I SA/Go 91/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Wierchowicz Sędziowie Sędzia WSA Stefan Kowalczyk (spr.) Sędzia WSA Jacek Niedzielski Protokolant Marta Surmacz-Buszkiewicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 sierpnia 2007 r. sprawy ze skargi Prokuratora Rejonowego na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy dokonania zabezpieczenia I. uchyla zaskarżone postanowienie, II. określa, że zaskarżone postanowienie nie może być wykonane. I SA/Go 91 /07 UZASADNIENIE Prokurator Rejonowy wniósł skargę na postanowienie Dyrektora Izby Skargowej z dnia [...].12.2006 roku w wydanego w sprawie [...]. Z akt sprawy wynika że : Prokurator Prokuratury Rejonowej postanowieniem z dnia [...].10.2006 roku w sprawie Ds. [...] dokonał zabezpieczenia na mieniu podejrzanego A.R. grożących mu kar grzywny w wysokości 50 stawek dziennych po 100,0 złotych, oraz przepadku pojazdu służącego do popełnienia przestępstwa, wskazując sposób zabezpieczenia, poprzez zajęcie ruchomości w postaci samochodu [...] rok produkcji 1970, nr rej. [...] o wartości 100,0 złotych, nr [...] oraz telewizora marki "[...]" o wartości 350,0 złotych. Powyższemu postanowieniu w dniu 9.10.2006 roku Sąd Rejonowy nadał klauzulę wykonalności. Powyższe postanowienie zostało przekazane Naczelnikowi Urzędu Skarbowego z wnioskiem o jego wykonanie na podstawie art. 291 § 1 i 1 kpk, art. 462 kpk, art. 25 § 1 i 2 kkw, art. 155a ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji i art. 195a § 1 kkw. Naczelnik Urzędu Skargowego postanowieniem nr [...] z dnia [...].10.2006 roku odmówił dokonania zabezpieczenia uznając iż właściwym do wykonania tego zabezpieczenia jest komornik sądowy, bowiem zgodnie z art.. 292 § 1 ustawy z dnia 6.06.1997 roku kpk zabezpieczenie ma nastąpić w sposób wskazany w kodeksie postępowania cywilnego, co oznaczało zdaniem organu iż organem wykonującym postanowienie jest komornik sądowy działający w trybie art. 292 § 1 kpk. Nadto organ powołał się na art. 157 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji wskazując iż o ile obowiązek którego dotyczy zarządzenie zabezpieczenia nie podlega zabezpieczeniu w trybie administracyjnym organ egzekucyjny nie przystępuje do zabezpieczenia. Od powyższego postanowienia zażalenie wniosła Prokuratura Rejonowa wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Urzędowi Skarbowemu . W uzasadnieniu wskazano iż przepisy nie przewidują wskazania innej podstawy prawnej niż wskazana w wniosku o jego wykonanie. Prokurator przyznał że art. 292 § 1,2 kpk zawiera wskazanie iż zabezpieczenie następuje w sposób wskazany w kpc, a także wskazanie sposobów tegoż zabezpieczenia. Natomiast sposób zabezpieczenia nie ma zawiązku z wskazaniem organu egzekucyjnego który tegoż zabezpieczenia winien dokonać. Wskazanie podmiotów egzekucyjnych zawiera art. 25 i następne kkw. W tych przepisach wskazuje się że egzekucje prowadzi się według przepisów kpc, jednakże od tej zasady jak wskazał istnieją wyjątki m.in. przewiduje go art. 27 kkw, art. 195a § 1 kkw. W niniejszej sprawie natomiast ma zastosowanie art. 195a § 1 kkw bowiem jednym postanowieniem zabezpieczono grożący przepadek oraz grzywnę. Nadto organ nie może w tym względzie polemizować z decyzją prokuratury, bowiem wybór organu egzekucyjnego pozostaje w wyłącznej kompetencji prokuratora. Na skutek wniesionego zażalenia Dyrektor Izby Skarbowej w dniu [...].12.1006 roku postanowieniem z dnia [...].12.1006 roku w sprawie [...] utrzymał w mocy wydane postanowienie Organ uzasadniając powyższe postanowienie wskazał iż egzekucyjny organ administracyjny dokonuje zabezpieczenia tylko wówczas gdy obowiązek którego dotyczy zarządzenie zabezpieczenia podlega zabezpieczeniu w trybie administracyjnym, a zarządzenia zabezpieczenia zawiera wszystkie elementy wskazane w art. 156 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Zgadzając się z twierdzeniem żalącego iż zgodnie z art. 195a kkw prokurator może zlecić wykonanie postanowienia o zabezpieczeniu organowi określonemu a rt. 187 kkw, jednakże w zarządzeniu o zabezpieczeniu jako podstawę prawną należności wskazano postanowienie z dnia 5.10.2006 roku, a postanowienie to wydano na podstawie art. 291, 292 i art. 293 § 1 kkw.\ Natomiast zgodnie z art. 292 § 1 kkw zabezpieczenie następuje w sposób wskazany w kpc i tym samym uznać należy iż w sprawie zachodzi przesłanka odmowy dokonania zabezpieczenia. Zdaniem organu wydanie postanowienia o zabezpieczeniu w oparciu o art. 292 kpk determinuje organ właściwy do jego wykonania. Od powyższego postanowienia skargę złożył Prokurator Rejonowy wnosząc o jego uchylenie. Wskazał iż zgodnie z art. 25 § 1 kkw egzekucję zasądzonych roszczeń cywilnych, orzeczonej grzywny, świadczenia pieniężnego, należności sądowych oraz obowiązku określonego w art. 52kk prowadzi się według przepisów kpc o ile kkw nie stanowi inaczej. Nadto przepisy kpc na mocy art. 25 § 2 kkw stosuje się do wykonana postanowień o zabezpieczeniu roszczeń cywilnych będących przedmiotem postępowania karnego oraz grzywny i w takim wypadku właściwym do wykonania orzeczeń jest komornik sądowy. Co do pozostałych rodzajów zabezpieczeń ustawodawca nie unormował postępowania. Przepis art. 195a kkw zdaniem prokuratora wprost określił podmiot uprawniony do wykonania zabezpieczenia przedmiotu przepadku, a jest nim urząd skarbowy właściwy ze względu na siedzibę sądu I instancji o ile prokurator zleci wykonanie w / w postanowienia. Prokurator natomiast przed tym musi zwrócić się do Sądu o nadanie klauzuli wykonalności powyższemu postanowieniu. Nadto zdaniem skarżącego organy administracji nie mają prawa do dokonywania oceny zasadności stanowiska prokuratora co skierowania postanowienia do wykonania do tegoż organu. W odpowiedzi na skargę organ wywiódł iż przepis art. 195a kkw nie wskazuje naczelnika urzędu skarbowego jako organu wyłącznie właściwego do dokonania zabezpieczenia. Z treści tegoż przepisu wynika iż prokurator może zlecić wykonanie postanowienia zarówno naczelnikowi urzędu skarbowego jako komornikowi sądowemu. Organ nie zgodził się z twierdzeniem skarżącego iż wypełnienie przesłanek określonych w art. 195a kkw stanowi wystarczającą przesłankę doznania iż zabezpieczenie takie podlega wykonanie przez naczelnika urzędu skarbowego. Organ bowiem ma prawo dokonania oceny dopuszczalności zabezpieczenia w danej sprawie na podstawie art. 156 c 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Nadto wadliwe było zdaniem organu zarządzenie zabezpieczenia wystawione przez Prokuratora Prokuratury Rejonowej bowiem powołano przepis art. 44 § 2 i art. 33 § 1 kodeksu celnego które to przepisy nie zostały wskazane w postanowieniu Prokuratora w sprawie Ds. [...] z dnia [...].10.2006 roku jako podstawy prawnej do wydania tego postanowienia. Podanie natomiast podstawy prawnej w zarządzeniu zabezpieczenia pozwala organowi na ocenę czy postanowienie podlega wykonaniu w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, a brak tej podstawy uniemożliwia tą ocenę. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje : Skarga zdaniem Sądu jest uzasadniona. Przedmiotem skargi, a zarazem przedmiotem rozbieżności stanowisk między skarżącym a organem jest kwestia oceny co do organu właściwego do wykonania obowiązku określonego w postanowieniu o zabezpieczeniu. Zdaniem Sądu w niniejszej sprawie winien mieć zastosowanie art. 195a § 1 kkw który stanowi, że jeżeli jednym postanowieniem zabezpieczono grożący przepadek oraz grzywnę, prokurator który wydał postanowienie może zlecić jego wykonanie w całości urzędowi skarbowemu stosownie do art. 187 kkw. Niezasadny jest zdaniem Sądu natomiast pogląd organu co do tego że art. 292 § 1 kpk stanowi podstawę do uznania że administracyjny organ egzekucyjny nie jest właściwy do wykonania tegoż postanowienia o zabezpieczeniu. Art. 292 § 1 kpk odsyła w zakresie wykonania postanowienia o zabezpieczeniu do przepisów ustawy z dnia 17.11.1964 roku - Kodeks postępowania cywilnego / kpc /. Natomiast w przypadku art. 292 § 2 kpk, przepis ten wymienia sposoby zabezpieczenia np. poprzez zajęcie ruchomości, wierzytelności, ustanowienie zakazu zbywania nieruchomości, nie odsyłając do przepisów kpc. Tak więc zważając na to iż egzekucję przepadku przedmiotu przestępstwa prowadzi urząd skarbowy stosownie do art. 27 kkw należy uznać iż to organ jest właściwy do wykonania postanowienia o zabezpieczeniu w zakresie przepadku przedmiotu przestępstwa. W postanowieniu prokuratora o zabezpieczeniu z dnia 5.10.2006 roku dokonano również zabezpieczenia kar i roszczeń i gdyby zabezpieczenie dotyczyło tylko tego sposobu zabezpieczenia to zgodnie z art. 292 § 2 kpk właściwym do jego wykonania byłby komornik sądowy na podstawie kpc. Jednakże w niniejszej sytuacji doszło do zbiegu przedmiotu zabezpieczenia toteż należało zastosować art. 195a kkw, a na jego podstawie właściwym do wykonania postanowienia o zabezpieczeniu w przypadku zlecenia jego wykonania przez prokuratora jest urząd skarbowy. Z tych też względów należy uznać iż nastąpiło naruszenie art. 195a kkw ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji co miało istotny wpływ na wynik sprawy, tak więc na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c Sąd orzekł jak w sentencji.