II OZ 823/08

Dnia 26 sierpnia 2008 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia del. WSA Arkadiusz Despot-Mładanowicz po rozpoznaniu w dniu 26 sierpnia 2008 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia T. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 lutego 2008 r., sygn. akt VII SA/Wa 258/07, o odrzuceniu wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 1 sierpnia 2007 r., sygn. akt VII SA/Wa 258/07, w sprawie ze skargi T. K. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku sporządzenia i przedłożenia projektu budowlanego zamiennego postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie. Postanowieniem z dnia 20 lutego 2008 r., sygn. akt VII SA/Wa 258/07 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił wniosek T. K. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej w sprawie z jej skargi na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku sporządzenia i przedłożenia projektu budowlanego zamiennego. W uzasadnieniu postanowienia wskazano, że informacja z Okręgowej Rady Adwokackiej w W. o wyznaczeniu pełnomocnika z urzędu dotarła do kancelarii adwokat O. Z. w dniu [...]. Pełnomocnik skarżącej w okresie od [...] do [...] 2007 r. przebywała na zwolnieniu lekarskim. Natomiast w okresie od [...] 2007 r. do [...] 2008 r. była leczona z powodu powikłań pogrypowych skutkujących zaburzeniem zapalnym gałki ocznej, co wynika z załączonego zaświadczenia lekarskiego. W dniu 10 grudnia 2007 r. pełnomocnik otrzymał pismo z Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o stanie sprawy z informacją, że zapadł prawomocny wyrok oddalający skargę. Od tego momentu, zdaniem Sądu, rozpoczął bieg termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do złożenia skargi kasacyjnej, bowiem w tym dniu pełnomocnik powziął wiadomość o tym, że zapadł prawomocny wyrok oddalający skargę. Sąd I instancji stwierdził, że z załączonego zaświadczenia lekarskiego nie wynika, iż w okresie od [...] 2007 r. do [...] 2008 r. pełnomocnik skarżącej była niezdolna do pracy, lecz tylko była leczona, a więc w w/w okresie mogła dokonać czynności procesowych niezbędnych do zachowania terminów przewidzianych prawem. Profesjonalny pełnomocnik, dochowując należytej staranności, winien bezzwłocznie podjąć czynności procesowe, dla których biegnie termin zawity, albo wyznaczyć substytuta, który to by dokonał w/w czynności. W niniejszej sprawie, w ocenie Sądu I instancji, pełnomocnik skarżącej adwokat O. Z. nie dochowała terminowi złożenia wniosku o przywrócenie terminu do złożenia skargi kasacyjnej, ponieważ złożyła w/w wniosek dopiero w dniu 7 lutego 2008 r. ( data nadania w urzędzie pocztowym), a termin na złożenie rzeczonego wniosku minął z dniem 17 grudnia 2007 r. Postanowienie to zostało zaskarżone przez skarżącą. W uzasadnieniu zażalenia pełnomocnik, adwokat O. Z. zarzuciła Sądowi I instancji naruszenie art. 177 § 1, art. 244 § 2 w związku z art. 87 § 2 i art. 173 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. dalej P.p.s.a.) przez nieuwzględnienie, iż mimo zaistnienia przesłanek koniecznych do przywrócenia uchybionego terminu (art. 87 P.p.s.a.) Sąd nie uwzględnił, iż skarżąca T. K. bez swojej winy nie mogła dochować obowiązku wniesienia skargi kasacyjnej w terminie 30 dni od dnia doręczenia jej odpisu wyroku z uzasadnieniem w dniu 26 października 2007 r., gdyż: - wyznaczony przez ORA w W. adwokat został o tym powiadomiony po upływie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej, które to powiadomienie nie było równoznaczne z udzieleniem pełnomocnictwa: - skarżąca udzieliła pełnomocnictwa niezwłocznie, gdy tylko miała taką możliwość; - w terminie 7 dni od daty udzielenia wyznaczonemu adwokatowi pełnomocnictwa w dniu [...] stycznia 2008 r. została wniesiona skarga kasacyjna w dniu 7 lutego 2008 r. (art. 244 § 2 w związku z art. 87 § 2 P.p.s.a.) Dalej wskazano, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, wbrew treści art. 177 § 2 w zw. z art. 244 § 2 P.p.s.a., nie uwzględnił, iż wyznaczony z urzędu pełnomocnik działa w sprawie od daty udzielenia mu pełnomocnictwa, a nie od daty powiadomienia go przez ORA, lub Sąd o jego wyznaczeniu, jako pełnomocnika z urzędu i w takiej sytuacji stronie winien przysługiwać 30-dniowy termin do wniesienia skargi kasacyjnej od daty możliwości udzielenia pełnomocnictwa. W związku z powyższym skarżąca wniosła o zmianę skarżonego postanowienia i orzeczenie o przywróceniu terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. W uzasadnieniu zażalenia podniesiono dalej, że w dniu 3 grudnia 2007 r. Okręgowa Rada Adwokacka w W. powiadomiła adwokat O. Z. o wyznaczeniu jej, jako pełnomocnika z urzędu. Od dnia [...] 2007 r. do dnia [...] 2007 r. wyznaczony pełnomocnik przebywał na zwolnieniu lekarskim, a następnie od [...] 2007 r. do [...] 2008 r. był leczony z powodu choroby narządu wzroku, co wymusiło ograniczenie pracy wzrokowej i przyjęcia klientów. Ostatecznie dalsze powikłania chorobowe spowodowały całkowitą niezdolność do pracy wyznaczonego pełnomocnika od dnia [...] 2008 r. do [...] 2008 r. W ocenie skarżącej nieuwzględnienie w sprawie szczególnych okoliczności, jakimi było powiadomienie o wyznaczeniu pełnomocnika, po upływie 30-dniowego terminu do wniesienia skargi kasacyjnej oraz udzielenie pełnomocnictwa w dniu [...] stycznia 2008 r., z uwagi na niedyspozycję zdrowotną ograniczającą możliwość działania pełnomocnika, w szczególności pracę wzrokową i nieprzywrócenie terminu do wniesienia kasacji, jest naruszeniem prawa strony do obrony jej praw. Tym naruszeniem jest zarówno brak uwzględnienia, iż to nie z winy skarżącej, zaistniały wyżej opisane przeszkody, których nie mogła przezwyciężyć, jak również pozbawienie strony prawa do 30-dniowego terminu na wniesienie kasacji, które to prawo przysługiwałoby, gdyby strona miała pełnomocnika od początku postępowania przed WSA. Wskazano ponadto, że przyczyna uchybienia terminu z art. 87 P.p.s.a. a zarazem możliwość złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej przez pełnomocnika ustanowionego przez sąd z urzędu ustaje w dniu, w którym miał on rzeczywistą możliwość reprezentowania strony i podejmowanie w jej imieniu czynności, tj. w dniu udzielenia pełnomocnictwa, a nie w dniu uzyskania przez niego informacji o stanie sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 88 P.p.s.a., spóźniony lub z mocy ustawy niedopuszczalny wniosek o przywrócenie terminu sąd odrzuci na posiedzeniu niejawnym. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, wniosek pełnomocnika skarżącej o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej nie był spóźniony. W myśl art. 87 § 1 P.p.s.a. pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. Sąd I instancji przyjął, iż pełnomocnik skarżącej miał rzeczywistą możliwość jej reprezentowania, a co za tym idzie złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej już od dnia 10 grudnia 2007 r., czyli od momentu, gdy otrzymał pismo z Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o stanie sprawy z informacją, że zapadł prawomocny wyrok oddalający skargę. Jak wynika z akt sprawy, w dniu 10 grudnia 2007 r. pełnomocnik otrzymał pismo z Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o stanie sprawy z informacją, że zapadł prawomocny wyrok oddalający skargę. Udzielenie pełnomocnictwa nastąpiło w dniu [...] stycznia 2008 r., z uwagi na niedyspozycję zdrowotną ograniczającą możliwość działania pełnomocnika, zaś 7 lutego 2008 r. pełnomocnik skarżącej wysłał za pośrednictwem Poczty (data nadania w urzędzie pocztowym) wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej wraz ze skargą kasacyjną. W tych okolicznościach trudno uznać, że momentem ustania przyczyny uchybienia terminu i momentem zarazem właściwym do liczenia siedmiodniowego terminu, o którym mowa w art. 87 § 1 P.p.s.a. jest dzień 10 grudnia 2007 r. W tym dniu pełnomocnik skarżącej otrzymał z Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie informację o stanie sprawy, ale nie miał jeszcze rzeczywistej możliwości reprezentowania strony. Występowanie w imieniu skarżącej przed sądem, związane między innymi ze sporządzeniem w jej sprawie skargi kasacyjnej, wymagało przede wszystkim nawiązania kontaktu z T. K. w celu ustalenia nie tylko kwestii dla niej istotnych z punktu widzenia jej spraw życiowych i konstruowania w jej imieniu środka zmierzającego do weryfikacji rozstrzygnięcia Sądu I instancji, ale również uzyskania od niej pełnomocnictwa. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, moment ustania przyczyny uchybienia terminu i bieg terminu z art. 87 § 1 P.p.s.a. powinien być liczony od momentu, w którym pełnomocnik miał rzeczywistą możliwość do reprezentowania skarżącej, czyli od momentu podpisania dla niego pełnomocnictwa. Biorąc zaś pod uwagę, że pełnomocnictwo skarżąca podpisała w dniu [...] stycznia 2008 r., a więc natychmiast po ustaniu przeszkód zdrowotnych występujących po stronie adwokata wyznaczonego z urzędu, złożenie wniosku o przywrócenie terminu do złożenia skargi kasacyjnej wraz ze skargą kasacyjną w dniu 7 lutego 2008 r. powinno być potraktowane, jako działanie podjęte w terminie do tego przewidzianym. Mając zaś na względzie, że termin do wystąpienia z wnioskiem o przywrócenie terminu został zachowany, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie powinien w dalszej kolejności przeanalizować go merytorycznie, pod kątem wystąpienia w niniejszej sprawie przesłanek z art. 86 P.p.s.a. Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. 197 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji postanowienia.