II SA/Kr 397/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Krystyna Daniel (spr.) Sędziowie: WSA Piotr Głowacki WSA Mariusz Kotulski Protokolant: Katarzyna Paszko-Fajfer po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 sierpnia 2007 r. sprawy ze skargi S. K. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] listopada 2005 r. Nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki skargę oddala. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w L. decyzją z [...].10.2004 r. znak: [...] na podstawie art. 48 ust. 1, w zw. z art. 48 ust. 4, art. 80 ust. 2 pkt. 1, art. 83 ust. 1 ustawy z 7. 07. 1994 r. Prawo Budowlane (Dz. U. z 2003 r., Nr 207, poz. 2016 ze zm.) w zw. z art. 2 ust. 1 ustawy z 16. 04. 2004 r. o zmianie ustawy Prawo budowlane (Dz. U. Nr 93, poz. 888) oraz art. 104 k.p.a. nakazał S.K. rozbiórkę, na własny koszt pomieszczenia gospodarczego dobudowanego do istniejącego budynku mieszkalno - usługowego, zlokalizowanego na działce ew. nr "1", w L. W uzasadnieniu organ l instancji podał, że postanowieniem z [...].08.2003 r. nałożył na S.K. obowiązek przedłożenia w terminie do 31.12.2003 r. dokumentów i opracowań, o których mowa w art. 48 ust. 3 ustawy z 7. 07. 1994 r. Prawo budowlane, celem umożliwienia legalizacji samowolnie rozbudowanego przedmiotowego budynku. W związku z bezskutecznym upływem terminu określonego w postanowieniu z [...].08.2003 r. i nie przedłożeniu do 31.12.2003 r. żądanych dokumentów i opracowań, organ l instancji orzekł jak w sentencji. Odwołanie od powyższej decyzji wniósł S.K. domagając się jej uchylenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania organowi l instancji. Odwołujący powołując się na art. 145 § 1 pkt. 4 i 5 k.p.a. wniósł o przywrócenie terminu i wznowienie postępowania w sprawie umożliwienia legalizacji dokonanej rozbudowy przedmiotowego budynku o pomieszczenie gospodarcze. Zarzucił organowi l instancji naruszenie art. 10 k.p.a. w zw. z art. 48 ust. 1 i 4 oraz art. 50 ust. 1 pkt. 4 Prawa budowlanego ponieważ nie został zawiadomiony o możliwości zapoznania się ze zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym oraz zarzucił, że organ l instancji nie uwzględnił faktu, iż rozbudowa przedmiotowego obiektu prowadzona była na podstawie udzielonego pozwolenia budowlanego z 9.03.1993 r. znak:[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. decyzją z [...].11.2005 r. znak:[...] na podstawie art. 138 § 1 pkt. 1 w zw. z art. 104 k.p.a. oraz art. 80 ust. 2 pkt. 2 i w zw. 83 ust 2 ustawy z 7. 07. 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2003 r. Nr 207, poz. 2016, ze zm.) utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. 1 W uzasadnieniu organ odwoławczy podał, że zgromadzony materiał dowodowy, w tym przedłożona przez inwestora "Ocena stanu technicznego istniejącej ściany oporowej", sporządzona przez mgr inż. J.S. jednoznacznie pozwalają stwierdzić, iż wykonane roboty budowlane na dz. ew. nr "1" w L. stanowiły rozbudowę znajdującego się na przedmiotowej działce budynku mieszkalno-usługowego, polegającą na wykonaniu ściany oporowej, płyty stropowej opartej na niej i na ścianie istniejącego budynku oraz płyty dennej. W wyniku powyższych robót powstało pomieszczenie o przeznaczeniu gospodarczym. Zgodnie z art. 3 ust. 6 Prawa budowlanego ilekroć w ustawie jest mowa o budowie -należy przez to rozumieć wykonywanie obiektu budowlanego w określonym miejscu, a także odbudowę, rozbudowę, nadbudowę obiektu budowlanego. Powyższa rozbudowa stanowiąca budowę wymagała więc uprzedniego uzyskania pozwolenia na budowę zgodnie z art. 28 Prawa budowlanego, którego S.K. nie posiadał. Stosownie do art. 48 ust. 2 cyt. ustawy organ I instancji wdrożył postępowanie legalizacyjne i wydał postanowienie, którym wstrzymał prowadzenie robót budowlanych, oraz nałożył na inwestora obowiązek przedstawienia w wyznaczonym terminie wyszczególnionych dokumentów, których inwestor w wyznaczonym terminie nie przedłożył. Zgodnie z art. 48 ust. 4 w przypadku niespełnienia w wyznaczonym terminie obowiązków, o których mowa w ust. 3, stosuje się przepis art. 48 ust. 1 ustawy, a więc organ l instancji wydał nakaz rozbiórki dobudowanego nielegalnie obiektu. Organ odwoławczy dodał, że powołane powyżej postanowienie PINB w L. z [...].08.2003 r. zostało wydane w oparciu o art. 48 ust. 3 Prawa budowlanego w brzmieniu obowiązującym w dacie jego wydania, natomiast w dacie wydania skarżonej decyzji jak decyzji drugoinstancyjnej przepis art. 48 ust. 3 pkt. 1 Prawa budowlanego stanowi, iż w postanowieniu, o którym mowa w ust. 2, ustala się wymagania dotyczące niezbędnych zabezpieczeń budowy oraz nakłada obowiązek przedstawienia, w wyznaczonym terminie zaświadczenia wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostatecznej, w dniu wszczęcia postępowania, decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego. W związku z powyższym organ odwoławczy pismem z 14.09.2005 r. znak:[...] zwrócił się w trybie art. 136 k.p.a. do PINB w Limanowej o uzupełnienie materiału dowodowego poprzez ustalenie czy inwestor w dacie wszczęcia postępowania w przedmiotowej sprawie dysponował ostateczną decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu oraz o ustalenie daty doręczenia S. K. zawiadomienia z 4.10.2004 r. znak:[...], o możliwości zapoznania się ze zgromadzonym materiałem dowodowym i wypowiedzenia się, co do zebranych dowodów w sprawie. Jak wynika z pisma Gm. M. z 24.10.2004 r. znak:[...] w latach 1995-2004 nie prowadzono postępowania administracyjnego w zakresie ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla działki ew. nr "1" w L. Ponadto organ odwoławczy wskazał, że S.K. był skutecznie powiadomiony przez PINB w L. o możliwości zapoznania się z aktami sprawy przed wydaniem zaskarżonej decyzji o czym świadczy pismo z Poczty Polskiej z informacją dotyczącą doręczenia w/w zawiadomienia przesyłką poleconą z 4.10.2004r. na adres ul. L. w m. M. doręczonego adresatowi osobiście w dniu 6.10.04r. Organ odwoławczy podał, iż w aktach sprawy organu l instancji znajduje się plan realizacyjny do decyzji z [...].03.1993 r. Nr[...] zatwierdzającej w.w plan realizacyjny i udzielającej pozwolenie na budowę obejmującą kontynuację budowy budynku mieszkalnego w L. na działce nr "1" dla S. i A. K. Powyższy plan nie przewidywał budowy ściany oporowej i stropu stanowiących w rzeczywistości kolejną rozbudowę przedmiotowego budynku mieszkalno-usługowego. Wykonany przez organ l instancji podczas oględzin w dniu 22.12.1999 r. szkic na kserokopii "Planu realizacyjnego zagospodarowania dz. nr ew. "1" położonej w L." (stanowiącego zgodnie z opieczętowaniem plan realizacyjny do decyzji Nr [...] z dnia 09.03.1993r.) potwierdza fakt, że przedmiotowa rozbudowa nie stanowi odstępstwa od powyżej powołanego pozwolenia z 9.09.1993 r. znak: [...]. W świetle powyższego w przedmiotowej sprawie nie może znaleźć zastosowania art. 50 ust. 1 pkt. 4 Prawa budowlanego. W odniesieniu do zarzutu uniemożliwienia S.K. brania udziału w prowadzonym postępowaniu należy wyjaśnić, iż przed wydaniem skarżonej decyzji organ l instancji zawiadomił, zgodnie z art. 10 § 1 k.p.a., strony postępowania pismem z 4.10. 2004 r. znak:[...], o możliwości zapoznania się ze zgromadzonym materiałem dowodowym i wypowiedzenia się, co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. O wysłaniu w/w pisma do S.K. świadczy zapis w książce nadawczej. Strona zgodnie z informacją z Poczty Polskiej osobiście odebrała w/w zawiadomienie w dniu [...].10.2004 r. Ponadto S.K. uczestniczył w przedmiotowym postępowaniu od początku jego biegu, co potwierdza między innymi uczestnictwo strony w wielokrotnie przeprowadzanych oględzinach i doręczanie stronie wydawanych aktów administracyjnych zatem podnoszony w odwołaniu zarzut jest bezzasadny. Nadto organ odwoławczy wyjaśnił, że postanowienie organu I instancji z [...].08.2003 r. znak:[...] nakładające na S.K. obowiązek przedłożenia wyszczególnionych dokumentów w terminie do 31.12.2003r. zostało wydane w dniu 26.08.2003 r. i odebrane przez żonę S.K. w dniu 27.08.2003 r. Powyższe wskazuje na prawidłowe doręczenie postanowienia zgodnie z dyspozycją art. 43 k.p.a. Odnosząc się do wniosku S.K. o przywrócenie terminu i wznowienie postępowania w sprawie umożliwienia legalizacji dokonanej rozbudowy przedmiotowego budynku o pomieszczenie gospodarcze na działce ew. nr "1" w L. na mocy art. 145 § 1 pkt. 4 i 5 k.p.a. organ odwoławczy wyjaśnił, że w/w wniosek nie może zostać uwzględniony, gdyż postępowanie odwoławcze ma pierwszeństwo przed postępowaniem nadzwyczajnym. Ponadto postępowanie w trybie art. 145 k.p.a. może być prowadzone tylko i wyłącznie względem decyzji ostatecznych. Skargę od powyższej decyzji do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie złożył S.K. domagając się jej uchylenia i wstrzymania wykonania orzeczonego nakazu rozbiórki. Skarżący po raz kolejny podkreślił, że roboty budowlane prowadzone były na podstawie pozwolenia na budowę z 9.03.1993 r. udzielonego przez Wójta Gm. M. Zarzucił, że organy błędnie zakwalifikowały przedmiotowy mur i "powstałą substancję" jako pomieszczenie gospodarcze. Wskazał, że dobudowane pomieszczenie powstałe po wybudowaniu muru oporowego i płyty stropowej opartej na nim i na ścianie budynku mieszkalno-usługowego nie jest wykorzystywane jako stołówka, ale służy do przechowywania narzędzi gospodarczych. Nadto podniósł, że wykonanie nakazanej rozbiórki spowoduje naruszenie istniejącej skarpy i doprowadzi do katastrofy budowlanej. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumenty zawarte w uzasadnieniu swojej decyzji z dnia [...]listopada 2005 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje: Stosownie do art. 1 ustawy z 30.08. 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153 póz. 1270 ze zm.), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a. sądy administracyjne powołane są do kontroli działalności administracji publicznej, w tym w zakresie legalności decyzji administracyjnych i stosują środki określone w ustawie (art. 1 i art. 3 p.p.s.a.). W ramach swej kognicji sąd bada czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego lub przepisów postępowania administracyjnego, nie będąc przy tym związanym granicami skargi, stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. Skargę S.K. należy uznać za nieuzasadnioną gdyż w wyniku dokonanej kontroli zaskarżonej decyzji Sąd nie stwierdził aby naruszała ona prawo w takim stopniu, który musiałby prowadzić do jej uchylenia. Na wstępie należy stwierdzić, że S.K. miał możliwość czynnego uczestnictwa w niniejszym postępowaniu zarówno przed organem l instancji jak i w postępowaniu odwoławczym stosownie do dyspozycji art. 10 § 1 k.p.a. i przepisów konkretyzujących tę zasadę w tym art. 79 § 1 k.p.a. Jak wynika z akt administracyjnych sprawy miał również możliwość, stosownie do treści. 81 k.p.a., zapoznania się ze zgromadzonym przez organ l instancji materiałem dowodowym i wypowiedzenia się co do przeprowadzonych dowodów, co potwierdza pismo Poczty Polskiej z 22.09.2005 r., z którego wynika, że S.K. w dniu 6.10.2004 r. odebrał osobiście skierowane do niego w tym celu zawiadomienie z 4.10.2004 r. Zgodnie z art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego właściwy organ nakazuje, w drodze decyzji, z zastrzeżeniem ust. 2, rozbiórkę obiektu budowlanego, lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. Stosownie do tej zasady nakaz rozbiórki dotyczy wyłącznie takich obiektów, do których budowy tj. wykonania, odbudowy nadbudowy i rozbudowy (art. 3 pkt 6 ustawy) Prawo budowlane wymaga uprzedniego uzyskania pozwolenia na budowę. Stosownie do art. 48 ust. 2 i 3 cyt. ustawy można wdrożył postępowanie legalizacyjne, które w razie spełnienia przez inwestora określonych prawem warunków (art. 48 ust. 3 ustawy) skutkuje odstąpieniem od orzekania nakazu rozbiórki, natomiast w przypadku niespełnienia w wyznaczonym terminie obowiązków o których mowa w ust. 3 , stosuje się obligatoryjnie przepis ust. 1 (art. 48 ust. 4 ustawy.) Jak wynika z protokołu oględzin przeprowadzonych w dniu 13.09.2000 r. S.K. jesienią 1999 r. samowolnie przystąpił do wykonania muru oporowego na działce nr "1" położonej w L., a następnie połączył stropem żelbetowym przedmiotowy mur ze ścianą domu mieszkalno-usługowego posadowionego na dz. ew. nr "1". od strony północnej wzdłuż granicy działek nr "2" i nr "1". Mimo wielokrotnego wstrzymywania w/w robót kontynuował je. Według oświadczenia inwestora z 2.04.2003r. przedmiotowa rozbudowa została ukończona w 2000 r. Jak wynika z protokołu oględzin przeprowadzonych w dniu 2.04.2003 r. a także z przedłożonej przez S.K. "Oceny stanu technicznego istniejącej ściany oporowej" opracowanej przez mgr inż. J.S. w 2001 r. roboty budowlane wykonane na dz. ew. nr "1" w L. stanowiły rozbudowę znajdującego się na niej budynku mieszkalno-usługowego, polegającą na wykonaniu ściany oporowej, płyty stropowej opartej na niej i na ścianie istniejącego budynku oraz płyty dennej. W wyniku powyższych robót powstało pomieszczenie o przeznaczeniu gospodarczym. Powyższa rozbudowa stanowiąca budowę wymagała więc uprzedniego uzyskania pozwolenia na budowę, którego inwestor nie przedstawił. Wbrew twierdzeniom skarżącego znajdujący się w aktach administracyjnych sprawy plan realizacyjny do decyzji z [...].03.1993 Nr[...] zatwierdzającej w/w plan realizacyjny i udzielającej pozwolenie na budowę obejmującą kontynuację budowy budynku mieszkalnego posadowionego na dz. Nr "1" w L., nie przewidywał budowy ściany oporowej i stropu przedmiotowego pomieszczenia gospodarczego. Trzeba wskazać, że na niepotwierdzonej kserokopii przedmiotowego planu realizacyjnego, zatwierdzonego decyzją z [...].03.1993 r., załączonego do akt administracyjnych dorysowano czerwoną linię opisaną jako "zabezpieczenie skarpy", ale rysunek ten nie został opisany w legendzie w/w planu. Także z samej decyzji wynika, że obejmuje ona "kontynuację budowy budynku mieszkalnego" i nie obejmuje "wykonania zabezpieczenia skarpy", a tym bardziej całego, przedmiotowego pomieszczenia gospodarczego. Potwierdzona przez Urząd Gm. M. kserokopia w/w planu realizacyjnego nie zawiera rysunku "wykonania zabezpieczenia skarpy". Oznacza to, że wykonaną rozbudowę budynku mieszkalno- usługowego należy uznać za samowolną. W tej sytuacji organ l instancji podjął postępowanie mające na celu legalizację przedmiotowej samowoli budowlanej na działce ew. nr "1" w L., polegającej na rozbudowie znajdującego się na tej działce budynku mieszkalno-usługowego, tj. wykonaniu ściany oporowej, płyty stropowej opartej na niej i na ścianie istniejącego budynku oraz płyty dennej, w wyniku czego powstało pomieszczenie o gospodarczym przeznaczeniu. Działając na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 Prawa budowlanego organ l instancji postanowieniem z [...].08.2003r. znak:[...] nałożył na S.K. obowiązek przedłożenia zaświadczeń i dokumentów wymienionych w art. 48 ust. 3 ustawy w terminie do 31.12.2003 r. Ponieważ S.K. nie przedłożył wymaganych w/w postanowieniu dokumentów w wyznaczonym terminie, organ l instancji decyzją z [...].10. 2004 r. znak:[...] nałożył na S.K., stosownie do dyspozycji art. 48 ust. 1 w zw. z ust. 4 ustawy obowiązek rozbiórki pomieszczenia gospodarczego, dobudowanego do istniejącego budynku mieszkalno-usługowego, zlokalizowanego na dz. ew. nr "1" w L. Odnosząc się do zarzutu skargi, że wykonanie nakazanej rozbiórki spowoduje naruszenie istniejącej skarpy i doprowadzi do katastrofy budowlanej należy wskazać, że zarzut ten jest dowolny. W niniejszej sprawie organ l instancji wielokrotnie przeprowadził oględziny przedmiotowej rozbudowy, obejmującej mur oporowy stanowiący element samowolnie wybudowanego przedmiotowego budynku gospodarczego tj. w dniach: 22.12.1999 r., 13.09.2000 r. oraz w dniu 2.04.2003r. i nie stwierdził zagrożenia, na które wskazuje skarżący. Nadto trzeba wskazać, że sam sposób użytkowania przedmiotowego budynku gospodarczego i wskazanie w skardze, że służy on do przechowywania narzędzi gospodarczych, nie ma znaczenia dla niniejszej sprawy. Odnosząc się do podniesionej przez skarżącego w odwołaniu od decyzji pierwszoinstancyjnej kwestii wznowienia postępowania legalizacyjnego w trybie art. 145 k.p.a. należy w pełni podzielić pogląd wyrażony przez organ odwoławczy, który wskazał na pierwszeństwo postępowania instancyjnego przed wznowieniowym, przysługującym stosownie do przesłanek wskazanych w cyt. art. jednakże w sprawie zakończonej decyzją ostateczną. Wobec powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.