I OSK 1660/07

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2008-11-24

Skład orzekający: Sędzia NSA Małgorzata Borowiec, Sędzia NSA Joanna Runge – Lissowska, Sędzia WSA del. Ewa Kwiecińska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo wznowił postępowanie administracyjne na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 KPA, jeśli okoliczności stanowiące podstawę wznowienia były mu znane przed wydaniem decyzji ostatecznej?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że Wojewódzki Sąd Administracyjny prawidłowo uchylił decyzje wydane w postępowaniu wznowionym. Sąd I instancji słusznie stwierdził, że organy administracji obu instancji błędnie uznały, iż zaszła przyczyna wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 KPA, ponieważ okoliczność posiadania przez skarżącego prawa do innego lokalu mieszkalnego i zamieszkiwania w nim była znana organowi przed wydaniem decyzji ostatecznej.
Stan faktyczny
Funkcjonariusz Policji R. M. złożył wniosek o pomoc finansową na uzyskanie lokalu mieszkalnego. Po przyznaniu pomocy, organ odkrył, że wnioskodawca posiadał tytuł prawny do innego lokalu mieszkalnego na podstawie umowy najmu. Organ wznowił postępowanie i uchylił decyzję przyznającą pomoc finansową. WSA uchylił decyzję organu o wznowieniu postępowania, uznając, że organ posiadał wiedzę o fakcie posiadania przez skarżącego innego lokalu przed wydaniem pierwotnej decyzji. NSA rozpoznał skargę kasacyjną Komendanta Wojewódzkiego Policji.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Małgorzata Borowiec Sędzia NSA Joanna Runge – Lissowska Sędzia WSA del. Ewa Kwiecińska (spr.) Protokolant Barbara Dąbrowska po rozpoznaniu w dniu 24 listopada 2008 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Komendanta Wojewódzkiego Policji w Gorzowie Wielkopolskim od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 14 sierpnia 2007 r. sygn. akt II SA/Go 298/07 w sprawie ze skargi R. M. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w Gorzowie Wielkopolskim z dnia [...] lutego 2007 r. nr [...] w przedmiocie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego oddala skargę kasacyjną Wyrokiem z dnia 14 sierpnia 2007 r., sygn. akt II SA/Go 298/07 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim uwzględnił skargę R. M. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w Gorzowie Wlkp. z dnia [...] lutego 2007 r. nr [...] w przedmiocie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego i uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Komendanta Miejskiego Policji w Gorzowie Wlkp. nr [...] z dnia [...] stycznia 2007 r. oraz uchylił postanowienie Komendanta Miejskiego Policji w Gorzowie Wlkp. z dnia [...] grudnia 2006 r. w przedmiocie wznowienia postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim przytoczył następujące okoliczności faktyczne i prawne sprawy. W dniu 8 maja 2006 roku funkcjonariusz Policji w służbie stałej R. M. złożył wniosek w sprawie przyznania pomocy finansowej w związku z uzyskaniem lokalu mieszkalnego w G. W. przy ul. [...], składającego się z 3 izb o powierzchni mieszkalnej 47,6 m2, oświadczając, że zamieszka w nim do 31 maja 2006 roku. We wniosku, złożonym na urzędowym formularzu, wnioskodawca wskazał, iż nie zajmował ani nie zajmuje mieszkania o jakim mowa w pkt 4 wniosku oraz, że ani on ani jego małżonek nie posiadają mieszkania innego (pkt 5) niż wskazane w pkt 4 wniosku. W punkcie 6 wniosku wnioskodawca zawarł następującą treść: "przekażę w całości zajmowane mieszkanie do dyspozycji [...] S-ka z o.o. w G. W., ul. [...]", przy czym skrót: "[...]" jest skreślony. Do wniosku dołączona została uwierzytelniona kserokopia umowy z dnia 28 kwietnia 2006 roku, sporządzonej w formie aktu notarialnego, na mocy której R. i H. małżonkowie M. nabyli od osób fizycznych lokal mieszkalny w G. W. przy ul. [...] oraz oświadczenie wnioskodawcy o niekorzystaniu z pomocy finansowej na zakup mieszkania. Decyzją nr [...] (znak [...]) z dnia [...] maja 2006 roku Komendant Miejski Policji w Gorzowie Wlkp., działając na podstawie przepisu art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2000 r. nr 98 póz. 1071 z późn. zm.- dalej powoływanej jako: k.p.a.), art. 94 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (tekst jednolity: Dz. U. z 2002 r., Nr 7 poz. 58 ze zm.) § 3 ust. 1 i 2 pkt 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 17 października 2001 r. w sprawie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu jednorodzinnego przez policjantów (Dz. U. Nr 131, poz. 1468) i § 14 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 18 maja 2005 r. w sprawie szczegółowych zasad przydziału, opróżniania i norm zaludnienia lokali mieszkalnych oraz przydziału i opróżniania tymczasowych kwater przeznaczonych dla policjantów (Dz.U. Nr 105 poz. 884), przyznał wnioskodawcy pomoc finansową w kwocie 11 547 zł, której wypłata miała nastąpić nie później niż w ciągu 6 miesięcy od wydania decyzji, tj. do 9 listopada 2006 roku. W uzasadnieniu organ wskazał, iż wnioskodawca pozostaje w służbie stałej, przedstawił umowę notarialną kupna nieruchomości i ze względu na stan rodzinny posiada uprawnienie do 3 norm zaludnienia, a tym samym i do pomocy w wysokości po 3 849 zł za każdą normę. W pkt 7 uzasadnienia decyzji wskazano, że "nastąpi opróżnienie zajmowanego mieszkania w G. W. przy ul. [...] i przekazanie go do dyspozycji organu głównego najemcy pod rygorem zwrotu przyznanej niniejszą decyzją pomocy finansowej". Decyzja z dnia [...] maja 2006 roku została doręczona wnioskodawcy w dniu 10 maja 2006 roku. Nie została ona zaskarżona przez stronę. W dniu 29 maja 2006 roku do organu wpłynęła umowa najmu lokalu mieszkalnego, zawarta w dniu 18 września 1998 roku między [...] Towarzystwem [...] Spółka z o.o. w G. W. ul [...] a R. M. Na mocy tej umowy, zawartej na czas nieokreślony, R. M. stał się najemcą lokalu mieszkalnego o powierzchni użytkowej 50,6 m2 , składającego się z dwóch pokoi i kuchni, położonego w G. W. przy ul. [...]. W związku z przekazaniem organowi I instancji wskazanej umowy organ ten wszczął postępowanie zmierzające do zmiany decyzji z dnia [...] maja 2006 roku w trybie przepisu art. 155 k.p.a. Wobec cofnięcia przez wnioskodawcę zgody na uchylenie tej decyzji wszczęte we wskazanym przedmiocie postępowanie nie zakończyło się wydaniem decyzji. Natomiast organ wyższego stopnia, tj. Komendant Wojewódzki Policji w Gorzowie Wlkp., wszczął z urzędu postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji Komendanta Miejskiego Policji nr [...]. Jego decyzja nr [...] z dnia [...] sierpnia 2006 roku, stwierdzająca nieważność decyzji Komendanta Miejskiego Policji Nr [...] z dnia [...] maja 2006 roku, w wyniku odwołania wnioskodawcy, została decyzją Komendanta Głównego Policji nr [...] z dnia [...] października 2006 roku uchylona w całości, a postępowanie administracyjne I instancji umorzono. W uzasadnieniu Komendant Główny Policji wskazał, że w sytuacji gdy bezspornym jest, że R. M. zajmował lokal mieszkalny na podstawie umowy najmu na czas nie określony, to posiadał lokal mieszkalny w rozumieniu przepisu art. 95 ust. 1 pkt 2 i 3 ustawy o Policji. Wnioskodawca nie spełniał zatem warunków do przyznania mu lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej, a tym samym nie był uprawniony do otrzymania pomocy finansowej. Przyznanie mu w takiej sytuacji przez Komendanta Miejskiego Policji pomocy finansowej nastąpiło z oczywistym naruszeniem prawa, które nie może być jednak uznane za rażące w rozumieniu przepisu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Z treści art. 94 ust. 1 ustawy o Policji nie wynika bowiem wprost, że jest w nim wyłączona możliwość uzyskania pomocy finansowej przez sam fakt zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych policjanta. Postanowieniem z dnia [...] grudnia 2006 roku Komendant Miejski Policji postanowił z urzędu wznowić postępowanie zakończone decyzją ostateczną z dnia [...] maja 2006 roku nr [...] "w związku z wyjściem na jaw istotnych dla sprawy nowych okoliczności faktycznych i dowodów istniejących w dniu wydania decyzji, a nie znanych organowi, który wydał decyzję". W dniu [...] stycznia 2007 roku Komendant Miejski Policji w Gorzowie Wlkp. decyzją nr [...] (znak [...]) na podstawie art. 145 §1 pkt 5, art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a., art. 94, art. 97 ust. 5 ustawy z dnia 10 stycznia 2002 roku o Policji, § 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 17 października 2001 roku w sprawie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu jednorodzinnego przez policjantów postanowił: 1. uchylić decyzję ostateczną nr [...] z dnia [...] maja 2006 roku w przedmiocie przyznania funkcjonariuszowi R. M. pomocy finansowej w kwocie 11547,00 zł, 2. odmówić przyznania w/w funkcjonariuszowi pomocy finansowej w kwocie 11547,00 zł. W uzasadnieniu wskazał, iż decyzja nr [...] o przyznaniu skarżącemu pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego uprawomocniła się z dniem 25 maja 2006 roku. W dniu 29 maja 2006 roku wnioskodawca dostarczył, jako uzupełnienie akt sprawy zakończonej decyzją ostateczną, umowę najmu lokalu mieszkalnego w G. W. przy ul. [...] zawartej na czas nie określony. Organ podał, że przedmiotowa umowa wiązała strony w dniu wydania decyzji nr [...], lecz nie była w tym dniu znana organowi. W myśl art. 88 ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 roku o Policji, policjantowi w służbie stałej przysługuje prawo do lokalu mieszkalnego w miejscowości, w której pełni służbę lub w miejscowości pobliskiej, z uwzględnieniem liczby członków rodziny oraz ich uprawnień wynikających z przepisów odrębnych. Na podstawie art. 94 ust. 1 przywołanej ustawy policjantowi, który nie otrzymał lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej o przydziale, przysługuje pomoc finansowa na uzyskanie lokalu mieszkalnego. W oparciu o przytoczone okoliczności Komendant Miejski Policji w Gorzowie Wlkp. stwierdził, iż policjantowi nie przysługuje pomoc na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu, jeżeli nie ma on prawa do uzyskania przydziału lokalu mieszkalnego, określonego w art. 90 tej ustawy, w drodze administracyjnej, ponieważ posiada inny odpowiedni lokal mieszkalny w miejscowości, w której pełni służbę lub w miejscowości pobliskiej (art. 95 ust. 1 pkt 2 ustawy). Po rozpatrzeniu odwołania R. M. Komendant Wojewódzki Policji w Gorzowie Wlkp. decyzją z dnia [...] lutego 2007 roku nr [...] (znak [...]), wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 88 ust. 1, art. 94, art. 95 ust. 1 ustawy z dnia kwietnia 1990 roku o Policji oraz § 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 17 października 2001 roku w sprawie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu jednorodzinnego przez policjantów, utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. Organ odwoławczy wyjaśnił, iż w myśl art. 94 ust. 1 w związku z art. 88 ust. 1 ustawy o Policji, policjantowi nie przysługuje pomoc finansowa na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu, jeżeli policjant nie ma prawa do uzyskania przydziału lokalu mieszkalnego, określonego w art. 90 tej ustawy, w drodze decyzji administracyjnej, ponieważ posiada inny odpowiedni lokal mieszkalny w miejscowości, w której pełni służbę lub w miejscowości pobliskiej (art. 95 ust. 1 pkt. 2 cyt. ustawy). Zdaniem organu, z powołanej regulacji wynika zatem, że jeżeli policjant ma odpowiednie mieszkanie w miejscowości, w której pełni służbę lub w miejscowości pobliskiej, to cel przepisu zostaje osiągnięty, a wobec tego nie powstaje prawo do lokalu, o którym mowa w art. 88 cyt. ustawy. W konsekwencji policjant nie spełnia także niezbędnej przesłanki do przyznania pomocy finansowej (art. 94 ust. 1 w zw. z art. 90 ustawy o Policji). Za bezsporny organ II instancji uznał fakt, iż w dniu złożenia wniosku w sprawie przyznania pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego przy ul. [...] w G. W. zainteresowany wraz z żoną i synem zajmował lokal mieszkalny przy ul. [...] w G. W. o pow. użytkowej 50,6 m2. Przedmiotowy lokal, który pochodził z zasobów Towarzystwa [...], wnioskodawca posiadał na podstawie umowy najmu lokalu mieszkalnego, która wiązała jej strony na czas nieokreślony. Odnosząc się do podstaw wznowieniowych organ zwrócił uwagę, że formularz wniosku o udzielenie pomocy finansowej zawiera skreślone stwierdzenie o treści: "przekażę zajmowane mieszkanie do dyspozycji [...] S-ka z o.o. w G. W. ul. [...]". Podniósł, że z tego rodzaju adnotacji nie wynika jaki jest to lokal mieszkalny, kto do niego posiada tytuł prawny, na jakiej podstawie wnioskodawca wraz z rodziną zamieszkuje ten lokal i gdzie on się znajduje. Komendant Wojewódzki Policji w Gorzowie Wlkp. uznał, że organ I instancji w sposób właściwy ustalił uprawnienia R. M. opierając się w tym zakresie na oświadczeniu zainteresowanego, wedle którego ani on, ani jego współmałżonek nie zajmuje i nie posiada innego lokalu mieszkalnego (domu) niż wymieniony w pkt 4 wniosku w sprawie przyznania pomocy finansowej. Zaznaczył, że umowa najmu z dnia 18 września 1998 roku była istotnym dowodem w sprawie, który przy składaniu wniosku o pomoc finansową został ukryty przed organem I instancji i przedstawiony dopiero po uprawomocnieniu się decyzji o przyznaniu pomocy finansowej, a to z kolei oznacza, że wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. było uzasadnione. Rozważania te organ uzupełnił o stwierdzenie, że w rozpatrywanej sprawie bezspornym jest fakt, że już po wydaniu i z chwilą uprawomocnienia się decyzji nr [...] z dnia [...] maja 2006 roku wnioskodawca dostarczył organowi, jako uzupełnienie akt, umowę najmu lokalu mieszkalnego z dnia 18 września 1998 roku z zasobów [...], a zatem okoliczność ta nie mogła być znana organowi w chwili wydania niniejszej decyzji. Toteż, jak podał dalej organ odwoławczy, Komendant Miejski Policji w Gorzowie Wlkp. prawidłowo uznał, że w sprawie występują warunki konieczne do wznowienia postępowania administracyjnego w trybie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. i rozpatrzył sprawę merytorycznie, tj. uchylił decyzję o przyznaniu pomocy finansowej. W skardze złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego R. M. zarzucał zaskarżonej decyzji rażącą obrazę art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. - mającą istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia, a polegającą na wznowieniu postępowania w oparciu o powyższy przepis na podstawie okoliczności znanej organowi I instancji w dniu wydania pierwotnej decyzji o przyznaniu wnioskodawcy pomocy finansowej. Zarzucał jej także rażące naruszenie prawa materialnego - art. 94 ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 roku o Policji, mające zasadniczy wpływ na treść wydanego w sprawie rozstrzygnięcia, a polegające na przyjęciu błędnego poglądu prawnego, iż skarżącemu nie przysługuje prawo do pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego w sytuacji, gdy w rzeczywistości nie uzyskał on przydziału lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej. W udzielonej odpowiedzi na skargę Komendant Wojewódzki Policji w Gorzowie Wlkp. wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że orzekające w sprawie organy dopuściły się naruszenia przepisów postępowania, które to naruszenie miało wpływ na wynik sprawy i uwzględnił skargę. W pierwszej kolejności Sąd I instancji stwierdził, że rozpatrywanej sprawie organ I instancji w postanowieniu z dnia [...] grudnia 2006 r. wszczynającym postępowanie wznowieniowe wskazał, iż za przyczynę wznowienia uznany został przepis art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., a to w związku z wyjściem na jaw istotnych dla sprawy nowych okoliczności faktycznych i nowych dowodów istniejących w dniu wydania decyzji a nie znanych organowi, który ją wydał. Tym samym, w ocenie Sądu, orzekający w sprawie organ już na wstępnym etapie rozpoznania sprawy dopuścił się naruszenia prawa i, wbrew dyspozycji art. 151 k.p.a., oceniając w wydanym postanowieniu przyczyny wznowienia i zajmując stanowisko co do meritum sprawy wkroczył w materię zastrzeżoną dla decyzji administracyjnej. Sąd I instancji stwierdził ponadto, że wprawdzie organ I instancji nie sprecyzował w postanowieniu ani w decyzji, czy fakt złożenia umowy najmu lokalu przy ul. [...] uznał za ujawnienie nowego dowodu czy nowej okoliczności faktycznej, jednakże nie może budzić wątpliwości, iż chodzi w tym przypadku o ujawnienie nowego dowodu, z którego wynika okoliczność faktyczna posiadania przez skarżącego tytułu prawnego (prawa najmu) do wskazanego lokalu. W ocenie Sądu, można przyjąć za organem, iż istnienie dokumentu w postaci umowy najmu z dnia 18 września 1998 roku mogło nie być mu znane, ale wskazana umowa, jak podkreślił następnie Sąd, stanowi jedynie dowód potwierdzający fakt posiadania przez R. M. tytułu prawnego do w/w lokalu mieszkalnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. zaznaczył, że o ile strony pozostawały w sporze co do odręcznego zapisu skarżącego w pkt 6 wniosku z dnia 8 maja 2006 r., to wątpliwości takich nie budzi już pkt 7 decyzji Komendanta Miejskiego Policji w Gorzowie Wlkp. z dnia [...] stycznia 2007 r. nr [...], w którym zamieszczono zapis: "Nastąpi opróżnienie zajmowanego mieszkania w G. W. przy ul . [...] i przekazanie go do dyspozycji organu głównego najemcy pod rygorem zwrotu przyznanej niniejszej (tak w oryginale) decyzji pomocy finansowej". Zdaniem Sądu, zapis ten stanowi dowód na to, że okoliczności faktyczne wynikające z umowy najmu z dnia 18 września 1998 r. były znane organowi przed wydaniem decyzji i powinny zobowiązywać go do podjęcia dalszych ustaleń na okoliczność, czy zajmowany lokal jest lokalem mieszkalnym odpowiadającym co najmniej przysługującej skarżącemu powierzchni mieszkalnej (art. 95 ust. 1 pkt 2). Tymczasem, jak uznał Sąd, organ działań tych zaniedbał, a zamiast tego " z nieznanych powodów", wprowadził do decyzji uregulowanie pkt. 7, mające zastosowanie w innej sytuacji faktycznej, tj. w sytuacji gdy funkcjonariusz zajmuje "resortowy" lokal mieszkalny (vide: § 6 ust. 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 17 października 2001 roku w sprawie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu jednorodzinnego przez policjantów). Dlatego Sąd I instancji zgodził się ze stanowiskiem skarżącego, iż konsekwencje uchybień organu, który mając wiedzę co do okoliczności faktycznej istotnej dla rozstrzygnięcia sprawy nie ocenił jej zgodnie z prawem materialnym, nie mogą być przerzucane na stronę. Kończąc swe rozważanie w tej części, WSA w Gorzowie Wielkopolskim stwierdził, iż organy obu instancji bezpodstawnie uznały, iż w sprawie zaszła przyczyna wznowienia postępowania o jakiej mowa w przepisie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., a tym samym zasadny okazał się pierwszy zarzut skargi Sąd I instancji nie podzielił natomiast stanowiska skarżącego w zakresie wywodów przedstawionych na poparcie drugiego z zarzutów skargi. Sąd uznał, że dokonana przez organ II instancji w uzasadnieniu decyzji wykładnia przepisów ustawy o Policji dotyczących przesłanek przyznania pomocy finansowej była wyczerpująca i prawidłowa, ponieważ policjantowi nie przysługuje pomoc finansowa na uzyskanie lokalu mieszkalnego, jeżeli nie ma prawa do uzyskania przydziału lokalu mieszkalnego określonego w art. 90 ustawy o Policji w drodze decyzji administracyjnej ze względu na posiadanie innego odpowiedniego lokalu mieszkalnego. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku, opartą na podstawie z art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.), wniósł Komendant Wojewódzki Policji w Gorzowie Wlkp. reprezentowany przez radcę prawnego A. B. W ramach wymienionej podstawy kasacyjnej zaskarżonemu wyrokowi zarzucił naruszenie przepisów o postępowaniu w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy poprzez błędne ustalenie, iż w postanowieniu organu I instancji z dnia [...] grudnia 2006 r., wydanym na podstawie art. 149 § 1 k.p.a., organ ten orzekł nie tylko o wznowieniu postępowania, ale jednocześnie dokonał analizy przyczyn wznowienia i wyciągnął z nich wnioski co do rozstrzygnięcia istoty sprawy. Z kolei, jako drugi zarzut obejmujący naruszenie przepisów postępowania, autor skargi kasacyjnej wymienił błędną ocenę przez Sąd I instancji zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego oraz dokonanie przez ten Sąd ustaleń faktycznych, odmiennych od ustaleń poczynionych przez orzekające w sprawie organy administracji. W tym zakresie wnoszący skargę kasacyjną uznał, że błędne ustalenie polegało na przyjęciu przez Sąd, że w dacie decyzji o przyznaniu pomocy finansowej organ I instancji posiadał pełnię wiedzy co do okoliczności faktycznych i prawnych zajmowania przez R. M. lokalu mieszkalnego przy ul. [...] w G. W. Tak sformułowany zarzut kasator powiązał w uzasadnieniu skargi kasacyjnej z przepisem art. 141 § 4 p.p.s.a. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podał, że organ I instancji nie dopuścił się naruszenia art. 149 § 1 k.p.a., ponieważ, wbrew ocenie Sądu, nie można za takie naruszenie przyjąć ustaleń organu odnośnie przyczyn wznowienia postępowania. Stwierdził, że postanowienie z dnia [...] grudnia 2006 r. nie zawiera rozstrzygnięcia, lecz odwołuje się jedynie do przepisów prawa materialnego w przedmiocie prawa policjantów do lokalu mieszkalnego i pomocy finansowej. Drugi z zarzutów skargi kasacyjnej uzasadnił stwierdzając, że wprawdzie próba zwalczenia ustaleń faktycznych nie może nastąpić przez zarzut naruszenia prawa materialnego, to jest ona skuteczna poprzez zarzut podniesiony w ramach podstawy kasacyjnej wymienionej w art. 174 pkt 2 p.p.s.a., który w rozstrzygniętej zaskarżonym wyrokiem sprawie polegał na naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. Jego zdaniem, Sąd błędnie ocenił zawarty w aktach materiał dowodowy i w sposób dowolny i arbitralny przyjął, że organ Policji w dacie wydania decyzji w I instancji posiadał wiedzę o faktycznej i prawnej sytuacji mieszkaniowej R. M. Wskazał, że skarżący zataił istnienie istotnej dla sprawy okoliczności w postaci umowy najmu lokalu przy ul. [...] w G. W., a ujawnił ją dopiero po uzyskaniu przez decyzje o przyznaniu pomocy finansowej przymiotu prawomocności, co stanowiło ujawnienie się nowego dowodu w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Podał, że z tych względów wywody Sądu negujące tę okoliczność są niesłuszne i pozostają bez znaczenia dla istoty sprawy. Nie zgodził się także z dokonaną przez Sąd I instancji wykładnią art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., zgodnie z którą przepis ten wymaga kumulatywnego spełnienia wymienionych w nim przesłanek, tzn. wystąpienia – po pierwsze – istnienia nowych okoliczności faktycznych i nowych dowodów, a – po drugie – ujawnienia tych okoliczności i dowodów już po wydaniu decyzji ostatecznej. W odpowiedzi na skargę kasacyjną zamieszczoną w piśmie procesowym z dnia 23 października 2008 r. R. M. reprezentowany przez adwokata J. S. wniósł o jej oddalenie, składając jednocześnie wniosek o zasądzenia od organu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, wg norm przepisanych. Uzasadniając zajęte stanowisko procesowe wyjaśnił, że podniesiona w skardze kasacyjnej okoliczność "zatajenia" umowy najmu jest o tyle bez znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy, że organ administracji i tak dysponował pełną wiedzą o fakcie posiadania przez skarżącego lokalu przy ul. [...] w G. W., czemu dał wyraz w pkt 7 uzasadnienia decyzji z dnia [...] maja 2006 r. nr [...]. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2002 r. Nr 153, poz. 1270), skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1. naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2. naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Strona, zarzucając naruszenie przepisów postępowania, powinna wskazać przepisy tego prawa naruszone przez Sąd, jeżeli uchybienie im mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Jednocześnie wymaga podkreślenia, iż naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy jako podstawa kasacji, dotyczy postępowania sądowo-administracyjnego, a nie postępowania przed organami administracji publicznej. Prawidłowe wskazanie podstaw kasacji jest elementem konstrukcyjnym skargi kasacyjnej, właściwym tylko dla niej, i nieulegającym sanacji. Zgodnie z art. 183 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach kasacji. Władny jest zatem badać sprawę tylko z punktu widzenia podstawy kasacyjnej. W świetle powyższego, nie jest uzasadniony zarzut skargi kasacyjnej naruszenia art. 149 § 1 k.p.a. Zarzut ten nie został bowiem powiązany z zarzutem naruszenia przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zwrócić należy uwagę, iż zarzut, który dotyczy naruszenia przepisów postępowania stosowanych przez organ administracji, by mógł zostać rozpoznany w granicach skargi kasacyjnej, powinien zostać jednocześnie powiązany z naruszeniem odpowiedniego przepisu Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (np. art. 145 § 1 ust. 1 lit. b lub c p.p.s.a.). Już tylko z tego powodu wniesione zarzuty skargi kasacyjnej, które opierają się wyłącznie na naruszeniu przepisów procedury administracyjnej, nie mogą zostać uwzględnione. Skarga kasacyjna jest bowiem środkiem zaskarżenia orzeczenia sądu, a nie decyzji lub postanowień wydanych przez organy administracji publicznej (art.173 § 1 p.p.s.a.). (por. wyrok NSA z 29 czerwca 2005 r., II GSK 80/05, CASUS 2006/1/3). Nie zasługuje również na uwzględnienie drugi z zarzutów skargi kasacyjnej dotyczący błędnej oceny przez Sąd I instancji zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego oraz poczynienia przez Sąd ustaleń faktycznych, odmiennych od ustaleń organów administracji. Zarzut ten został powiązany w uzasadnieniu skargi kasacyjnej z przepisem art. 141 § 4 p.p.s.a. Zdaniem autora skargi kasacyjnej, Sąd I instancji, w sposób arbitralny i dowolny przyjął, iż organ Policji w chwili wydania decyzji przyznającej skarżącemu pomoc finansową na uzyskanie lokalu mieszkalnego, posiadał wiedzę o faktycznej i prawnej sytuacji mieszkaniowej skarżącego. Jak wynika z uzasadnienia wyroku Sądu I instancji, Sąd ten, dokonując oceny tego, czy nowe okoliczności faktyczne i nowe dowody dotyczące kwestii uprawnień R. M. do lokalu mieszkalnego nr [...] przy ul. [...] w G. W., były znane organowi administracji publicznej (Komendantowi Miejskiej Policji w Gorzowie Wielkopolskim) w chwili wydania decyzji, oparł się na treści pkt 7 decyzji nr [...] z dnia [...] maja 2006 r. wydanej przez ten organ. Rozstrzygnięcie zawarte w pkt 7 przywołanej powyżej decyzji, w sposób niebudzący wątpliwości, wskazuje na to, iż organ ten wiedział w chwili wydania tejże decyzji, orzekającej o przyznaniu skarżącemu pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego, o fakcie zajmowania przez skarżącego ww. lokalu mieszkalnego położonego w G. W. Wskazać należy, iż art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. wymaga kumulatywnego spełnienia następujących przesłanek: nowe okoliczności faktyczne i nowe dowody muszą zostać ujawnione po wydaniu decyzji ostatecznej. Nadto, okoliczności te i dowody musiały istnieć już wcześniej, to jest w chwili wydawania decyzji ostatecznej, lecz dla tego organu są one nowymi tylko dlatego, że nie były mu wcześniej znane. Dowody te i fakty muszą być nowe, tzn. nowo odkryte lub po raz pierwszy zgłoszone przez stronę. Muszą więc stanowić nowość w konkretnym postępowaniu. Musiały więc nie być znane organowi, przed którym toczyło się postępowanie. Gdyby okoliczności były znane organowi, to wznowienie postępowania jest wadliwe, a decyzja wydana w jego wyniku nieważna (por. wyrok NSA z dnia 9 kwietnia 1998 r., I SA/Kr 737/97, niepublikowany: "Jeżeli organ wznowił postępowanie na podstawie okoliczności znanych mu w dniu wydania decyzji, jest to naruszenie prawa, które nie powinno być tolerowane z punktu widzenia praworządności", por. też wyrok NSA z dnia 20 stycznia 1998 r., I SA/Lu 26/97, niepublikowany). W tym stanie rzeczy wyrok Sądu I instancji uchylający wydane w postępowaniu wznowieniowym, prowadzonym na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., decyzje administracyjne, ocenić należy jako prawidłowy. Słusznie bowiem WSA w Gorzowie Wielkopolskim uznał, iż okoliczność posiadania przez skarżącego prawa do innego lokalu mieszkalnego i zamieszkiwania w nim, stanowiąca podstawę wznowienia postępowania administracyjnego, była znana organowi przed wydaniem decyzji, a co za tym idzie – organy obu instancji błędnie uznały, iż w sprawie zaszła przyczyna wznowienia postępowania o jakiej mowa w przepisie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Mając na uwadze podniesione wyżej względy, na podstawie art. 184 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji wyroku. Naczelny Sąd Administracyjny nie zasądził od Komendanta Wojewódzkiego Policji w Gorzowie Wlkp. na rzecz skarżącego R. M., reprezentowanego przez adwokata J. S., niezbędnych kosztów postępowania kasacyjnego, o których zasądzenie pełnomocnik wniósł w piśmie procesowym z dnia 23 października 2008 r., ponieważ wymieniony pełnomocnik nie brał udziału w rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w dniu 24 listopada 2008 r., a w postępowaniu kasacyjnym ograniczył się wyłącznie do sporządzenia w imieniu skarżącego powołanego pisma z dnia 23 października 2008 r. Jak wynika natomiast z § 18 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.), stosowanego w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a., zwrot kosztów obejmuje wynagrodzenie adwokata za: sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej oraz udział w rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym (lit. a), sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej albo za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej (lit. b), a także za udział w rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym (lit. c). Przepis ten nie przewiduje zatem zwrotu kosztów za samo sporządzenie pisma procesowego w sprawie.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło