] z dnia [...] kwietnia 2006 r. Urząd Patentowy, na podstawie art. 94 oraz art. 25 w związku z art. 100 pwp, odmówił udzielenia ochrony na wzór użytkowy pt. "Śruby, wkręty, wiertłowkręty racjonalne". U podstaw rozstrzygnięcia legło przekonanie organu, że rozwiązanie nie jest nowe. Organ powtórzył, iż zgłoszony wzór jest znany z powszechnie znanych wariantów przedmiotowego rozwiązania przedstawionych w literaturze technicznej np. w " Małym poradniku mechanika" wydanego w 1994 r. przez WNT Warszawa. Zgłaszający nie ustosunkował się do zarzutu braku nowości, a jedynie przedstawił własne sugestie co do interpretacji i stosowania przepisów ustawy – Prawo własności przemysłowej, próbując wymóc na organie dokonanie nieuprawnionych zmian w dokumentacji zgłoszeniowej. W złożonym wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy W. C. zwracał uwagę na to, że nowość wzoru polega na wysokości łba i różnych końcach łączników. Twierdził, iż dzięki nowym cechom wzór jest nowy, racjonalny, uzasadniony technicznie i ekonomicznie. Zarzucił, iż organ nie uwzględnił ważności projektu, a zarzutu braku nowości nie wspiera przykładem, co powoduje że decyzja nie jest racjonalna i logiczna. Decyzją nr [...] z dnia [...] września 2006 r. na podstawie art. 37 ust. 1 oraz art. 245 ust. 1 i ust. 3 pwp Urząd Patentowy utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie. Organ uznał za zasadne wszystkie argumenty podniesione w decyzji zaskarżonej. Powołał art. 94 ust. 1 p.w.p., zgodnie z którym wzorem użytkowym jest nowe i użyteczne rozwiązanie o charakterze technicznym, dotyczące kształtu, budowy lub zestawienia przedmiotu o trwałej postaci. Zgłaszający w zastrzeżeniach ochronnych dokonuje porównań proponowanych śrub, wkrętów i wiertłowkrętów do dotychczas znanych, a z uwagi na definicję wzoru użytkowego przedmiotem analizy może być tylko kształt, budowa i zestawienie, a nie konkretne wymiary elementów. W zgłoszeniu, w części znamiennej, nie zostały określone nowy kształt i budowa przedmiotu, o których mówi zgłaszający we wniosku o ponowne rozpatrzenie. Urząd zwrócił uwagę na uwagi i protesty jakie wpłynęły po opublikowaniu w Biuletynie UP skrótu rozwiązania. Organ podkreślił, iż w przypadku przedmiotowego zgłoszenia każdy jego fragment, również w wersji przesłanej przy piśmie z dnia 1 marca 2006 r. jest nieprawidłowy. Nieprawidłowy jest tytuł, dziedzina techniki, opis znanego stanu techniki, istota wzoru, korzystne skutki zastosowania przedmiotu, zastrzeżenia ochronne i rysunek. Zgłoszenie może dotyczyć tylko jednego, a nie wielu przedmiotów; przedstawione na rysunku rozwiązanie śruba, wkręt, wiertłowkręt nie są innymi postaciami tego jednego przedmiotu. W złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skardze W. C. prosił o sprawdzenie wszystkich elementów do zgłoszenia i uwzględnienie wyniku ekonomicznego wynikającego z zastosowania szczególnie dużych i średnich łączników. W odpowiedzi na skargę Urząd Patentowy wniósł o jej oddalenie, podkreślając że o przyznaniu prawa ochronnego, w przypadku zarzutu braku nowości rozwiązania, nie decydują względy ekonomiczne, o których pisze skarżący. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Kontrolowana pod tym kątem decyzja narusza prawo, a więc skarga podlega uwzględnieniu. Przedmiotem rozpoznania jest decyzja Urzędu Patentowego Nr [...] z dnia [...] września 2006 r. utrzymująca w mocy decyzję odmawiającą udzielenia prawa ochronnego na wzór użytkowy pt. "Śruby, wkręty, wiertłowkręty racjonalne". Organ uznał, że zgłoszone rozwiązanie nie jest nowe, co uniemożliwia udzielenie ochrony. Należy stwierdzić, iż na tle zgromadzonego materiału dowodowego, Urząd Patentowy nie miał podstaw do oceny, czy zgłoszone rozwiązanie jest, czy nie jest nowe ponieważ dokumentacja zgłoszeniowa dotyczyła trzech rozwiązań, co naruszało art. 97 ust. 3 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. – Prawo własności przemysłowej (Dz. U. z 2003r., Nr 119, poz. 1117 ze zm.). Stosownie do tego przepisu zgłoszenie wzoru przemysłowego może obejmować tylko jedno rozwiązanie. Organ nie mógł więc skutecznie przystąpić do badania, czy zaproponowane rozwiązanie spełnia warunki nowości i użyteczności określone w art. 94 ust. 1 pwp jeżeli jego zdaniem zgłoszenie było dokonane wadliwie. W zaskarżonej decyzji stwierdza się wprost, iż każdy fragment zgłoszenia jest nieprawidłowy (str. 2 decyzji) – tytuł, dziedzina techniki, opis znanego stanu techniki, istota wzoru, objaśnienie rysunku, zastrzeżenia ochronne nie odpowiadają prawu, a wreszcie samo zgłoszenie dotyczy wielu rozwiązań, zamiast jednego. Jeżeli tak jest w istocie, to nie jest zrozumiałe dlaczego Urząd Patentowy nie wezwał skarżącego w trybie art. 46 ust. 1 pwp do nadesłania w wyznaczonym terminie, pod rygorem umorzenia postępowania, poprawionej i uzupełnionej dokumentacji zgłoszeniowej. Zgodnie z art. 10 ust. 1 pwp wydanie decyzji (...) o udzieleniu prawa ochronnego na wzór użytkowy następuje po sprawdzeniu przez Urząd Patentowy, w ustalonym zakresie, czy są spełnione warunki wymagane do uzyskania tego prawa. Warunki te określa wyłącznie art. 94 ust. 1 pwp przyjmując, że wzorem użytkowym jest nowe i użyteczne rozwiązanie o charakterze technicznym, dotyczące kształtu, budowy lub zestawienia przedmiotu o trwałej postaci. W przypadku, gdy zgłoszenie wzoru użytkowego nie spełnia warunku formalnego określonego w art. 97 ust. 3 pwp i zamiast jednego dotyczy kilku rozwiązań, nie jest możliwe rozstrzyganie w przedmiocie udzielenia bądź nieudzielenia prawa ochronnego, z uwagi na uniemożliwione wadliwym zgłoszeniem przeprowadzenie badania spełniania warunków przez określone jedno rozwiązanie. Na gruncie badanej sprawy, jak wynika z zaskarżonej decyzji oraz decyzji utrzymanej nią w mocy, Urząd Patentowy "nie uznał zgłoszenia za rozwiązanie nowe". Już samo sformułowanie nasuwa wniosek, że rozstrzygnięcie nie jest poprawne. Przecież jeśli organ stwierdził, iż zgłoszenie było nieprawidłowe m.in. z powodu jednoczesnego zgłoszenia trzech rozwiązań, to odmawiając udzielenia prawa ochronnego z powodu braku nowości, odmówił go wszystkim trzem rozwiązaniom objętym zgłoszeniem, czego czynić nie mógł. Na marginesie, należy poczynić uwagę, że w przypadku udzielenia lub odmowy udzielenia prawa ochronnego na wzór użytkowy, jako podstawę prawną działania należy wskazywać przede wszystkim przepis przewidujący takie prawo, a więc art. 10 ust. 1 i art. 95 ust. 1 pwp czego w rozpatrywanej sprawie nie uwzględniła ani zaskarżona decyzja, ani decyzja poprzedzająca ją. Ponownie rozpatrując zgłoszenie W. C., organ określi precyzyjnie na czym polega wadliwość zgłoszenia i wezwie skarżącego w trybie art. 46 ust. 1 do dokonania w określonym czasie poprawek i uzupełnień, jeśli takie będą konieczne, pod rygorem umorzenia postępowania. Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1a) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – p.p.s.a. orzekł jak w sentencji. O niewykonalności uchylonych rozstrzygnięć orzeczono na podstawie art. 152 p.p.s.a.