I SA/Wa 244/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Łukaszewska - Macioch Sędziowie Sędzia WSA Elżbieta Sobielarska Asesor WSA Tomasz Wykowski (spr.) Protokolant referendarz sądowy Lucyna Picho po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 września 2007 r. sprawy ze skargi J. A. na postanowienie Ministra Budownictwa z dnia [...] grudnia 2006 r. nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania administracyjnego 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Ministra Budownictwa z dnia [...] czerwca 2006 r., nr [...] 2. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu. I SA/Wa 244/07 U Z A S A D N I E N I E Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] grudnia 2006 r. Nr [...] Minister Budownictwa utrzymał w mocy własne postanowienie z dnia [...] czerwca 2006 r. Nr [...] zawieszające z urzędu postępowanie w sprawie rozpatrzenia wniosku J. A. (dalej "skarżącego") o ponowne rozpatrzenie sprawy rozstrzygniętej decyzją Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] lipca 2003 r. Nr [...], stwierdzającą nieważność decyzji Komisji Odwoławczej do Spraw Wywłaszczenia przy Ministrze Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia [...] czerwca 1972 r. Nr [...] oraz poprzedzającego je orzeczenia Prezydium Rady Narodowej m. K. - Urząd Spraw Wewnętrznych z dnia [...] grudnia 1971 r. Nr [...] o wywłaszczeniu w części dotyczącej obecnej działki nr [...], zaś w pozostałej części stwierdzającej, że orzeczenia te zostały wydane z naruszeniem prawa. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia Minister Budownictwa wskazał, co następuje. Decyzją z dnia [...] lipca 2003 r. Nr [...] Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast stwierdził nieważność decyzji Komisji Odwoławczej do Spraw Wywłaszczenia przy Ministrze Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia [...] czerwca 1972 r. Nr [...] oraz poprzedzającego je orzeczenia Prezydium Rady Narodowej m. K. - Urząd Spraw Wewnętrznych z dnia [...] grudnia 1971 r. Nr [...] o wywłaszczeniu w części dotyczącej obecnej działki nr [...], zaś w pozostałej części stwierdził, że orzeczenia te zostały wydane z naruszeniem prawa. Wnioskiem z dnia [...] sierpnia 2003 r. skarżący wystąpił o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] lipca 2003 r. do czasu przedłożenia postanowienia sądu powszechnego o nabyciu spadku po W. H. i M. H., tj. współwłaścicielach przedmiotowej nieruchomości wpisanej w księdze wieczystej Nr [...]. Pismem z dnia [...] lipca 2006 r. skarżący wniósł o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej postanowieniem Ministra Budownictwa z dnia [...] czerwca 2006 r. Rozpatrzywszy sprawę ponownie, organ podtrzymał dotychczasowe stanowisko, utrzymując postanowienie z dnia [...] czerwca 2006 r. w mocy. Organ podniósł zatem, iż na mocy art.97§1 pkt 4 k.p.a. organ prowadzący postępowanie zawiesza je, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. W przedmiotowej sprawie zagadnienie wstępne polega na ustaleniu następców prawnych współwłaścicieli przedmiotowej nieruchomości - m.in. po W. H. i M. H. - co pozwoli określić wszystkie strony postępowania administracyjnego oraz zagwarantuje osobom, które w tej sprawie mają interes prawny, udział w postępowaniu. W chwili wydawania postanowienia z dnia [...] czerwca 2006 r., co potwierdza m.in. pismo S. K. z dnia [...] maja 2006 r. postępowanie spadkowe było w toku przed sądem powszechnym, a dotychczas nie przedstawiono prawomocnego postanowienia o nabyciu praw do spadku. Postępowanie w niniejszej sprawie zostanie podjęte z urzędu lub na wniosek strony po ustaniu przyczyn uzasadniających zawieszenie postępowania, tj. po przedstawieniu prawomocnych postanowień sądu o nabyciu spadku po M. H. i W. H. W skardze na powyższą decyzję skarżący podniósł, iż osoby wymienione przez organ w uzasadnieniu nie mają związku ze sprawą, w związku z czym zawieszenie postępowania administracyjnego jest niezasadne i służy jedynie przewlekaniu sprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Sąd rozpoznał skargę na postanowienie Ministra Budownictwa na tej podstawie, iż sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolowanie działalności administracji publicznej pod kątem jej zgodności z prawem (art.1§1 i §2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych - Dz.U. z dnia 20 września 2002 r., Nr 153, poz.1269). Kontrola ta obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na postanowienia od których przysługuje zażalenie (art.3§2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U. Nr 153, poz.1270 - zwanej dalej "p.p.s.a."). Skargę należało uwzględnić, albowiem zaskarżone postanowienie oraz utrzymane nim w mocy postanowienie z dnia [...] czerwca 2006 r. wydano z naruszeniem art.107§3 k.p.a., a naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z art.107§3 k.p.a. organ administracji zobowiązany jest do wyczerpującego uzasadnienia swojego orzeczenia. Uzasadnienie faktyczne decyzji czy też postanowienia powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Odnosząc powyższe do niniejszej sprawy należy stwierdzić, iż na organie spoczywał obowiązek wyczerpującego wyjaśnienia, dlaczego rozstrzygnięcie następstwa prawnego po W. H. i M. H. jest kwestią wstępną w rozumieniu art.97§1 pkt 4 k.p.a. w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji wywłaszczeniowej z dnia [...] grudnia 1971 r., uzasadniającą jego zawieszenie. Należało zatem wskazać przesłanki przemawiające za tym, iż następcy prawni wymienionych osób mieliby w sprawie interes prawny w rozumieniu art.28 k.p.a. Organ odniósł się do tej kwestii lakonicznie, stwierdzając w zaskarżonym postanowieniu, iż "zagadnienie wstępne w niniejszej sprawie polega na ustaleniu następców prawnych współwłaścicieli przedmiotowej nieruchomości - m.in. po W. H. i M. H. - co pozwoli określić wszystkie strony postępowania administracyjnego oraz zagwarantuje osobom, które w tej sprawie mają interes prawny, udział w postępowaniu". Z akt administracyjnych wynika, iż cała nieruchomość objęta Lwh [...] oraz Kw [...], składająca się z działek oznaczonych początkowo jako dz. nr [...],[...] i [...] została w latach 1971 - 1972 r. nabyta na własność przez Skarb Państwa. Tryb nabywania przez Skarb Państwa poszczególnych udziałów w prawie własności nieruchomości był jednakże zróżnicowany. W drodze wywłaszczenia Skarb Państwa nabył bowiem jedynie udział wynoszący - (decyzja pierwszoinstancyjna z dnia [...] grudnia 1971 r., wywłaszczająca udział 1/2 należący do Z. A. i S. K., została uchylona decyzją Komisji Odwoławczej do Spraw Wywłaszczenia z dnia [...] czerwca 1972 r. w części dotyczącej niewydzielonej części nieruchomości należącej do S. K. ). Resztę, tj. udziały w prawie własności nieruchomości wynoszące łącznie - nabył Skarb Państwa w trybie cywilnoprawnym (umową notarialną z dnia [...] grudnia 1971 r. udział - od A. H. i J. H. , umową notarialną z dnia [...] maja 1972 r. udział -). Wymienieni w zaskarżonym postanowieniu M. H. i W. H. nie byli właścicielami, czy też następcami prawnymi właściciela wywłaszczonego udziału (tj. Z.A. ). Z akt wynika, iż wymienieni byli spadkobiercami A. H. a zatem osoby, która swój udział w nieruchomości Lwh Lwh [...] oraz Kw [...] zbyła w drodze umowy cywilnoprawnej. Uznać zatem należy, iż spadkobiercy W. H. i M. H. nie mogliby powoływać się na swój interes prawny w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji wywłaszczeniowej jako następcy prawni po osobie wywłaszczonej. W tej sytuacji uznać należy, iż wbrew art.107§3 k.p.a. orzekający w sprawie organ nie wyjaśnił w sposób wyczerpujący, w oparciu o jakie przesłanki prawne uznaje za strony postępowania o stwierdzenie nieważności orzeczenia o wywłaszczeniu osoby, nie będące następcami prawnymi właścicielki wywłaszczonego udziału w prawie własności nieruchomości. Z tej racji skargę należało uwzględnić na podstawie art.145§1 ust.1 lit.c oraz art.152 p.p.s.a.