II FZ 451/07

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA (del.) Zbigniew Romała po rozpoznaniu w dniu 28 sierpnia 2007 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia Jolanty D. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 czerwca 2007 r. sygn. akt III SA/Wa 703/07 w przedmiocie odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi Jolanty D. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia 29 grudnia 2006 r. (...) w przedmiocie orzeczenia o odpowiedzialności podatkowej członka zarządu za zaległości podatkowe spółki postanawia oddalić zażalenie. W dniu 10 lutego 2007 r. Jolanta D. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia 29 grudnia 2006 r. w przedmiocie orzeczenia o odpowiedzialności podatkowej skarżącej jako członka zarządu za zaległości podatkowe spółki. Jednocześnie skarżąca wniosła o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji uzasadniając ten wniosek "nieodwracalnymi skutkami w przypadku jej wykonania". Postanowieniem z dnia 22 czerwca 2007 r. sygn. akt III SA/Wa 703/07 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu Sąd wskazał m.in., że co do zasady wykonanie decyzji nakładającej na stronę skarżącą określone obowiązki może spowodować negatywne konsekwencje finansowe, jednak nie zawsze musi się to łączyć z powstaniem nieodwracalnych skutków czy wyrządzeniem znacznej szkody. Sąd podkreślił, że w tym postępowaniu ocenia jedynie, czy wykonanie zaskarżonej decyzji może spowodować wyżej wymienione skutki, a nie zajmuje się badaniem zasadności postępowania organów podatkowych. Zdaniem Sądu w niniejszej sprawie nie zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków dla skarżącej, ponadto skarżąca nie wskazała, jakie negatywne skutki pociągnie wykonanie decyzji. Na powyższe postanowienie Jolanta D. wniosła zażalenie zarzucając zaskarżonemu rozstrzygnięciu: - nie wyjaśnienie żadnych okoliczności faktycznych sprawy, - nie wzięcie pod uwagę żadnych okoliczności faktycznych, mimo, iż okoliczności te - wynikające z akt sprawy - znane były Sądowi i powinny być uwzględnione przy wyrokowaniu, - rażące naruszenie prawa procesowego, mające wpływ na wynik sprawy, a mianowicie art. 212 k.p.c., polegające na całkowitym niezastosowaniu tego przepisu, mimo iż z treści zaskarżonego postanowienia wynika, że Sąd powinien ten przepis zastosować, - rażące naruszenie prawa materialnego, tj. art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm./ - zwanej w dalszej części "P.p.s.a.", polegające na nie zastosowaniu tego przepisu, mimo że istniały ku temu podstawy. W uzasadnieniu zażalenia skarżąca zarzuciła, że Sąd nie wziął pod uwagę okoliczności sprawy choć dysponował bardzo bogatym i obszernym materiałem dowodowym, z którego powinien wnioskować zgodnie z regułami logicznego rozumowania. W ocenie skarżącej badanie i analiza sprawy zgodnie z tymi regułami prowadzą do konkluzji wskazanych w jej wniosku, tj. że wykonanie decyzji spowoduje nieodwracalne skutki. Skarżąca podniosła, że opierając się na materiałach sprawy Sąd mógł z łatwością ustalić, iż wychowuje ona dwójkę uczących się dzieci, nie dysponuje majątkiem wystarczającym na pokrycie zobowiązań wynikających z zaskarżonej decyzji, zaś środki finansowe, jakimi dysponuje, z trudnością pozwalają na zapewnienie wykształcenia dzieciom. Dalej skarżąca wskazała, że nieodwracalne skutki, jakie były podstawą jej wniosku, polegają na realnym niebezpieczeństwie przymusowego zakończenia nauki na studiach przez jej syna w przypadku nie uiszczania czesnego, co niewątpliwie miałoby miejsce w przypadku wykonania zaskarżonej decyzji. Zdaniem skarżącej nie wymaga żadnego dowodu, że skutki przerwania studiów będą nieodwracalne. Jolanta D. zarzuciła również, że Sąd - w przypadku uznania, że jej wniosek nie jest wystarczająco wyjaśniony - powinien poprzez zastosowanie art. 212 k.p.c. dążyć do wyjaśnienia okoliczności sprawy, np. poprzez skierowanie do niej stosownego wezwania do złożenia dodatkowych wyjaśnień. Tymczasem zdaniem skarżącej Sąd całkowicie zaniechał dążenia do ustalenia prawdy obiektywnej, bezpodstawnie i konformistycznie rozstrzygnął sprawę wyłącznie formalnie. Mając powyższe na względzie skarżąca wniosła o zmianę zaskarżonego postanowienia, względnie uchylenie go i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem pozbawione jest usprawiedliwionych podstaw. Przyznanie stronie skarżącej na podstawie art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm./ ochrony tymczasowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym stanowi odstępstwo od ogólnej reguły wyrażonej w art. 61 § 1 P.p.s.a., zgodnie z którą wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu lub czynności. Z tego względu sąd przy rozstrzyganiu wniosku o wstrzymanie wykonania aktu lub czynności powinien kierować się jedynie przesłankami wyczerpująco określonymi w art. 61 § 3 P.p.s.a., który stanowi, że po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków (...). Należy podkreślić, że to na stronie ciąży obowiązek wykazania we wniosku o wstrzymanie wykonania aktu lub czynności okoliczności uzasadniających możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Uzasadnienie tego wniosku powinno wskazywać konkretne zdarzenia, na podstawie których sąd będzie mógł wywieść, że wstrzymanie wykonania danego aktu lub czynności jest zasadne w stosunku do skarżącego. Jego twierdzenia w tym zakresie powinny zostać poparte dokumentami źródłowymi, zwłaszcza dotyczącymi jego sytuacji finansowej oraz majątkowej zmierzającymi do wykazania istnienia przesłanek. Nie wystarczy zatem samo powtórzenie treści przepisu zawartego w art. 61 § 3 P.p.s.a. Brak uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania aktu lub czynności uniemożliwia bowiem jego merytoryczną ocenę przez sąd administracyjny /por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 maja 2004 r. sygn. akt FZ 65/04, niepubl./. Należy również zaznaczyć, że orzeczenie dotyczące wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji ma charakter fakultatywny, a więc sąd może, lecz nie musi wstrzymać wykonanie zaskarżonego aktu lub czynności, nawet w przypadku, gdy występują w sprawie przesłanki, od zaistnienia których ustawodawca uzależnia wstrzymanie ich wykonania. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w sposób prawidłowy rozpoznał wniosek skarżącej o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji i słusznie postanowił o jego oddaleniu. Sąd pierwszej instancji prawidłowo bowiem uznał, że skarżąca Jolanta D. nie wskazała, jakie negatywne skutki pociągnie za sobą wykonanie zaskarżonej decyzji. Poza lakonicznym stwierdzeniem, że wnosi o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji uzasadniając ten wniosek "nieodwracalnymi skutkami w przypadku jej wykonania", skarżąca w żaden sposób nie uzasadniła swojego twierdzenia, uniemożliwiając tym samym Sądowi merytoryczną ocenę złożonego wniosku. O ile wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji zawartym w skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie strona skarżąca w ogóle nie uzasadniła, o tyle we wniesionym do tutejszego Sądu zażaleniu Jolanta D. wskazała na okoliczności mające - w jej ocenie - uzasadniać wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Twierdzenia te oraz załączone do zażalenia dokumenty Naczelny Sąd Administracyjny poddał ocenie pod kątem przesłanek z art. 61 § 3 P.p.s.a. Przeprowadzona przez Sąd analiza doprowadziła do wniosku, że w niniejszej sprawie nie zachodzi niebezpieczeństwo, iż wykonanie zaskarżonej decyzji mogłoby wyrządzić skarżącej znaczną szkodę lub spowodować trudne do odwrócenia skutki. Zdaniem skarżącej nieodwracalne skutki, jakie były podstawą jej wniosku, polegają na realnym niebezpieczeństwie przymusowego zakończenia nauki na studiach przez jej syna w przypadku nie uiszczania czesnego, co niewątpliwie miałoby miejsce w przypadku wykonania zaskarżonej decyzji. Odnosząc się do w/w twierdzenia w pierwszej kolejności należy wskazać, że ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie posługuje się pojęciem "nieodwracalnych" lecz "trudnych do odwrócenia" skutków. Z kolei trudne do odwrócenia skutki to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków /por. postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 3 sierpnia 2006 r. sygn. akt II SA/Bk 352/06, Lex nr 192964/. Warto również zaznaczyć, że zarówno we wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji zawartym w skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie jak i w zażaleniu wniesionym do Naczelnego Sądu Administracyjnego Jolanta D. nie przedstawiła swojej aktualnej sytuacji finansowej oraz majątkowej /wysokości uzyskiwanych dochodów, miesięcznych wydatków związanych z utrzymaniem mieszkania itp./, co pozwoliłoby Sądowi na dokonanie oceny faktycznego wpływu wykonania przedmiotowej decyzji na możliwość wyrządzenia skarżącej znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Z uzasadnienia zażalenia można jedynie wyczytać, że środki finansowe, jakimi dysponuje skarżąca, z trudnością pozwalają /ale jednak pozwalają/ na zapewnienie wykształcenia dzieciom. Za całkowicie chybiony należało również uznać zarzut strony skarżącej postawiony Sądowi pierwszej instancji, że nie wziął pod uwagę okoliczności faktycznych sprawy mimo że dysponował bardzo bogatym i obszernym materiałem dowodowym w tym zakresie. Poza pismem z dnia 26 września 2005 r., w którym Jolanta D. podała, że nie ma żadnych dochodów, jest bezrobotna i nie ma prawa do zasiłku, a jej pięcioosobowa rodzina /w tym troje uczących się dzieci/ pozostaje na utrzymaniu męża zatrudnionego na umowę zlecenie i osiągającego z tego tytułu dochód w wysokości 1.700 zł miesięcznie, w aktach administracyjnych nie ma żadnego dowodu mogącego doprowadzić do konkluzji wskazanej we wniosku skarżącej, tj. że wykonanie zaskarżonej decyzji może spowodować trudne do odwrócenia skutki. Mając na względzie wszystkie przedstawione powyżej okoliczności Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a., postanowił jak w sentencji.