II SA/Rz 149/07
WyrokWSA w Rzeszowie2007-09-04
Skład orzekający: WSA Jolanta Ewa Wojtyna, WSA Zbigniew Czarnik, NSA Ryszard Bryk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy uchwała Rady Gminy wyrażająca zgodę na sprzedaż nieruchomości w drodze bezprzetargowej na rzecz stowarzyszenia, które nie zostało prawidłowo reprezentowane przy składaniu wniosku, narusza prawo?Ratio decidendi
Sąd stwierdził nieważność uchwały Rady Gminy, ponieważ wniosek o sprzedaż nieruchomości w drodze bezprzetargowej został złożony przez osobę nieuprawnioną do reprezentowania stowarzyszenia, co stanowiło naruszenie prawa. Uchwała naruszała również interes prawny skarżącego stowarzyszenia, które również ubiegało się o nabycie tej nieruchomości.Stan faktyczny
Stowarzyszenie A. zaskarżyło uchwałę Rady Gminy wyrażającą zgodę na sprzedaż nieruchomości w drodze bezprzetargowej na rzecz Stowarzyszenia B. Stowarzyszenie A. zarzuciło, że wniosek Stowarzyszenia B. zawierał uchybienia formalno-prawne, w tym brak podpisów wymaganych członków zarządu oraz złożenie wniosku przez osobę nieuprawnioną. Stowarzyszenie A. wskazało również, że Stowarzyszenie B. nie prowadzi działalności charytatywnej, a jedynie popularyzuje osiągnięcia społeczno-kulturalne. Wójt Gminy wniósł o odrzucenie skargi, argumentując, że oba stowarzyszenia spełniały warunki do nabycia nieruchomości, a uchwała nie narusza przepisów prawa.Rozstrzygnięcie
Sąd stwierdził nieważność zaskarżonej uchwały Rady Gminy i orzekł, że uchwała nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Jolanta Ewa Wojtyna /spr./ Sędziowie WSA Zbigniew Czarnik NSA Ryszard Bryk Protokolant sekr. sąd. Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu w Wydziale II Ogólno-Administracyjnym na rozprawie w dniu 4 września 2007 r. sprawy ze skargi Stowarzyszenia A. na uchwałę Rady Gminy z dnia [...] września 2006 r. nr [...] w przedmiocie wyrażenia zgody na sprzedaż działki I. stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały; II. stwierdza, że zaskarżona uchwała nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.
Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest uchwała Rady Gminy z dnia [...] września 2006r. nr [...] wyrażająca zgodę na sprzedaż w drodze bezprzetargowej na rzecz Stowarzyszenia B w N. nieruchomości gruntowej o nr ewid. 871, położonej w N., zabudowanej budynkiem stanowiącej własność Gminy, wpisanej do Księgi wieczystej nr [...], na cele statutowe - działalność kulturalną oraz upoważniająca Wójta Gminy do udzielenia bonifikaty w wysokości 99,99 % wartości rynkowej nieruchomości określonej przez rzeczoznawcę.
Uchwała powyższa zapadła w związku ze złożeniem przez dwa podmioty a to Stowarzyszenie B. oraz Stowarzyszenie A. wniosków do Rady Gminy w pierwszym przypadku i do Wójta Gminy w drugim wypadku, o sprzedaż wskazanej na wstępie działki.
W uzasadnieniu swojego wniosku z dnia 7 września 2006r. Stowarzyszenie A. wskazało, że prowadząc działalność charytatywną boryka się z trudnościami lokalowymi, nie mogąc tym samym w pełni realizować statutowych zadań. Nabywając przedmiotową nieruchomość Stowarzyszenie będzie mogło ubiegać się o środki finansowe na remont oraz rozszerzyć działalność na rzecz kultury, współpracy w tej dziedzinie oraz ochrony zabytków.
Natomiast Stowarzyszenie B. we wniosku z dnia 12 września 2006r. podało, że zadba o zabezpieczenie budynku przed degradacją oraz o zmianę wyglądu zewnętrznego, następnie zagospodaruje pomieszczenia w celu stworzenia regionalnego muzeum etnograficznego ziemi żmigrodzkiej. Wskazało również, iż wcześniej udało mu się uzyskać na podstawie umowy użyczenia działkę "[...]", gdzie stworzyło boisko do siatkówki, pole namiotowe, oczka wodne oraz plac zabaw. Działka, o której nabycie się ubiega jest mu potrzebna
w celu realizacji działalności charytatywnej związanej z prowadzeniem działalności kulturalnej na terenie N. i okolic.
Po złożeniu powołanych wniosków, w dniu 15 września 2006r. odbyło się
w Urzędzie Gminy posiedzenie Komisji Rolnictwa, Leśnictwa, Ochrony Środowiska, Inicjatyw Gospodarczych i Gospodarki Komunalnej w przedmiocie zaopiniowania projektu uchwały w sprawie wyrażenia zgody na sprzedaż wskazanej na wstępie nieruchomości na rzecz Stowarzyszenia B. oraz Stowarzyszenia A.
Komisja ta pozytywnie zaopiniowała projekt uchwały w sprawie wyrażenia zgody na sprzedaż przedmiotowej nieruchomości na rzecz Stowarzyszenia A. oraz udzielenia bonifikaty.
Pozytywnie zaopiniowana została także pisemna prośba Prezesa Stowarzyszenia B. dotycząca sprzedaży przedmiotowej nieruchomości z przeznaczeniem na działalność charytatywną i kulturalną. Ponadto Komisja postanowiła opracować projekt uchwały
w sprawie wyrażenia zgody na sprzedaż na rzecz Stowarzyszenia B. w N. nieruchomości o nr ewid 871 oraz w sprawie udzielenia bonifikaty.
Ponadto na posiedzeniu Komisji wystąpiono z następującymi wnioskami:
o zaproszenie przez Przewodniczącego Rady Gminy na sesję Rady Gminy zwołaną na dzień 20.09.2006r. przedstawicieli Zarządów obydwu stowarzyszeń,
o zaprezentowanie Radzie Gminy przez Zarządy obydwu stowarzyszeń propozycji co do przyszłego losu budynku położonego na działce nr ewid. 871, będącej własnością Gminy,
o przeprowadzenie przez Radę Gminy głosowania w celu rozstrzygnięcia kwestii zbycia wskazanej wyżej nieruchomości.
Po podjęciu w dniu [...] września 2006r. przez Radę Gminy wspomnianej na wstępie uchwały, Stowarzyszenie A. skierowało do Przewodniczącego Rady Gminy wniosek (datowany 3 października 2006r.) o uchylenie tej uchwały zarzucając, że :
skierowany do Rady Gminy wniosek Stowarzyszenia B. zawiera uchybienia formalno-prawne, bowiem brakuje na nim podpisów dwóch członków Zarządu (w tym prezesa B. B.), wymaganych zgodnie z § 23 ust. 5 statutu tego Stowarzyszenia przy składaniu oświadczeń woli o charakterze majątkowym,
powyższy wniosek został podpisany przez B. N., tj. osobę nie mającą prawa do dokonania takiej czynności,
- w § 4 statutu Stowarzyszenia B. brak jest zapisów dopuszczających zastosowanie przepisu art. 68 ust. 1 pkt 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami,
- Komisja błędnie uzasadniła swoją pozytywną opinię dotyczącą sprzedaży przedmiotowej nieruchomości na rzecz Stowarzyszenia B. , przyjmując prowadzenie przez to stowarzyszenie działalności charytatywnej oraz kulturalnej w sytuacji, gdy nie wspomina o tym statut ww.
W odpowiedzi na powyższy wniosek (datowanej 27 października 2006r.), Przewodniczący Rady Gminy stwierdził, że ostatnie posiedzenie Rady odbyło się
w dniu 25 października 2006r., natomiast kadencja Rady kończy się 27 października 2006r., w związku z czym podał, iż o rozpatrzenie wniosku należy się zwrócić do nowo wybranej Rady Gminy.
W dniu 22 grudnia 2006r. wpłynęło do Urzędu Gminy pismo stowarzyszenia A. zawierające prośbę o pilne rozpatrzenie wniosku z dnia 3 października 2006r.
Odpowiadając na wskazane pismo, Przewodniczący Rady Gminy poinformował Stowarzyszenie A. o braku podstaw prawnych do uchylenia uchwały z dnia [...] września 2006r., pouczając jednocześnie o możliwości zaskarżenia tej uchwały do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie.
Skarga taka, zawierająca wniosek o uchylenie przedmiotowej uchwały, wpłynęła do tut. Sądu w dniu 17 stycznia 2007r. Powiela ona argumentację zamieszczoną we wniosku o uchylenie uchwały z dnia 3 października 2006r. Ponadto wskazuje, iż Stowarzyszenie B. nie prowadzi działalności charytatywnej, zaś "popularyzowanie osiągnięć społeczno-kulturalnych", o czym mowa w § 4 statutu ww. nie jest tożsame
z prowadzeniem działalności kulturalnej, tymczasem obydwa rodzaje działalności Komisja Rolnictwa, Leśnictwa, Ochrony Środowiska, Inicjatyw Gospodarczych i Gospodarki Komunalnej przypisuje temu stowarzyszeniu.
Odpowiedzi na powyższą skargę udzielił Wójt Gminy, wnosząc o jej odrzucenie
i wskazując, że o nabycie nieruchomości o nr ewid. 871 ubiegały się Stowarzyszenie A.
i Stowarzyszenie B., przy czym obydwa te podmioty spełniały warunki określone w art. 68 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Podejmując przedmiotową uchwałę Rada Gminy nie naruszyła przepisów prawa, bowiem Wojewoda badając uchwałę w trybie nadzoru nie stwierdził takiego naruszenia.
VV ocenie Wójta uchwała Rady Gminy podjęta w dniu [...] września 2006r. nie może być skutecznie zaskarżona do sądu administracyjnego w trybie art. 101 ust. 1 ustawy
o samorządzie gminnym, bowiem przepis ten odnosi się tylko do uchwał z zakresu administracji publicznej, do takich zaś z pewnością nie zalicza się powołana uchwała. Nie dotyczy bowiem nieruchomości służącej do powszechnego użytku lub do bezpośredniego zaspokajania potrzeb publicznych. W takiej zaś sytuacji skarga Stowarzyszenia A. jako niedopuszczalna powinna zostać odrzucona w oparciu o art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002r, nr 153, poz. 1270 ze zm.), powoływanej dalej jako P.p.s.a.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Stosownie do przepisu art.1 ustawy z 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych 9Dz. U. Nr 153 poz. 1269) sądy te sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego , samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Z art. 3 ust.1 ustawy z 30 sierpnia 2002roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270) zwanej dalej P.p.s.a. wynika, że sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Sądowa kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej ; akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt.5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej (art. 3 § 2 pkt.5 i 6 P.p.s.a.). Sąd uwzględniając skargę na uchwałę lub akt, o którym mowa w art. 3 §2 pkt.5 i 6 P.p.s.a. stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności.
W rozpoznawanej sprawie stowarzyszenie A. zaskarżyła uchwałę Rady Gminy
z [...] września 2006 roku wyrażającą zgodę na sprzedaż w drodze bezprzetargowej na rzecz stowarzyszenia B. nieruchomości gruntowej o nr ewid. 871 w N., zabudowanej budynkiem stanowiącej własność Gminy w trybie art. 101 ustawy z 8 marca 1990
o samorządzie gminnym (Dz. U. Nr 142 poz. 1591 z 2001 r. ze zm.) powoływanej dalej jako ustawa o samorządzie gminnym. Stosownie do tego przepisu każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem , podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej , może po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia - zaskarżyć uchwałę do sądu administracyjnego.
Z normatywnego brzmienia zacytowanego przepisu wynika, że wniesienie skargi jest możliwe , gdy spełnione są dwie przesłanki. Po pierwsze - przedmiotem zaskarżenia jest uchwała organu gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej. Po drugie -skarżącym może być każdy, kto wykaże, że zaskarżona uchwała narusza jego interes prawny lub uprawnienie. Oznacza to, że skarżący musi wykazać, że konkretnym przypadku , pomiędzy jego własną prawnie gwarantowaną sytuacją, a zaskarżoną uchwałą istnieje związek polegający na tym, że uchwała ta narusza ( pozbawia lub ogranicza) jego interes prawny lub uprawnienie, jako indywidualnego podmiotu lub jako członka określonej wspólnoty samorządowej.
W rozpoznawanej sprawie jest niesporne, że przesłanki zostały spełnione. Przedmiotem zaskarżenia jest uchwała Rady Gminy podjęta na podstawie przepisu art. 18 ust.2 pkt.9 lit.a . Zgodnie z tym przepisem do wyłącznej właściwości rady gminy należy podejmowanie uchwał w sprawach majątkowych gminy, przekraczających zakres zwykłego zarządu, dotyczących określania zasad nabycia , zbycia i obciążenia nieruchomości gruntowych oraz ich wydzierżawiania lub najmu na okres dłuższy niż trzy lata , o ile ustawy szczególne nie stanowią inaczej . Z §1 zaskarżonej uchwały wynika, że przedmiotowa nieruchomość stanowi własność gminy. Zgodnie z art. 43 ustawy o samorządzie gminnym, mieniem komunalnym jest własność i inne prawa majątkowe należące do poszczególnych gmin i ich związków oraz mienie innych gminnych osób prawnych ,w tym przedsiębiorstw. Składnikiem mienia komunalnego są nieruchomości.
Skarżąca A. jest jednym z dwóch wnioskodawców ubiegających się o zbycie na jej rzecz, w drodze bezprzetargowej, nieruchomości będącej własnością gminy.
Zaskarżona uchwała wyraża zgodę na zakup nieruchomości przez drugiego wnioskodawcę - stowarzyszenie B. Uchwała zapadła w wyniku rozpatrzenia wniosku tego podmiotu z dnia 11 września 2006 roku. Wniosek podpisany został przez prezesa stowarzyszenia - B. N. Akta sprawy zawierają odpis Krajowego Rejestru Sądowego nr [...] dotyczący tego stowarzyszenia. W dziale 2, rubryka 1, pkt.1 -wymieniony jest zarząd, jako organ uprawniony do reprezentowania stowarzyszenia. Pkt 2 określa sposób reprezentacji podmiotu: "oświadczenia woli o charakterze majątkowym, w tym zaciąganie zobowiązań majątkowych w imieniu zarządu składa. dwóch członków zarządu, w tym prezes". Niewątpliwie wniosek
o wyrażenie zgody na zakup nieruchomości stanowi oświadczenie woli o charakterze majątkowym, dlatego złożenie takiej oferty wymagało podpisu prezesa stowarzyszenia wraz
z innym członkiem zarządu. Wzmiankowany odpis KRS wymienia w dziale 2, podrubryka 1 zawiera dane osób wchodzących w skład organu. Po pozycją "1" figuruje H. N., Przewodniczący. Osoby o nazwisku "B. N." dokument nie wymienia. Przepis art. 68 ust.1 pkt.2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 roku o gospodarce nieruchomościami /Dz. U. Nr 261 poz. 2603 z 2004 r. / stanowi, że właściwy organ może udzielić za zgodą, odpowiednio wojewody albo rady lub sejmiku, bonifikaty od ceny ustalonej zgodnie z art. 67 ust.3, jeżeli nieruchomość jest sprzedawana osobom i osobom prawnym, które prowadzą działalność charytatywną, opiekuńczą kulturalną leczniczą oświatową naukową badawczo - rozwojową wychowawczą sportową lub turystyczną, na cele niezwiązane z działalnością zarobkową
a także organizacjom pożytku publicznego na cel prowadzonej działalności pożytku publicznego. Celem działania Stowarzyszenia B. jest m.in. popularyzacja osiągnięć społeczno - kulturalnych i gospodarczych/ dział 3 KRS/, co oznacza, że gmina miała prawo wyrazić zgodę na zbycie nieruchomości w oparciu o przepis art. 68 ust.1 pkt.2 ustawy. Niemniej, wniosek/ oferta zakupu / musiał pochodzić od uprawnionego podmiotu. Jak wskazano wyżej, wniosek pochodził od osoby , która nie figuruje w odpisie Krajowego Rejestru Sądowego . Rada Gminy nie ustosunkowała się do postawionego przez skarżącą zarzutu dotyczącego reprezentacji.
Wobec powyższego Sąd uznał, że zaskarżona uchwała Rady Gminy narusza prawo i orzekł jak sentencji wyroku na podstawie przepisu art. 145 §1 pkt.2 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło