II SA/Ol 652/07
WyrokWSA w Olsztynie2007-09-04
Skład orzekający: Tadeusz Lipiński, Adam Matuszak, Irena Szczepkowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji prawidłowo odmówił przyznania płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW) z powodu stwierdzonej różnicy między zadeklarowaną a faktycznie kwalifikującą się do płatności powierzchnią, a także czy postępowanie wyjaśniające zostało przeprowadzone z naruszeniem przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, stwierdzając naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, w szczególności art. 7, 77 § 1 i 80 KPA. Uzasadnienie decyzji organów było dowolne i niepoparte dowodami, a postępowanie wyjaśniające nie spełniło wymogów należytego zebrania i oceny materiału dowodowego, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd wskazał na konieczność uzupełnienia postępowania wyjaśniającego.Stan faktyczny
H. B. złożył wniosek o przyznanie płatności ONW na 2005 r. Organy odmówiły przyznania płatności z powodu różnicy między zadeklarowaną (50,75 ha) a stwierdzoną po kontrolach powierzchnią (36,47 ha), która wyniosła 39,16%. Skarżący kwestionował ustalenia organów, wskazując na specyfikę prowadzonej hodowli danieli i rozwój gospodarstwa. Organy odwoławcze utrzymały decyzję w mocy, podtrzymując argumentację o niespełnieniu warunków do przyznania płatności.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji oraz orzekł, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tadeusz Lipiński (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Adam Matuszak Sędzia WSA Irena Szczepkowska Protokolant Grażyna Wojtyszek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 września 2007 r. sprawy ze skargi H. B. na decyzje Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia "[...]" r. nr "[...]" w przedmiocie przyznania płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji; II. orzeka, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. WSA/wyr. 1 - sentencja wyroku .f
Po rozpoznaniu wniosku H. B. złożonego w dniu 11 kwietnia 2005 r.
o przyznanie płatności z tytułu wsparcia działalności rolniczej na obszarach
o niekorzystnych warunkach gospodarowania do gruntów rolnych na 2005r., skorygowanego w dniu 9 maja 2005 r., Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, decyzją z dnia "[...]" r. Nr "[...]", odmówił przyznania płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW) na 2005 r. wobec różnicy pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną a powierzchnią kwalifikującą się do objęcia płatnościami.
W uzasadnieniu decyzji podano, iż H. B. złożył wniosek o przyznanie płatności ONW do gruntów rolnych deklarując powierzchnię gruntów rolnych wynoszącą 50,75 ha, składającą się z działek o nr od A do H, w których wyszczególniono odpowiednio rośliny uprawiane na tych działkach. W wyniku przeprowadzonej w dniu 23 listopada
2005 r. kontroli administracyjnej wniosku stwierdzono błędy przekroczenia powierzchni uprawnionej do uzyskania jednolitej płatności obszarowej na dwóch działkach oraz nie znajdowania się dwóch wskazanych we wniosku działek w ewidencji gruntów.
W styczniu 2006 roku wnioskodawca złożył na uprzednie wezwanie organu wypisy z rejestru gruntów oraz zmniejszył powierzchnię użytków rolnych na działce ewidencyjnej numer 19.
W dniu 5 września 2006r. w gospodarstwie skarżącego została przeprowadzona kontrola, w trakcie której nie stwierdzono nieprawidłowości w stosunku do działek oznaczonych kolejno lit. A, B C, E, F, G, przy czym na działce oznaczonej lit. A "mieszanka traw na gruntach ornych", dla której zgłoszono powierzchnię 27,58 ha stwierdzono powierzchnię uprawnioną do płatności wynoszącą 28,52 ha. Odnośnie działki oznaczonej lit. D "mieszanka traw na gruntach ornych" o pow. 0,51 ha stwierdzono, iż na całej jej powierzchni nie jest prowadzona działalność rolnicza, natomiast w odniesieniu do działki oznaczonej lit. H "mieszanka traw na gruntach ornych" o pow. 14,19 ha stwierdzono powierzchnię uprawnioną do płatności wynoszącą 0,57 ha. Wcześniej, bo 30 września 2005 r. została przeprowadzona kontrola metodą FOTO, ale jej wyniki nie uwzględniały korekty wniosku.
Wobec powyższego stwierdzono, że pomimo zadeklarowania do płatności ONW gruntów o pow. 50,75 ha po kontroli ustalono, iż płatność ta przysługiwałaby do gruntów o pow. 36,47 ha.
Organ podał, iż zgodnie z rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 14 kwietnia 2004r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (Dz.U. Nr 73, poz. 657, ze zm. zwana dalej: rozporządzeniem ONW) istotne dla celów przyznania płatności ONW jest przede wszystkim aby działki rolne położone były na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania, przy czym wysokość płatności uzależniona jest od usytuowania działek w ramach poszczególnych stref ONW oraz wielkości powierzchni zadeklarowanych i użytkowanych. Z § 2 i 3 rozporządzenia ONW wynika, iż podstawowymi warunkami wymaganymi do uzyskania płatności ONW jest prowadzenie działalności rolniczej na zgłoszonych działkach rolnych oraz aby działalność ta była prowadzona zgodnie z zasadami zwykłej dobrej praktyki rolniczej, o której mowa w art. 14 ust. 2 rozporządzenia 1257/1999/WE. Wskazano, iż § 2 ust. 2 rozporządzenia ONW zawiera definicję prowadzenia produkcji roślinnej i zwierzęcej.
Organ I instancji wskazał, iż do udzielania płatności ONW objętej planem rozwoju obszarów wiejskich mają zastosowanie przepisy prawa wspólnotowego, w szczególności rozporządzenie Komisji (WE) Nr 817/2004 z dnia 29 kwietnia 2004r. ustanawiające szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) Nr 1257/1999 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich z Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (EFOGR) (Dz.U. L 153, z dnia 30.04.2004, ze zm), które reguluje zasady przeprowadzania kontroli gospodarstw rolnych, co do których wystąpiono o przyznanie płatności, zasady ustalania podstaw do obliczania płatności, jak również zasady obliczania obniżek i wyłączeń w przypadku stwierdzenia uchybień, we wnioskach będących podstawą przyznania płatności.
I tak art. 70 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 817/2004 z dnia 29 kwietnia 2004r. nakazuje stosowanie art. 51 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli przewidzianych schematów w rozporządzeniu Rady (WE) Nr 1782/2003 ustanawiającym wspólne zasady dla systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników (Dz. Urz. WE Nr L 141 z 30.04.2004r.) w odniesieniu do płatności obszarowych tj. płatności przyznawanych na bazie powierzchni gruntów rolnych czyli także do płatności ONW. Zgodnie z art. 51 ust. 1 jeśli dla danej grupy upraw obszar zadeklarowany we wniosku przekracza obszar stwierdzony, który spełnia wszystkie warunki określone w zasadach przyznawania pomocy dla płatności ONW, wysokość pomocy oblicza się na podstawie obszaru stwierdzonego po kontroli administracyjnej i po kontroli na miejscu pomniejszonego o dwukrotność stwierdzonej różnicy jeśli różnica ta wynosi 3% lub dwa hektary, ale nie więcej niż 20% zatwierdzonego obszaru. Natomiast jeśli różnica ta przekracza 20% stwierdzonego obszaru, dla danej grupy upraw nie zostanie przyznana żadna pomoc obszarowa.
Ponieważ w sprawie wyliczona procentowa różnica pomiędzy powierzchnią zgłoszonych we wniosku działek a stwierdzoną w trakcie kontroli administracyjnej i kontroli na miejscu wynosi 39,16% organ odmówił płatności ONW.
W odwołaniu od tej decyzji H. B. wniósł o jej uchylenie i przyznanie płatności, bądź też uchylenie decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji. Skarżący stwierdził, iż na przedmiotowe działki z uwagi na położenie ich w pagórkowatym terenie i niską klasę ziemi powinny być przyznane płatności ONW. Hodowla danieli jest w zasadzie jedyną formą możliwości wykorzystania tych gruntów.
Zaskarżona decyzja została utrzymana w mocy decyzją Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia "[...]"r. Nr "[...]".
W uzasadnieniu organ podał, że argumenty przedstawione w decyzji organu I instancji zasługują na uwzględnienie. Bezsporna pozostaje okoliczność, stosownie do art. 23 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli przewidzianych schematów w rozporządzeniu Rady (WE) Nr 1782/2003 ustanawiającym wspólne zasady dla systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników (Dz. Urz. WE Nr L 141 z 30.04.2004r., str. 18 ze zm), że kontrole administracyjne i kontrole na miejscu przeprowadza się tak, aby skutecznie zweryfikować zgodność z warunkami, na jakich przyznawana jest pomoc. W taki też sposób została przeprowadzona kontrola na miejscu gospodarstwa rolnego skarżącego, która wykazała, iż na działce oznaczonej lit. D nie jest prowadzona działalność rolnicza, zaś na działce lit. H zakwalifikowana powierzchnia do dopłat wynosi 0,57 ha po wyłączeniu gruntów nieuprawnionych do płatności porośniętych drzewkami i krzewami. Z tego też powodu wyliczona procentowa różnica pomiędzy powierzchnią działek deklarowanych we wniosku (50,75 ha) a powierzchnia stwierdzoną ( 36,47 ha) po kontroli na miejscu wyniosła 39,16%.
Odnosząc się do argumentu dotyczącego jedynej możliwej formy użytkowania gruntów położonych na terenie ONW poprzez prowadzenie hodowli danieli wskazano, iż nie zasługuje on na uwzględnienie w świetle § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 14 kwietnia 2004r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania objętych planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz.U. Nr 73, poz. 657, ze zm.), który przewiduje, iż płatność przysługuje producentowi rolnemu, który m.in. zobowiązuje się do przestrzegania wymagań, o których mowa w art. 14 ust. 2 i 3 rozporządzenia 1257/1999/WE z dnia 17 maja 1999r. w sprawie wsparcia rozwoju wsi przez Europejski Fundusz Orientacji i Gwarancji Rolnej (EFOiGR), nowelizującego i uchylającego niektóre rozporządzenia (Dz.Urz. WE L 160 z 26.06.1999r. ze zm.). Organ wskazał, iż zadeklarowane grunty mogły być przeznaczone na hodowlę danieli, ale spełnienie przesłanek do uzyskania płatności ONW nakładało na stronę obowiązek użytkowania rolniczego działek rolnych z zachowaniem zasad wynikających z art. 8 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli przewidzianych schematów w rozporządzeniu Rady (WE) Nr 1782/2003 ustanawiającym wspólne zasady dla systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników (Dz. Urz. WE Nr L 141 z 30.04.2004r.) który określa, kiedy działka, na której znajdują się drzewa, będzie uważana za działkę rolną dla celów pomocy obszarowej.
Reasumując organ odwoławczy stwierdził, iż powierzchnie użytków rolnych nie spełniające przepisów ustawy zostały prawidłowo wykluczone z płatności.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie H. B. wniósł o uchylenie decyzji i przyznanie płatności na 2005 r. Skarżący podał, że za dopłaty uzyskane za 2004 rok rozwinął prowadzone gospodarstwo wykonując część kwater dla zwierząt. Pomimo złożenia stosownych wyjaśnień w biurze agencji i zapewnień ze strony jej pracowników, że dopłaty powinny być przyznane do końca czerwca 2006 termin ten nie został zachowany. Protokół z 30 września 2005 r. obejmował kontrolą całe gospodarstwo, chybione jest stwierdzenie, iż jest on błędny tylko dlatego, że nie uwzględniał korekty wniosku. Niezrozumiałe jest też to dlaczego z ponowną kontrolą czekano przez bardzo długi czas, natomiast brak decyzji przyznającej płatności naraził skarżącego na bardzo duże straty.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko wyrażone w skarżonej decyzji. Ustosunkowując się do jej zarzutów prowadzenia specyficznej hodowli zwierząt wyjaśniono, iż nie znajdują one uzasadnienia w świetle § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 14 kwietnia 2004r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania objętych planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz.U. Nr 73, poz. 657, ze zm.). Wskazano, iż na większości działki H i całej działce D nie stwierdzono aby skarżący prowadził wyżej opisaną przepisami działalność rolniczą, przy zachowaniu wymogów dobrej agrokultury. Wyjaśniono, iż skarżącemu zapewniono czynny udział w postępowaniu, gdyż był obecny w trakcie kontroli. Podniesiono, iż skarżący mógł gromadzić w toku postępowania i prezentować materiał dowodowy, natomiast przyjął postawę negacji ustaleń prowadzonego postępowania wyjaśniającego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) stosownie do przysługujących sądowi administracyjnemu kompetencji, Sąd kontroluje zaskarżone decyzje pod kątem ich zgodności z prawem, przy czym nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi w granicach danej sprawy - art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) zwana dalej: ustawą ppsa.
Wzruszenie decyzji następuje w razie, gdy kontrola wykaże, że zaskarżona decyzja narusza przepisy prawa materialnego lub postępowania w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy (art. 3 § 1 w zw. z art. 145 § 1 ustawy ppsa.).
W odniesieniu do tak ukształtowanego zakresu kontroli decyzji administracyjnych wyjaśnić należy skarżącemu, iż Sąd administracyjny nie posiada uprawnienia do podejmowania jakichkolwiek merytorycznych rozstrzygnięć w sprawach, w których wydany został skarżony akt administracyjny, bowiem jego kontrola dotyczy tylko badania legalności podjętego rozstrzygnięcia pod względem jego zgodności z prawem. W tym stanie rzeczy oczywiście bezpodstawne jest żądanie skarżącego aby Sąd uchylił rozstrzygniecie organu odwoławczego i orzekł o przyznaniu płatności ONW na 2005r. do zgłoszonych gruntów rolnych.
W rozpoznawanej sprawie Sąd uwzględnił skargę, albowiem podczas kontroli legalności decyzji podjętych przez organy administracji publicznej stwierdził naruszenie przepisów o postępowaniu administracyjnym, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Na wstępie podnieść należy, iż podstawowym obowiązkiem organu prowadzącego postępowanie administracyjne jest podjęcie wszelkich niezbędnych kroków celem zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, co wynika z dyspozycji art. 7 i art. 77 § 1 ustawy z 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071, ze zm.) zwanej dalej: Kpa. Naruszenie tych przepisów w toku prowadzonego postępowania administracyjnego doprowadziło w efekcie do podjęcia rozstrzygnięcia naruszającego art. 80 Kpa z uwagi na dowolną ocenę zebranego w sprawie materiału dowodowego.
Warunki i tryb udzielania producentom rolnym płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania, określone przepisami Unii Europejskiej określa rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 14 kwietnia 2004r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania objętych planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz.U. Nr 73, poz. 657, ze zm.) zwanego dalej: rozporządzeniem o płatnościach ONW, które przewiduje w § 2 ust. 1, że płatność ONW udziela się producentowi rolnemu, który zobowiąże się do przestrzegania wymagań, o których mowa w art. 14 ust. 2 i 3 rozporządzenia 1257/1999/WE z dnia 17 maja 1999r. w sprawie wsparcia rozwoju wsi przez Europejski Fundusz Orientacji i Gwarancji Rolnej (EFOiGR), nowelizującego i uchylającego niektóre rozporządzenia (Dz.Urz. WE L 160 z 26.06.1999r. ze zm) oraz jeżeli łączna powierzchnia działek rolnych położonych na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania, zwanych dalej "obszarami ONW", na których jest prowadzona działalność rolnicza, wynosi co najmniej hektar.
Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy na obecnym etapie postępowania nie daje podstaw do stwierdzenia, czy organy orzekające w sprawie prawidłowo zastosowały przepisy prawa materialnego - rozporządzenia unijne w zakresie przyznawania płatności ONW tj. art. 14 ust. 2 rozporządzenia 1257/1999/WE z dnia 17 maja 1999r. w sprawie wsparcia rozwoju wsi przez Europejski Fundusz Orientacji i Gwarancji Rolnej (EFOiGR), nowelizującego i uchylającego niektóre rozporządzenia (Dz.Urz. WE L 160 z 26.06.1999r. ze zm), zwanego dalej rozporządzeniem 1257/1999/WE z dnia 17 maja 1999r. oraz art. 51 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli przewidzianych schematów w rozporządzeniu Rady (WE) Nr 1782/2003 ustanawiającym wspólne zasady dla systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników (Dz. Urz. WE Nr L 141 z 30.04.2004r.), zwanego dalej: rozporządzeniem Komisji (WE) Nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004r., co do możliwości odmowy przyznania dopłat w sytuacji, gdy różnica pomiędzy powierzchnią działek zadeklarowanych do dopłat a powierzchnią działek stwierdzoną przez organ do dopłat przekracza 20%. W tej kwestii organy będą mogły się merytorycznie wypowiedzieć dopiero wówczas, jeśli w sprawie w sposób nie budzący wątpliwości zostaną ustalone wszystkie istotne okoliczności faktyczne.
Zgodnie zaś z art. 6 Kpa organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa. Przepis ten określany w orzecznictwie sądowym oraz piśmiennictwie zasadą praworządności wiąże konieczność przestrzegania prawa nie tylko przez organ administracji publicznej lecz nakazuje zapobiegać naruszeniom prawa przez strony i innych uczestników postępowania.
Sąd nie negując prawa organów orzekających o przyznawaniu producentom rolnym pomocy ze środków Unii Europejskiej do przeprowadzania postępowania w oparciu o zapisy rozporządzeń unijnych w zakresie potwierdzającym spełnienie niezbędnych warunków przyznania m.in. płatności ONW do gruntów rolnych pragnie jedynie podkreślić, że takie uprawnienie nie oznacza jednak, że postępowanie wyjaśniające można przeprowadzić z pominięciem ogólnych zasad postępowania administracyjnego.
Nawet jeśli w sprawie mają zastosowanie przepisy szczególne regulujące kwestię postępowania w sprawie składanego wniosku o płatności ONW i przeprowadzanych kontroli nie zwalnia to organów orzekających w sprawie z obowiązku stosowania wymienionych przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Z treści art. 1 pkt 1 kpa. wynika bowiem, że przepisy tego kodeksu stosuje się do postępowań przed organami administracji publicznej w należących do właściwości tych organów sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnych. Nie można mieć wątpliwości, iż do spraw takich należy sprawa o przyznanie płatności ONW do gruntów rolnych, a wynika to z § 6 ust. 1 rozporządzenia o płatnościach ONW.
W rozpoznawanej sprawie istota sporu pomiędzy stronami sprowadza się do ustalenia czy na działkach zgłoszonych przez skarżącego do dopłat bezpośrednich oraz ONW - oznaczonych lit. D i H była prowadzona działalność rolnicza, a zatem czy działki te w 2005 r., kiedy to producent wystąpił o przyznanie płatności, były utrzymywane w dobrej kulturze rolnej i były na nich prowadzone uprawy.
W uzasadnieniu skarżonej decyzji organ odwoławczy podał, iż przeprowadzona w tej sprawie w dniu 5 września 2006r. kontrola na miejscu gospodarstwa rolnego skarżącego stwierdziła, iż z działki oznaczonej lit. H o zgłoszonej powierzchni 14,19 ha upraw, do dopłat można zakwalifikować jedynie 0,57 ha po wyłączeniu gruntów nieuprawnionych do płatności porośniętych drzewkami i krzewami, zaś na działce oznaczonej lit. D nie była prowadzona działalność rolnicza. Z uzasadnienia przedmiotowej decyzji wynika nadto, iż protokół z przeprowadzonej kontroli w tej sprawie stanowi istotny dowód w sprawie, bowiem ustalenia poczynione w trakcie kontroli posłużyły do wydania skarżonej decyzji.
Ze znajdującego się w aktach administracyjnych sprawy protokołu kontroli na miejscu z dnia 5 września 2006r. nie sposób jednakże wyczytać w oparciu o jakie dokonane ustalenia i stwierdzone na miejscu okoliczności kontrolujący gospodarstwo urzędnicy uznali, iż z całej zgłoszonej do płatności powierzchni działki H tylko jej 0,57 ha uprawnia do dopłat. W treści całego protokołu, jak i z wykonanych zdjęć fotograficznych zamieszczonych na dyskietce CD, nie wynika z uwagi na jakie okoliczności dokonano takiego ustalenia. Zastosowany przy opisie tej działki kod DR 13+ oznaczający "zadeklarowana powierzchnia działki rolnej jest większa od powierzchni stwierdzonej" także nie wyjaśnia tej kwestii. Brak jest wyjaśnienia z jakiego powodu uznano, iż zadeklarowana powierzchnia działki jest większa od powierzchni stwierdzonej, a jest to najistotniejsza okoliczność w tej sprawie, mająca istotny wpływ na podjęte merytoryczne rozstrzygnięcie.
Wskazać należy, iż organ I instancji w uzasadnieniu decyzji nie wskazał powodu dla którego zakwalifikował do dopłat z działki nr H o pow. 13,74 ha jedynie 0,57 ha, natomiast organ odwoławczy podał, iż podstawą taką jest stwierdzona okoliczność porośnięcia działki drzewkami i krzewami. Okoliczność ta nie znajduje jednakże potwierdzenia w zebranym w tej sprawie materiale dowodowym, a zatem stwierdzenie zawarte w uzasadnieniu decyzji ma charakter dowolny, skoro w tym zakresie nie przedstawiono jakiegokolwiek dowodu, zaś znajdująca się w aktach mapka stanowiąca załącznik graficzny do wniosku o dopłaty nie potwierdza okoliczności, iż cała działka oznaczona lit. H jest porośnięta drzewami i krzewami.
Z przedłożonych sądowi akt administracyjnych sprawy nie wynika jakie parametry i liczebność drzew na określonej powierzchni działki są kwalifikowane jako uprawniające do dopłat oraz jakie przepisy prawa regulują takie ustalenia. Powyższe okoliczności stanowią, iż stwierdzenia zawarte w skarżonej decyzji co do okoliczności porośnięcia działki oznaczonej lit. H drzewami i krzewami są gołosłowne, gdyż nie poparte zostały żadnymi dowodami zgromadzonymi w tej sprawie. Tak prowadzone postępowanie wyjaśniające nie spełnia wymogów przewidzianych przepisami art. 7 i 77 Kpa.
W tym miejscu należy jednocześnie wskazać organom orzekającym w sprawie, iż nie jest wystarczającym uzasadnieniem decyzji administracyjnej powołanie podstawy prawnej, jak to uczynił organ odwoławczy cytując brzmienie art. 14 ust. 2 rozporządzenia 1257/1999/WE z dnia 17 maja 1999r, art. 8 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004r., bowiem bezwzględnym obowiązkiem wynikającym z art. 107 § 3 Kpa jest zamieszczenie w decyzji uzasadnienia prawnego i faktycznego podjętego rozstrzygnięcia, a zatem bezwzględnym wymogiem każdej decyzji administracyjnej jest wyjaśnienie z jakiego powodu cytowana norma prawna ma zastosowanie w rozpoznawanej sprawie.
W rzeczonej sprawie organ odwoławczy zacytował wskazane wyżej przepisy prawa bez wyjaśnienia, z uwagi na jakie ustalenia faktyczne i przeprowadzone dowody przepisy te mają zastosowanie w sprawie. Rozstrzygnięcie w tym zakresie ma istotny wpływ na rozpoznanie sprawy z uwagi na przewidziane w art. 14 ust. 2 rozporządzenia 1257/1999/WE z dnia 17 maja 1999r. warunki przyznawania dodatków wyrównawczych na każdy hektar gruntów użytkowanych rolniczo. Jeżeli bowiem przepis ten określa warunki do przyznania takich dodatków to należało wykazać z uwagi na niespełnienie którego z nich płatność nie może być przyznana skarżącemu.
Należy wskazać również, że na podstawie wykonanych zdjęć nie można stwierdzić jaki faktycznie stan istniał na działce o powierzchni 14,19 ha i czy kwalifikowała się do uznania, iż grunty utrzymane są w dobrej kulturze rolnej na całej jej powierzchni zgłoszonej do dopłat. Przede wszystkim uwadze organu uszła ta kwestia, że protokół kontroli będący w gruncie rzeczy podstawą decyzji odmawiającej przyznania płatności za rok 2005 został sporządzony na podstawie kontroli wykonanej we wrześniu 2006 roku. Rzeczą przynajmniej niezrozumiałą i z pewnością w żaden sposób nie wyjaśnioną jest to na jakiej podstawie we wrześniu 2006 roku stwierdzono, że trawa nie była koszona w 2005 roku. W rzeczywistości niewiadomą pozostaje też ilość drzew rosnących na przedmiotowej działce, tym samym niewiadomą pozostaje to czy na działce o powierzchni ponad 14 hektarów zadeklarowanej do dopłat rosnące drzewa uniemożliwiają prowadzenie produkcji rolniczej w podobny sposób jak na działce bez drzew.. Organ przy ponownym rozpoznaniu sprawy winien odnieść się także do kwestii wiele razy poruszanej przez skarżącego, mianowicie charakteru produkcji prowadzonej w gospodarstwie H. B. w szczególności zasadności bądź nie jego twierdzeń o konieczności pozostawiania na łąkach trawy na zimę, aby wówczas zwierzęta mogły ją zjadać.
Powyższe rozważania dotyczące braku właściwego wskazania tego dlaczego skarżącemu odmówiono przyznania płatności dotyczą oczywiście także działki oznaczonej lit. D, gdyż z uzasadnienia zaskarżonej decyzji i w tej kwestii nie można wyciągnąć żadnych logicznych i przekonujących wniosków.
W tym stanie rzeczy przeprowadzone postępowanie dowodowe nastąpiło z naruszeniem art. 7, 8 i 9 Kpa. Organ administracji zgodnie z tymi ogólnymi zasadami postępowania administracyjnego, obowiązany jest prowadzić postępowanie w taki sposób, aby pogłębiać zaufanie obywateli do organów Państwa oraz świadomość i kulturę prawną obywateli, a ponadto obowiązany jest do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Organy te czuwają również nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa, i w tym celu udzielają im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek.
W tej sytuacji organy orzekające winny uzupełnić postępowanie wyjaśniające w kierunku wskazanym przez Sąd, aby następnie po wyczerpującym zebraniu wszystkich dowodów w sprawie ponownie wypowiedzieć się merytorycznie, czy H. B. należy przyznać płatność ONW na 2005r. , przy czym zachowane winny być terminy w czasie, których postępowanie administracyjne powinno być zakończone, gdyż czas oczekiwania skarżącego na wydanie decyzji administracyjnej był zdecydowanie zbyt długi i opóźnienia tego nie można wytłumaczyć w żaden racjonalny sposób.
Z niniejszego uzasadnienia w sposób oczywisty wynika, że sąd w żaden sposób nie przesądza treści przyszłego rozstrzygnięcia organów gdyż wydanie decyzji w tym przedmiocie muszą poprzedzić wnikliwe ustalenia faktyczne.
Mając na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji.
Zgodnie z art. 152 tejże ustawy orzeczono nadto, iż zaskarżona decyzja nie może być wykonana do czasu uprawomocnienia się wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło