II SA/Wa 137/07
WyrokWSA w Warszawie2007-08-14
Skład orzekający: Janusz Walawski, Anna Mierzejewska, Adam Lipiński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych prawidłowo odmówił przyznania świadczenia w drodze wyjątku, gdy wnioskodawca został uznany jedynie za częściowo niezdolnego do pracy, a nie całkowicie niezdolnego?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej prawidłowo odmówił przyznania świadczenia w drodze wyjątku, ponieważ wnioskodawca został uznany jedynie za częściowo niezdolnego do pracy, a przepis art. 83 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych wymaga całkowitej niezdolności do pracy jako jednego z warunków przyznania świadczenia w drodze wyjątku. Sąd administracyjny nie stwierdził naruszenia prawa materialnego ani procesowego przez organ.Stan faktyczny
Skarżący S. K. złożył wniosek o ponowne przyznanie renty w drodze wyjątku po upływie okresu, na który była mu przyznana. Prezes ZUS odmówił przyznania świadczenia, wskazując na częściową niezdolność do pracy skarżącego. Po uchyleniu przez WSA poprzedniej decyzji organu i ponownym rozpatrzeniu sprawy, organ ponownie wydał decyzję odmowną, utrzymując w mocy poprzednią decyzję. Skarżący wniósł skargę do WSA, zarzucając organowi nierozpatrzenie całości materiału i niewłaściwe wykonanie wyroku WSA.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Janusz Walawski, Sędziowie WSA: Anna Mierzejewska, Adam Lipiński (spr.), Protokolant Monika Michnik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 sierpnia 2007 r. sprawy ze skargi S. K. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] listopada 2006 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia w drodze wyjątku: - oddala skargę.
II SA/Wa 137/07
UZASADNIENIE
S. K., po upływie okresu, na który była mu przyznana poprzednia renta w drodze wyjątku, złożył wniosek o ponowne przyznanie tego świadczenia.
Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w dniu [...] listopada 2005 r. wydał decyzję odmowną, wskazując na niespełnienie przez zainteresowanego przesłanek określonych w art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (t. j. Dz. U. z 2004 r. Nr 39, poz. 353 ze zm.), gdyż orzeczeniem komisji lekarskiej ZUS z dnia [...] września 2005 roku S. K. został uznany za częściowo niezdolnego do pracy. Organ, ponownie rozpatrując sprawę, decyzją z dnia [...] stycznia 2005 r. utrzymał swoją poprzedzającą decyzję w mocy.
Decyzja z dnia [...] stycznia 2005 r. został uchylona wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 31 marca 2006 r. W uzasadnieniu wyroku wskazano na naruszenie przez organ art. 7, art. 9, art. 77 § 1 i art. 80 Kpa, polegające na niezbadaniu orzeczenia lekarza orzecznika przez organ w trybie nadzoru wynikającego z treści art. 14 ust. 4 i 5 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych i z treści § 12 ust. 2 wydanego na podstawie tej ustawy rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 14 grudnia 2004 r. (Dz. U. Nr 27, poz. 2711) oraz brakach w dokumentacji lekarskiej. Zdaniem Sądu, powyższe uchybienia spowodowały brak rzetelnej oceny co do stanu zdrowia skarżącego z uwzględnieniem jego schorzeń i związku przyczynowego takich ustaleń ze zdolnością do pracy w określonym czasie. Sąd wskazał również na braki w ciągłości dokumentacji lekarskiej.
W toku ponownego rozpatrywania sprawy zbadano prawidłowość oceny stanu zdrowia zainteresowanego i w dniu [...] października 2006 roku lekarz specjalista [...] wydał opinię o częściowej niezdolności S. K. do pracy. W tej sytuacji organ uznał, iż zrealizował wytyczne zawarte w uzasadnieniu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 31 marca 2006 r., ustalając w sposób niebudzący wątpliwości, co do zasad orzekania w tej materii, stan zdrowia skarżącego i w dniu [...] listopada 2006 r. na zasadzie art. 138 § 1 pkt 1 Kpa wydał decyzję utrzymującą w mocy swoją decyzję z dnia [...] listopada 2005 r. W uzasadnieniu decyzji z dnia [...] listopada 2006 r. Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wskazał na treść przepisów art. 83 ust. 1 i art. 14 ust. 3 ustawy o emeryturach i rentach oraz na okoliczność uznania w orzeczeniu lekarskim S. K. za osobę jedynie częściowo niezdolną do pracy.
Od niniejszej decyzji S. K. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji, wskazując na swój stan zdrowia – znaczny stopień niepełnosprawności i zarzucił organowi nie rozpatrzenie całości materiału w niniejszej sprawie i niewłaściwe wykonanie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 31 marca 2006 r.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do treści art. 13 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) do rozpoznania sprawy właściwy jest wojewódzki sąd administracyjny, na którego obszarze właściwości ma siedzibę organ administracji publicznej, którego działalność została zaskarżona. W niniejszej sprawie sądem tym jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie.
Natomiast zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz. 1269) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania. Innymi słowy, wojewódzki sąd administracyjny nie orzeka co do istoty sprawy w zakresie danego przypadku, lecz jedynie kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w tym postępowaniu, z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i obowiązującymi przepisami prawa procesowego.
Badana pod tym kątem skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (t. j. Dz. U. z 2004 r. Nr 39, poz. 353 ze zm.) ubezpieczonym oraz pozostałym po nich członkom rodziny, którzy wskutek szczególnych okoliczności nie spełniają warunków wymaganych w ustawie do uzyskania prawa do emerytury lub renty, nie mogą – ze względu na całkowitą niezdolność do pracy lub wiek – podjąć pracy lub działalności objętej ubezpieczeniem społecznym i nie mają niezbędnych środków utrzymania, Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych może przyznać w drodze wyjątku świadczenie w wysokości nie przekraczającej odpowiednich świadczeń przewidzianych w ustawie, przy czym do przyznania tego świadczenia niezbędne jest łączne spełnienie wszystkich wyżej wymienionych warunków.
Analizując zgromadzony w niniejszej sprawie materiał dowodowy, należy podzielić stanowisko organu w przedmiocie braku w niniejszej sprawie szczególnych okoliczności, które w rozumieniu wyżej wskazanego przepisu umożliwiałyby przyznanie świadczenia, gdyż skarżący został uznany jedynie za częściowo niezdolnego do pracy, a więc nie jest on osobą całkowicie niezdolną do pracy, a tylko taka osoba, jeżeli spełnia wszystkie opisane wyżej przesłanki, może uzyskać świadczenie w drodze wyjątku. Nadmienić tu należy, iż opinia o czasowej niezdolności do pracy wydana w tej materii przez biegłego – konsultanta [...] potwierdziła prawidłowość wcześniejszego orzeczenia lekarza orzecznika ZUS o częściowej niezdolności do pracy i zgodnie z treścią art. 14 ust. 3 ustawy emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, ustalenia te są dla organu wiążące. Organ wykonał wytyczne zawarte w uzasadnieniu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 31 marca 2006 r.
Podkreślić należy, iż z treści uzasadnienia powyższego wyroku nie wynika obowiązek przyznania świadczenia, czy ustalenia całkowitej niezdolności do pracy, ale obowiązek skontrolowania orzeczenia orzecznika ZUS przez lekarza specjalistę. Poza zgromadzeniem dokumentacji lekarskiej istota sprawy sprowadzała się do tego, że S. K. cierpi na chorobę [...] i w ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, przy wydawaniu orzeczenia lekarskiego, oceniającego zdolność S. K. do pracy niezbędne było odwołanie się do wiedzy lekarza [...], a lekarz tej specjalności przy wydawaniu orzeczenia lekarskiego ZUS z dnia [...] września 2005 roku nie brał udziału. Orzeczenie lekarza biegłego – konsultanta [...], wydane w dniu [...] października 2006 r. poza opisem choroby, odwołuje się do wyniku przeprowadzonych badań i obserwacji. Biegły wskazał tu na występującą po operacji stabilizację stanu zdrowia i bacząc na całokształt ustaleń medycznych wskazał zakres zdolności skarżącego do pracy. Powyższe ustalenia są zatem wiążące dla organu i wyczerpują wątpliwości co do prawidłowości oceny stanu zdrowia skarżącego. Powoływanie się natomiast przez skarżącego na orzeczenia lekarskie o niepełnosprawności, czy opinię medyczną wydaną dla potrzeb sądu powszechnego (należy tu zauważyć, iż opinia ta dotyczy wcześniejszego okresu, niż okres objęty żądaniem skarżącego w niniejszej sprawie) nie ma w niniejszej sprawie decydującego znaczenia, albowiem nie te orzeczenia są podstawą do orzekania o zdolności do pracy dla organu.
Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 31 marca 2006 r. wskazywał jedynie problematykę, która powinna zostać wyjaśniona przez organ przy ponownym rozpatrywaniu sprawy i w takim też zakresie wyrok ten wiąże organ. Wyrok ten nie przesądzał zatem sprawy, ale uzależniał jej wynik od wyjaśnienia wskazanych wątpliwości. Nie bez znaczenia jest tu okoliczność uchylenia w tym wyroku jedynie decyzji wydanej w trybie odwoławczym.
Reasumując, podjęta w niniejszej sprawie decyzja Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] listopada 2006 r., utrzymując w mocy decyzję odmawiającą przyznania świadczenia w drodze wyjątku jest zatem zasadna. Rozstrzygając sprawę organ prawidłowo zastosował zarówno przepisy prawa materialnego jak i przepisy postępowania i ustosunkował się do zgromadzonego materiału dowodowego.
W niniejszej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie nie dopatrzył się naruszenia prawa, dlatego też, na podstawie art. 151 w związku z art. 132 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło