VII SA/Wa 1141/07
WyrokWSA w Warszawie2007-09-04
Skład orzekający: Krystyna Tomaszewska, Paweł Groński, Ewa Machlejd
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo stwierdził nieważność decyzji w części dotyczącej określenia terminu wykonania rozbiórki obiektu budowlanego, mimo że w pozostałym zakresie odmówił stwierdzenia nieważności?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej prawidłowo stwierdził nieważność decyzji w części dotyczącej określenia terminu wykonania rozbiórki obiektu budowlanego, ponieważ przepisy Prawa budowlanego z 1974 r. nie przewidywały możliwości włączenia takiego terminu do decyzji. Określenie terminu wykonania rozbiórki w decyzji było wydane bez podstawy prawnej, co stanowi przesłankę do stwierdzenia nieważności decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.Stan faktyczny
Skarżący A. i A. F. domagali się stwierdzenia nieważności decyzji dotyczącej rozbiórki budynku drewnianego na ich działce rolnej. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził nieważność decyzji w części dotyczącej określenia terminu wykonania rozbiórki, wskazując na brak podstawy prawnej. Skarżący podnieśli, że późniejsze zmiany planu zagospodarowania przestrzennego zezwalają na budowę na ich terenie. Sąd administracyjny rozpoznał skargę na decyzję GINB.Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska, , Asesor WSA Paweł Groński, Sędzia WSA Ewa Machlejd (spr.), Protokolant Piotr Bibrowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 września 2007 r. sprawy ze skargi A. i A. F. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2007 r. znak [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji. skargę oddala
VII SA/Wa 1141/07
UZASADNIENIE
Decyzją z dnia [...] marca 2007r., znak: [...] Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, na podstawie art. 157 § 1 oraz art. 158 § 1 w związku z art. 156 § 1 pkt 2 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000r, nr 98, poz. 1071 z późn. zm.) zwanej dalej kpa, stwierdził nieważność decyzji Wojewody [...] z dnia [...] października 1994r., znak: [...] oraz poprzedzającej ją decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w S. z dnia [...] sierpnia 1994r., znak: [...] w części dotyczącej określenia terminu (tj. do dnia [...] listopada 1994r.) wykonania rozbiórki budynku drewnianego na działce nr ew. [...] w obr. [...] gm. P. W pozostałym zakresie organ odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] października 1994r.
Przedmiotowa sprawa została zainicjowana wnioskiem A. i A. F. z dnia [...] stycznia 2007r. o stwierdzenie nieważności decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w S. z dnia [...] sierpnia 1994r., znak: [...]. Wniosek ten został potraktowany przez organ nadzoru jako wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] października 1994r. - jako decyzji ostatecznej w przedmiotowej sprawie.
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, w uzasadnieniu decyzji z dnia [...] marca 2007r, zwrócił uwagę, iż zgodnie z art. 16 kpa ostateczne decyzje administracyjne korzystają z zasady trwałości orzeczeń administracyjnych. Instytucja stwierdzenia nieważności jest nadzwyczajnym środkiem wzruszenia ostatecznych, co do zasady, rozstrzygnięć administracyjnych i z uwagi na to ustawodawca uzależnił możliwość jej zastosowania od zaistnienia enumeratywnie określonych w art. 156 § 1 kpa przesłanek.
Decyzja Kierownika Urzędu Rejonowego w S. z dnia [...] sierpnia 1994r., znak: [...] została wydana w oparciu o przepis art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane z 1974r. (Dz.U. z 1974r. nr 38, poz. 229 z późn. zm.) który stanowił, iż "obiekty budowlane lub ich części, będące w budowie lub wybudowane niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie ich budowy, podlegają przymusowej rozbiórce albo przejęciu na własność Państwa bez odszkodowania i w stanie wolnym od obciążeń, gdy terenowy organ administracji państwowej stopnia powiatowego stwierdzi, że obiekt budowlany lub jego część znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami
o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę".
Z miejscowego planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego (uchwała Rady Gminy P. z dnia [...] listopada 1991 r. nr [...]) jednoznacznie wynika, iż działka nr ew. [...], na której usytuowano budynek, jest przeznaczona do użytku rolnego. Plan ten w wyjątkowych wypadkach dopuszcza powstanie nowej zagrody w rozproszeniu, gdy cały areał gospodarstwa położony jest z dala od zabudowy skupionej, a jego wielkość nie jest mniejsza niż 10 ha.
Dodatkowo, z aktu notarialnego (Repertorium [...]) wynika, że działki nim objęte (w tym działka nr ew. [...]), zgodnie z zaświadczeniem Wójta Gminy P. z dnia [...] sierpnia 1993r. w planie zagospodarowania przestrzennego przewidziane są do użytkowania rolniczego.
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wydając decyzję stwierdzającą nieważność decyzji Wojewody [...] z dnia [...] października 1994r. oraz poprzedzającej ją decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w S. z dnia [...] sierpnia 1994r. w części dotyczącej określenia terminu (tj. do dnia [...] listopada 1994r.) wykonania rozbiórki budynku drewnianego na działce nr ew. [...] w obr. [...] gm. wskazał, iż określenie w decyzji terminu wykonania rozbiórki obiektu budowlanego nie znajduje podstawy w przepisach ustawy z dnia 24 października 1974r. Prawo budowlane.
Decyzja administracyjna - poza elementami określonymi w art. 107 § kpa -może zawierać także klauzule dodatkowe (takie jak termin czy warunek) jednakże, mogą być one składnikami decyzji tylko wówczas, gdy przepisy szczególne przewidują możliwość włączenia ich do decyzji.
Decyzja Kierownika Urzędu Rejonowego w S. z dnia [...] sierpnia 1994r. oraz utrzymująca ją w mocy decyzja Wojewody [...] z dnia [...] października 1994r., znak: [...] wydana bez podstawy prawnej, wyczerpuje pozytywną przesłankę stwierdzenia nieważności decyzji z art. 156 § 1 pkt 2 kpa.
Po rozpoznaniu wniosku A. i A. F. o ponowne rozpatrzenie sprawy Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] maja 2007r., znak: [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję powtarzając argumenty zawarte w jej uzasadnieniu.
Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyli A. i A. P.
W uzasadnieniu wskazali, iż Rada Gminy P. w dniu [...] lutego 2003r. podjęła uchwałę dotyczącą zmiany w zakresie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego we wsi M. z terenu rolniczego na rekreacyjny, na którym zlokalizowana jest działka skarżących.
Zdaniem skarżących jeśli wybudowanie podobnego budynku drewnianego nie napotyka obecnie żadnych przeszkód możliwa jest legalizacja ich inwestycji.
W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie podnosząc jak w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga jest niezasadna.
Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 2002, Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej jedynie pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. 2002, nr 153, poz. 1270 ze zm.)
W rozpoznawanej sprawie tego rodzaju wady i uchybienia nie wystąpiły, wobec czego skarga nie mogła być uwzględniona.
Zgodnie z obowiązującym, w czasie wydania decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w S. z dnia [...] sierpnia 1994r., znak: [...], art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane z 1974r. (Dz.U. z 1974r. nr 38, poz. 229 z późn. zm.) "obiekty budowlane lub ich części, będące w budowie lub wybudowane niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie ich budowy, podlegają przymusowej rozbiórce albo przejęciu na własność Państwa bez odszkodowania i w stanie wolnym od obciążeń, gdy terenowy organ administracji państwowej stopnia powiatowego stwierdzi, że obiekt budowlany lub jego część znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę".
Z miejscowego planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego (uchwała Rady Gminy P. z dnia [...] listopada 1991r. nr [...]) jednoznacznie wynika, iż działka nr ew. [...], na której usytuowano budynek, jest przeznaczona do użytku rolnego. Plan ten w wyjątkowych wypadkach dopuszcza powstanie nowej zagrody w
rozproszeniu, gdy cały areał gospodarstwa położony jest z dala od zabudowy skupionej, a jego wielkość nie jest mniejsza niż 10 ha.
Ponadto, z aktu notarialnego (Repertorium [...]) wynika, że działki nim objęte, w tym działka nr ew. [...], w planie zagospodarowania przestrzennego przewidziane są do użytkowania rolniczego (zgodnie z zaświadczeniem Wójta Gminy P. z dnia [...] sierpnia 1993r.).
W niniejszej sprawie bezsporne jest, iż A. i A. F. na stanowiącej ich własność działce rolnej o nr ew. [...] w obr. [...] gm. P., wybudowali parterowy budynek drewniany bez wymaganego przez przepisy prawa pozwolenia na budowę. Potwierdza ten fakt, m.in. przeprowadzona w dniu [...] lipca 1994 r. kontrola budowy.
Skoro więc postawiony samowolnie przez skarżących budynek narusza ustalenia poprzednio obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego, niemożliwa jest jego legalizacja. Dlatego też konsekwencją samowoli jest, stosownie do postanowień art. 37 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego z 1974r., nakaz rozbiórki przedmiotowego budynku rekreacyjnego posadowionego na działce stanowiącej własność A. i A. F.
Nie zmienia tego, wbrew twierdzeniom skarżących, fakt wprowadzenia do obecnie obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego zmian, które na przedmiotowym terenie zezwalają na budowę. Ustaleń co do zgodności z planem zagospodarowania przestrzennego samowoli budowlanej dokonuje się w dacie jej popełnienia i w związku z tym nie mają istotnego znaczenia postanowienia planu uchwalonego później.
Odnośnie do zaskarżonej decyzji stwierdzającej nieważność decyzji Wojewody [...] z dnia [...] października 1994r. oraz poprzedzającej ją decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w S. z dnia [...] sierpnia 1994r w części dotyczącej określenia terminu wykonania rozbiórki budynku drewnianego na przedmiotowej działce należy się zgodzić, iż w tej części decyzja ta została wydana bez podstawy prawnej.
Orzecznictwo zajmuje jednoznaczne stanowisko, iż określenie w decyzji terminu wykonania rozbiórki obiektu budowlanego nie znajduje podstawy w przepisach ustawy Prawo budowlane z dnia 24 października 1974r.
Decyzja administracyjna może zawierać klauzule dodatkowe, takie jak termin czy warunek, jednak tylko wówczas, gdy przepisy szczególne przewidują możliwość włączenia ich do decyzji.
W związku z powyższym Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wydając decyzję z dnia [...] maja 2007r, znak: [...] utrzymującą w mocy decyzję własną z dnia [...] marca 2007r, znak: [...] stwierdzającą nieważność decyzji Wojewody [...] z dnia [...] października 1994r. oraz poprzedzającej ją decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w S. z dnia [...] sierpnia 1994r. w części dotyczącej określenia terminu (tj. do dnia [...] listopada 1994r.) wykonania rozbiórki budynku drewnianego na działce nr ew. [...] w obr. [...] gm. P., natomiast w pozostałym zakresie odmawiając stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] października 1994r. - prawidłowo zastosował przepisy prawa.
W tym stanie rzeczy, na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), należało orzec jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło