I OZ 963/07

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Jan Paweł Tarno (spr.) po rozpoznaniu w dniu 19 grudnia 2007 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia M. B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 października 2007 r., sygn. akt VI SA/Wa 886/07 odmawiające przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku z dnia 5 września 2007 r. w sprawie ze skargi M. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...], nr [...] w przedmiocie odmowy wydania prawa jazdy postanawia oddalić zażalenie NSA/post.1 – postanowienie ,,ogólne" Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 24 października 2007 r., sygn. akt VI SA/Wa 886/07 odmówił przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku z dnia 5 września 2007 r. w sprawie ze skargi M. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...], nr [...] w przedmiocie odmowy wydania prawa jazdy. W uzasadnieniu wskazano, że skierowane do skarżącego zawiadomienie o terminie rozprawy było awizowane dwukrotnie tj. w dniu 6 sierpnia, a więc w dniu kiedy skarżący przebywał w kraju oraz w dniu 14 sierpnia 2007 r. Zawiadomienie zatem zostało doręczone skutecznie – zgodnie z art. 65 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270). Wskazano, że skoro wyjazd skarżącego był zaplanowany wcześniej, to miał on czas by należycie zadbać o swój interes chociażby poprzez ustanowienie pełnomocnika, którym zgodnie z art. 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) mógł być m.in. małżonek czy rodzic. W zażaleniu na to postanowienie wskazano, że błędne jest twierdzenie, że przesłanką przywrócenia terminu jest wykazanie braku winy strony w uchybieniu terminu. W postanowieniu z dnia 5 lutego 1987 r. Sąd Najwyższy wskazał, iż, strona składająca wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia wpisu sądowego nie ma obowiązku udowadniania braku swej winy i wystarczy jej uprawdopodobnienie – art. 169 par. 2 kpc [...]". Skarżący wskazał ponadto, że w postanowieniu z dnia 18 lutego 1971 r. SN stwierdził, iż niedokonanie w terminie czynności procesowej przez stronę nie będącą prawnikiem z powodu błędnego rozumienia przepisu uzasadnia ocenę braku jej winy w omieszkaniu terminu [...]". Skarżący podał dalej, że niezłożenie przez niego w terminie wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku wynikło z faktu niezależnego od niego. Nie był on bowiem na rozprawie, bo o niej nie wiedział. Pobyt za granicą nie miał znaczenia, ponieważ awizo z dnia 6 sierpnia 2007 r. nie zostało mu doręczone. Skarżący wskazał dalej, że SN w postanowieniu o sygn. akt I PZ53/70 wskazał, że ,,doręczenie przewidziane w art. 138 i art. 139 par. 1 kpc oparte jest na domniemaniu, że pismo sądowe dotarło do rąk adresata i że w ten sposób doręczenie zostało dokonane prawidłowo. Domniemanie to jednak może być przez stronę obalone. Adresat może bowiem dowodzić, że pisma nie otrzymał i o nim nie wiedział, gdyż osoba, której pismo doręczono zastępczo, bądź urząd, w którym je złożono, nie oddały mu pisma." Skarżący stwierdził, że niedoręczanie awiza przez listonoszy – mimo potwierdzania ich przekazania jest powszechnym zjawiskiem, co potwierdza artykuł zamieszczony na www.dziennik.pl z dnia 29.11.06 r. Podał dalej, że SN wskazuje również, że termin do dokonania czynności nie rozpoczyna biegu, gdy wezwanie do dokonania czynności nie zostało stronie skutecznie doręczone. Skarżący stwierdził też, że niedoręczone mu zawiadomienie o terminie rozprawy nie miało bezpośredniego związku z niezłożeniem przez niego w terminie wniosku o uzasadnienie wyroku. Wskazał, że liczył na korzystny dla siebie wyrok. Sąd nie musiał na rozprawie wydać wyroku, od której to daty biegłby termin do złożenia przedmiotowego wniosku, natomiast niedoręczone zawiadomienie o rozprawie nie stanowi wezwania do wykonania czynności procesowej. Skarżący analizował, czy termin do złożenia wniosku rozpoczął wobec niego bieg. Rozstrzygnięcie tego zagadnienia jednak, jak stwierdził, nie mogło wpływać niekorzystnie na stronę nie będącą profesjonalistą. Wskazał dalej, że art. 70 § 1 p.p.s.a. nie przewiduje obowiązku zawiadamiania sądu o czasowym opuszczeniu miejsca zamieszkania, tym bardziej, że w przypadku rejsu żeglarskiego nie istnieje adres, pod którym można by dokonać doręczenia, nie nakłada także obowiązku ustanowienia pełnomocnika. Podano w tym miejscu treść orzeczenia SN, sygn. akt II 123/61 w którym ten stwierdza, że doręczenie w art. 147 [138] kpc nie jest dopuszczalne wówczas, gdy adresat opuścił swe miejsce zamieszkania na dłuższy czas. Skarżący stwierdził, że przepisy umożliwiające wydanie wyroku kończącego postępowanie w sprawie bez uzasadnienia naruszają art. 45 Konstytucji. Wskazał, iż w protokole z rozprawy z dnia 5 września 2007 r. sędzia sprawozdawca podał jedynie ustnie i tylko zasadnicze powody rozstrzygnięcia oraz wskazał, iż nie zostały one zaprotokołowane. Skarżący stwierdził, iż takie postępowanie sądu podważa zaufanie do wskazanej instytucji. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, że: Zażalenie nie posiada usprawiedliwionych podstaw. Na wstępie wskazać należy, iż postępowanie przed sądami administracyjnymi jest regulowane przez przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) Art. 86 § 1 przywołanej ustawy przewiduje możliwość przywrócenia uchybionego terminu, jednakże przy zachowaniu określonych przepisami warunków, tj. wynikających z art. 87 § 1 – 4. Jednym z nich, przewidzianym w § 2 art. 87 p.p.s.a. jest uprawdopodobnienie braku winy w uchybieniu terminu. Oznacza to, że przywrócenie uchybionego terminu możliwe jest jedynie w sytuacji powstania przeszkody uniemożliwiającej zachowanie terminu przez stronę. O braku winy w uchybieniu terminu można mówić jedynie wówczas, gdy strona nie mogła usunąć przeszkody nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (por: postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 października 2002r., sygn. akt V SA 793/03, publik.: Monitor Prawniczy 2002r., nr 23, s. 1059). Podnieść przy tym natomiast należy, że przywrócenie terminu do dokonania czynności prawnej nie jest dopuszczalne, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. W warunkach sprawy podzielić należy ocenę dokonaną przez Sąd Wojewódzki, że wnioskodawca nie uprawdopodobnił braku zawinienia po swojej stronie. Okoliczność bowiem podana we wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku w żadnym wypadku, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego nie może świadczyć o braku winy strony w niedopełnieniu obowiązku zachowania terminu do wniesienia wniosku o uzasadnienie wyroku, gdyż nie jest to okoliczność, której można przypisać charakter przeszkody nie dającej się przezwyciężyć. Należy przychylić się do stanowiska Sądu I instancji, który stwierdził, że za taką okoliczność nie można uznać wskazywanego przez skarżącego wyjazdu poza granice kraju. Strona, która wnosi skargę powinna liczyć się z tym, że w sprawie w oznaczonym terminie odbędzie się rozprawa, na której zostanie wydane orzeczenie kończące postępowanie. Skoro wyjazd skarżącego zaplanowany był wcześniej, to miał on czas by należycie zadbać o swoje interesy chociażby poprzez ustanowienie pełnomocnika, którym w myśl art. 35 § 1 p.p.s.a. może być m.in. rodzic, małżonek, rodzeństwo lub zstępni bądź skierowanie do Sądu odpowiedniego pisma. Wskazać należy także, iż zgodnie z art. 73 p.p.s.a. w razie niemożności doręczenia pisma adresatowi, składa się je na okres siedmiu dni w placówce pocztowej lub urzędzie gminy, a zawiadomienie o tym umieszcza się w skrzynce pocztowej lub na drzwiach adresata. Skuteczność doręczenia dokonanego w tym trybie zależy od zawiadomienia adresata o tym, gdzie złożono adresowane doń pismo – por. wyrok SN z 22 lutego 2001 r., III RN 70/00. Nie można przyjąć skutku doręczenia również w przypadku, kiedy doręczyciel nie określił na tzw. zwrotce, gdzie umieścił zawiadomienie o pozostawieniu pisma na okres siedmiu dni w stosownej placówce pocztowej lub w urzędzie gminy. Skierowane do skarżącego zawiadomienie o terminie rozprawy w przedmiotowej sprawie, było awizowane dwukrotnie – w dniu 6 sierpnia 2007 r., a zatem w dniu w którym skarżący przebywał w kraju oraz w dniu 14 sierpnia 2007 r. Z tej samej zwrotki wynika także, iż doręczyciel określił, że awizo zostało umieszczone w skrzynce pocztowej. W takiej sytuacji doręczenie zawiadomienia o rozprawie prawidłowo uznano za skuteczne. Procesowy skutek prawny doręczenia powstaje z upływem ostatniego dnia okresu, na jaki pismo pozostawiono w placówce pocztowej lub w urzędzie gminy. Skoro ponowne awizowanie w przedmiotowej sprawie miało miejsce w dniu 14 sierpnia 2007 r. to wskazany siedmiodniowy termin przechowywania pism sądowych upłynął w dniu 21 sierpnia 2007 r. Termin zatem do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku rozpoczął bieg w dniu 22 sierpnia 2007 r. Dodać należy, iż samo twierdzenie skarżącego o niedoręczeniu mu awiza z dnia 6 sierpnia 2007 r. nie jest wystarczające dla obalenia wskazanego w art. 73 p.p.s.a. domniemania doręczenia pisma, ponieważ nie zostało w jakikolwiek sposób uprawdopodobnienie. W takim stanie rzeczy uznać trzeba, iż postanowienie Sądu I instancji zostało wydane zgodnie z prawem. Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny postanowił jak w sentencji na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a.