VII SA/Wa 872/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tadeusz Nowak, , Sędzia NSA Halina Kuśmirek (spr.), Sędzia WSA Izabela Ostrowska, Protokolant Agnieszka Ciszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 sierpnia 2007 r. sprawy ze skargi K. J. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 15 marca 2007 r. nr 526/07 w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego K. J. kwotę 740 zł (siedemset czterdzieści złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...], decyzją z dnia[...] grudnia 2003r. działając na podstawie art. 48 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo Budowlane (Dz.U. Nr 207 z 2003r., poz. 2016 tekst jednolity) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. Nr 98 z 2000r., poz. 1071 tekst jednolity z późn.zm.) – nakazał A. i K. J. dokonanie całkowitej rozbiórki samowolnie dobudowanego do budynku drukarni na terenie nieruchomości przy ul. F. [...] w W., garażu o wymiarach 12,0m x 5,8m usytuowanego ścianą boczną w granicy sąsiedniej nieruchomości. Organ I instancji wskazał, iż w wyniku kontroli dokonanej w dniu 20 czerwca 2000r. stwierdzono, iż na posesji przy ul. F. [...] w W. stanowiącej własności A. i K. J. dobudowano do budynku drukarni garaż o konstrukcji stalowej ze ścianami z płyt "Atlantis" o wymiarach 12,m x 5,8m z dachem jednospadowym, usytuowanym ścianą boczną w granicy nieruchomości sąsiedniej. Z ustaleń wynika ponadto, iż dobudowy garażu dokonano samowolnie w czerwcu 2000r. Dokonując analizy akt sprawy organ stwierdził, iż nie jest możliwe doprowadzenie obiektu do stanu zgodnego z prawem. Z Miejscowego Planu Ogólnego Zagospodarowania Przestrzennego obszaru "[...]" w Gminie [...] zatwierdzonego Uchwałą Nr [...] Rady Gminy [...] z dnia [...] marca 2002r. wynika, iż nieruchomość przy ul. F. [...] obejmująca działkę oznaczoną nr ewid. [...] z obrębu [...] znajduje się w obszarze oznaczonym jako teren 41-MN.UM.P.Hu.U. tj.: funkcja podstawowa – istniejąca zabudowa mieszkaniowa niska, zakaz nowej zabudowy mieszkaniowej: funkcja uzupełniająca – istniejące usługi motoryzacyjne, usługi spożywcze, rzemieślnicze, hurtownie. Ponadto organ nadzoru budowlanego ustalił, iż lokalizacja i wznoszenie budynków oraz innych obiektów w pobliżu istniejących linii energetycznych (w strefie budynków oddziaływań promieniowania elektromagnetycznego) wymaga każdorazowo indywidualnego rozpatrzenia i powinno być uzgodnione ze stołecznym zakładem energetycznym. Przedmiotowy garaż w uznaniu organu nie spełniał również wymagań ustalonych w § 12 Rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, gdyż na sąsiedniej działce nie ma budynku usytuowanego w jej granicy przylegającego do nowo wybudowanego obiektu całą długością swojej ściany. Powyższe okoliczności wypełniły przesłankę normy prawnej określonej w art. 48 ust. 1 ustawy Prawo budowlane, uprawniającej organ do nakazania rozbiórki obiektu, gdy niespełnione są warunki z art. 48 ust. 2 ustawy i nie jest możliwe doprowadzenie obiektu do stanu zgodnego z prawem. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, decyzją z dnia [...] marca 2007r., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000r., nr 98, poz. 1071 z późn. zm.) w zw. z art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2003r., nr 207, poz. 2016 z późn. zm.) po rozpatrzeniu odwołania K. J. utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z dnia [...] grudnia 2003r. Organ odwoławczy uznał, iż rozstrzygnięcie organu I instancji było zasadne. Garaż wybudowany samowolnie nie należy do obiektów budowlanych zwolnionych z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę, w związku z czym należało w stosunku do niego zastosować procedurę przewidzianą w art. 48 Prawa budowlanego. Jakkolwiek Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego zasadnie uznał, iż legalizacja obiektu w przedmiotowej sprawie nie jest możliwa to w ocenie organu II instancji nie stały temu na przeszkodzie postanowienia Miejscowego Planu Zagospodarowania Przestrzennego. Zawarte w nim ustalenia szczegółowe wskazują jedynie na zakaz nowej zabudowy mieszkaniowej, przedmiotowy garaż takiej zabudowy nie stanowił. Również wskazany przez organ I instancji fakt, że budowa obiektu nie została ustalona ze [...] Zakładem Energetycznym również nie jest okolicznością uniemożliwiającą legalizację budynku, gdyż odpowiednie uzgodnienia można poczynić w stosunku do istniejącego obiektu. Przedmiotowy garaż został w ocenie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego usytuowany niezgodnie z § 12 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Garaż bowiem znajduje się w bezpośredniej styczności z granicą działki, a ze zgromadzonego materiału dowodowego nie wynika, że w przedmiotowej sprawie zachodzi jedna z okoliczności określona w § 12 ust. 3 i 4 pkt ww. rozporządzenia. W świetle wskazanych okoliczności konieczne było nakazanie rozbiórki garażu z uwagi na brak możliwości jego legalizacji. Skargę na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2007r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył K. J. wnosząc o jej uchylenie. W skardze podniesiono, iż organ nie odniósł się w swym uzasadnieniu do zasygnalizowanej w odwołaniu kwestii niewysłuchania strony przed wydaniem decyzji, a tym samym do tego, iż doszło do naruszenia art. 10 kpa zapewniającego stronie czynny udział w każdym stadium postępowania. Organ administracji naruszył ponadto zasadę praworządności nie odnosząc się do słusznego interesu obywateli i nie biorąc pod uwagę kosztów jakie poniósł właściciel przy budowie obiektu. W ocenie skarżącego dokonano wadliwej wykładni przepisów art. 48 Prawa budowlanego, gdyż nie można zarzucać naruszenia przepisów rozporządzenia z roku 2002, skoro garaż wybudowany został dwa lata wcześniej. Oceniając stan faktyczny i prawny zaistniały w sprawie, organ winien dokonać wykładni na podstawie przepisów obowiązujących w chwili wybudowania garaży nie zaś uchwalonych 2 lata później. W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, nie znajdując podstaw do odmiennej oceny podjętego uprzednio rozstrzygnięcia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne kontrolują jedynie legalność zaskarżonej decyzji, a więc prawidłowość zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafność ich wykładni. Przedmiotem oceny Sądu w niniejszej sprawie jest decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2007 r. utrzymująca w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z dnia [...] grudnia 2003 r. wydaną na podstawie art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego z 1994 r., w sytuacji gdy organ nakazał rozbiórkę samowolnie wybudowanego garażu, uznając brak możliwości zalegalizowania tej budowy. Organ I instancji przyjął, iż wzniesiony samowolnie obiekt jest niezgodny z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, ponadto budowa nie została uzgodniona ze [...] Zakładem Energetycznym, a nadto usytuowanie obiektu w granicy nie spełnia wymagań § 12 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 10, poz. 46 z 1995 r.). Organ odwoławczy nie podzielił argumentacji przedstawionej w decyzji organu I instancji i uznał, iż ani plan miejscowy zagospodarowania przestrzennego nie sprzeciwia się budowie garażu, ani też brak uzgodnień ze [...] Zakładem Energetycznym nie jest okolicznością uniemożliwiającą legalizację przedmiotowego obiektu. Jedyną zaś podstawą do braku możliwości zalegalizowania budowy garażu, zdaniem organu II instancji, jest usytuowanie obiektu niezgodnie z § 12 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2002 r., nr 75, poz. 690 ze zm.). Organ I instancji omyłkowo w tej kwestii powołał się na przepis § 12 wcześniejszego rozporządzenia z dnia 14 grudnia 1994 r. Przypomnieć należy, że art. 48 Prawa budowlanego z 1994 r. przewiduje możliwość legalizacji samowolnie wybudowanego obiektu budowlanego lub jego części w przypadku gdy budowa jest zgodna z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych w zakresie umożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego do stanu zgodnego z prawem(art. 48 ust. 2),. Biorąc pod uwagę motywację zawartą w uzasadnieniu decyzji odwoławczej – zasadnicze zagadnienie do rozstrzygnięcia niniejszej sprawy sprowadza się do przesądzenia, które przepisy warunków technicznych winny być podstawą oceny organu w niniejszej sprawie. Ma to o tyle decydujące znaczenie, iż wbrew twierdzeniom organu I instancji § 12 cytowanego wyżej rozporządzenia z dnia 14 grudnia 1994 r. dopuszczał możliwość usytuowania obiektu budowlanego bezpośrednio przy granicy działki budowlanej (§ 12 ust. 6), pod warunkiem uzyskania pisemnej zgody właściciela sąsiedniej nieruchomości. Wyrokiem z dnia 5 marca 2001 r. P 11/00 Trybunał Konstytucyjny stwierdził, iż przepis § 12 ust. 6 powyższego rozporządzenia w zakresie wymogu zgody właściciela sąsiedniej nieruchomości jest niezgodny z art. 7 ust. 2 pkt 1 Prawa budowlanego z 1994 r. Daleko idące zaś ograniczenia co do usytuowania obiektu budowlanego przy granicy działki wprowadził § 12 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. (cytowany wyżej). Kryteriów zaś tego ostatniego przepisu przedmiotowy garaż nie spełnia. W zależności więc od przyjęcia przez organ administracyjny za podstawę oceny z art. 48 ust. 2 Prawa budowlanego, przepisów różnych cytowanych wyżej rozporządzeń w sprawie warunków technicznych, mogłaby zapaść odmienna decyzja dotycząca samowolnej budowy garażu. Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego nie można przyjąć, jak uznał to organ odwoławczy, iż legalizacja samowoli budowlanej na podstawie art. 48 ust. 2 Prawa budowlanego nakazuje zbadanie przez organy nadzoru budowlanego zgodności budowy z przepisami technicznymi obowiązującymi w dacie wydawania przez organ decyzji. Zgodność inwestycji z przepisami technicznymi może dotyczyć jedynie przepisów obowiązujących w dacie wykonywania samowoli budowlanej. Trudno by inwestor realizując nawet samowolnie obiekt budowlany mógł przy budowie przestrzegać nieistniejących wówczas przepisów techniczno-budowlanych. Wobec tego organy administracyjne winny zbadać, czy samowolnie wzniesiony garaż spełnia wymogi przepisów rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. – obowiązującego w dacie budowy tj. w 2000 roku i w zależności od poczynionych ustaleń, podjąć dalsze czynności w sprawie. Z tych względów decyzje organów obu instancji jako naruszające tak przepisy prawa materialnego art. 48 Prawa budowlanego z 1994 r., jak i art. 7 i art. 77 kpa, musiały zostać uchylone na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.).