VII SAB/Wa 17/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tadeusz Nowak, , Sędzia NSA Halina Kuśmirek, Sędzia WSA Izabela Ostrowska (spr.), Protokolant Agnieszka Ciszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 sierpnia 2007 r. sprawy ze skargi J. K. na bezczynność Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego I. zobowiązuje Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego do rozpatrzenia wniosku J. K. z dnia [...].08.2004 r. o stwierdzenie nieważności decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...].03.2004 r. nr [...] - w terminie 30 dni od daty uprawomocnienia się niniejszego wyroku, II. zasądza od Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego J. K. kwotę 100 zł (sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. W dniu 4 sierpnia 2004r. (data wpływu wniosku do organu) J. K. złożył wniosek do Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego o stwierdzenie nieważności decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia [...] lipca 2004r. nr [...] oraz utrzymanej nią w mocy decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O. z dnia [...] marca 2004r., nr [...] umarzającej postępowanie administracyjne w sprawie wybudowania obiektu pawilonu handlowo usługowego w J. przy ul. [...], róg [...]. Jak wynika z akt sprawy Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] sierpnia 2006r., znak: [...] stwierdził nieważność decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia [...] lipca 2004r., gdyż o ocenie organu tylko ta decyzja dotknięta była wadą skutkującą stwierdzeniem nieważności. Przedmiotowa decyzja, po rozpatrzeniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy została utrzymana w mocy decyzją tego organu z dnia [...] grudnia 2006r., znak: [...]. Skargę na bezczynność Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie J. K. Skarżący zarzucił, iż Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego rażąco naruszając art. 35 § 3 kpa, art. 8 kpa i art. 12 kpa nie rozpoznał wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O. z dnia [...] marca 2004r. W ocenie strony skarżącej, poprzez stwierdzenie nieważności wyłącznie decyzji II instancji nie rozstrzygnięto w całym zakresie jaki obejmował przedmiotowy wniosek. Zgodnie z przepisami postępowania administracyjnego załatwienie sprawy następuje przez wydanie decyzji, organ zaś uchybiając ciążącym na nim obowiązkom nie orzekł w przedmiocie wniosku dotyczącego stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] marca 2004r. W związku z powyższym skarżący wniósł na podstawie art. 149 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi o zobowiązanie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego do wydania decyzji w niniejszej sprawie w terminie 14 dni oraz o zobowiązanie tego organu do ukarania dyscyplinarnego pracownika winnego niezałatwienia sprawy w terminie. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego uznał skargę za nieuzasadnioną i wniósł o jej oddalenie. W piśmie tym podniesiono, iż organ właściwy do stwierdzenia nieważności decyzji organu odwoławczego jest jednocześnie właściwy do stwierdzenia nieważności decyzji organu pierwszej instancji. W niniejszej sprawie brak było podstaw do wyeliminowania z obrotu decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O., stąd też orzeczono jedynie o stwierdzeniu nieważności decyzji organu II instancji z dnia [...] lipca 2004r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Skarga jest zasadna. Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej jedynie pod względem zgodności z prawem, a więc trafności ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia naruszenia prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu. W rozpoznawanej sprawie tego rodzaju wady i uchybienia wystąpiły, wobec czego skarga została uwzględniona. Rozpatrując skargę na bezczynność sąd ogranicza się do kontroli, czy skarga została wniesiona w sprawie, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 1-4 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz czy zwłoka w załatwieniu sprawy przekroczyła terminy określone w przepisach prawa. Wskazać należy, iż bezczynność organu ma miejsce wówczas, gdy nie załatwia on sprawy w terminach wskazanych w art. 35 § 1 -3 Kodeksu postępowania administracyjnego, ani nie wykonuje czynności o których mowa w art. 36. Zgodnie z powołanymi przepisami załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. Art. 35 § 1 kpa nakłada na organ mający załatwić sprawę obowiązek działania bez zbędnej zwłoki, którą należy rozumieć jako generalną wskazówkę dotyczącą załatwiania wszystkich spraw w postępowaniu administracyjnym w taki sposób, by nie tylko dochować terminów zakreślonych w kodeksie, ale by w miarę możliwości sprawy załatwiać w terminach krótszych. Tak zatem termin miesięczny i dwumiesięczny dla organu pierwszej instancji oraz miesięczny dla postępowania odwoławczego (art. 35 § 3) należy traktować jako terminy maksymalne nie zaś podstawowe. Do wskazanych terminów jednakże nie wlicza się okresów opóźnień z przyczyn niezależnych od organu. O bezczynności organu administracji publicznej możemy mówić, gdy organ w ustalonym terminie nie wydaje merytorycznego rozstrzygnięcia w stosownej formie, ale także wtedy, gdy nie dokonuje czynności, które warunkują merytoryczne rozpatrzenie sprawy. Taka sytuacja ma miejsce w rozpoznawanej sprawie. Z akt sprawy bezspornie wynika, iż wniosek skarżącego z dnia 4 sierpnia 2004r. (data wpływu wniosku do organu) dotyczył stwierdzenia nieważności decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O. z dnia [...] marca 2004r. nr [...] oraz decyzji II instancji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia [...] lipca 2004r. nr [...]. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego po rozpoznaniu przedmiotowego wniosku, decyzją z dnia [...] sierpnia 2006r. orzekł wyłącznie o stwierdzeniu nieważności decyzji II instancji z dnia [...] lipca 2004r. Przedmiotowa decyzja po rozpoznaniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy decyzją z dnia [...] grudnia 2006r., została utrzymana w mocy. Organem właściwym do stwierdzenia nieważności jest organ wyższego stopnia. Organ nie jest w tym postępowaniu związany granicami żądania strony, stwierdza nieważność decyzji lub wydanie jej z naruszeniem prawa w takim zakresie, w jakim ustali występowanie wady określonej w art. 156 § 1 k.p.a. Jeżeli w toku dokonywanych ustaleń organ prowadzący postępowanie rozpoznawcze ustali, że okoliczności sprawy nie uzasadniają stwierdzenia nieważności, to wówczas powinien odmówić stwierdzenia nieważności. To stanowisko musi być wyrażone w formie decyzji administracyjnej, gdyż rozstrzyga sprawę co do istoty i kończy sprawę w danej instancji. Decyzja powinna zawierać wszystkie elementy określone w art. 107 k.p.a., chodzi tu o wskazanie okoliczności, z powodu których organ uznał za zasadne orzec o stwierdzeniu nieważności lub powodów, które decydowały o braku podstaw do takiego rozstrzygnięcia. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego uchybił ciążącym na nim obowiązkom nie odnosząc się do wniosku skarżącego we wskazanym powyżej zakresie. Podkreślić jednakże należy, iż w niniejszej sprawie w wyniku stwierdzenia nieważność decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia [...] lipca 2004r., nr [...] w obrocie prawnym pozostała decyzja I instancji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która nie jest ostateczna, gdyż złożono od niej odwołanie. Istnieje również nierozpoznany wniosek o stwierdzenie nieważności przedmiotowej decyzji. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego biorąc pod uwagę powyższe okoliczności winien rozważyć, czy jest obecnie organem właściwym do rozpatrzenia wniosku skarżącego z dnia 4 sierpnia 2004r. i podjąć stosowne czynności zmierzające do nadania mu prawidłowego biegu. Po dokonanej analizie akt sprawy stwierdzić należy, iż organ administracji nie podjął żadnych działań wynikających z przepisów procesowych mających na celu rozpoznanie wniosku z dnia 4 sierpnia 2004r. w terminach przewidzianych przez ustawę, ani też nie wyjaśnił przyczyn nierozpoznania sprawy. Jest więc bezczynny w rozumieniu powołanych powyżej przepisów. Bezczynności tej nie usprawiedliwia pismo Głównego Inspektora Nadzoru budowlanego z dnia 15 lutego 2007r., w którym wyjaśniono wnioskodawcy, iż zarzut bezczynności jest niezasadny. W myśl art. 12 § 1 organy administracji państwowej powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. Z zasady ogólnej szybkości postępowania wypływa dla organu administracji obowiązek prowadzenia postępowania w taki sposób, iż nie można zarzucić im zbędnej zwłoki i opieszałości w podejmowanych czynnościach. Instytucja skargi na bezczynność organu ma na celu ochronę strony, poprzez doprowadzenie do wydania rozstrzygnięcia w sprawie. Zgodnie żart. 149 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, uznając skargę na bezczynność organu za zasadną, Sąd zobowiązuje ten organ do wydania w określonym terminie aktu lub dokonania czynności. Skoro więc Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego pozostaje w zwłoce, to skargę należało uwzględnić. W związku z powyższym, na podstawie art. 149 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr. 153, poz. 1270 ze zm.) należało orzec jak w sentencji wyroku.