VIII SA/Wa 362/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marek Wroczyński, Sędziowie Sędzia WSA Iwona Owsińska-Gwiazda /sprawozdawca/, Asesor WSA Artur Kot, Protokolant Mariola Pronobis, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 sierpnia 2007 r. sprawy ze skargi J. F. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. z dnia [...] marca 2007 r. nr [...] w przedmiocie stypendium szkolnego 1) stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji; 2) stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości do chwili uprawomocnienia się niniejszego wyroku; 3) przyznaje od Skarbu Państwa i nakazuje wypłacić ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata J.A. prowadzącego Kancelarię Adwokacką w R. przy ulicy [...], kwotę [...] ([...]) złotych oraz kwotę [...] ([...]) stanowiącą 22% podatku VAT, tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Decyzją z dnia [...] grudnia 2006 r., nr [...] Prezydent Miasta R. działając na podstawie art. 90 b ust. 1, art. 90 d ust. 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10, 11, 13, art. 90 m ust 1, art. 90 n ust. 1, art. 90 o ust. 1,2,3 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2004 r., Nr 256, poz. 2572 ze zm.), dalej jako ustawa o systemie oświaty, Regulaminu udzielania pomocy materialnej o charakterze socjalnym dla uczniów (załącznik do Uchwały nr 791/2006 Rady Miejskiej z dnia 27 marca 2006 r.), Zarządzenia Nr 230/2006 z dnia 10 listopada 2006 r. oraz na podstawie upoważnienia Prezydenta Miasta R. nr [...] z dnia [...] kwietnia 2005 r., po rozpatrzeniu wniosku J.F. o ustalenie prawa do otrzymania pomocy materialnej dla ucznia D.F. orzekł o odmowie przyznania D. F.pomocy materialnej. W uzasadnieniu organ podniósł, iż brak jest przesłanek do otrzymania pomocy materialnej, gdyż wniosek został złożony po terminie. Powyższa decyzja została doręczona wnioskodawczyni w dniu [...] grudnia 2006 r. W dniu [...] stycznia 2007 r. odwołanie od powyższej decyzji złożyła J. F., podając, iż w okresie, gdy należało składać dokumenty dotyczące przyznania pomocy materialnej stan jej zdrowia nie pozwalał na ich złożenie. Nadto odwołująca podała, iż jej mąż został zwolniony z pracy i jest na zasiłku. Decyzją z dnia [...] marca 2007 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. działając na mocy art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.), dalej jako k.p.a., po rozpoznaniu powyższego odwołania utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu swojego stanowiska organ II instancji wyjaśnił, iż zgodnie z art. 90 n ust. 6 ustawy o systemie oświaty wniosek o przyznanie stypendium szkolnego składa się do dnia 15 września danego roku szkolnego, zaś wniosek o przyznanie stypendium szkolnego dla D.F. za okres od 1 września 2006 r. do 30 czerwca 2007 r. został złożony dnia [...] września 2006 r. Zdaniem organu termin ten ma charakter materialnoprawny, a nie procesowy, w związku z czym jeżeli wniosek nie zostanie złożony w przepisanym terminie uprawniony traci prawo do wnioskowania o przyznanie stypendium szkolnego. Organ wskazał również, iż art. 90 n ust. 7 dopuszcza możliwość rozpatrzenia odwołania wniesionego po terminie w uzasadnionych przypadkach, zaś przypadki takie wskazuje przykładowo § 13 pkt 4 regulaminu udzielania pomocy materialnej dla uczniów i są to pobyt w szpitalu, nagła utrata dochodu, pożar. Zdaniem organu w rozpoznawanej sprawie przypadki takie nie zachodzą, gdyż pomimo tego, że wnioskodawczyni leczy się od dłuższego czasu i jest częściowo niezdolna do pracy brak jest dowodów, iż przebywała w szpitalu w okresie od [...] sierpnia 2006 r. do [...] września 2006 r. Nadto organ wyjaśnił, iż wnioskodawczyni złożyła trzy wnioski o stypendia dla swoich dzieci, zaś w chwili składania wniosków córka P.F. była już pełnoletnia, a więc zgodnie z art. 90 n ust. 2 pkt 1 ustawy o systemie oświaty mogła złożyć wniosek samodzielnie, jak również mogła doręczyć do szkół rodzeństwa wnioski podpisane przez matkę. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyła J. F. wnosząc o przyznanie stypendium szkolnego dla dzieci P.F., D.F. i L.F.. Skarżąca podniosła, iż niezłożenie wniosków w ustawowym terminie zostało spowodowane wprowadzeniem jej w błąd przez sekretarkę Publicznego Gimnazjum nr [...] w R., która nieprawidłowo wyliczyła średnią dochodów jej rodziny, przez co nie przyjęła dokumentów w ustawowym terminie. Przeliczając kwotę jeszcze raz skarżąca zauważyła, iż zarobki nie przekroczyły wymaganej kwoty. Zdarzenie to miało miejsce w ostatnim dniu składnia wniosków – [...] września 2006 r. w piątek, natomiast mając prawidłowe obliczenie [...] września 2006 r. (poniedziałek) skarżąca złożyła wszystkie wnioski jej dzieci. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 roku Nr 153, poz.1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd bada, czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Należy dodać, że zgodnie z treścią art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zmianami) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Rozpoznając skargę J.F. Sąd ustalił, że decyzję Prezydenta Miasta R. z dnia [...] grudnia 2006 roku doręczono J.F. w dniu [...] grudnia 2006 roku – pokwitowanie na oryginale decyzji z podpisem skarżącej. Odwołanie od przedmiotowej decyzji J.F. złożyła osobiście w dniu [...] stycznia 2007 roku. Zważywszy, że w aktach sprawy nie ma odwołania ani strony ani innego podmiotu, które byłoby złożone w terminie określonym w art. 129 § 2 kpa, należy uznać, że po upływie tego terminu decyzja Prezydenta Miasta R. z dnia [...] grudnia 2006 roku stała się ostateczna – art. 16 § 1 kpa. W świetle takiego ustalenia postępowanie wstępne organu odwoławczego związane z wniesieniem pisma J. F. z dnia [...] stycznia 2007 roku winno zakończyć się wydaniem postanowienia o uchybieniu terminu do wniesienia odwołania. Decyzja Prezydenta Miasta R. po bezskutecznym upływie terminu z art. 129 §2 kpa nie mogła być przedmiotem postępowania odwoławczego bez zastosowania procedur określonych w art. 58 kpa. Takich procedur Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. nie zastosowało, co oznacza, że w dniu [...] marca 2007 roku nie było organem upoważnionym do odwołania w postępowaniu odwoławczym. Wynika to z faktu, że tylko odwołanie wniesione przez uprawniony podmiot (stronę, osobę działającą na prawach strony – art. 127 § 1 kpa) i z zachowaniem terminu określonego w art. 129 § 2 k.p.a. wywołuje skutek w postaci dewolucji uprawnień do rozpoznania sprawy na organ wyższego stopnia. Jeżeli więc organ kompetencyjnie właściwy do działania jako organ drugiej instancji prowadzi postępowanie odwoławcze w wyniku odwołania wniesionego z uchybieniem terminu określonego w art. 129 § 2 k.p.a. bez przywrócenia terminu wniesienia odwołania, dopuszcza się rażącego naruszenia art. 16 § 1 k.p.a. orzekając w sprawie zakończonej decyzją ostateczną nawet wówczas, gdy orzeka o utrzymaniu w mocy takiej decyzji ostatecznej. Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. i art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Sąd orzekł jak w pkt 1 wyroku. Orzeczenie jak w pkt 2 wydano w oparciu o przepis art. 152 p.p.s.a. O zwrocie kosztów postępowania sądowego Sąd postanowił na mocy art. 200, 205 § 2 oraz art. 209 p.p.s.a. w związku z § 18 ust. 1 pkt. 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 123, poz. 1058 ze zm.).