II SAB/Wa 71/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Adam Lipiński, Sędzia WSA Przemysław Szustakiewicz, Asesor WSA Agnieszka Miernik (spr.), Protokolant Maria Zawada, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 września 2007 r. sprawy ze skargi R. P. na bezczynność Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w przedmiocie ekwiwalentu pieniężnego w zamian za rezygnację z kwatery Zobowiązuje Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej do rozpatrzenia wniosku R. P. z dnia [...] w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Dyrektora Oddziału Regionalnego w W. Wojskowej Agencji Mieszkaniowej z dnia [...], nr [...], w terminie miesiąca od dnia doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Wnioskiem z dnia [...] r. R. P. zwrócił się do Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej Oddział Regionalny w W. o stwierdzenie nieważności decyzji Dyrektora Oddziału Regionalnego w W. Wojskowej Agencji Mieszkaniowej z dnia [...] r., nr [...] w sprawie ustalenia średniej ceny rynkowej zakupu 1 m2 powierzchni użytkowej lokalu mieszkalnego dla celów wypłaty ekwiwalentu pieniężnego w zamian za rezygnację z kwatery na dzień 1 lipca 2004 r. Organ administracyjny, pismem z dnia 18 maja 2007 r., poinformował wnioskodawcę o zasadach wypłaty ekwiwalentu pieniężnego w zamian za rezygnację z kwatery oraz braku podstaw prawnych do stwierdzenia nieważności powyższej decyzji. W dniu 28 maja 2007 r. R. P. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na bezczynność Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej. W skardze w zakresie sposobu realizacji wniosku z dnia [...] wniósł o uwzględnienie skargi przez organ w całości i wydanie decyzji na podstawie art. 54 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) albo, w razie nieuwzględnienia tego wniosku, o zobowiązanie organu administracji do wydania decyzji w terminie 30 dni od dnia wydania wyroku. Zdaniem skarżącego decyzja Dyrektora Oddziału Regionalnego w W. Wojskowej Agencji Mieszkaniowej z dnia [...], nr [...] jest decyzją administracyjną w rozumieniu przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, a zatem może być kontrolowana w trybie nadzoru. Stanowisko swoje skarżący podtrzymał w piśmie z dnia 27 lipca 2007 r. i dodatkowo załączył wyrok Sądu Najwyższego z dnia 30 listopada 2006 r., I CSK 279/06. Prezes Wojskowej Agencji Mieszkaniowej, w odpowiedzi na skargę, wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu wskazał, że w dniu 6 października 1997 r. R. P. złożył wniosek o wypłatę ekwiwalentu pieniężnego w zamian za rezygnację z kwatery, a następnie w dniu [...] r. zawarł umowę nr [...] z Dyrektorem Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej o wypłatę ekwiwalentu pieniężnego w zamian za rezygnację z kwatery. Organ wyjaśnił, że kwestię ustalenia średniej ceny rynkowej zakupu 1 m2 powierzchni użytkowej lokalu mieszkalnego dla celów wypłaty ekwiwalentu pieniężnego w zamian za rezygnację z kwatery regulują przepisy art. 19 ust. 3 w związku z art. 47 ust. 4 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U z 2002 r. Nr 42, poz. 368 ze zm.), w brzmieniu obowiązującym do dnia 30 czerwca 2004 r. Wykonując dyspozycję tego przepisu Dyrektor Oddziału Regionalnego w W. Wojskowej Agencji Mieszkaniowej wydał decyzję z dnia [...] r., nr [...] w sprawie ustalenia średniej ceny rynkowej zakupu 1 m2 powierzchni użytkowej lokalu mieszkalnego dla celów wypłaty ekwiwalentu pieniężnego w zamian za rezygnację z kwatery na dzień 1 lipca 2004 r., określając tę cenę, na terenie działania Oddziału Regionalnego w W. dla miasta W., na poziomie 2700 zł/ m2. Decyzja ta zawierała informację, że nie jest decyzją administracyjną w rozumieniu przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Oznacza to, zdaniem organu, że ma ona charakter aktu wewnętrznego, będącego formą określenia stanowiska organu Agencji przy zawieraniu umowy albo ma charakter czynności materialno-technicznej niezbędnej w procesie przygotowania umowy o wypłatę ekwiwalentu. Organ podkreślił, że ekwiwalent pieniężny w zamian za rezygnację z kwatery jest świadczeniem o charakterze cywilnoprawnym i właściwym do rozstrzygania ewentualnych sporów powstałych w tym przedmiocie jest sąd powszechny, a stronami postępowania sądowego są zainteresowany i dyrektor właściwego oddziału regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej. Mając powyższe wyjaśnienia na uwadze, organ wskazał, że nie pozostaje on w bezczynności. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sądy administracyjne orzekają w sprawach skarg na bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4. Z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie albo, gdy wprawdzie prowadził postępowanie, ale – mimo istnienia ustawowego obowiązku – nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia bądź innego aktu lub nie podjął stosownej czynności (T. Woś Postępowanie sądowoadministracyjne, Warszawa 1999, s. 63). Bezczynność organu musi istnieć w dniu rozpoznania skargi przez sąd administracyjny. Skarga oceniana pod tym kątem zasługuje na uwzględnienie. W szczególności należy podkreślić, że z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, że skarżący domagał się od Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej wydania decyzji administracyjnej o stwierdzeniu nieważności decyzji Dyrektora Oddziału Regionalnego w W. Wojskowej Agencji Mieszkaniowej z dnia [...], nr [...] w sprawie ustalenia średniej ceny rynkowej 1 m2 powierzchni użytkowej lokalu mieszkalnego dla celów wypłaty ekwiwalentu pieniężnego w zamian za rezygnację z kwatery na dzień 1 lipca 2004 r. Tym samym od dnia [...] r. rozpoczął biec termin dla organu do załatwienia sprawy wywołanej wnioskiem R. P.. Skoro wniosek został skierowany do Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej, to organ ten winien podjąć działania przewidziane w przepisach Kodeksu postępowania administracyjnego. Zaniechanie podjęcia działań w terminach określonych w przepisach Kodeksu postępowania administracyjnego wskazuje na bezczynność organu administracji publicznej. Stosownie do treści art. 61 § 1 k.p.a. postępowanie administracyjne wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. Jednocześnie przepis art. 61 § 3 k.p.a. stanowi, że datą wszczęcia postępowania na żądanie strony jest dzień doręczenia żądania organowi administracji publicznej. Po wniesieniu przez osobę fizyczną żądania wszczęcia określonego postępowania administracyjnego, obowiązkiem organu administracji publicznej jest dokonanie oceny formalnej i procesowej wniesionego podania. Przez ocenę formalną należy rozumieć sprawdzenie, czy podanie odpowiada wymaganiom formalnym dla tego rodzaju pisma, art. 63 § 1 k.p.a. Natomiast przez ocenę procesową, należy rozumieć stwierdzenie istnienia przesłanek koniecznych do wszczęcia postępowania (art. 1 pkt 1 k.p.a. i art. 28 k.p.a.), w tym także ustalenie zdolności organu do prowadzenia postępowania w tej sprawie i wydania stosownej decyzji (art. 19 i art. 27 k.p.a.). W przypadku dokonania pozytywnych ocen i ustaleń, organ administracji publicznej ma obowiązek zawiadomić wszystkie osoby będące stronami tegoż postępowania o wszczęciu postępowania administracyjnego. Z kolei w przypadku negatywnej oceny złożonego podania (wniosku), a zwłaszcza w przypadku ustalenia, iż sprawa objęta treścią żądania nie jest sprawą administracyjną w rozumieniu art. 1 pkt. 1 k.p.a., czy też pochodzi od podmiotu nie będącego stroną tegoż postępowania w rozumieniu art. 28 k.p.a., bądź gdy została skierowana do organu niewłaściwego, obowiązkiem organu administracji publicznej jest podjęcie stosownych czynności procesowych określonych w Kodeksie postępowania administracyjnego, a w szczególności wezwanie strony do usunięcia braków formalnych podania, pozostawienie podania bez rozpoznania, przekazanie sprawy do organu właściwego, zwrot podania z odpowiednim pouczeniem. Oczywistym jest, że w przypadku ustalenia, iż sprawa objęta treścią podania nie dotyczy sprawy indywidualnej, o której mowa w art. 1 pkt. 1 k.p.a., to mamy do czynienia z bezwzględną przeszkodą we wszczęciu postępowania, czyniącą niedopuszczalnym wszczęcie postępowania administracyjnego w tej sprawie przed organem administracji publicznej. Jeżeli więc żądanie strony nie dotyczy sprawy podlegającej rozstrzygnięciu co do istoty przez organ administracji publicznej, to mamy do czynienia z bezprzedmiotowością tego postępowania i postępowanie takie winno ulec umorzeniu. Jeśli zaś żądanie strony zostało skierowane do organu niewłaściwego, organ winien podjąć czynności przewidziane w art. 65 k.p.a. i art. 66 k.p.a. Wreszcie, gdy wszczęcie postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji jest niedopuszczalne z przyczyn podmiotowych lub przedmiotowych organ odmawia wszczęcia postępowania w drodze decyzji na podstawie art. 157 § 3 k.p.a. Z akt sprawy wynika, że pismo Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej z dnia [...] nie stanowi o podjęciu przez organ którejkolwiek z wyżej wymienionych czynności procesowych, zmierzających do załatwienia sprawy zgodnie z przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego. Terminy załatwienia sprawy określa przepis art. 35 § 3 k.p.a. Z treści powołanego przepisu prawa wynika jednoznacznie, że załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej nie później niż w ciągu dwóch miesięcy, od dnia wszczęcia postępowania. Jednocześnie przypomnieć należy, że stosownie do treści art. 36 § 1 k.p.a. o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w ustawowym terminie, określonym w art. 35 k.p.a., organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Mając powyższe na uwadze - Sąd na podstawie art. 149 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji wyroku.