III SA/Wa 2982/06
WyrokWSA w Warszawie2007-08-03
Skład orzekający: Małgorzata Jarecka, Barbara Kołodziejczak-Osetek, Jakub Pinkowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy członek zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością może uwolnić się od odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki, jeśli złożył wniosek o otwarcie postępowania układowego, który został zwrócony z powodu braków formalnych?Ratio decidendi
Sąd uznał, że złożenie wniosku o otwarcie postępowania układowego, który został zwrócony z powodu braków formalnych, nie stanowi skutecznego wszczęcia postępowania układowego w rozumieniu art. 116 § 1 Ordynacji podatkowej. Członek zarządu nie wykazał zatem, że spełnił przesłankę zwalniającą go od odpowiedzialności podatkowej, a tym samym organ podatkowy prawidłowo orzekł o jego odpowiedzialności.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odpowiedzialności podatkowej E. G. za zaległości spółki "B." Sp. z o.o. w podatku od towarów i usług. Naczelnik Urzędu Skarbowego orzekł o solidarnej odpowiedzialności E. G. jako byłego członka zarządu spółki. Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał decyzję w mocy, uchylając ją jedynie w części dotyczącej zaległości za maj 2001 r. Skarżąca zarzuciła m.in. naruszenie art. 116 Ordynacji podatkowej, wskazując na złożenie wniosku o otwarcie postępowania układowego. Sąd administracyjny oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Małgorzata Jarecka (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Barbara Kołodziejczak-Osetek, Sędzia WSA Jakub Pinkowski, Protokolant Robert Powojski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 sierpnia 2007 r. sprawy ze skargi E. G. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie orzeczenia o odpowiedzialności podatkowej za zaległości podatkowe spółki oddala skargę
Decyzją z dnia [...] nr [...] działając na podstawie art. 233 § 1 pkt 2 lit. a ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 8 z 2005 r., poz. 60 z późn. zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w W. – po rozpatrzeniu odwołania E. G. – złożonego od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego [...] T. nr [...] z dnia [...] orzekającej solidarną odpowiedzialność E. G. za zaległości podatkowe w podatku od towarów i usług, powstałe w trakcie pełnienia funkcji członka zarządu spółki "B." Sp. z o.o., za miesiące: luty, kwiecień, czerwiec – grudzień 2000 r., kwiecień, maj 2001 r. – uchylił decyzję organu I instancji w części dotyczącej orzeczenia odpowiedzialności podatkowej za maj 2001 r. i w tym zakresie umorzył postępowanie, w pozostałej części zaskarżoną decyzję utrzymał w mocy.
Postanowieniem z dnia [...], Naczelnik Urzędu Skarbowego [...] T. działając na podstawie art. 59 § 3 w związku z art. 59 § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. Nr 110 poz. 968 z późn. zm.) umorzył postępowanie egzekucyjne prowadzone przeciwko zobowiązanemu "B." Sp. z o.o. z siedzibą w W., ul. [...].
W uzasadnieniu postanowienia organ wskazał, że w ramach prowadzonego postępowania egzekucyjnego stwierdzono, iż spółka "B." Sp. z o.o. nie prowadzi działalności pod adresem wskazanym na tytule od 1 czerwca 2001r.
Z uwagi, iż postępowanie egzekucyjne stało się bezskuteczne, Naczelnik Urzędu Skarbowego [...] T. postanowieniem z dnia [...] wszczął postępowanie wobec E. G. w sprawie orzeczenia przeniesienia odpowiedzialności z tytułu zaległości w podatku od towarów i usług wynikające z deklaracji podatkowych VAT-7 za miesiące wrzesień, listopad 1999 r. luty, kwiecień, czerwiec-grudzień 2000 r., kwiecień, maj 2001 r., powstałej w trakcie pełnienia funkcji członka Zarządu w spółce "B." Sp. z o.o.
Decyzją z dnia [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego [...] T. orzekł solidarną odpowiedzialność Pani E. G. za zaległości podatkowe w podatku od towarów i usług, powstałe w trakcie pełnienia funkcji członka Zarządu spółki "B." Sp. z o.o., z siedzibą w W., ul. [...], NIP [...] za miesiące: luty, kwiecień, czerwiec-grudzień 2000 r., kwiecień, maj 2001.
W ocenie organu podatkowego znajdująca się w aktach dokumentacja bezspornie wskazywała, iż w okresie, którego dotyczy zaległość podatkowa w podatku od towarów i usług tj. luty, kwiecień, czerwiec-grudzień 2000 r., kwiecień, maj 2001 r. E. G. pełniła funkcje członka Zarządu w przedmiotowej spółce, na której to spółce ciążył prawny obowiązek uregulowania tej zaległości. Faktu pełnienia funkcji członka Zarządu nie kwestionowała również Skarżąca, która przedstawiła dowód sprzedaży udziałów spółki w dniu ... maja 2001 r. Wynika z niego, iż we wcześniejszym okresie funkcje Prezesa Zarządu pełniła samodzielnie E. G.
Zdaniem organu, E. G. jako były członek Zarządu spółki "B." Sp. z o.o. jest odpowiedzialna solidarnie ze spółką za wszelkie zobowiązania powstałe w trakcie pełnienia funkcji członka Zarządu w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością.
Organ wskazał, iż zasada solidarnej odpowiedzialności członków Zarządu za zobowiązania spółki opiera się na regule, iż wierzyciel może żądać całości lub części świadczenia od wszystkich członków Zarządu łącznie, od kilku z nich lub od każdego z osobna, a zaspokojenie wierzyciela przez któregokolwiek z członków Zarządu spółki zwalnia pozostałych. Przy czym odpowiedzialność solidarna istnieje tak długo, aż wierzyciel nie zostanie zaspokojony w całości.
Od decyzji powyższej E. G. złożyła odwołanie do Dyrektora Izby Skarbowej w W., w którym zarzuciła wydanemu rozstrzygnięciu naruszenie przepisów art. 116 Ordynacji podatkowej poprzez błędne przyjęcie, iż nie występują określone w tym artykule przesłanki zwalniające członka zarządu sp. z o.o. za zaległości podatkowe tejże spółki. Skarżąca wniosła o uchylenie ww. decyzji w całości.
Ponadto, Skarżąca wniosła o przeprowadzenie dodatkowego postępowania w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie albo zlecenie przeprowadzenia tego postępowania organowi, który wydał zaskarżaną decyzję.
Skarżąca wskazała m.in., iż dnia 28 grudnia 2000 r., "B." Sp. z o.o. złożyło do właściwego Sądu Rejonowego wniosek o otwarcie postępowania układowego.
Sąd wezwał Skarżącą do usunięcia braków formalnych w powyższym wniosku poprzez złożenie bilansu wraz z rachunkiem wyników na dzień 31 grudnia 2000 r.
Z powodu niemożności wykonania polecenia Sądu, pismem z dnia 24 stycznia 2001 r., Prokurent R. G. poinformował o tym Sąd, jednocześnie tłumacząc, że do dnia 20 stycznia 2001 r. jeszcze spływały faktury od kontrahentów i bilans wraz z rachunkiem wyników jest w trakcie przygotowania. Prokurent udzielił zapewnienia, że bilans wraz z rachunkiem wyników zostaną złożone niezwłocznie po ich sporządzeniu. Ponadto w załączeniu do pisma, przesłane zostały do Sądu deklaracje CIT-2 (6 szt.) oraz sprawozdanie [...] w celu przedstawienia sytuacji finansowej Spółki.
Zarządzeniem z dnia [...], Sąd Rejonowy nie zważając na argumentację zawartą w piśmie Prokurenta z dnia 24 stycznia 2001 r., zwrócił wniosek o otwarcie postępowania układowego z dnia ... grudnia 2000 r.
W związku z powyższym, dnia 19 lutego 2001 r. złożone zostało zażalenie na powyższe zarządzenie do Sądu Okręgowego w W. Wydział Gospodarczy.
Następnie, dnia ... maja 2001 r. w wyniku umowy sprzedaży udziałów w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością, E. G. zbyła udziały w "B." Sp. z o.o. na rzecz M. W.
Tego samego dnia ... maja 2001 r., podczas Zgromadzenia Wspólników "B." Sp. z o.o., E. G. została odwołana z funkcji Prezesa Zarządu Spółki, a na jej miejsce powołany M. W.
Postanowieniem z dnia [...] Sąd Okręgowy w W. oddalił zażalenie "B." Sp. z o.o. na zarządzenie Sądu Rejonowego.
Zdaniem Skarżącej, od dnia ... maja 2001 r. nie była ona uprawniona do podejmowania jakichkolwiek działań na rzecz (w imieniu) "B." Sp. z o.o. Z tego właśnie powodu nie podejmowała dalszych wysiłków w sposób przewidziany prawem aby postępowanie układowe zostało skutecznie wszczęte.
W opinii Skarżącej, przedstawione fakty wskazują, iż w okresie gdy pełniła ona funkcję Prezesa Zarządu "B." Sp. z o.o., Spółka ta podejmowała wszelkie działania zmierzające do otwarcia postępowania ugodowego i zaspokojenia swych wierzycieli.
Skarżąca zaznaczyła, iż w jej opinii zasadne jest przeprowadzenie dodatkowego postępowania w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie, gdyż organ podatkowy nie był przy podejmowaniu decyzji zaznajomiony ze wszystkimi materiałami dowodowymi, a zwłaszcza z procesem składania wniosku o otwarcie postępowania układowego.
Decyzją z dnia [...] Dyrektor Izby Skarbowej w W. uchylił decyzję organu I instancji w części dotyczącej orzeczenia odpowiedzialności podatkowej za maj 2001 r. i w tym zakresie umorzył postępowanie, w pozostałej części zaskarżoną decyzje utrzymał w mocy. W uzasadnieniu swojego stanowiska wskazał, iż w myśl art. 116 § 1 Ordynacji podatkowej – w brzmieniu obowiązującym do dnia 01 stycznia 2003 r. – za zaległości podatkowe spółki z ograniczoną odpowiedzialnością i spółki akcyjnej odpowiadają solidarnie całym swoim majątkiem członkowie jej zarządu, jeżeli egzekucja przeciwko spółce okaże się bezskuteczna, chyba że członek zarządu wykaże, że we właściwym czasie zgłoszono upadłość lub wszczęto postępowanie układowe albo że nie zgłoszenie upadłości oraz brak postępowania układowego nastąpiły bez jego winy, bądź też wskaże on mienie, z którego egzekucja jest możliwa.
Natomiast art. 116 § 2 Ordynacji podatkowej wskazuje, że odpowiedzialność członków zarządu, o której mowa w art. 116 § 1 w/w ustawy obejmuje zobowiązania podatkowe, które powstały w czasie pełnienia przez nich obowiązków członków zarządu.
Z akt sprawy wynika, że zaległości podatkowe "B." sp. z o.o., za które zaskarżoną decyzją Naczelnik Urzędu Skarbowego [...] T. orzekł o odpowiedzialności podatkowej E. G., wynikają z deklaracji dla podatku od towarów i usług -VAT-7 złożonych przez spółkę, na podstawie których wystawione były tytuły wykonawcze i prowadzone było postępowanie egzekucyjne.
Naczelnik Urzędu Skarbowego [...] T. postanowieniem z dnia [...] umorzył postępowanie egzekucyjne prowadzone przeciwko zobowiązanemu - "B." sp. z o.o., ponieważ postępowanie egzekucyjne prowadzone wobec spółki okazało się bezskuteczne.
E. G., jako Prezes Zarządu "B." sp. z o.o., w dniu ... maja 2001r. zbyła całość posiadanych udziałów w firmie "B." sp. z o.o. na rzecz M. W., co zostało udokumentowane w postaci umowy sprzedaży udziałów w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością z dnia ... maja 2001r., została również odwołana ze stanowiska Prezesa Zarządu "B." sp. z o.o., co wynika z protokółu Zgromadzenia Wspólników z ... maja 2001 r.
Skoro Skarżąca po dniu ... maja 2001r. nie była już członkiem zarządu w/w spółki to tym samym organ podatkowy nie był uprawniony do przeniesienia odpowiedzialności za zaległości podatkowe sp. z o.o. "B." z tytułu zobowiązań powstałych po Jej wystąpieniu ze składu zarządu, tj. za zaległość podatkową w podatku od towarów i usług za maj 2001r. Pozostałe zaległości, których dotyczy wymieniona decyzja odnoszą się do zobowiązań powstałych w okresie, w którym Strona pełniła funkcję prezesa zarządu.
Orzekając o odpowiedzialności podatkowej członka zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością za jej zaległości podatkowe organ podatkowy ma obowiązek wykazać, że egzekucja wobec spółki okazała się bezskuteczna oraz to, że zaległości, za które odpowiada członek zarządu, związane są ze zobowiązaniami podatkowymi, które powstały w okresie pełnienia funkcji członka zarządu. W niniejszej sprawie warunki te zostały spełnione.
Członek zarządu może uwolnić się od tej odpowiedzialności, jeżeli wykaże, że we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie układowe albo, że niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości oraz niewszczęcie postępowania układowego nastąpiło nie z jego winy, bądź też wskaże on mienie, z którego egzekucja jest możliwa.
Organ wskazał, że zawarty w w/w przepisie zwrot "wykaże", oznacza, że chodzi co najmniej o uprawdopodobnienie tego faktu, a nawet udowodnienie. Nie ma też wątpliwości, że złożenie wniosku o otwarcie postępowania układowego nie miało znaczenia, gdyż cytowany przepis wyraźnie wskazuje, że dla skutecznego uwolnienia się od odpowiedzialności postępowanie układowe musi być wszczęte we właściwym czasie. Jakkolwiek Skarżąca złożyła wniosek o otwarcie postępowania układowego, który jednak miał braki formalne. Zdaniem organu, skoro Spółka nosiła się z zamiarem wystąpienia o otwarcie postępowania układowego, miała świadomość ciążących na niej obowiązków, w tym wymogów formalnych wniosku. Mogła zatem tak ułożyć swoje sprawy, aby uczynić zadość wymaganiom formalnym wniosku. Nieusunięcie braków wniosku doprowadziło do jego zwrócenia przez sąd. Trudno w tym miejscu przyjąć tezę, że złożenie wadliwego wniosku odbyło się bez winy prezesa zarządu spółki, którym była Pani E. G. Trzeba zaznaczyć, że ciężar dowodu w tym zakresie, zgodnie z art. 116 Ordynacji podatkowej, ciąży na członku zarządu spółki, pragnącym uwolnić się od odpowiedzialności podatkowej.
Organ wskazał także, iż zbycie udziałów w spółce nie zwalnia automatycznie byłego członka zarządu z odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki powstałe w okresie, kiedy pełnił on funkcję członka zarządu.
Na powyższą decyzję E. G. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której zarzuciła m.in. naruszenie przepisów prawa materialnego, w szczególności:
art. 4 § 1 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 24 października 1934 roku Prawo o postępowaniu układowym (Dz. U. Nr 93, poz. 836 z późn. zm.) obowiązującego w okresie powstania zobowiązań podatkowych Spółki "B." Sp. z o.o. (rok 1999) poprzez jego błędną wykładnię i przyjęcie, iż brzmienie w/w przepisu wyłącza podniesienie przesłanki egzoneracyjnej (art. 116 § 1 Ordynacji podatkowej),
art. 116 Ordynacji podatkowej poprzez jego błędną wykładnię i przyjęcie braku zaistnienia przesłanki egzoneracyjnej poprzez nie wykazanie, iż we właściwym czasie Zarząd Spółki prowadzonej pod firmą "B." Spółka z o.o. wszczął postępowanie układowe,
naruszenie przepisów postępowania podatkowego, w szczególności:
art. 187 Ordynacji podatkowej - poprzez naruszenie obowiązku organu podatkowego w zakresie zebrania i w sposób wyczerpujący rozpatrzenia materiału dowodowego,
art. 191 Ordynacji podatkowej statuującej obowiązek poprzez błędne przyjęcie, iż okoliczności statuujące odpowiedzialność członków Zarządu Spółki prowadzonej pod firmą "B." Sp. z o.o. na podstawie zebranego materiału dowodowego należy uznać za udowodnione.
Skarżąca wniosła o:
uchylenie w całości zaskarżonej decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...],
wydanie orzeczenia o wstrzymaniu wykonania decyzji w całości ze względu na szczególnie ważny interes odwołującej (art. 224 § 2 Ordynacji podatkowej),
przeprowadzenie przez Sąd odwoławczy dodatkowego postępowania w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie w postaci akt postępowania układowego,
bądź uchylenie postanowienia i przekazanie sprawy Dyrektorowi Izby Skarbowej w W. do ponownego rozpoznania.
W opinii Skarżącej organ podatkowy wydając zaskarżoną decyzję zobowiązany był ustosunkować się do zarzutu, iż wszczęcie przez podatnika postępowania układowego nie następuje dla realizacji wyłącznie zobowiązań podatkowych. Istotą tego jest wszczęcie postępowania zmierzającego do zawarcia układu z wierzycielami redukującego wysokość zadłużenia.
Skarżąca podniosła również, iż organ błędnie zinterpretował art. 116 § 1 Ordynacji podatkowej i powiązał go z odrębną podstawą prawną (art. 4 § 1 Prawa o postępowaniu układowym) pomijając istotne środki dowodowe udowadniające okoliczność istnienia przesłanki egzoneracyjnej.
Wniosek o wszczęcie postępowania układowego w stosunku do Spółki "B." Sp. z o.o. został złożony przez Zarząd Spółki do Sądu Rejonowego [...] W. Wydziału ... Gospodarczego ds. upadłościowo - układowych w dniu ... grudnia 2000 roku.
Zdaniem Skarżącej organ podatkowy nie rozpatrzył wszystkich dowodów i nie wziął również pod uwagę umowy sprzedaży udziałów pomiędzy Spółką "B." Sp. z o.o. a M. W.
Odpowiadając na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w W. podtrzymał swoją argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji i wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r., Nr 153, poz. 1269) Sad sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działania administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Ocenie Sądu podlega zatem zgodność aktów administracyjnych (w tym wypadku decyzji) zarówno z przepisami prawa materialnego jak i procesowego. W związku z tym, zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r., Nr 153, poz. 1270 z późn. zm. zwaną dalej p.p.s.a.), aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny, konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia przepisów prawa materialnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albo też do naruszenia przepisów prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania albo stwierdzenia nieważności decyzji. Ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu.
W przedmiotowej sprawie Naczelnik Urzędu Skarbowego [...] T. postanowieniem z dnia [...] umorzył - jako bezskuteczne – postępowanie egzekucyjne prowadzone przeciwko "B." Sp. z o.o. w W., a [...] wszczął postępowanie wobec E. G. w sprawie orzeczenia odpowiedzialności za zaległości podatkowe z tytułu podatku od towarów i usług "B." Sp. z o.o. jako powstałe w trakcie pełnienia przez nią funkcji członka zarządu w w/w Spółce.
Do odpowiedzialności podatkowej osób trzecich z tytułu zaległości podatkowych powstałych przed 01 stycznia 2003 r., zgodnie z art. 21 ustawy z dnia 12 września 2002 r. o zmianie ustawy – Ordynacja podatkowa oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 169, poz. 1387), dalej zwanej "ustawą nowelizującą", stosuje się przepisy ustawy Ordynacja podatkowa w brzmieniu sprzed nowelizacji. Zgodnie z art. 116 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 z późn. zm., dalej "o.p.") – w brzmieniu obowiązującym do dnia 01 stycznia 2003 r. – za zaległości podatkowe spółki z ograniczoną odpowiedzialnością i spółki akcyjnej odpowiadają całym swoim majątkiem członkowie jej zarządu, jeżeli egzekucja przeciwko spółce okaże się bezskuteczna, chyba, że członek zarządu wykaże, że we właściwym czasie zgłoszono upadłość lub wszczęto postępowanie układowe albo że nie zgłoszenie upadłości oraz brak postępowania układowego nastąpiły bez jego winy, bądź też wykaże on mienie, z którego egzekucja jest możliwa. Natomiast § 2 art. 116 o.p. wskazuje, że odpowiedzialność członków zarządu, o której mowa w art. 116 § 1 w/w ustawy obejmuje zobowiązania podatkowe, które powstały w czasie pełnienia przez nich obowiązków członka zarządu.
Z brzmienia tego przepisu wynika, że warunkiem orzeczenia odpowiedzialności jest:
1. pełnienie w okresie powstania zaległości funkcji członka zarządu spółki,
2. stwierdzenie bezskuteczności egzekucji prowadzonej przeciwko spółce
3. niewykazanie przez członka zarządu, że we właściwym czasie zgłosił upadłość lub wszczęto postępowanie układowe
4. niewykazanie, że nie ponosi winy, za to, że we właściwym czasie nie zgłoszono upadłości lub nie wszczęto postępowania układowego.
5. niewskazanie mienia z którego możliwa jest egzekucja zaległości.
W sprawie, Skarżąca nie kwestionowała, iż była w okresie, w którym powstała zaległość z tytułu podatku VAT członkiem zarządu spółki oraz, że egzekucja z majątku spółki okazała się bezskuteczna. Akta sprawy potwierdzają te okoliczności.
Skarżąca pełniła funkcję członka Zarządu do ... maja 2001 r., tj. do jej odwołania przez Walne Zgromadzenie Wspólników "B." sp. z o.o. W dniu ... maja 2001 r. zbyła także udziały w wyżej wymienionej Spółce.
Naczelnik Urzędu Skarbowego [...] T. postanowieniem z dnia [...] umorzył postępowanie egzekucyjne prowadzone przeciwko zobowiązanej Spółce. Doszło zatem do wykazania w sposób formalny, że egzekucja z majątku spółki okazała się w całości bezskuteczna.
W toku postępowania Skarżąca oświadczyła, że Zarząd Spółki "B." złożył w Sądzie Rejonowym [...] W., ... grudnia 2000 r. wniosek o otwarcie postępowania układowego. Sąd 17 stycznia 2001 r. wezwał spółkę do uzupełnienia braków formalnych w powyższym wniosku przez złożenie bilansu wraz z rachunkiem wyników przedsiębiorstwa. Prokurent R. G. poinformował Sąd, że z uwagi na fakt, iż dopiero spływają do spółki faktury od kontrahentów, spółka jest w trakcie przygotowywania stosownych dokumentów. Zostaną one złożone niezwłocznie po ich sporządzeniu.
Dnia ... stycznia 2001 r. Sąd zwrócił wniosek o otwarcie postępowania układowego, a ... lipca 2001 r. Sąd Okręgowy w W. oddalił zażalenie, Spółki na dokonany zwrot.
W zaskarżonej decyzji organ stwierdził, że Skarżąca nie wykazała, iż złożyła wniosek o wszczęcie postępowania układowego, albowiem wszczęcie postępowania układowego w rozumieniu przepisu oznacza wszczęcie skuteczne. Skarżąca złożyła wniosek zawierający braki formalne. Zdaniem organu, skoro Spółka nosiła się z zamiarem wszczęcia postępowania układowego, miała świadomość ciążących na niej obowiązków. "Mogła zatem tak ułożyć swoje sprawy, aby uczynić zadość wymaganiom formalnym wniosku".
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Skarżąca zarzuciła, iż organ dokonał niewłaściwej interpretacji art. 116 o.p.
Skarżąca nie ma racji.
Dyrektor Izby Skarbowej dokonał prawidłowych ustaleń faktycznych i oceny prawnej materiału dowodowego. W sprawie istotne znaczenie miało uznanie, że Skarżąca w rozumieniu prawa nie złożyła wniosku o wszczęcie postępowania układowego, ani nie wykazała, iż do zaniechania w tej sprawie doszło bez jej winy.
Rację ma Dyrektor Izby Skarbowej, że użyte w przepisie art. 116 o.p. sformułowanie "wszczęto postępowanie układowe" nie oznacza w rozumieniu prawa samego działania polegającego na złożeniu pisma zawierającego stosowny wniosek do sądu. Wniosek taki winien być złożony skutecznie. Sąd podziela to stanowisko i wskazuje, że art. 116 o.p, dla zwolnienie członka zarządu z odpowiedzialności nie tylko wymaga złożenia prawidłowego wniosku, lecz także wydania przez sąd postanowienia uwzględniającego podanie w sprawie otwarcia postępowania układowego. Dopiero wówczas może zostać spełniony warunek z art. 116 o.p, wykazania, że "wszczęto postępowanie zapobiegające upadłości" (postępowanie układowe).
W sprawie, Skarżąca nie tylko nie wykazała, że wszczęto takie postępowanie, ale nie wykazała nawet skutecznego złożenia wniosku. Słusznie organ także nie znalazł okoliczności usprawiedliwiających działanie Skarżącej.
Zgodnie z art. 1 Rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 24 października 1934 r. Prawo o postępowaniu układowym (Dz. U. Nr 93. poz. 836, dalej "p.p.u.") Przedsiębiorca, który wskutek wyjątkowych i niezależnych od niego okoliczności zaprzestał płacenia długów lub przewiduje zaprzestanie ich płacenia, może żądać otwarcia postępowania celem zawarcia układu z wierzycielami. Zgodnie z art. 7 rozporządzenia w postępowaniu układowym stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania cywilnego. Przepis art. 19 u.p.p stanowi, że do podania o otwarcie postępowania układowego dłużnik winien dołączyć: propozycje układowe, bilans z rachunkiem, wyciąg z rejestru, spis wierzycieli, wykaz udzielonych poręczeń wykaz tytułów egzekucyjnych. Postanowienie uwzględniające podanie w sprawie otwarcia postępowania układowego winno być wydane w ciągu dwóch tygodni (art. 24 § pkt 2.u.p.p.)
Z ustaleń dokonanych w sprawie wynika, że zarząd Spółki składając wniosek nie dołączył do niego stosownych dokumentów, które na potrzeby postępowania układowego miał normatywny obowiązek dołączyć. Słusznie Dyrektor Izby Skarbowej wskazuje, iż zarząd Spółki (Prezesem Zarządu była wówczas Skarżąca) winien dołożyć należytej staranności, by złożony wniosek spełniał wymogi formalne.
Skarżąca podnosi, że w sprawie winno być przeprowadzone postępowanie dowodowe. Podnosi, że złożyła wniosek o wszczęcie postępowania układowego, a jakiekolwiek wezwania do uzupełnienia braków w postaci uiszczenia wpisu sądowego kierowane zostały do nowego zarządu Spółki oraz wspólników. Wskazała, że nie będąc już organem Spółki skarżąca nie miała jakiejkolwiek możliwości uzupełnienia tego braku. Organ nie rozpatrzył wszystkich dowodów, nie wziął pod uwagę umowy sprzedaży udziałów pomiędzy Spółką "B.", a M. W.
Należy podnieść, że Skarżąca została zapoznana z materiałem dowodowym w trybie art. 200 o.p. i oświadczyła, że nie wnosi do niego uwag.
Podniesione w skardze do Sądu okoliczności nie znajdują oparcia w zgromadzonym materiale dowodowym. Z akt postępowania zawierających między innymi kserokopię notatki urzędowej z dnia 6 października 2005 r., kserokopię wezwania do usunięcia braków formalnych pisma procesowego wynika, że przyczyną, dla której wszczęcia postępowania układowego sprawa nie została rozstrzygnięta merytorycznie było nieuzupełnienie przez Spółkę braków formalnych (złożenia bilansu na dzień 31 grudnia 2000, rachunku wyników), pisma wniesionego 2 stycznia 2001 r. w sprawie otwarcia układu. Taką samą przyczynę w swoich wcześniejszych pismach składanych w postępowaniu podaje Skarżąca. Kwestia braku w postaci nieuszczenia wpisu sądowego, w sprawie nigdy wcześniej nie wystąpiła. Skarżąca istnienia tej okoliczności w skardze do Sądu w żaden sposób nie uprawdopodobniła, stąd nie może ona zasługiwać na rozważenie.
Fakt zbycia udziałów na rzecz M. W., dla potrzeb tego postępowania jest bez znaczenia. Jest oczywistym, że od momentu odwołania Skarżącej z funkcji Prezesa Zarządu Spółki i zbycia udziałów nie miała ona możliwości kontrolowania spraw Spółki. Nie zmienia to jednak faktu, że od momentu złożenia wniosku w jej interesie i interesie kierowanego przez nią przedsiębiorstwa była staranność w działaniu. Takiej staranności Skarżąca będą Prezesem Zarządu do ... maja 2001 nie wykazała.
Stąd zarzut Skarżącej, iż wydana zaskarżona decyzja narusza zasady wyrażone w art. 187 i 191 Ordynacji podatkowej jest nieuprawniony.
Art. 189 o.p. nakazuje organowi zebrać i w sposób wyczerpujący rozpatrzyć materiał dowodowy, natomiast art. 191 o.p. nakazuje dokonywać oceny, czy dana okoliczność została udowodniona na podstawie całokształtu materiału dowodowego. Zdaniem Sądu organ nie uchybił w/wym. przepisom.
Należy stwierdzić, że w tym postępowaniu, to na Skarżącej spoczywał obowiązek wskazania okoliczności które miały uwolnić ją od odpowiedzialności oraz dowodów na ich poparcie. W sprawie, jak Sąd wskazał, Skarżąca nie zgłaszała uwag do zgromadzonego materiału dowodowego. Organ materiał ten, zdaniem Sądu rozpatrzył w sposób kompleksowy i logicznie umotywował swoje rozstrzygnięcie.
Nie jest słuszny zarzut naruszenia zaskarżoną decyzją art. 4 § 1 p.p.u., albowiem nie był on podstawą rozstrzygnięcia w sprawie. Nie jest także słuszne twierdzenie zawarte w skardze, że "interpretacja zaproponowana przez organ podatkowy nakładająca na odwołującą obowiązek złożenia w odpowiednim czasie tylko i wyłącznie wniosku o wszczęcie postępowania upadłościowego stanowi błędną wykładnię cytowanych przepisów." Organ takiej interpretacji nie dokonał, a przedmiotem rozważań organu były czynności, które dokonała Spółka w postępowaniu układowym.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 p.p.s.a. Sąd orzekł, jak w wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło