I SA/Wa 147/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Łukaszewska-Macioch Sędziowie WSA Maria Tarnowska (spr.) asesor WSA Przemysław Żmich Protokolant Katarzyna Babik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 sierpnia 2007 r. sprawy ze skargi S. i S. małż. Z. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2006 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu nieruchomości 1) uchyla zaskarżoną decyzję; 2) stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; 3) zasądza od Wojewody [...] na rzecz S. i S. małż. Z. solidarnie kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem uiszczonego wpisu sądowego; 4) zasądza ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz radcy prawnego K. G. prowadzącego Kancelarię Radcy Prawnego [...] w W. przy ulicy [...] lok. [...], tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej kwotę 292,80 (dwieście dziewięćdziesiąt dwa złote i osiemdziesiąt groszy), w tym: tytułem opłaty kwotę 240 (dwieście czterdzieści złotych) i tytułem 22% podatku od towarów i usług kwotę 52,80 (pięćdziesiąt dwa złote i osiemdziesiąt groszy). Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] grudnia 2006 r. po rozpatrzeniu odwołania S. i S. małż. Z. od decyzji Starosty [...] z dnia [...] maja 2006 r. nr [...] orzekającej o zwrocie nieruchomości położonej we wsi L. przy ul. [...], opisanej w ewidencji gruntów jako działka ewid. nr [...] (dawny nr [...]) z obrębu [...], uregulowanej w księdze wieczystej KW nr [...] – uchylił zaskarżoną decyzję w całości i orzekł o umorzeniu postępowania pierwszej instancji. W uzasadnieniu decyzji Wojewoda [...] podał, że w dniu [...] maja 2006 r. Starosta [...] wydał decyzję nr [...] orzekającą na podstawie art. 136, 137, 140, 142 i 217 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami o zwrocie na rzecz S. Z. i S. Z. nieruchomości położonej we wsi L., szczegółowo opisanej w osnowie zaskarżonej decyzji. Działka ta przeszła na własność Państwa na podstawie art. 12 ust. 5 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości w drodze wydzielenia jej pod budowę ulicy decyzją Naczelnika Miasta i Gminy [...] z dnia [...] marca 1989 r. nr [...], zatwierdzającą podział nieruchomości o pow. [...] ha uregulowanej w księdze wieczystej [...]. Decyzją tą zobowiązano S. Z. i S. Z. do zwrotu Skarbowi Państwa kwoty 1086 zł, stanowiącej zwaloryzowaną kwotę odszkodowania ustalonego decyzją Naczelnika Miasta i Gminy [...]. Od decyzji tej złożyli odwołanie S. i S. małż. Z., kwestionując rozstrzygnięcie w części dotyczącej zobowiązania ich do zwrotu Skarbowi Państwa zwaloryzowanego odszkodowania, ponieważ jak twierdzili, odszkodowania nie otrzymali. Po rozpatrzeniu odwołania Wojewoda [...] stwierdził, że zaskarżona decyzja jest nieprawidłowa, brak jest bowiem podstaw prawnych do orzekania o zwrocie działki, która przejęta została na własność Skarbu Państwa na podstawie art. 12 ust. 5 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. Wojewoda [...] stwierdził również, że powołane w decyzji organu pierwszej instancji przepisy art. 136, 137, 140, 142 i 217 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami mają zastosowanie, zgodnie z art. 216 ust. 2 pkt 3 tej ustawy, do nieruchomości nabytych od właścicieli, a nie przejętych na rzecz Skarbu Państwa na podstawie ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości. W tej sytuacji, zdaniem organu, wobec braku podstaw prawnych do rozpatrywania w postępowaniu administracyjnym sprawy zwrotu przedmiotowej działki, na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 kpa należało uchylić w całości zaskarżoną decyzję i umorzyć postępowanie pierwszej instancji. Skargę na decyzję Wojewody [...] do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyli S. i S małż. Z.; zarzucając decyzji naruszenie art. 136, 137, 140, 142, 217 ust. 2 w związku z art. 216 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, naruszenie art. 138 § 1 pkt 2 kpa w związku z art. 139 kpa oraz ewentualnie naruszenie art. 15 kpa i art. 156 § 1 pkt 1 kpa, skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, ewentualnie o stwierdzenie nieważności decyzji lub stwierdzenie wydania decyzji z naruszeniem prawa i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekając w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Skarga jest zasadna, dokonując kontroli zaskarżonej decyzji Sąd uznał, że zaskarżona decyzja narusza prawo. W niniejszej sprawie przedmiotem skargi jest uchylenie decyzji orzekającej o zwrocie nieruchomości i umorzenie postępowania pierwszoinstancyjnego. Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] grudnia 2006 r. uchylił decyzję Starosty [...] z dnia [...] maja 2006 r. orzekającą o zwrocie nieruchomości położonej we wsi L. przy ul. [...], opisanej w ewidencji gruntów jako działka ewid. nr [...] (dawny nr [...]) uregulowanej w księdze wieczystej KW nr [...] i umorzył postępowanie przed organem pierwszej instancji. Postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie zostało wszczęte wskutek wniosku S. i S. małż. Z. o zwrot nieruchomości o pow. [...] m² zabranej na rzecz Skarbu Państwa pod ulicę [...] w L. decyzją z dnia [...] marca 1989 r., ponieważ pomimo upływu 16 lat od wydania decyzji działka ta jest nadal w posiadaniu skarżących, nadal ogrodzona, i nie została wykorzystana pod ulicę. Skarżący podali również, że odszkodowania nie przyjęli, ponieważ uznali że wysokość odszkodowania jest dla nich krzywdząca. Skoro organ pierwszej instancji orzekł o zwrocie nieruchomości na rzecz wnioskodawców, a organ drugiej instancji uchylił korzystną dla wnioskodawców decyzję i umorzył postępowanie, to oznacza, że decyzja organu drugiej instancji została wydana na niekorzyść strony. Zgodnie z art. 139 kpa, organ odwoławczy nie może wydać decyzji na niekorzyść strony odwołującej się, chyba że zaskarżona decyzja rażąco narusza prawo lub rażąco narusza interes społeczny. Oznacza to, że organ odwoławczy może wydać decyzję na niekorzyść strony odwołującej się jedynie w przypadku, gdy zaskarżona decyzja rażąco narusza prawo lub rażąco narusza interes społeczny. W niniejszej sprawie organ odwoławczy wydając decyzję na niekorzyść strony odwołującej się nie tylko nie wykazał, że zaskarżona decyzja rażąco narusza prawo lub rażąco narusza interes społeczny, ale nawet nie wziął pod uwagę tego przepisu. Sąd uznał, że powyższe uchybienie jest na tyle istotne, że musiało skutkować uwzględnieniem skargi i uchyleniem zaskarżonej decyzji. Ponownie rozpatrując sprawę organ odwoławczy powinien wziąć pod uwagę art. 139 kpa, co oznacza również dokonanie szczegółowej analizy wskazanych w tym przepisie przesłanek wyłączających możliwość zastosowania tego przepisu. Z powyższych względów, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.), Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.