I SA/Wa 1965/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Tarnowska Sędziowie NSA Anna Łukaszewska - Macioch Asesor WSA Przemysław Żmich (spr.) Protokolant Anna Jurak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 sierpnia 2007 r. sprawy ze skargi Z. B. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] września 2006 r. nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania. 1. uchyla zaskarżone postanowienie; 2. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. na rzecz skarżącej Z. B. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego; 4. zasądza ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata A. S. prowadzącego Kancelarię Adwokacką w W. przy ulicy [...] [...] m. [...], tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej kwotę 292,80 (dwieście dziewięćdziesiąt dwa 80/100) złotych, w tym: tytułem opłaty za czynności adwokackie kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych, tytułem 22 % podatku od towarów i usług kwotę 52,80 (pięćdziesiąt dwa 80/100) złotych. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W., po rozpatrzeniu odwołania Z. B., postanowieniem z dnia [...] września 2006 r., nr [...] stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Wójta Gminy S z dnia [...] maja 2006 r., nr [...] o zatwierdzeniu podziału nieruchomości. Zaskarżone postanowienie zostało wydane w następującym stanie sprawy. Wójt Gminy S decyzją z dnia [...] maja 2006 r. zatwierdził projekt podziału nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] na działki [...] i [...]. W dniu 25 lipca 2006 r. Z. B. wniosła odwołanie. W uzasadnieniu podniosła, że nie zgadza się na przesunięcie granicy jej działki nr [...] i przesunięcie pasa ziemi pod poszerzenie szosy, a także jej drogi oznaczonej jako działka nr [...] stanowiącej tylko dojazd do jej nieruchomości o nr [...] i działek nr [...] i [...] należących do małżonków L. Uważa, że powinien zostać zachowany stan dotychczasowy. Wskazała, że z uwagi na położenie działki [...] jeden jej koniec będzie przebiegać blisko domu, co spowoduje wiele uciążliwości związanych z ruchem samochodowym, zwłaszcza dla osoby starszej i schorowanej jaką jest. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. postanowieniem z dnia [...] września 2006 r. stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Wójta Gminy S z dnia [...] maja 2006 r. W uzasadnieniu organ wskazał, że strona wniosła odwołanie z 5 – dniowym uchybieniem terminu. Z akt sprawy wynika, że decyzja Wójta Gminy S z dnia [...] maja 2006 r. została doręczona Z. B. w dniu 6 lipca 2006 r., co potwierdza znajdujące się w aktach sprawy zwrotne potwierdzenie odbioru. Ze znajdującej na odwołaniu prezentaty wynika natomiast, że odwołanie zostało złożone w dniu 20 lipca 2006 r. W ocenie organu złożenie odwołania po dniu 20 lipca 2006 r. skutkuje stwierdzeniem jego niedopuszczalności spowodowanej uchybieniem terminu, o którym mowa w art. 129 § 2 KPA, zwłaszcza, że strona nie wnosiła o jego przywrócenie. Od powyższego postanowienia Z. B. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W uzasadnieniu podniosła, że wyznaczony termin był zbyt krótki, a uchybienie terminu do wniesienia odwołania nie ma znaczenia wobec wagi jej problemów wynikających z trudnej sytuacji osobistej i zdrowotnej. Skarżąca wskazała, że - ze względu na stan swego zdrowia - nie jest w stanie wykonać warunków podziału i przesunąć parkanu w głąb swojej działki. Poza tym nie wyraziła zgody na zaproponowany podział działek, których obecnie jest dużo i o małym obszarze. W ocenie skarżącej spowodowane podziałem przybliżenie szosy do jej nieruchomości i związany z tym wzmożony ruch samochodowy, drgania gruntu oraz hałas będą miały na nią niekorzystny wpływ. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wniosło o jej oddalenie i jednocześnie podtrzymało stanowisko prezentowane dotychczas w sprawie. W piśmie z dnia 14 grudnia 2006 r. Z. B. podtrzymała argumentację skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga jest uzasadniona. Poza sporem jest, że odwołanie Z. B. z dnia 25 lipca 2006 r. złożone od decyzji Wójta Gminy S z dnia [...] maja 2006 r., nr [...] skarżąca wniosła z uchybieniem terminu, o którym mowa 129 § 2 KPA. Nie można jednak zgodzić się z Samorządowym Kolegium Odwoławczym w W., że skarżąca nie złożyła wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. W ocenie Sądu, okoliczności niniejszej sprawy dają podstawy do przyjęcia, że taki wniosek został w niniejszej sprawie złożony. Z akt sprawy wynika bowiem, że Z. B. jest osobą schorowaną, w podeszłym wieku. Sposób sporządzenia odwołania wskazuje, że skarżąca posiada niską świadomość prawną, nie jest obeznana z praktyką działania organów administracji publicznej i nie posiada umiejętności pisania pism procesowych. Mimo to w końcowej części środka odwoławczego widnieje zapis "decyzję otrzymałam pierwszą, bo przez okres 6 miesięcy byłam u drugiej córki wróciłam w czerwcu do T.". Zdaniem Sądu, tak sformułowany zapis świadczy o tym, że odwołanie Z. B. zawiera elementy wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Zatem - ze względu na nieporadność strony oraz jej cechy osobiste - organ odwoławczy zobligowany był do potraktowania pisma skarżącej z dnia 25 lipca 2006 r. jako środka odwoławczego i jednocześnie prośby, o której mowa w art. 58 § 1 w związku z art. 59 § 2 KPA. Należy bowiem zauważyć, że w okolicznościach tej konkretnej sprawy procesowa rola Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. nie mogła pozostać obojętna. Z zasad ogólnych Kodeksu postępowania administracyjnego wynika przecież, że w toku postępowania organ administracji publicznej stoi na straży praworządności i podejmuje wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, z uwzględnieniem słusznego interesu obywatela (art. 7 KPA). Organ obowiązany jest również prowadzić postępowanie w taki sposób, aby pogłębiać zaufanie obywatela do organów Państwa (art. 8 KPA). Poza tym ciąży na nim powinność należytego i wyczerpującego informowania strony o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie jej praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego, a także obowiązek czuwania nad tym, aby strona nie poniosła szkody z powodu nieznajomości prawa, i w związku z tym udzielania jej niezbędnych wyjaśnień i wskazówek (art. 9 KPA). W rozpoznawanej sprawie wskazane wyżej obowiązki procesowe nie zostały dochowane. W tej sytuacji Sąd uznał, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wydało zaskarżone postanowienie z naruszeniem art. 7, art. 8 i art. 9 KPA, a naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W ponownie prowadzonym postępowaniu Kolegium winno potraktować pismo z dnia 25 lipca 2006 r. jako prośbę o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, a następnie wezwać stronę do uzupełnienia braków formalnych podania poprzez uprawdopodobnienie okoliczności świadczących o braku winy w uchybieniu terminu i wskazujących na zachowanie 7 – dniowego terminu do wniesienia prośby. W wezwaniu należy w sposób zrozumiały pouczyć stronę o jej uprawnieniach wynikających z art. 58 KPA. Biorąc pod uwagę powyższe Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł, jak w sentencji. O zwrocie należnych skarżącej i jej pełnomocnikowi kosztów postępowania sądowego orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.).