I SAB/Wa 31/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Lenart (spr.) Sędziowie WSA Monika Nowicka Asesor WSA Przemysław Żmich Protokolant Małgorzata Mierzejewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 sierpnia 2007 r. sprawy ze skargi H. P. na bezczynność Ministra Infrastruktury w przedmiocie wniosku o stwierdzenie nieważności orzeczenia o wywłaszczeniu nieruchomości zobowiązuje Ministra Budownictwa do wydania rozstrzygnięcia w sprawie z wniosku H. P. o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia [...] sierpnia 1997 r. nr [...] odmawiającej stwierdzenia nieważności orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w G. z dnia [...] sierpnia 1961 r. nr [...] - w terminie 2 miesięcy od dnia doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. I SAB/Wa 31/07 Uzasadnienie Pismem z dnia 3 czerwca 2005 r. H. P. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Ministra Infrastruktury w sprawie rozpatrzenia wniosku o stwierdzenie nieważności orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w G. z dnia [...] sierpnia 1961 r., nr [...], dotyczącego wywłaszczenia za odszkodowaniem na rzecz Skarbu Państwa – [...] Dyrekcji Budowy Osiedli Robotniczych w G., nieruchomości położonej w S., przy ul [...], zapisanej w KW tom [...], karta [...], oznaczonej jako parcele nr [...] i [...], o pow. [...] m2, stanowiącej współwłasność spadkobierców J. P.. W uzasadnieniu skargi skarżąca podała, iż pomimo upływu ponad 16 miesięcy od wydania postanowienia przez Ministra Infrastruktury z dnia [...] stycznia 2004 r., nr [...] wznawiającego postępowanie w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia [...] sierpnia 1996 r., odmawiającą stwierdzenia nieważności w/w orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w G. z dnia [...] sierpnia 1961 r. – organ nie wydał decyzji merytorycznej w tej sprawie. Ponadto skarżąca wskazała, iż wyczerpała środki zaskarżenia w postępowaniu administracyjnym kierując do Ministra Infrastruktury zażalenia z dnia 11 lutego 2004 r. i 14 lutego 2005 r. Odpowiadając na skargę Minister Infrastruktury wniósł o oddalenie skargi. W uzasadnieniu wskazał, iż w przedmiotowej sprawie niezbędnym było ustalenie adresów wszystkich osób, w celu umożliwienia im wzięcia udziału w niniejszym postępowaniu w charakterze strony - zgodnie z art. 28 kpa. W tym celu Ministerstwo Infrastruktury pismem z dnia 18 października 2004 r. wystąpiło do Urzędu Miasta S. z prośbą o nadesłanie informacji o aktualnym stanie prawnym w/w nieruchomości, wraz z podaniem adresów osób lub innych jednostek, którym do przedmiotowej nieruchomości przysługują prawa rzeczowe. Z nadesłanego wraz z pismem Urzędu Miasta S. z dnia 25 listopada 2004 r. wypisu z ewidencji gruntów wynika, iż w części uległ zmianie aktualny stan prawny przedmiotowej nieruchomości, gdyż kierowana korespondencja na adresy wynikające z w/w ewidencji gruntów wróciła do Ministerstwa z adnotacją "adresat nieznany". W związku z tym, pismem z dnia 25 lutego 2005 r. Ministerstwo Infrastruktury wystąpiło do administratora przedmiotowej nieruchomości, tj. Zarządu Budynkami Mieszkalnymi z prośbą o wskazanie aktualnego stanu prawnego tej nieruchomości. W odpowiedzi Zarząd Budynkami Mieszkalnymi w S. poinformował, iż poza jedną zmianą dysponuje adresami właścicieli nieruchomości lokalowych wykazanymi przez Urząd Miasta S. w wypisie z ewidencji gruntów. Mając powyższe na względzie Ministerstwo Infrastruktury pismami z dnia 5 lipca 2005 r. wystąpiło do Urzędu Miasta G. oraz Urzędu Miasta S. z prośbą o wskazanie adresów zamieszkania T. B., B. B., R. J., P. N., P. P., M. P. oraz J.P.. Informacje te były niezbędne w celu umożliwienia wszystkim uprawnionym osobom wzięcia udziału w niniejszym postępowaniu w charakterze strony, zgodnie z art. 28 kpa. Jednocześnie, działając na podstawie art. 36 § 1 kpa, Minister Infrastruktury pismem z dnia 28 lutego 2005 r. poinformował wnioskodawczynię, iż nie jest możliwe rozpatrzenie wniosku o stwierdzenie nieważności w/w orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w G. z dnia [...] sierpnia 1961 r. w terminie określonym w art. 35 § 3 kpa z przyczyn niezależnych od organu - z powodu obowiązków spoczywających na organie: zebrania całości materiału dowodowego przed wydaniem decyzji oraz ustalenia kręgu osób uprawnionych do występowania w niniejszym postępowaniu w charakterze strony. Jak wynika z akt sprawy pismem z dnia 10 grudnia 2005 r. Minister Transportu i Budownictwa poinformował, że został zebrany materiał dowodowy niezbędny do rozstrzygnięcia sprawy z którym można się było zapoznać oraz złożyć ewentualne wyjaśnienia i dokumenty do dnia 5 stycznia 2006 r. Następnie pismem z dnia 20 lipca 2006 r. Minister Budownictwa poinformował, że z uwagi na konieczność ustalenia adresu zamieszkania strony postępowania oraz umożliwienia wszystkim uprawnionym wzięcia udziału w postępowaniu administracyjnym w charakterze strony, nie jest możliwe rozpatrzenie niniejszej sprawy w terminie określonym w art. 35 kpa, jednocześnie informując , że przewidywany termin rozstrzygnięcia sprawy to dzień 30 wrzesień 2006 r. Kolejnym pismem z dnia 9 października 2006 r. Minister Budownictwa poinformował, że w związku ze śmiercią strony postępowania i wystąpieniem do ewentualnych spadkobierców o nadesłanie postanowienia spadkowego po zmarłym, przewidywany termin rozstrzygnięcia sprawy został przesunięty do dnia 29 grudnia 2006 r. Następnym pismem z dnia 23 lipca 2007 r. Minister Budownictwa poinformował, iż nie jest możliwe zakończenie niniejszego postępowania - ze względu na trudności w ustaleniu wszystkich stron postępowania. Jednocześnie, działając na podstawie art. 36 § 2 kpa Minister poinformował, że przewidywany termin rozstrzygnięcia nastąpi do dnia 31 stycznia 2008 r. Do dnia 22 sierpnia 2007 r. (data rozpoznania sprawy przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie) do Sądu nie wpłynęła żadna informacja dotycząca merytorycznego rozpoznania niniejszej sprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest zasadna i skutkuje wydaniem rozstrzygnięcia, o którym mowa w art. 149 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.). Przede wszystkim należy wskazać, iż bezczynność organu ma miejsce wówczas, gdy nie załatwia on sprawy w terminach wskazanych w art. 35 § 1-3 kpa, ani nie wykonuje czynności, o których mowa w art. 36 kpa. W niniejszej sprawie Minister Budownictwa nie rozpoznał wniosku o stwierdzenie nieważności orzeczenia wywłaszczeniowego w terminach przewidzianych wyżej wskazanym przepisem. Co prawda organ wyznaczał kilkakrotnie terminy jej załatwienia, jak to nakazuje art. 36 kpa, jednakże do dnia wydania niniejszego orzeczenia tj. do dnia 22 sierpnia 2007 r. sprawa nie została rozstrzygnięta. Jest więc bezczynny w rozumieniu tych przepisów. Z akt sprawy wynika, że Minister Infrastruktury postanowieniem z dnia 16 stycznia 2004 r. wznowił postępowanie w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia [...] sierpnia 1996 r. odmawiającą stwierdzenia nieważności w/w orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w G. z dnia [...] sierpnia 1961 r. Natomiast pismem z dnia 2 grudnia 2005 r. poinformował strony postępowania, że został zebrany materiał dowodowy niezbędny do rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. Jednak dopiero po upływie ponad siedmiu miesięcy od dnia zebrania całości materiału dowodowego niezbędnego do rozstrzygnięcia sprawy, organ ten podjął czynności, o jakich mowa w art. 36 § 1 kpa. Wyznaczenie terminu rozpoznania sprawy z naruszeniem zasady szybkości postępowania i terminu z art. 36 § 1 kpa powoduje, że przyczyny niezałatwienia sprawy, jakie w tym przypadku podał organ w odpowiedzi na skargę, nie mogą być zaakceptowane. Nie dotrzymywanie coraz to nowych terminów załatwienia sprawy nie może być usprawiedliwione przyczynami wskazanymi przez organ. Zgodnie z art. 35 § 3 kpa tylko sprawa szczególnie skomplikowana może być załatwiona w terminie dwóch miesięcy. Art. 12 kpa wyraźnie stanowi, że organy administracji publicznej powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. W niniejszej sprawie Minister Budownictwa nie działał w taki sposób, bowiem nie dołożył należytych starań, aby dokładnie wyjaśnić stan faktyczny i sprawę szybko załatwić - wszystkie czynności były podejmowane ze zwłoką, po interwencjach strony skarżącej. Dopiero po upływie osiemnastu miesięcy od dnia wznowienia postępowania i siedmiu miesiącach od momentu zebrania materiału dowodowego niezbędnego do rozstrzygnięcia sprawy oraz po ponaglających pismach strony skarżącej, organ wyznaczył termin rozpoznania sprawy do dnia 30 września 2006 r., który pismem z dnia 9 października 2006 r. został przedłużony do dnia 29 grudnia 2006 r., a następnie pismem z dnia 23 lipca 2007 r. został przedłużony do dnia 31 stycznia 2008 r. Takie postępowanie Ministra Budownictwa świadczy o tym, że pozostaje on w zwłoce w rozpoznaniu wniosku H. P. Podobne stanowisko wynika z utrwalonego orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego. W sprawie sygn. akt. IV SA 105/00 (LEX 53462) Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że: "Zasada sformułowana w art. 6 k.p.a. zgodnie z którą organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa, odnosi się również do ścisłego przestrzegania terminów wyznaczonych do załatwiania spraw określonych w art. 35 i 36 k.p.a. Obowiązek załatwiania spraw bez zbędnej zwłoki (art. 35 § 1 k.p.a.) pozostaje także w bezpośrednim związku z dyrektywami zawartymi w art. 7 i 8 k.p.a., zobowiązującymi organy administracji publicznej do stania na straży praworządności i uwzględniania słusznego interesu obywateli a także pogłębiania prowadzonym postępowaniem zaufania obywateli do organów państwa." Również w sprawie sygn. akt I SAB 155/99 Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że: "Brak akt, konieczność zebrania materiału dowodowego czy powstanie zaległości nie może być okolicznością usprawiedliwiającą bezczynność organu w rozumieniu art. 17 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. Nr 74, poz. 368 ze zm.), ale są obrazem niedowładu organizacyjnego organu." Takie postępowanie organu - w ocenie Sądu - w pełni uzasadnia przyjęcie, iż skarga jest zasadna, bowiem zwłoka w wydaniu decyzji została wyłącznie zawiniona przez organ, który nie działał w sprawie szybko - podejmował czynności z dużym opóźnieniem nie dokładając tym samym należytych starań, aby dokładnie wyjaśnić stan faktyczny i załatwić sprawę. Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art.149 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 153, poz.1270 ze zmianami) orzekł jak w sentencji wyroku.