VIII SA/Wa 215/07
WyrokWSA w Warszawie2007-08-24
Skład orzekający: Marek Wroczyński, Iwona Owsińska-Gwiazda, Artur Kot
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej jest zobowiązany do wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów i budynków dotyczących przebiegu ulicy gminnej, jeśli dane zawarte w księgach wieczystych wskazują na inny stan prawny niż ustalony w uchwale rady gminy i odzwierciedlony w ewidencji?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że przebieg ulicy gminnej został prawidłowo ustalony w uchwale rady gminy, która stanowiła obowiązujące prawo miejscowe. Zapisy w księgach wieczystych nie mogą stanowić podstawy do zmiany przebiegu drogi gminnej, a ewidencja gruntów i budynków jest zbiorem informacji, których zmiany wymagają odpowiednich dokumentów lub ostatecznych decyzji administracyjnych, a nie jedynie rozbieżności z danymi ksiąg wieczystych.Stan faktyczny
Skarżący domagali się wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów i budynków dotyczących przebiegu ulicy gminnej, twierdząc, że jej rzeczywisty przebieg, wynikający z ksiąg wieczystych i stanu na gruncie, jest inny niż ustalony w uchwale rady miasta i odzwierciedlony w ewidencji. Organy administracji odmówiły wprowadzenia zmian, wskazując na zgodność ewidencji z uchwałą rady miasta. Skarżący zarzucili naruszenie przepisów prawa geodezyjnego, prawa o księgach wieczystych oraz rozporządzeń wykonawczych.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marek Wroczyński /sprawozdawca/, Sędziowie Sędzia WSA Iwona Owsińska-Gwiazda, Asesor WSA Artur Kot, Protokolant Mariola Pronobis, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 sierpnia 2007 r. sprawy ze skargi I.L., K.L. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa [...] z dnia [...] października 2001 r. nr [...] w przedmiocie wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów i budynków co do przebiegu ulicy [...] oddala skargę.
W dniu [...] sierpnia 2001 roku K.L. i I.L. złożyli wniosek do Prezydenta Miasta R. o wszczęcie postępowania administracyjnego w celu doprowadzenia do zgodności treści mapy ewidencyjnej, zasadniczej, zapisów w ewidencji gruntów, a także zapisów w dziale pierwszym księgi wieczystej nr [...] do zgodnego ze stanem na gruncie przebiegu trasy gminnej ulicy [...] w R., stanowiącej jedyny dojazd do ich działki o nr [...], poprzez drogę opartą na działce nr [...].
W uzasadnieniu wniosku podnosili, że z dokumentacji geodezyjnej, ewidencji gruntów, a także na podstawie zapisów z działu pierwszego księgi wieczystej nr [...] nie można ustalić trasy ulicy [...] stanowiącej jedyny dojazd do ich działki o nr [...] poprzez drogę opartą na działce nr [...].
Zdaniem wnioskujących ten stan rzeczy wynika z olbrzymich nieprawidłowości jakich dopuścił się Prezydent Miasta R. w prowadzeniu Miejskiego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w R. i w związku z tym doszło do obrazy :
- art.1, art.3, art.5, art.26 ustawy z dnia 6 lipca 1982 roku o księgach wieczystych [DZ.U nr 19, poz.147], w zakresie niedopełnienia ustawowych czynności przez Prezydenta Miasta R. poprzez nie zgłoszenie do Sądu Rejonowego w R. zmian w księdze wieczystej nr [...], co do użytku jako droga działek stanowiących rzeczywistą trasę drogi – ulicy [...];
- rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 24 marca 1999 roku [DZ.U nr 1999 roku, nr 30, poz. 297] w sprawie standardów technicznych dotyczących geodezji, kartografii oraz krajowego sytemu informacji o terenie;
- art.1, art.7d, art.20 ust.1 pkt.1, art.22 ust.2, art.24 ustawy z dnia 17 maja 1989 roku prawo geodezyjne i kartograficzne [DZ.U z 2000 roku, nr 100, poz. 1086];
- ustawy z dnia 24 maja 2001 roku w sprawie ewidencji gruntów i budynków [DZ.U z 2001, nr 48, poz. 368] w zakresie usunięcia oznaczenia na mapie ewidencyjnej ark. [...] obr. [...] z konturu działek oznaczenia – droga
- art.46 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z 29 marca 2001 roku w sprawie ewidencji gruntów i budynków [DZ.U z 2001 roku, nr 38, poz.454].
Decyzją z dnia [...] września 2001 roku, nr [...] Prezydent Miasta R. biorąc za podstawę art.104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego [DZ.U nr 98 z 2000 roku, poz.1071] dalej jako k.p.a. oraz art. 20 ust.2 pkt 1 i art.22 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 17 maja 1989 roku Prawo geodezyjne i kartograficzne [DZ.U nr 100 z 2000 roku, poz.1086] odmówił doprowadzenia do zgodności treści mapy ewidencyjnej, zasadniczej i zapisów w ewidencji gruntów i budynków w zakresie przebiegu ulicy [...] położonej w R. – arkusz [...] w obrębie [...].
Organ w uzasadnieniu decyzji podnosił, że zgodnie z uchwałą nr [...] z dnia [...] lipca 1999 roku Rady Miasta R. w sprawie zaliczenia dróg do kategorii dróg gminnych i ustalenia przebiegu dróg gminnych na terenie R., ulica [...] jest drogą gminną. Według załącznika nr [...] do przedmiotowej uchwały ulica [...] przebiega od ulicy [...] do granicy działki, która była własnością [...] Wytwórni [...].
Przebieg ulicy [...] w ewidencji gruntów i budynków jest zgodny z w/w załącznikiem oraz jej przebiegiem na gruncie. Stanowią je działki ewidencyjne o numerach [...] i [...] na ark. [...] w obrębie [...].
Zdaniem organu działki o numerach [...], [...], [...], [...], [...] wymienione we wniosku strony są jedynie położone przy ulicy [...] i zgodnie z wyżej cytowaną uchwałą nie stanowią jej. Dojazdy i przejścia znajdujące się na działkach [...], [...], [...], [...], [...] funkcjonalnie związane są z budynkami mieszkalnymi i innymi położonymi na tym terenie. W dalszej części uzasadnienia organ podnosił, że według zasad podanych w ust.3 załącznika nr 6 do rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków w/w działki stanowią tereny mieszkaniowe i inne tereny zabudowane i nie stanowią one dróg w rozumienia rozporządzenia oraz nie są one przedłużeniem ulicy [...].
Odwołanie od decyzji organu pierwszej instancji złożyli K.L. oraz I.L. wnosząc o jej uchylenie.
W swoim odwołaniu wnosili o przeprowadzenie zawnioskowanych tam dowodów z dokumentów.
Decyzją z dnia [...] października 2001 roku nr [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa [...] po rozpatrzeniu odwołania K.L. i I.L. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W ocenie organu odwoławczego zebrane dowody w sprawie potwierdzają, że przebieg ulicy [...] w R. wykazany w części opisowej i kartograficznej ewidencji gruntów i budynków miasta R. oraz na mapie zasadniczej jest zgodny z aktualnym stanem faktycznym i prawnym. Organ podkreślił, że występuje zgodność przebiegu oznaczenia przebiegu ulicy [...] z obowiązującym aktem prawa miejscowego jakim jest uchwała nr [...] z dnia [...] lipca 1999 roku Rady Miasta R., która reguluje sprawy zaliczania dróg do kategorii dróg gminnych i ustalenia przebiegu dróg gminnych na terenie miasta R.. Zgodnie z załącznikiem graficznym do tej uchwały ulica [...] jako droga publiczna- gminna przebiega w linii prostej. Składa się ona z dwóch działek ewidencyjnych nr [...] i [...].
Skargę na decyzję organu odwoławczego złożyli K.L. i I.L. gdzie wnosili o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej.
W uzasadnieniu skargi podnosili oni, że całkowitą trasę ulicy [...] można ustalić jedynie na podstawie wizji na gruncie, posiłkując się dokumentacją geodezyjno- ewidencyjną zgromadzoną w księgach wieczystych o numerach [...] i [...] prowadzonej przez Sąd Rejonowy w R., po uwzględnieniu adresów z numeracją porządkową nieruchomości zabudowanych wzdłuż tej ulicy. Zapisy w ewidencji gruntów, uchwała Rady Miejskiej w R. nr [...] z [...] listopada 2000 roku w sprawie nazewnictwa ulic i placów, uchwała Rady Miejskiej nr [...] z dnia [...] lipca 1999 roku w sprawie zaliczenia ulic w mieście R. do kategorii dróg gminnych publicznych oraz mapa ewidencyjna ark.[...] obr. [...] uniemożliwia ustalenie rzeczywistej trasy ulicy [...].
Zdaniem skarżących księga wieczysta nr [...] potwierdza iż zgodnie z § 21 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 18 marca 1992 roku w sprawie wykonywania przepisów ustawy o księgach wieczystych i hipotece [DZ.U z 1992 roku, nr 29, poz. 128] działki gruntowe oznaczone numerami [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] wpisane do tej księgi stanowią własność Gminy Miasta R., położone są w R. i zaliczone zostały jako integralna część ulic [...], [...], [...] i z mocy prawa stanowią one wszystkie drogę i winny być wpisane w ewidencji gruntów jako droga. Prezydent Miasta R. dopuścił się obrazy przepisów prawa ponieważ z działek powyższych z ewidencji gruntów usunął zapis użytek jako droga, mimo zapisu w księdze wieczystej nr [...] i ewidencji gruntów.
Zdaniem skarżących w świetle zapisów w księgach wieczystych o numerach [...] i [...] wynika, że ulicę [...] stanowią działki o numerach [...], [...], [...], [...], [...], [...]. Nadto trasa tej ulicy przebiega przez działkę o numerze ewidencyjnym [...] po stronie zachodniej bloków mieszkalnych o numerach [...] i [...], rozwidlając się ulica ta dochodzi do działki o numerze ewidencyjnym [...], która to działka też stanowi drogę.
W ocenie skarżących usunięcie z map ewidencyjnych i ewidencji gruntów rzeczywistej trasy ulicy [...] i odmowa zaskarżoną decyzją jej przywrócenia do stanu zgodnego ze stanem na gruncie spowodowało, że skarżący zostali pozbawieni jedynego dojazdu do działki o numerze [...].
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasową argumentację.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga K.L. i I.L. nie zasługuje na uwzględnienie.
Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone między innymi
art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych [DZ.U nr 153 , poz.1269] oraz art.3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – zwanej dalej p.p.s.a. [DZ.U nr 153, poz.1270, ze zmianami] sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.
W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracji publicznej, konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie albo też przepisu dającego podstawę do wznowienia postępowania, a także, gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte są wadą nieważności.
Jak stanowi przepis art.134 § 1 p.p.s.a. Sąd badając legalność zaskarżonego aktu nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
W ocenie Sądu w pierwszej kolejności należy odnieść się do zarzutów skargi w zakresie naruszeń przepisów postępowania, skutkujących błędnym ustaleniem stanu faktycznego, ponieważ dopiero na tle prawidłowo poczynionych ustaleń faktycznych można prawidłowo zastosować przepisy prawa materialnego.
[wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 2 października 2003 roku, I SA/Łd 764/03].
Należy zauważyć, że zarzuty skarżących w zakresie błędnych ustaleń faktycznych dokonanych przez organy co do przebiegu ulicy [...] w R. nie znajdują uzasadnienia. Jak wynika z uchwały Rady Miasta R. z dnia [...] lipca 1999 roku ulica [...] została zaliczona do dróg gminnych oraz ustalono przebieg tej drogi.
Ulica [...] zgodnie z załącznikiem do przedmiotowej uchwały przebiega w linii prostej i składa się z dwóch działek ewidencyjnych o numerach [...] i [...].
Nie znajduje uzasadnienia twierdzenie skarżących o innym przebiegu ulicy [...].
Zaliczenie do kategorii dróg gminnych następuje w drodze uchwały rady gminy. Podobnie jak ustalenie przebiegu istniejącej drogi [por. uzasadnienie uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 kwietnia 2005 roku, syg. akt II OPS 2/05, ONSAiWSA 2005/5/88]. W związku z tym należy uznać iż tylko stosowna uchwała rady miasta o zmianie przebiegu drogi gminnej- ulicy [...] w R. mogłaby stanowić podstawę do naniesienia odpowiednich zmian w ewidencji gruntów i budynków, w tym na mapie geodezyjnej.
W dacie wydawania zaskarżonej decyzji uchwała rady miasta R. z dnia [...] lipca 1999 roku określała przebieg ulicy [...] w R. była obowiązującym prawem w tym zakresie i nie została wyeliminowana z obrotu prawnego.
Odnosząc się do zarzutów skarżących co do niezgodności przebiegu ulicy [...] w R., z tym co wynika z wpisów w księgach wieczystych o numerach [...] i [...] należy podnieść, że art.5 ustawy z dnia 6 lipca 1982 roku o księgach wieczystych i hipotece [DZ.U nr 19, poz. 147 ze zmianami] stanowi iż "w razie niezgodności między stanem prawnym nieruchomości ujawnionym w księdze wieczystej a rzeczywistym stanem prawnym, treść księgi wieczystej rozstrzyga na korzyść tego, kto przez czynność prawną z osobą uprawnioną według treści księgi nabył własność lub inne prawo rzeczowe (rękojmia wiary publicznej ksiąg wieczystych)". Rękojmia dotyczy więc jedynie ujawnionego w księdze wieczystej stanu prawnego nieruchomości i nie ma charakteru niewzruszalnego (art.10). Inne elementy nieruchomości składające się na jej identyfikację oznacza się na podstawie danych z ewidencji gruntów i budynków (art.26 ust.1). Stosownie do art.27 tej ustawy w razie niezgodności danych z ewidencji gruntów i budynków z oznaczeniem nieruchomości w księdze wieczystej, sąd rejonowy dokonuje na wniosek właściciela nieruchomości, wieczystego użytkownika lub z urzędu – na skutek zawiadomienia jednostki prowadzącej taką ewidencję- sprostowania oznaczenia nieruchomości na podstawie danych z ewidencji.
Nie istnieje więc rękojmia wiary publicznej ksiąg wieczystych w zakresie dokonanego w niej oznaczenia nieruchomości, ani jakikolwiek jej prymat nad danymi z ewidencji gruntów i budynków. Wbrew twierdzeniom skarżących zapisy w księgach wieczystych nie mogą stanowić podstawy do zmiany przebiegu trasy drogi gminnej ulicy [...]. Nie ma wreszcie w księgach wieczystych o numerach [...] i [...] informacji, że oprócz działek o numerach [...] i [...] inne działki są oznaczone jako drogi, ani zaliczenia ich do integralnej części ulicy [...] w R..
Ponadto informacje objęte art. 20 ustawy z dnia 17 maja 1989 roku – Prawo geodezyjne i kartograficzne [DZ.U z 2000 roku, nr 100, poz. 1086 ze zmianami] wpisuje się do ewidencji na podstawie aktów, czynności i orzeczeń zestawionych w § 12 ust.1 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 roku w sprawie ewidencji gruntów i budynków [DZ.U z 2001 roku, nr 38, poz. 454], w tym ostatecznych decyzji administracyjnych. Tak więc co do zasady możliwe będzie skorygowanie wpisów istniejących obecnie dopiero po zmianie w stosownym trybie ostatecznych decyzji, na podstawie których dokonano wpisów.
W ocenie sądu skarżący zarzucając organom iż winny dokonać odpowiednich zmian w ewidencji gruntów i budynków w zakresie oznaczenia rodzajów użytków działek [...], [...], [...], [...], [...] nie wskazali dokumentów które mogłyby stanowić podstawę do dokonania takich zmian. Ewidencja gruntów jest tylko zbiorem informacji (art.20, art. 22, art. 24 ustawy – Prawo geodezyjne i kartograficzne). Zmian przedmiotowych i podmiotowych dokonuje się na podstawie odpowiednich dokumentów określających zmiany danych ewidencyjnych (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 27 października 1998 roku, II SA 1094/98, LEX 41305).
Z tych też względów należy uznać iż nie doszło do naruszenia przez organy przepisów prawa materialnego, poprzez niewłaściwe zastosowanie, bądź niewłaściwą wykładnię.
Organy prawidłowo dokonały oceny iż nie ma podstaw do zmiany przebiegu ulicy [...] i odpowiednich zmian w tym zakresie w ewidencji gruntów i budynków.
W ocenie sądu wnioski zgłoszone przez skarżących nie były niezbędne dla wyjaśnienia istotnych wątpliwości w sprawie.
Z tych też względów biorąc za podstawę art. 151 p.p.s.a. orzeczono jak na wstępie.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło