VII SA/Wa 1065/07

WyrokWSA w Warszawie2007-09-04

Skład orzekający: Krystyna Tomaszewska, Paweł Groński, Ewa Machlejd

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja nakazująca rozbiórkę tymczasowego obiektu budowlanego, wybudowanego bez wymaganego zgłoszenia, może zostać uznana za nieważną z powodu błędnej kwalifikacji tego obiektu jako 'budynku' w decyzjach organów niższych instancji?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że nawet jeśli organy niższych instancji błędnie zakwalifikowały tymczasowy obiekt budowlany jako 'budynek', to nie stanowi to podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji nakazującej rozbiórkę. Kluczowe jest, że obiekt został wybudowany samowolnie, bez wymaganego zgłoszenia, co uzasadnia zastosowanie art. 48 Prawa budowlanego. Błędne nazewnictwo nie powoduje niewykonalności decyzji rozbiórkowej.
Stan faktyczny
Skarżący D. i I. G. domagali się stwierdzenia nieważności decyzji nakazującej rozbiórkę drewnianego parterowego budynku, który wybudowali bez pozwolenia na budowę i zgłoszenia. Organy administracji budowlanej nakazały rozbiórkę, uznając obiekt za samowolnie wybudowany. Skarżący twierdzili, że obiekt nie jest budynkiem, a jedynie obiektem małej architektury lub budowlą niepodlegającą art. 48 Prawa budowlanego, oraz że decyzja jest niewykonalna. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzje niższych instancji.
Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska, , Asesor WSA Paweł Groński (spr.), Sędzia WSA Ewa Machlejd, Protokolant Piotr Bibrowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 września 2007 r. sprawy ze skargi D. G. i I. G. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2007 r. znak [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji nakazującej rozbiórkę. skargę oddala Decyzją z dnia [...] marca 2007 r., znak: [...] Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, na podstawie art. 157 § 1 oraz art. 158 § 1 w zw. z art. 156 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm. (dalej kpa), po rozpatrzeniu wniosku D. i I. G. w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2001 r., znak: [...] i utrzymanej nią w mocy decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. z dnia [...] lutego 2001 r., znak: [...]. nakazującej rozebrać drewniany parterowy budynek znajdujący się na działce nr [...] w obr. M. gm. P. odmówił stwierdzenia nieważności ww. decyzji. W uzasadnieniu przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania administracyjnego, z którego wynika, iż w wyniku przeprowadzonej w dniu [...] listopada 2000 r. kontroli ustalono, że na działce o nr ew. [...] w obr. M. gm. P. znajduje się parterowy drewniany budynek o wym. zewnętrznych 5,70 x 5,70 m. wybudowany bez pozwolenia na budowę. Budynek nie jest trwale związany z gruntem. Następnie Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w S. decyzją z dnia [...] lutego 2001 r., znak: [...], w oparciu o art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jedn. Dz. U. z 2000 r. Nr 106, poz. 1126 ze zm.), nakazał rozebrać drewniany parterowy budynek znajdujący się na działce nr [...] w obr. M. gm. P. Po rozpatrzeniu odwołania [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] marca 2001 r., znak: [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Po przeanalizowaniu wniosku D. i I. G. o stwierdzenie nieważności cytowanych wyżej decyzji Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał na regulację zawartą w art. 28 Prawa budowlanego, stosownie do którego roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę z zastrzeżeniem art. 29 i 30 tej ustawy. Natomiast przepis art. 29 Prawa budowlanego określa obiekty budowlane lub ich części oraz roboty budowlane, na których wykonanie nie jest wymagane uzyskanie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, zaś art. 30 przedmiotowej ustawy określa, na jakie roboty budowlane wymagane jest zgłoszenie zamiaru ich wykonania. W przypadku, gdy obiekt budowlany lub jego część będąca w budowie albo wybudowana jest bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia bądź też pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ nakazuje ich rozbiórkę zgodnie z dyspozycją art. 48 Prawa budowlanego, na czym oparł swoje rozstrzygnięcie zarówno Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w S., jak i [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego. Odnosząc się do argumentu wnioskodawców, że sporny obiekt objęty nakazem rozbiórki nie jest budynkiem w rozumieniu art. 3 pkt 2 Prawa budowlanego, gdyż nie jest związany trwale z gruntem organ stwierdził, iż mieści się on w definicji tymczasowego obiektu budowlanego (art. 3 pkt 5 Prawa budowlanego). W rezultacie, pomimo niewłaściwego nazewnictwa wspomnianego obiektu budowlanego, jego samowolna realizacja podlega także przymusowej rozbiórce przewidzianej w art. 48 Prawa budowlanego, ponieważ zgodnie z art. 30 ust. 1 pkt 1 cytowanej ustawy budowa taka wymaga zgłoszenia właściwemu organowi, zaś przepis art. 48 dotyczy zarówno obiektów budowlanych wybudowanych bez pozwolenia na budowę, jak i wybudowanych bez dokonania zgłoszenia właściwemu organowi. Ponadto Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego za zupełnie niezasadny uznał zarzut, że niewłaściwe nazewnictwo spornego obiektu powoduje niewykonalność weryfikowanych w trybie nadzorczym decyzji. Nie stwierdził także z urzędu, aby decyzje te zostały dotknięte jakąkolwiek inną kwalifikowaną wadą prawną wymienioną w art. 156 § 1 kpa. Po rozpoznaniu wniosku D. i I. G. o ponowne rozpatrzenie sprawy Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, decyzją z dnia [...] kwietnia 2007 r., znak: [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję powtarzając argumenty podniesione w jej uzasadnieniu. Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi D. i I. G. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W uzasadnieniu skarżący powtórzyli zarzuty zawarte we wniosku o stwierdzenie nieważności i wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy dotyczące błędnej kalifikacji spornego obiektu przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. oraz [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego jako budynku, podczas, gdy budynkiem jest jedynie obiekt związany trwale z gruntem. Wskazali, że drewniany obiekt o powierzchni kilkunastu metrów kwadratowych ustawiony na cegłach może być uznany za obiekt małej architektury lub ewentualnie budowlę niepodlegającą regulacji art. 48 Prawa budowlanego. Podnieśli również ponownie zarzut wystąpienia przesłanki określonej w art. 156 § 1 5 kpa, dotyczącej niewykonalności decyzji rozbiórkowej. Skoro bowiem nakaz ten dotyczy budynku, który nie istniał i nie istnieje to zachodzi niewykonalność obowiązku bowiem nie może być wykonana rozbiórka. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Na rozprawie skarżący wyjaśnili, że parterowy domek drewniany został postawiony w roku 2000. Wojewódzki Sad Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Sąd administracyjny kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu administracyjnym z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i obowiązującymi przepisami prawa procesowego obowiązującymi w dacie jego wydania. Podkreślenia przy tym wymaga, iż zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Uwzględniając powyższe kryteria Sąd uznał, iż skarga podlega oddaleniu, ponieważ zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem. Zgodnie z art. 48 ustawy dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jedn. Dz. U. z 2000 r. Nr 106, poz. 1126 ze zm.), będącego materialnoprawną podstawą decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. z dnia [...] lutego 2001 r., w brzmieniu obowiązującym w dacie orzekania przez ten organ właściwy organ nakazuje, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia, bądź też pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ. Podkreślenia wymaga, że przepis ten przewidywał rozbiórkę obiektu wybudowanego nie tylko bez pozwolenia na budowę ale także bez wymaganego prawem zgłoszenia lub pomimo wniesienia sprzeciwu przez organ. W niniejszej sprawie bezsporne jest, iż D. i I. G. wybudowali na działce o nr ew. [...] w obr. M. gm. P. parterowy drewniany obiekt o wym. zewnętrznych 5,70 x 5,70 m nie połączony trwale z gruntem. Skarżący nie dysponowali przy tym zarówno pozwoleniem na budowę, jak też nie zgłosili zamiaru przystąpienia do robót budowlanych polegających na posadowieniu takiego obiektu. W ocenie Sądu należy podzielić pogląd skarżących, iż sporny obiekt nie może zostać zakwalifikowany do kategorii budynków objętych obowiązkiem pozwolenia na budowę, co zresztą podnosi także Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego. Nie zmienia to jednak zasadniczej kwestii, a mianowicie oceny, że budowa tego obiektu powstała w warunkach samowoli budowlanej. Obiekt ten bowiem należy zakwalifikować do tymczasowych obiektów budowlanych, których budowa powinna być poprzedzona odpowiednim przewidzianym prawem zgłoszeniem właściwemu organowi architektoniczno-budowlanemu stosownie do art. 30 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 29 ust. 1 pkt 5a Prawa budowlanego. Takiego zgłoszenia D. i I. G. niewątpliwie nie dokonali. W konsekwencji powyższego Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w S. nie mógł wydać innego rozstrzygnięcia niż nakaz rozbiórki w oparciu o cytowany wyżej art. 48 Prawa budowlanego, tym bardziej, że w dacie orzekania przepis ten nie przewidywał żadnej możliwości legalizacji samowolnie wybudowanego obiektu. Bez znaczenia zatem dla legalności ocenianego rozstrzygnięcia jest argumentacja skarżących dotycząca braku trwałego połączenia obiektu z gruntem i niemożności zakwalifikowania go do kategorii budynku. Wprawdzie Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w S. przyjął błędną kwalifikację obiektu nakazując w sentencji orzeczenia rozbiórkę drewnianego budynku, tym niemniej nie może to stanowić o rażącym naruszeniu prawa w sytuacji, gdy obowiązujący porządek prawny przewidywał tożsame rozstrzygnięcie dla tymczasowego obiektu budowlanego samowolnie zrealizowanego bez wymaganego prawem zgłoszenia. Podkreślenia bowiem wymaga, że aby uznać zasadność wniosku skarżących, nie wystarczy ustalenie nawet ewentualnego naruszenia prawa w toku postępowania prowadzonego przez organ, lecz należy jednoznacznie stwierdzić, że naruszenie to ma charakter kwalifikowanych wad prawnych określonych w art. 156 § 1 kpa. Także zarzut dotyczący niewykonalności decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. z dnia [...] lutego 2001 r. należy uznać za nieuzasadniony, gdyż - jak słusznie stwierdził Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego -nawet niewłaściwe nazewnictwo użyte w decyzji nie powoduje niemożności rozbiórki obiektu objętego tym nakazem. Niewykonalność decyzji, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 5 kpa może mieć charakter zarówno prawny, jak i faktyczny, powinna istnieć w momencie wydawania decyzji i mieć charakter trwały. Uwzględniając te kryteria należy jednoznacznie stwierdzić, że w przedmiotowej sprawie nie staniały żadne przeszkody zarówno natury prawnej, jak i technicznej powodujące niewykonalność rozbiórki samowolnie posadowionego drewnianego obiektu D. i I. G. Z całą zaś pewnością o takiej niewykonalności nie może przesądzać negatywne nastawienie adresatów decyzji do nakazu w niej zawartego (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 grudnia 1984 r. sygn. akt I SA 804/84, publ. ONSA 1984, nr 2, poz. 123). W tym stanie rzeczy, na mocy art. 151 w zw. z art. 132 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), należało orzec jak w sentencji wyroku

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło