II SA/Rz 292/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący NSA Maria Zarębska-Kobak Sędziowie WSA Zbigniew Czarnik /spr./ WSA Jolanta Ewa Wojtyna Protokolant sekr. sąd. Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu w Wydziale II Ogólno-Administracyjnym na rozprawie w dniu 28 sierpnia 2007 r. sprawy ze skargi A. P. i E. P. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2007 r. nr [...] w przedmiocie zobowiązania do przedłożenia projektu budowlanego i orzeczenia technicznego o prawidłowości wykonania robót budowlanych I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2005 r. Nr [...]; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; III. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżących A. P. i E. P. solidarnie kwotę 200 zł /słownie: dwieście złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Decyzją z dnia [...] lutego 2007 r. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego /dalej: WINB/, [...] uchylił decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2005 r., [...] zobowiązującą Gminę do przedłożenia w określonym terminie dokumentacji związanej z legalizacją samowoli popełnianej przy budowie obiektów sportowych na działkach nr 920/4, nr 899/5, 920/3, 918/7, 921/4, 922/2 w C., a sprawę przekazał do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Orzeczenie to było skutkiem uwzględnienia odwołań A. P. i S. P. na decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2005 r. W jego uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że uwzględnienie odwołań i uchylenie skarżonej decyzji było podyktowane tym, że na skutek zażalenia złożonego na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2005 r., [...] wstrzymujące roboty budowlane na podstawie art. 50 ust. 1 pkt 1 ppkt 2 – 5 ustawy z dnia 7 lipca 1995 r. zostało uchylone zatem brak było podstaw do nakładania w skarżonej decyzji obowiązków na Gminę w trybie art. 51 ust. 1 pkt 2 prawa budowlanego. Zaistnienie takiej sytuacji uzasadniało więc uchylenie decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia celem wcześniejszego wydania prawem przewidzianego postanowienia w warunkach odpowiadających prawu, zwłaszcza po ustaleniu jaki jest faktycznie zakres samowolnie realizowanych przez Gminę robót budowlanych przy budowie obiektów sportowych w miejscowości C. Z rozstrzygnięciem WINB nie zgodziły się A. P. i E. P. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie skarżące zarzuciły decyzji naruszenie prawa, przy czym nie sprecyzowały ani charakteru tego naruszenia jak i jego zakresu. Wskazały, że bezprawnie nie zostały uznane za stronę w postępowaniu o wydanie pozwolenia na budowę dla inwestycji "zespół obiektów sportowych i przebudowa ogrodzenia na terenie obejmującym nieruchomości nr 920/4, 920/3, 899/4, 899/5 i 918/7 położone w C.". Wprawdzie wyrokiem WSA OZ w Rzeszowie z dnia 9 grudnia 2003 r., SA/Rz 2165/02 przyznany został im status strony to jednak do chwili obecnej nie została ostatecznie załatwiona sprawa pozwolenia na budowę. Konsekwencją tego stanu jest niewłaściwe przyjmowanie przez organy nadzoru budowlanego, że niektóre roboty budowlane realizowane przez Gminę na podstawie nieostatecznego pozwolenia, są wykonywane zgodnie z jego treścią. Zdaniem skarżących wszystkie prace budowlane w zakresie objętym postępowaniem nadzorczym są realizowane bez pozwolenia na budowę. Z tych powodów skarżące wniosły o załatwienie sprawy zgodnie z art. 35 k.p.a. i wydanie decyzji nakazujących rozbiórkę obiektów sportowych, które zagrażają ich bezpieczeństwa i naruszają prawo własności. W odpowiedzi na skargę WINB wniósł o jej oddalenie przywołując argumentację jak w uzasadnieniu własnej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie, zważył co następuje: Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm./ dalej: p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działań administracji i stosują prawem przewidziane środki. Zakres kontroli sprawowanej przez sądy wynika z treści art. 134 § 1 p.p.s.a. Zgodnie z treścią tego przepisu sądy rozpoznając skargi nie są związane ich zarzutami, wnioskami, ani formułowaną przez strony podstawą prawną. Sądy rozpoznają skargi w granicach danej sprawy. Dokonując merytorycznej oceny zaskarżonej decyzji Sąd stwierdza, że decyzja WINB i poprzedzająca ją decyzja Starosty Powiatu z dnia [...] września 2006 r., [...] naruszają prawo, a to oznacza, że muszą być usunięte z obrotu prawnego. Skutkiem takiego orzeczenia jest uwzględnienie skarg A. P. i E. P. Sąd uwzględniając skargę sięgnął do naruszeń prawa innych niż wskazane w skardze, gdyż te co do zasady kierowane były do postępowania w sprawie pozwolenia na budowę. W tym zakresie Sąd podziela argumentację skargi, że na skutek odwołania od pozwolenia na budowę i wyroku NSA OZ w Rzeszowie z dnia 09.12.2003 r., I SA/Rz 2165/02 otwartą kwestię pozostawał zakres robót budowlanych objętych pozwoleniem na budowę. Jednak ta problematyka nie może mieć przesądzającego znaczenia w ramach rozpoznawanej sprawy, gdyż przedmiotem skargi nie jest decyzja udzielająca pozwolenia na budowę. W rozpoznawanej sprawie przedmiotem oceny jest rozstrzygnięcie WINB uchylające decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakładające na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 prawa budowlanego na inwestora – Gminę obowiązek dopełnienia czynności polegających na przedłożeniu w określonym czasie dokumentów niezbędnych do prowadzenia postępowania legalizacyjnego. Zaskarżona decyzja uchylając rozstrzygnięcie I instancji przekazała jej sprawę do ponownego rozpatrzenia. Zdaniem Sądu orzeczenie takie jest wadliwe, gdyż zapadło w postępowaniu, w którym WINB uchylił postanowienie uruchamiające proces legalizacji samowolnie wykonanych robót budowlanych. Brak postanowienia w chwili orzekania decyzją będącą przedmiotem skargi nie dawał możliwości przekazania sprawy celem ponownego rozpoznania. W sytuacji, która zaistniała po uchyleniu postanowienia wstrzymującego roboty budowlane WINB co najwyżej mógł orzec o uchyleniu skarżonej decyzji i umorzeniu postępowania I instancyjnego. Działanie takie było konsekwencją braku w chwili rozpatrywania odwołania postanowienia wydanego w trybie art. 50 ust. 1 pkt 1 prawa budowlanego. Istnienie takiego orzeczenia warunkuje w sposób konieczny wydanie decyzji na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 tej ustawy. Fakt ten zauważa organ odwoławczy, gdy w uzasadnieniu skarżonej decyzji wskazuje, że dopiero takie postanowienie wyznaczy zakres prowadzonego postępowania, a co za tym idzie i zakres obowiązków jakie będą musiały zostać nałożone na inwestora, o ile ustalone zostanie, że działa on poza zakresem pozwolenia na budowę. Brak takiego rozstrzygnięcia nie daje podstaw do nakładania obowiązków na inwestora, a tym samym nie może prowadzić do uchylenia decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia. Co więcej, orzekanie o samowoli jest możliwe tylko w sytuacji, gdy organ jednoznacznie ustali co jest objęte pozwoleniem i w jakim zakresie Gmina jako inwestor obiektów sportowych działa poza pozwoleniem. Do chwili, gdy ten aspekt sprawy nie zostanie przesądzony trudno w ogóle rozstrzygać kwestię samowoli budowlanej. Rozpoznając sprawę ponownie organy nadzoru budowlane muszą ustalić zakres pozwolenia na budowę i dopiero konfrontując te ustalenia z faktycznie wykonanymi robotami mogą wdrożyć właściwe postępowanie. Pamiętać jednak należy, że do chwili nie rozpatrzenia odwołania pozwolenie na budowę jest decyzja nieostateczna, zatem brak jest możliwości jednoznacznego przesądzenia zakresu postępowania nadzorczego. W takiej sytuacji może pojawiać się potrzeba rozważenia zawieszenia jego toku jeżeli organy budowlane na chwilę orzekania przez organy nadzorcze nie wydałyby ostatecznego rozstrzygnięcia. Z tych powodów mając na uwadze treść art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. Sąd orzekł jak na wstępie. 29.08.07 mk