I FZ 503/08

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Krzysztof Stanik po rozpoznaniu w dniu 22 grudnia 2008 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia Przemysława P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 3 listopada 2008 r., sygn. akt I SA/Ke 293/07 w przedmiocie odrzucenia zażalenia w sprawie ze skargi Przemysława P. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Kielcach z dnia 17 sierpnia 2006 r. w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku akcyzowego postanawia: oddalić zażalenie. Wyrokiem z dnia 23.08.2007 r., sygn. I SA/Ke 293/07, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach uchylił zaskarżoną przez Przemysława P. decyzję Dyrektora Izby Celnej w Kielcach z dnia 17.08.2006 r. oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji. W dniu 03.07.2008 r. skarżący wniósł do Sądu osobiście pismo datowane na dzień 29.06.2008 r. zatytułowane "zażalenie", w którym domagał się uzupełnienia wydanego wyroku o rozstrzygnięcie o niezbędnych kosztach postępowania w rozumieniu art. 205 § 1 ustawy z 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej "popsa". Jako podstawę prawną swojego żądania wskazał art. 86 popsa. Powyższe pismo WSA w Kielcach potraktował jako wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o uzupełnienie wyroku, dlatego też wezwano skarżącego stosownie do art. 87 § 2 popsa w zw. z art. 49 § 1 i § 2 popsa do uzupełnienia braków formalnych wniosku przez uprawdopodobnienie braku winy w uchybieniu terminu pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. W odpowiedzi skarżący wyjaśnił, że okoliczności wystąpienia z żądaniem wydania rozstrzygnięcia o kosztach podał w swoich pismach z dnia 18.12.2007 r. (zażalenie na rozstrzygnięcie o kosztach, które zostało przez WSA w Kielcach odrzucone postanowieniem z dnia 15.01.2008 r.) oraz z dnia 29.06.2008 r. Zarządzeniem z dnia 21.07.2008 r. wydanym w trybie art. 49 § 2 popsa pozostawiono wniosek skarżącego z dnia 29.06.2008 r. o przywrócenie terminu do wniesienia wniosku o uzupełnienie wyroku bez rozpoznania. Od opisanego zarządzenia skarżący złożył zażalenie, po czym akta przesłano do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Postanowieniem z dnia 03.10.2008 r., sygn. akt I FZ 364/08, Naczelny Sąd Administracyjny zwrócił akta sądowe do WSA w Kielcach celem uzupełnienia braków fiskalnych zażalenia, tj. wpisu sądowego w kwocie 100 zł. Zarządzeniem z dnia 15.10.2007 r. wezwano skarżącego do uiszczenia wpisu od zażalenia w kwocie 100 zł, powołując się na § 2 ust 1 pkt 7 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16.12.2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 221, poz. 2193) – zwanego dalej "rozporządzeniem". Zarządzenie doręczono skarżącemu w dniu 23.10.2008 r. W odpowiedzi skarżący złożył pismo z dnia 27.10.2008 r. (k. 118), w którym odmówił uiszczenia wpisu 100 zł od zażalenia, powołując się na art. 227 popsa. Postanowieniem z dnia 03.11.2008 r. WSA w Kielcach na podstawie art. 220 § 3 popsa odrzucił zażalenie skarżącego na zarządzenie o pozostawieniu jego wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia wniosku o uzupełnienie wyroku bez rozpoznania. Od tego postanowienia skarżący wniósł zażalenie, w którym ponownie domagał się uzupełnienia wyroku o orzeczenie o zwrocie na jego rzecz niezbędnych kosztów postępowania. Skarżący argumentował, że na obecnym etapie sprawa dotyczy kwestii zwrotu kosztów postępowania, a więc jego zażalenie za zarządzenie o pozostawieniu wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia wniosku o uzupełnienie wyroku bez rozpoznania powinno być zgodnie z art. 220 § 4 popsa wolne od wpisu sądowego. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, co następuje: Zażalenie nie zawiera uzasadnionych podstaw. Rozstrzygnięcie sprawy na obecnym etapie sprowadza się do odpowiedzi na pytanie: czy od zażalenia na zarządzenie o pozostawieniu pisma bez rozpoznania wydane w trybie art. 49 § 2 popsa należy uiścić wpis sądowy? Udzielając odpowiedzi na tak postawione pytanie, trzeba mieć na uwadze kilka kluczowych kwestii. Przede wszystkim zgodnie z art. 199 popsa strony ponoszą koszty związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Zasadę tą konkretyzuje art. 230 § 1 i § 2 popsa stanowiący, że od pism takich jak skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania pobiera się wpis stosunkowy lub stały. Zgodnie zaś z art. 194 § 1 popsa oraz art. 198 popsa zażalenie można wnieść na postanowienie wojewódzkiego sądu administracyjnego oraz zarządzenie przewodniczącego. Skoro w art. 230 § 2 popsa ustawodawca nie wprowadził rozróżnienia, o jakie zażalenie chodzi czy od postanowienia sądu czy od zarządzenia przewodniczącego, to należy przyjąć, że co do zasady zażalenie podlega wpisowi w obu tych wypadkach. Wyjątek od tej zasady wprowadzono w art. 220 § 4 popsa, albowiem zwolniono od wpisu sądowego zażalenie wniesione na zarządzenie przewodniczącego o pozostawieniu pisma bez rozpoznania wydane na podstawie art. 220 § 1 popsa oraz zażalenie na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej, zażalenia oraz skargi o wznowienie postępowania wydane na podstawie art. 220 § 3 popsa. Innymi słowy, ustawodawca zwolnił od wpisu stronę, która wnosi zażalenie w związku z faktem, iż jej pismo procesowe, powodujące konieczność uiszczenia wpisu sądowego, zostało odrzucone z powodu braków fiskalnych. W niniejszej sprawie wniosek skarżącego o przywrócenie terminu do wniesienia wniosku o uzupełnienie wyroku został pozostawiony bez rozpoznania zarządzeniem wydanym na podstawie art. 49 § 2 popsa. Skarżący nie uzupełnił w zakreślonym terminie innych braków formalnych aniżeli braki fiskalne. Co więcej, jego wniosek nigdy nie mógłby zostać pozostawiony bez rozpoznania na podstawie art. 220 § 1 popsa, gdyż złożenie wniosku o przywrócenie terminu nie powoduje konieczności uiszczenia jakiejkolwiek opłaty sądowej (chyba że strona wnosi o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego od innego pisma i wtedy po myśli art. 87 § 4 wpis taki musi uiścić wraz z wnioskiem). Do tego rodzaju wniosku nie ma zastosowania § 4 rozporządzenia. Zdaniem tut. Sądu § 4 rozporządzenia nie odnosi się do wniosków wszczynających postępowania wpadkowe, do których należy zaliczyć wniosek o przywrócenie terminu. Biorąc powyższe pod uwagę, stwierdzić trzeba, że zażalenie na zarządzenie wydane w trybie art. 49 § 2 popsa podlega wpisowi sądowemu zgodnie z ogólną zasadą wyrażoną w art. 230 § 1 i § 2 popsa. Wniosek ten wspiera również treść art. 227 § 2 popsa. Z tego przepisu wynika bowiem, że od zażalenia na zarządzenie przewodniczącego w przedmiocie kosztów sądowych nie pobiera się opłat sądowych, a zatem, a contrario, od innych zażalenia na zarządzenia przewodniczącego należy wpis pobrać (za wyjątkiem art. 220 § 4 popsa – o czym była mowa wyżej). Zaprezentowanego poglądu nie zmienia fakt, że we wspomnianym rozporządzeniu wydanym na podstawie upoważnienia ustawowego z art. 233 popsa ustawodawca nie wskazał wpisu od zażalenia na zarządzenie przewodniczącego. Jest to z pewnością wada legislacyjna aktu wykonawczego. Niemniej jednak trzeba pamiętać, że Rada Ministrów była upoważniona jedynie do określenia wysokości wpisów. Oznacza to, że brak stosownej regulacji w tym akcie prawnym nie może przesądzać o braku obowiązku uiszczenia takiego wpisu. Obowiązek ten jasno bowiem wynika z przytoczonych przepisów rangi ustawowej, w szczególności art. 230 § 1 i § 2 popsa. Jego wysokość zaś można określić na podstawie art. 233 popsa, przyjmując w tym przypadku, że powinien on być wpisem minimalnym przewidzianym przez ustawę – 100 zł. Tym bardziej, że właśnie taką wysokość wpisu ustawodawca przewidział dla zażaleń na postanowienia wojewódzkich sądów administracyjnych. Analogiczne potraktowanie zarządzenia przewodniczącego z postanowieniem wojewódzkiego sądu administracyjnego co do kwestii fiskalnych wpisuje się z resztą w konwencję uregulowań prawnych dotyczących zarządzenia przewodniczącego przyjętych na gruncie ustawy Prawo o postępowaniu sądowoadministracyjnym. W tym względzie wskazać trzeba na art. 167 popsa, który stanowi, iż przepisy działu III rozdziału 10 "orzeczenia sądowe" stosuje się odpowiednio do zarządzeń przewodniczącego oraz art. 198 popsa nakazującego odpowiednie stosowanie do zarządzeń przewodniczącego przepisów działu IV rozdziału 2 "zażalenie". Dlatego, mimo wskazania błędnej podstawy do żądania wpisu w kwocie 100 zł (§ 2 ust 1 pkt 7 rozporządzenia), wezwanie skarżącego do uiszczenia wpisu było działaniem prawidłowym, a niewykonanie tego zarządzenia przez stronę skutkowało odrzuceniem jej zażalenia na podstawie art. 220 § 3 popsa. Stąd też Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 popsa w zw. z art. 197 § 2 popsa orzekł jak w sentencji.