II SA/Gl 299/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Krawczyk Sędziowie Sędzia WSA Włodzimierz Kubik Sędzia WSA Rafał Wolnik (spr.) Protokolant starszy referent Anna Trzuskowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 sierpnia 2007 r. sprawy ze skargi A. H. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie nakazu przedstawienia projektu budowlanego oddala skargę. Na skutek interwencji skarżącego A. H. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Miasta C. w dniu [...] 2004 roku wszczął postępowanie administracyjne w sprawie wybudowania bez pozwolenia budynku garażowego i budynków socjalnych na posesji przy ul. A nr Aw C.. O wszczęciu tego postępowania organ pierwszej instancji pismem z dnia [...] 2004 roku zawiadomił właścicieli posesji B. i M. P. oraz skarżącego, jako właściciela nieruchomości sąsiedniej (przy ul. A nrB). W tym samym piśmie organ zawiadomił strony o terminie przeprowadzenia oględzin. Po przeprowadzeniu postępowania organ pierwszej instancji, działając w oparciu o art. 51 ust. 1 pkt 3 w związku z art. 51 ust. 7 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku Prawo budowlane (tekst jedn. Dz.U. z 2006 roku, Nr 156, poz. 1118 z późn. zm.) wydał w dniu [...] roku decyzję nr [...]. Z akt sprawy nie wynika, co było przyczyną, że od daty wszczęcia postępowania administracyjnego do daty jego zakończenia przez organ pierwszej instancji upłynęło blisko trzy lata. Powyższą decyzją organ nakazał inwestorowi M. P. sporządzenie i przedstawienie projektu budowlanego zamiennego budynku gospodarczego położonego na działce przy ul. A nr A, wykonanego przez osobę uprawnioną wraz z opinią techniczną na temat zastosowanych rozwiązań konstrukcyjnych. Jednocześnie określony został termin wykonania nałożonego obowiązku na 3 miesiące od dnia, w którym decyzja stanie się ostateczna. W uzasadnieniu organ pierwszej instancji wskazał, że prace budowlane wykonane zostały na podstawie wydanego przez Prezydenta Miasta C. pozwolenia na budowę z dnia [...] 1994 roku. Budynek zrealizowany został z istotnymi odstępstwami od zatwierdzonego projektu budowlanego. Odstępstwa te polegają na zmianie powierzchni zabudowy. Powierzchnia zabudowy zrealizowanego budynku wynosi [...] m2, podczas gdy projekt przewidywał budowę budynku gospodarczego o powierzchni [...] m2. Taka sytuacja w ocenie organu stanowi podstawę do zastosowania art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego. Odwołanie od tej decyzji wniósł skarżący. Zarzucił obrazę art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego, art. 8 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz rażącą przewlekłość postępowania. Wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji przekazanie sprawy organowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu skarżący wskazał, że przedmiotowy budynek został zrealizowany nie tylko z istotnymi odstępstwami od zatwierdzonego projektu, ale przede wszystkim wbrew warunkom pozwolenia na budowę. Powołał się przy tym na złożoną do akt opinię biegłego sądowego A. S., sporządzoną na potrzeby toczącego się postępowania przed sądem powszechnym. Z opinii tej wynika, że przedmiotowy budynek wzniesiony jest niezgodnie z pozwoleniem na budowę i niezgodnie z zatwierdzonym projektem technicznym. Taki stan rzeczy wyklucza w ocenie skarżącego możliwość zastosowania art. 51 ust. 1 Prawa budowlanego. Wskazał ponadto na okoliczność naruszenia własnej granicy poprzez korzystanie z części jego działki przez inwestora. Przyznał, że poprzedni właściciel nieruchomości, która obecnie stanowi jego własność, wyraził zgodę na budowę wzdłuż granicy, jednak w żaden sposób nie obejmowała ta zgoda przekroczenia granicy posesji. Wskazał na nierówne traktowanie stron przez organ pierwszej instancji oraz na pominięcie przez ten organ składanych w toku postępowania argumentów skarżącego. Rozpoznając to odwołanie [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego zaskarżoną w niniejszym postępowaniu decyzją, utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy podzielił stanowisko organu pierwszej instancji w kwestii zastosowania art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego, a tym samym uznał za prawidłowe ustalenia tego organu co do faktu, że w sprawie zachodzi istotne odstępstwo od zatwierdzonego projektu budowlanego. Odnosząc się do zarzutów skarżącego organ odwoławczy wskazał, iż powołany przepis ma właśnie zastosowanie do takich sytuacji, kiedy obiekt jest realizowany niezgodnie z projektem (z odstępstwem od projektu). Odnośnie zarzutu naruszenia własności organ odwoławczy stwierdził, iż jest to sprawa, w której rozstrzygają sądy powszechne i nie ma ona wpływu na uchylenie zaskarżonej decyzji. Organ odwoławczy nie ustosunkował się natomiast do zarzutu przewlekłości postępowania i naruszenia art. 8 kpa. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżący powtórzył zarzuty zawarte w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji. Ponadto zarzucił naruszenie art. 50 i 51 Prawa budowlanego poprzez "faktyczne korygowanie przez organ nadzoru budowlanego warunków pozwolenia na budowę i projektu budowlanego". Zarzucił także, że organ całkowicie pominął argumenty podniesione przez niego w odwołaniu. Wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i skierowanie sprawy do ponownego rozpoznania przez organ pierwszej instancji, a ponadto o zasądzenie kosztów postępowania. Na uzasadnienie swojej skargi skarżący przytoczył argumenty, które już wcześniej były przez niego prezentowane w toku postępowania administracyjnego. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, powołując się na argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Organ nie podzielił zarzutu skarżącego odnośnie pominięcia argumentów przedstawionych w odwołaniu. Co do kwestii związanych z naruszeniem prawa własności organ odwoławczy stwierdził, iż wbrew twierdzeniom skarżącego w aktach sprawy brak jest materiałów świadczących o naruszeniu tego prawa, a nawet gdyby takie się znajdowały, to nie miałyby one wpływu na wynik sprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W pierwszej kolejności należy wskazać, że zgodnie z przepisem art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Kontrolowana w niniejszej sprawie decyzja jest w ocenie składu orzekającego zgodna z prawem. Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że wykonane przez inwestora roboty budowlane polegające na budowie budynku gospodarczego nie były samowolą budowlaną, o której stanowi art. 48 ust. 1 lub art. 49b ust. 1 Prawa budowlanego. Budowa tego budynku poprzedzona została bowiem ostateczną decyzją Prezydenta Miasta C. z dnia [...] roku, Nr [...] udzielającą inwestorowi pozwolenia m.in. na rozbudowę budynku gospodarczego o powierzchni zabudowy [...] m2. W takiej sytuacji organ nadzoru budowlanego, dokonując ustalenia, że powierzchnia zabudowy określona w pozwoleniu na budowę została przekroczona, prawidłowo uznał taką sytuację za istotne odstępstwo od zatwierdzonego projektu budowlanego. Zgodnie z art. 51 ust. 4 Prawa budowlanego po upływie terminu lub na wniosek inwestora, właściwy organ sprawdza wykonanie obowiązku, o którym mowa w ust. 1 pkt 3 i wydaje decyzję w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i pozwolenia na wznowienie robót budowlanych albo – jeżeli budowa została zakończona – o zatwierdzeniu projektu budowlanego zamiennego. W decyzji tej nakłada się obowiązek uzyskania pozwolenia na użytkowanie. Treść powołanego przepisu przesądza zatem o możliwości zastosowania art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego również w sytuacjach, kiedy budowa została zakończona, tak jak ma to miejsce w niniejszej sprawie, pomimo, iż art. 51 ust. 7 nie wymienia w swojej treści ust. 1 pkt 3. W takiej sytuacji błędne powołanie przez organ pierwszej instancji we wskazanej w decyzji podstawie prawnej art. 51 ust. 7 Prawa budowlanego pozostaje bez wpływu na wynik niniejszej sprawy. Zgodzić się należy ze skarżącym, że działania organów nadzoru budowlanego winny zmierzać do doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem. Taka intencja przyświeca instytucji legalizacji określonej w art. 50 i 51 Prawa budowlanego. Zwrócić przyjdzie zatem uwagę, iż prowadzone przez organy nadzoru budowlanego postępowania zmierzało właśnie ku realizacji tego celu. W sytuacji bowiem wykonania przez inwestora nałożonego obowiązku sporządzenia zamiennego projektu i opinii technicznej, kolejnym etapem postępowania będzie ich weryfikacja przez właściwy organ. Zwrócić przyjdzie w tym miejscu uwagę, że przepisy dotyczące projektu budowlanego stosuje się odpowiednio do zakresu zmian objętych projektem zamiennym (art. 51 ust. 1 pkt 3 in fine). To z kolei oznacza, że o ile spełnione zostaną przesłanki zgodności z prawem projekt ten podlegać będzie zatwierdzeniu (art. 51 ust. 4). W sytuacji natomiast, kiedy projekt taki nie zostanie sporządzony lub nie będzie on zgodny z przepisami prawa, to zgodnie z art. 51 ust. 5 Prawa budowlanego organ będzie zobligowany do wydania decyzji nakazującej rozbiórkę tego obiektu bądź jego doprowadzenie do stanu poprzedniego. Zarówno w jednej, jak i w drugiej sytuacji strony postępowania będą miały możliwość wzruszenia zapadłych rozstrzygnięć w przypadku ich niezgodności z prawem. Stąd też zarzuty skarżącego w kwestii doprowadzenia do zgodności z prawem wykonanych robót budowlanych należy uznać za przedwczesne na tym etapie postępowania. Odnośnie natomiast zarzutu nieuwzględnienia przez organy kwestii związanych z naruszeniem prawa własności skarżącego, to zgodzić się przyjdzie ze stanowiskiem organu odwoławczego, że ta kwestia nie mogła być przedmiotem kontroli tych organów. Prawo własności znajduje swoją ochronę w przepisach prawa cywilnego, zaś jej realizacja dokonywana jest w postępowaniu przed sądami powszechnymi. Podzielić natomiast przyjdzie zarzut przewlekłości postępowania administracyjnego przed organem pierwszej instancji, jak również zarzut nie ustosunkowania się przez organ odwoławczy do wszystkich kwestii podniesionych przez skarżącego w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji. W szczególności stwierdzić przyjdzie, że organ pierwszej instancji w sposób ewidentny przekroczył terminy określone w art. 35 kpa, jak również zaniechał obowiązku, o którym stanowi art. 36 kpa. Zauważyć jednak przyjdzie, że środkiem prawnej ochrony strony przed tego typu uchybieniami jest zażalenie, o którym mowa w art. 37 kpa, z czego skarżący nie skorzystał w toku postępowania. Również za uchybienie organu odwoławczego należy uznać brak ustosunkowania się przed ten organ do wszystkich podniesionych w odwołaniu zarzutów, w szczególności do zarzutu przewlekłości postępowania, jak i naruszenia art. 8 kpa. W ten sposób doszło do naruszenia art. 107 § 3 kpa. Te uchybienia nie miały jednak w ocenie Sądu istotnego wpływu na wynik sprawy, a tylko takie mogłyby stanowić podstawę do uchylenia zaskarżonej decyzji na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270 z późn. zm.), zwanej dalej p.s.a. Z przytoczonych wyżej rozważań i przyczyn skarga nie mogła zostać uwzględniona przez Sąd i jako taka podlega oddaleniu na zasadzie art. 151 p.s.a.