VII SA/Wa 876/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Machlejd, , Sędzia WSA Tadeusz Nowak (spr.), Sędzia WSA Bogusław Cieśla, , Protokolant Piotr Bibrowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 sierpnia 2007 r. sprawy ze skargi L. I. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2007 r. znak [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji nakładającej obowiązek złożenia określonych dokumentów. skargę oddala [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. decyzją z dnia [...] lutego 2007 r., znak: [...], po przeprowadzeniu z urzędu postępowania, stwierdził nieważność decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w B. Filia w B. z dnia [...] kwietnia 1997 r., znak[...], nakazującej W. M. - Prezesowi OSP J. złożyć do Urzędu wniosek (wraz z określonymi załącznikami) o wydanie pozwolenia na dokończenie dobudowy do remizy OSP w J. w terminie 2 miesięcy od daty uprawomocnienia się decyzji. Od w/w decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2007 r. odwołanie wniosła właścicielka sąsiedniej nieruchomości L. I.. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] kwietnia 2007 r., znak: [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję stwierdzając w uzasadnieniu, że z materiału dowodowego zgromadzonego w przedmiotowej sprawie wynika, iż samowolnie wykonano dobudowę garażu jednokondygnacyjnego o wymiarach 4,60 m x 10,10 m wraz z tarasem do remizy OSP w J. w 1993 r. Powyższe potwierdza znajdujący się w aktach sprawy protokół z wizji lokalnej przeprowadzonej w dniu [...] lipca 1996 r. Zdaniem organu stan faktyczny i prawny przedmiotowej sprawy nie odpowiada dyspozycji przepisu art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego bowiem art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego ma zastosowanie do przypadków innych niż określone w art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego. Przy rozpatrywaniu sprawy przedmiotowej inwestycji, polegającej na dobudowaniu do budynku remizy w J. garażu z tarasem i wymagającej pozwolenia na budowę, nie mógł mieć zastosowania tryb przewidziany w art. 50 i 51 Prawa budowlanego. Jednakże zgodnie z art. 103 ust. 2 Prawa budowlanego, przepisu art. 48 nie stosuje się do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy lub w stosunku do których przed tym dniem zostało wszczęte postępowanie administracyjne; do tych obiektów stosuje się przepisy dotychczasowe. Taka sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie. W świetle powyższego organ stwierdził, że Kierownik Urzędu Rejonowego w B. Filia w B. wydając decyzję z dnia [...] kwietnia 1997 r., znak: [...], nakazującą Prezesowi OSP J. złożyć wniosek (wraz z określonymi załącznikami) o wydanie pozwolenia na dokończenie dobudowy do remizy OSP w J. w terminie 2 miesięcy od daty uprawomocnienia się decyzji, rażąco naruszył przepisy art. 51 Prawa budowlanego. Tak więc wystąpiła przesłanka określona w art. 156 § 1 pkt 2 Kpa, uzasadniająca stwierdzenie nieważności decyzji. Niezależnie od powyższego Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał, iż art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego stanowi podstawę do nakazania inwestorowi wykonania konkretnych czynności, bo tylko takie mogą doprowadzić wykonane roboty budowlane do stanu zgodnego z prawem. Na podstawie w/w przepisu organ nie może natomiast nakazać jedynie przedstawienia określonej dokumentacji. Samo przedstawienie dokumentów nie może bowiem doprowadzić wykonywanych robót do stanu zgodnego z prawem. Skargę na powyższą decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2007 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyła L. I.. Wnosząc o uchylenie decyzji obu instancji skarżąca podniosła, że materiał dowodowy wskazuje, że w sprawie samowolnej dobudowy garażu mają zastosowanie przepisy prawa budowlanego z 1994 r., a w szczególności art. 48 tego prawa. Postępowanie w sprawie dobudowy garażu zostało wszczęte z urzędu w 1996 r. i w przedmiotowej sprawie nie ma zastosowania art. 103 Prawa budowlanego z 1994 r. Zdaniem L. I. stroną postępowania, która dopuściła się samowolnej dobudowy garażu jest organ administracji publicznej Miasto i Gmina w B., co udokumentowane jest w aktach niniejszej sprawy wnioskiem o pozwolenie na budowę tego organu z dnia 8 lutego 2000 r. oraz w aktach odrębnej sprawy, dotyczącej zamurowania okien w budynku OSP w J., znanych z urzędu zarówno Głównemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego w W. jak i [...] Wojewódzkiemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego w K.. Ponadto w ocenie skarżącej były podstawy do uchylenia decyzji Urzędu Rejonowego w B. Filia w B. stosownie do art. 154 Kpa i wydania decyzji nakazującej rozbiórkę, a nie stwierdzenia jej nieważności. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji i wniósł jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga nie jest zasadna. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne kontrolują jedynie legalność zaskarżonych decyzji (postanowień), a więc prawidłowość zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafność ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270). Przedmiotem kontroli w niniejszym postępowaniu jest decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2007 r., znak: [...], utrzymująca w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2007 r., znak: [...] stwierdzającą nieważność decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w B. Filia w B. z dnia [...] kwietnia 1997 r., znak: [...] nakazującej W. M. – Prezesowi OSP J. złożyć do Urzędu wniosek (wraz z określonymi załącznikami) o wydanie pozwolenia na dokończenie dobudowy do remizy OSP w J. w terminie 2 miesięcy od daty uprawomocnienia się decyzji. Przede wszystkim należy podkreślić, że postępowanie prowadzone na podstawie art. 156 § 1 Kpa jest nadzwyczajnym trybem postępowania i stanowi wyłom od zasady stabilności decyzji, stąd też ustalenie podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji musi być niewątpliwe. Celem postępowania nieważnościowego nie jest merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy, lecz przeprowadzenie weryfikacji ostatecznej decyzji z jednego punktu widzenia, a mianowicie czy decyzja jest dotknięta jedną z wad kwalifikowanych wskazanych w art. 156 § 1 pkt 1-7 Kpa. Organ prowadzący postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji nie jest kompetentny do rozstrzygania sprawy co do meritum. W postępowaniu prowadzonym w trybie nadzoru o stwierdzenie nieważności organ ma obowiązek rozpatrywać sprawę w granicach określonych w art. 156 § 1 Kpa, to znaczy nie może rozpatrywać sprawy co do istoty jak w postępowaniu odwoławczym (por. wyrok NSA z 28 maja 1985 r. I SA 89/85, ONSA 1985, Nr 1, poz. 30). Organ orzeka wyłączenie kasacyjnie, stwierdzając nieważność decyzji albo jej niezgodność z prawem, a w przypadku braku przesłanek takiego orzeczenia odmawia stwierdzenia nieważności decyzji. Organ nadzoru jest w tym przypadku kontrolerem prawidłowości samej decyzji administracyjnej. Wśród przesłanek enumeratywnie wymienionych, w art. 156 § 1 pkt 2 Kpa jest rażące naruszenie prawa, które określa się jako oczywiste naruszenie przepisu prawa, a przy tym takie, które koliduje z zasadą praworządnego działania organów administracji publicznej w demokratycznym państwie prawnym urzeczywistniającym zasady sprawiedliwości społecznej. Obowiązkiem organu stwierdzającego nieważność decyzji jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa jest wyraźne wskazanie, jaki konkretny przepis został naruszony, przy czym, rozpoznając sprawę w omawianym trybie, organ orzekający bierze pod uwagę stan faktyczny i prawny obowiązujący w dacie wydania decyzji objętej wnioskiem. Jeszcze raz należy podkreślić, iż stwierdzenie nieważności decyzji z przyczyny rażącego naruszenia prawa może mieć miejsce jedynie wówczas, gdy organ ustali, że decyzja w sposób oczywisty i bezsporny narusza konkretny przepis prawa, a ponadto jej obowiązywanie wywołuje skutki niemożliwe do zaaprobowania w praworządnym państwie. Skargę należało oddalić bowiem decyzja Kierownika Urzędu Rejonowego w B. Filia w B. z dnia [...] kwietnia 1997 r., wydana została z rażącym naruszeniem przepisu art. 51 ust.1 pkt. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2000 r. Nr 106, poz.1126). Przedmiotowa inwestycja polegająca na dobudowaniu do budynku remizy OSP w J. garażu jednostanowiskowego z tarasem, jest budową w rozumieniu art. 3 pkt 6 Prawa budowlanego, wymagającą uzyskania pozwolenia na budowę. Słusznie więc Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego zauważył, że stan faktyczny i prawny przedmiotowej sprawy nie odpowiada dyspozycji przepisu art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, bowiem art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego ma zastosowanie do przypadków innych niż określone w art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego, a w niniejszej sprawie mamy do czynienia z klasyczną samowolą budowlaną mimo, że sporna jest w sprawie kwestia zastosowania przepisów prawa budowlanego z 1974 r. lub 1994 r. Tryb przewidziany w przepisach art. 50 i art. 51 Prawa budowlanego nie ma w niniejszym przypadku zastosowania, gdyż odnosi on się do wykonywania robót budowlanych innych niż budowa obiektu budowlanego. Ponadto wskazać należy, iż organ nadał przepisowi art. 51 ust.1 pkt 2 Prawa budowlanego charakter przepisu typowo dowodowego, a nie merytorycznego. Organ nie zauważył jednak przy tym, że brzmienie przepisu art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane wskazuje wyraźnie, iż na jego podstawie można nałożyć obowiązek wykonania czynności faktycznych, a nie przedstawienia określonej dokumentacji. Zgodnie bowiem z dyspozycją przepisu art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego przed upływem terminu, o którym mowa w art. 50 ust. 4, właściwy organ wydaje decyzję określającą czynności, jakie należy wykonać w celu doprowadzenia wykonywanych robót do stanu zgodnego z prawem i uzyskania pozwolenia na ich wznowienie oraz określającą termin wykonania tych czynności. Zważywszy na fakt, iż badana w trybie nadzoru decyzja dotknięta jest wadą kwalifikowaną powodującą jej nieważność, należy uznać stanowisko Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego zawarte w decyzji z dnia [...] kwietnia 2007 r., jak również stanowisko przedstawione w decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2007 r., za odpowiadające przepisom prawa. W tym stanie rzeczy na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) skargę jako bezzasadną należało oddalić.