II FSK 1775/07

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący – Sędzia NSA Zbigniew Kmieciak, Sędzia NSA Andrzej Grzelak, Sędzia NSA Bogdan Lubiński (sprawozdawca), Protokolant Anna Dziewiż, po rozpoznaniu w dniu 7 lutego 2008 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej K. W. S.A. w K. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 27 sierpnia 2007 r. sygn. akt I SAB/Gl 5/07 w sprawie ze skargi K. W. S.A. w K. na bezczynność Wójta Gminy M. w przedmiocie podatku od nieruchomości postanawia: 1) uchylić postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, 2) zasądzić od Wójta Gminy M. na rzecz K. W. S.A. w K. kwotę 220,00 (słownie: dwieście dwadzieścia) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. II FSK 1775/07 UZASADNIENIE Postanowieniem z 27 sierpnia 2007 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odrzucił skargę Kampanii Węglowej S.A. w K. na bezczynność Wójta Gminy M. w przedmiocie podatku od nieruchomości. W uzasadnieniu przedstawiono dotychczasowy przebieg postępowania. Postanowieniem z dnia 18 kwietnia 2006 roku, Wójt Gminy M. wszczął z urzędu postępowanie podatkowe w sprawie podatku od nieruchomości za 2006 rok. Kolejnym postanowieniem z dnia 22 czerwca 2006 roku Wójt Gminy M., wszczął z urzędu postępowanie podatkowe w sprawie określenia wysokości zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2006 rok. Pismem z dnia 10 lipca 2006 roku K. W. S.A. zwróciła się do organu podatkowego pierwszej instancji z prośbą o wyjaśnienie wątpliwości co do treści powołanego wyżej drugiego postanowienia. Postanowieniem z dnia 3 sierpnia 2006 roku Wójt Gminy M. połączył obydwa prowadzone dotychczas postępowania podatkowe. W zażaleniu na powyższe postanowienie K. W. S.A. podniosła, iż brak jest podstaw prawnych do połączenia obu wszczętych postępowań podatkowych. Postanowieniem z dnia 24 października 2006 roku Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. uchyliło zaskarżone rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji. W piśmie z dnia 14 listopada 2006 roku Wójt Gminy M. poinformował Kompanię Węglową, iż postępowania w obydwu sprawach będą prowadzone łącznie. Pismem z dnia 7 grudnia 2006 roku, skierowanym do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B., K. W. S.A. złożyła ponaglenie na niezałatwienie przez Wójta Gminy M. jej wniosku z dnia 10 lipca 2006 roku. . Postanowieniem z dnia 7 lutego 2007 roku Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B., uznało wniosek K. W. S.A. za zasadny i wyznaczyło organowi pierwszej instancji miesięczny termin do załatwienia sprawy. Pismem z dnia 26 lutego 2007 roku organ pierwszej instancji poinformował Kolegium, że sprawę należy uznać za wyjaśnioną. Pismem z dnia 24 kwietnia 2007 roku K. W. S.A. w K. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na bezczynność Wójta Gminy M. w przedmiocie załatwienia wniosku z dnia 10 lipca 2006 r. Pismem z dnia 1 czerwca 2007 roku, skierowanym do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach organ pierwszej instancji wniósł o oddalenie skargi jako bezzasadnej oraz wniesionej bez podstawy prawnej. W uzasadnieniu postanowienia z 27 sierpnia 2007 r. Sąd wskazał, iż pismo w przedmiocie wyjaśnienia wątpliwości dotyczących postanowień o wszczęciu postępowań podatkowych nie jest sprawą sądowoadministracyjną w rozumieniu art. 1 w związku z art. 3 § 2 pkt 1 - 4 p.p.s.a. i dlatego też nie przysługuje na nie skarga do sądu administracyjnego. Nadmieniono, iż postanowienie o wszczęciu postępowania podatkowego jest niezaskarżalne (nie przysługuje na nie zażalenie), nie kończy postępowania w sprawie i nie jest także postanowieniem rozstrzygającym sprawę co do istoty. Z tego względu nie przysługuje na nie skarga do sądu administracyjnego. W skardze kasacyjnej pełnomocnik strony skarżącej, na podstawie art 173 § 1 oraz art. 174 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, póz. 1270, z poz. zm.), zarzucił postanowieniu z 27 sierpnia 2007 r. Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach naruszenie: 1. prawa materialnego przez niewłaściwe zastosowanie, tj. art. 3 § 2 pkt 8 w związku z § 1 i § 2 pkt 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i w związku z art. 215 § 2 i 3 oraz art. 219 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. — Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, póz. 60, z późn. zm.), 2. przepisów postępowania, tj. art. 58 § 1 pkt 1, art. 134 § 1 oraz art. 141 § 4 w związku z art. 166 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, co miało istotny wpływ na wynik sprawy, Mając na uwadze wymienione uchybienia wniesiono o uchylenia zaskarżonego postanowienia. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wyjaśniono, iż przedmiotem skargi nie było pismo Wójta Gminy M. z dnia 14 listopada 2006 r., ani też wydane przez ten organ postanowienie z dnia 18 kwietnia 2006 r. o wszczęciu postępowania podatkowego, czy też kolejne postanowienie z dnia 22 czerwca 2006 r. o wszczęciu następnego postępowania. Wskazano, iż przedmiotem skargi była bezczynność organu w związku ze złożonym wnioskiem o wyjaśnienie treści postanowienia Wójta Gminy M. z dnia 22 czerwca 2006 r. Strona skarżąca podniosła, iż wyjaśnienie takie powinno zostać wydane w formie postanowienia, na które służy zażalenie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje. Skarga kasacyjna jest zasadna. W rozpoznawanej sprawie pełnomocnik skarżącej Spółki powołał się na podstawę kasacyjną wymienioną w przepisie art. 174 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 , poz 1270 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.) wskazując na naruszenie prawa materialnego jak i przepisów postępowania. Należy w tym miejscu wskazać, iż wobec tak skonstruowanych zarzutów, autor skargi naruszenie przepisów o postępowaniu wiąże z naruszeniem prawa materialnego. W tym stanie rzeczy z uwagi na przedstawienie przez autora skargi kasacyjnej zarówno zarzutu naruszenia przepisów prawa materialnego, jak i naruszenia przepisu o postępowaniu, w pierwszej kolejności rozpoznaniu podlega drugi z zarzutów. Dopiero bowiem po przesądzeniu, że stan faktyczny przyjęty przez sąd w zaskarżonym wyroku jest prawidłowy, albo że nie został skutecznie podważony, można przejść do skontrolowania procesu subsumcji danego stanu faktycznego pod zastosowany przez sąd pierwszej instancji przepis prawa materialnego i w konsekwencji ustalenia w sposób jednoznaczny przedmiotu sporu. Przechodząc na grunt niniejszej sprawy , przede wszystkim należy podnieść, iż przy niekwestionowanym przez strony stanie faktycznym, K. W. S.A. składając w dniu 10 lipca 2006 roku wniosek, zwróciła się do organu podatkowego pierwszej instancji, wskazując na przepis art. 215 § 2 Ordynacji podatkowej, o wyjaśnienie wątpliwości co do treści drugiego z postanowień z dnia 22 czerwca 2002 roku, także w przedmiocie wszczęcie postępowania podatkowego w sprawie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2006 r. Zgodnie z art. 215 § 2 Ordynacji podatkowej, który po myśli art. 219 Ordynacji podatkowej miał w tej sprawie zastosowanie, organ który wydał decyzję, na żądanie strony, lub organu egzekucyjnego wyjaśnia, w drodze postanowienia wątpliwości co do treści decyzji. Ordynacja podatkowa nie ustala zakresu wyjaśnień, co do treści decyzji, pozostawiając to ocenie organu podatkowego. W nauce prawa administracyjnego przyjmuje się, że wyjaśnienie wątpliwości co do treści decyzji, w tym przypadku postanowienia, jest konieczne wtedy, gdy jest ona niejednoznaczna lub dotknięta zawiłością utrudniającą ustalenie sensu rozstrzygnięcia sprawy (por. B. Adamiak i J. Borkowski k.p,a. - komentarz s. 516). Podkreśla się także, że wyjaśnienie wątpliwości co do treści decyzji nie polega na interpretacji gramatycznej, logicznej czy celowościowej lecz jedynie na objaśnieniu, jak organ wydający decyzję (postanowienie) rozumiał jej sens. Należy podzielić stanowisko strony skarżącej, iż wydanie dwóch postanowień o wszczęciu postępowania podatkowego w tym samym przedmiocie, słusznie mogło rodzić u podatnika wątpliwości, co w konsekwencji dawało podstawę do skorzystania z trybu przewidzianego w art. 215 § 2 Ordynacji podatkowej . Zakres przedmiotowy postępowania sądowoadministracyjnego wyznaczają postanowienia art. 3-5 p.p.s.a. W związku z powyższym z chwilą wpływu skargi do sądu, w pierwszej kolejności obowiązkiem Sądu było ustalenie, czy zostały zachowane przez skarżącego przesłanki dopuszczalności zaskarżenia określonego aktu lub czynności - w tej sprawie bezczynności organu administracji publicznej. Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a zakres przedmiotowy skargi na bezczynność wyznaczają postanowienia art. 3 § 2 pkt 1 - 4. Oznacza powyższe, że zaskarżenie bezczynności organu administracji publicznej jest dopuszczalne wyłącznie w takim zakresie, w jakim dopuszczalne jest na mocy powyższych przepisów zaskarżenie decyzji, postanowień oraz innych aktów i czynności. Postanowienia art. 3 § 2 pkt 2-4 ograniczają dopuszczalność zaskarżenia postanowień oraz innych aktów i czynności do wymienionych w nim kategorii. W tym samym, ograniczonym zakresie, dopuszczalna jest skarga na bezczynność organów administracji publicznej związana z procesem podejmowania postanowień. Jednakże przedmiotem skargi na bezczynność nie było postanowienie o wszczęciu postępowania podatkowego, na które nie służy zażalenie, lecz bezczynność organu w związku wystąpieniem strony na podstawie art. 215 § 2 Ordynacji podatkowej, o wyjaśnienie wątpliwości co do treści postanowienia. Z kolei stosownie do jego treści, organ podatkowy, który wdał decyzję (postanowienie) wyjaśnia w drodze postanowienia wątpliwości co do treści wdanej decyzji (postanowienia), na które służy zażalenia - art. 215 § 3 Ordynacji podatkowej. Wobec tego należało stwierdzić, że w świetle obowiązujących przepisów prawa (art. 3 § 2 pkt 2 p.p.s.a.) skarga na bezczynność organu administracji publicznej, która w ocenie strony skarżącej sprowadzała się do zwłoki lub braku wyjaśnienia wątpliwości co do treści wydanego postanowienia o wszczęciu postępowania podatkowego ( art. 165 § 1 O.p ) nie mogła podlegać odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., bowiem skarga na bezczynność organu mieściła się w zakresie przedmiotowym wyznaczonym postanowieniami art. 3 § 2 pkt 2 i pkt 8 p.p.s.a. Z tych względów na podstawie art. 185 i art. 203 pkt 1 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.